Citation
He kohikohinga no roto i nga Karaipiture tapu, no te hanganga o te ao tae noa ki te whanautanga o to tatou Ariki

Material Information

Title:
He kohikohinga no roto i nga Karaipiture tapu, no te hanganga o te ao tae noa ki te whanautanga o to tatou Ariki
Alternate title:
Outlines of scripture history, Maori
Creator:
[Martin, Ann, 1817-1884]
[Williams, W. L. (William Leonard), 1829-1916]
Place of Publication:
London
Publisher:
Society for Promoting Christian Knowledge
Publication Date:
Language:
Maori
English
Physical Description:
iv, 118 pages ; 17 cm

Subjects

Subjects / Keywords:
Maori language ( LCSH )
Reo Māori
Church--History of doctrines ( lcsh )
Spatial Coverage:
Oceania -- New Zealand
Ao-o-Kiwa -- Aotearoa
Coordinates:
-42 x 174

Notes

General Note:
VIAF (Name Authority) : Martin, Ann, 1817-1884 : URI http://viaf.org/viaf/31754619
General Note:
VIAF (Name Authority) : Williams, W. L. (William Leonard), 1829-1916 : URI http://viaf.org/viaf/2623
General Note:
Outline of scripture history, by Lady Martin, translated by Archdeacon W.L. Williams.

Record Information

Source Institution:
SOAS University of London
Rights Management:
This item is licensed with the Creative Commons Attribution Non-Commerical License. This license lets others remix, tweak, and build upon this work non-commercially, and although their new works must also acknowledge the author and be non-commercial, they don’t have to license their derivative works on the same terms.
Resource Identifier:
IE Mao 221 / 39707 ( soas classmark )

Downloads

This item has the following downloads:


Full Text








HE KOHIKOHINGA
NO ROTO I
NGA KABAIPITPRE TAPP
NO TE HANGANGA
0 TE AO TAE NOA KI
TE WHANAUTANGA 0 TO TATOU ARIKI.
NA TE MATENGA.
SOCIETY FOR PROMOTING CHRISTIAN KNOWLEDGE,
NORTHUMBERLAND AVENUE, CHARING CROSS, W.C. ;
43, QUEEN VICTORIA STREET, E.C. ;
26, st. George’s place, iiyde park corner, s.w.
BRIGHTON : 135, north street.




NGA MEÄ€ 0 ROTO 0 TENET PUKAPUKA,
TJPOKO WHARANGI
I.—Te TAKIWA I MUA I TE WAIPUKE ... 1
II.—Te Waipuke... 3
III. —Aperahama....................... 5
IV. —In AKA, ME ANA TAMA TOKORUA.... 10
V.—Hohepa 14
VI.—Mohi........................... 19
VII.—Te whitinga i te Moana Whero.—
Maunga Hinai ............... ... 23
VIII. —Te Tapenakara.—Te Ture ... 28
IX.—NgA HAEREERENGA I TE KORAHA...... 39
X.—Te kawenga a Hohua i a Iharaira ki
Kanaana ... ... 49
XI.—Nga Kai-whakariterite ... ... ... 53
XII.—Hamuera Poropiti. —Te kingitanga o
Haora ... 56
61
65
XIII. —Rawiri
XIV. —Horomona


iv
NGA MEA 0 ROTO 0 TENEI PUKAPUKA.
uroKo WHABAJTQI
XV.—Te Wehenga o te Kingitanga
I. Te Kingitanga o Iharaira ... 69
II. Te Kingitanga o Hura 77
XVI.—Te wiiakaraunga ki Papurona i NGA
TAU E WHITU TEKAU ... 87
XVII.—Etera.—Te iiokinga mai i Papurona.
Te tianganga houtanga o te Temepara 91
XVIII.—Neiiemia.—Te iianganga o nga taiepa
o Hiruharama ... ... 94
XIX.—Nga Poropiti ..................... 98
XX.—Te takiwa o te hokinga mai i Papurona
TAE NOA KI TE RIRONGA O HURIA I NGA
TANGATA O POMA ... ... Ill


HE KOHIKOHINGA
NO ROTO I
TE KARAIPITURE TAPI’.
UFOKO I.
Te TAKTWA I MUA I TE WaIPUKE.
1. Ko to rangi me te whenua, i hangaa e te
Atua i te timatanga; muri iho ko te marama-
tanga ; muri iho ko te whakapainga o te whenua
hei nohoanga mo te tangata; muri rawa iho ko
te tangata hei kai whakahaere i a te Atua
tikanga ki runga ki te whenua. I tukua mai e
te Atua nga kararehe me era atu mea katoa ki a
ia, ko ia hei rangatira mo nga mea katoa. I
tirohia iho hold e te Atua nga mea katoa i hangaa
e la, he pai katoa, kahore rawa he kino.
2. Te tangata tuatahi, ko Arama, ko te matua
ia o tatou katoa. Te wahine tuatahi, ko Iwi, ko
te whaea ia o tatou katoa. Pai rawa raua i to
raua hanganga ai; kahore he kino, kahore he
aha: whakanohoia ana hoki raua e te Atuaki te
kāri, ki Erena.
Na ka mea te Atua kia whakamatauria te
tangata, kia kitea ai te pumautanga o tona


9
HE KOHIKOHINGA NO ROTO
whakaaro, e rongo ranei ia ki ta to Atua kupu;
ko tetahi hoki o nga rakau o te kāri i kiia e ia
ki a raua kia kauaka e kainga ona hua kei mate
raua. Heoi whakawaia ana a Iwi e Hatana, a
kainga ana e ia te hua o taua rakau, hoatu ana
hoki e ia ki a Arama, a kainga ana e ia. Katahi
ka timata te kino me te mate ; katahi ka kapi te
whenua i nga taru kino.
Otiia i arolia mai ano te Atua ki a raua; i a
raua hoki e pouri ana mo to raua matenga, ka
whakaaturia mai he kai-whakaora hei patu i te
kaha o Hatana.
3. Te tarn a a Aram a raua ko Iwi, ko Kama,
no muri mai ka whanau ko Apera. Ko Kaina,
he tangata ahu-whenua; te rnalii a Apera, he
whangai hipi. Ka meatia e raua he whakahere
ma raua ki a Ihowa: ta Kaina whakahere, he
hua no te whenua; ta Apera, he reme. Te
kitenga mai o te Atua i ta Apera whakahere, ka
manakohia mai e Ia; ko ta Kaina, kihai i mana-
kohia: hae tonu a Kaina ki tona teina, a, patua iho.
Tetahi o nga tama a Arama, ko Heta: ko ia te
pu o te hunga i whakaaro ki te Atua. Ko Kaina
te pu o te hunga Atua-kore. I rite nga uri o
Kama ki a ia te kino ; he whai kau ta ratou ki
te taonga, ki te mohiotanga o tenei ao. He iwi
mohio ratou ki nga tikanga o tenei ao, he iwi
kuware ki te Atua. Ko nga uri o Heta, noho
tahi ana i runga i te pai, kihai i whai tahi me
nga uri o Kaina ki te kino. Tera hoki tetahi o
ratou, i paingia rawatia e te Atua, ko Enoka, he
haere tonu nona i runga i a te Atua tikanga: koia
i kawea ketia ai ia e te Atua, te kite i te mate.
Nawai a ka tangohia e nga tamariki a Heta he


I TE KARA.TPITURE TAPŪ.
3
wahine ma ratou i nga uri o Kaina:—katahi ka
nui haere te tutu; kihai hoki i taro kua wareware
katoa ki te Atua.
UPOKO II.
Te Waipuke,
1. Kotahi tonu te tangata, no nga uri o
Heta, i whai ki ta te Atua tikanga, ko Noa te
ingoa.
Te kitenga mai o te Atua i te nui o te tutu o
te tangata, ka mea la kia tukua mai he waipuke
hei whakangaro i te whenua, me te whakaaro
ano la kia wliakaorangia a Noa ratou ko ana
tamariki.
2. A, ka ki mai la ki a Noa kialiangaa e ia he
aaka ki te rakau, kia mānu ai i runga i te wai;
kia toru nga papanga rum a o te aaka, kia pania
hoki a roto, a waho ki te pia kei taea a roto e te
wai.
Ka oti te aaka te hanga, ka ki mai te Atua ki
a Noa kia tomo atu ia ki roto me tana wahine,
me ana tama tokotoru, me a ratou wahine.
I ki mai hoki Ia kia mauria ki roto kite aaka
etahi o nga kararehe, o nga manu, o ia ahua, o ia
ahua, te toa me te uwha, hei whakatupu uri ki
runga ki te whenua me etahi o nga kararehe poke-
kore, kia takiwhitu. To ratou tapokoranga atu,
ka tutakina ratou e Ihowa ki roto. Katahi ka
pakaru mai nga wai o raro i te whenua, me nga
wai o runga i te rangi. E wha tekau nga ra,
b 2


4
HE KOHIKOHINGA NO ROTO
e wlia tekau nga po i ua ai te ua; angaro ilio nga
maunga tiketike. I mate katoa lioki nga mea
ora i runga i te whenua; lieoi ano nga mea i ora,,
ko Noa ratou ko ona hoa, me nga kararehe, me
nga manu i roto i te aaka; i mānu hold te aaka i
runga i te mata o te wai.
Kei te mahara ano hoki te Atua ki a Noa; a,
ka kotahi rau ka rima tekau nga ra, ka hoki
haere nga wai. No te whitu. o nga marama ka
eke te aaka ki runga ki tetahi o nga maunga o
Ararata. No te tekau o nga marama i kitea ai
nga tihi o nga maunga. Kotahi te tino tau,
kotahi tekau hoki nga ra i noho ai a Noa ki roto
ki te aaka, katahi ka kiia e te Atua kia puta mai
ki waho. To ratou putanga mai ki waho, ka
patua e Noa he whakahere, ka whakawhetai atu
ia ki te Atua mo tana whakaoranga i a ratou kei
mate i te waipuke. Ka manako mai hoki te
Atua ki a Noa, ka mea Ia, e kore e tukua mai e
la he waipuke i muri nei hei whakangaro i te
whenua. Tana tohu i whakarite ai hei whakaatu i
te tuturutanga o tana korero, ko te aniwaniwa e
tiwhana iho nei i runga i te rangi.
3. I muri mai i te matenga o Noa katupu ona
uri, ka tokomaha noa atu; a ka whai ano ratou i
te kino, he whakaaro-kore no ratou ki te Atua.
Kihai i mahara ki te waipuke i mate ai nga
tangata o mua.
Kotahi tonu te reo o nga tangata i taua wa.
To ratou wahi i noho ai, ko tetahi mania pai, ko
Hinara te ingoa. Na ka mea ratou kia hangaa e
ratou tetahi pa me tetahi pourewa hei huihuinga
mo ratou, hei mea hoki e nui ai to ratou ingoa.
Otira kihai te Atua i pai mai ki ta ratou mahi;


I TE KARA1PITURE TAPU.
5
heoi, whakaputaia ketia ake e la o ratou reo, te
mohio ai ratou ki nga korero a tetahi, a tetahi.
Katahi ka wehea ketia he iwi me tona reo, he
iwi me tona reo.
Tokotoru nga tamariki a Noa. Ko Iapeta te
tupuna o nga tangata o te tahakite hauauru, ara
o Oropi. Na Hama nga tangata o Kanaana, o
Ihipa, o Awherika. Na Hema nga Hurai me
etahi o nga iwi o Ahia.
UPOKO III.
Aperahama
1. No nga uri o Hema a Aperahama; kei
Mehopotamia tona kainga,kei te taha ki te rawhiti
o te whenua o Kanaana. I te mea kua whakarerea
e te tini o te tangata te whakaaro ki a Ihowa, kua
riro ke i te karakia poauau, ka tikina e Ihowa a
Aperahama hei tangata mana. I kiia ia e te Atua
kia puta mai i tona whenua, i roto hoki i ona
whanaunga kia haere ki tetahi wahi e whakaaturia
e te Atua ki a ia. Kongo tonu a Aperahama ki ta
te Atua kupu: mahue ana i a ia tona whenua tupu,
haere ana he whenua ke, ratou ko tana hoa wahine,
ko Hera, ko te tama hoki a tona teina, ko Rota.
To ratou taenga ki te whenua o Kanaana,
rokohanga mai e ratou e kapi ana te whenua i te
tangata. He aha koa i ki mai ano te Atua ki a
Aperahama, ka homai e Ia taua whenua katoa ki
ona uri, ka waiho hoki tona uri hei manaakitanga
mo nga hapu katoa o te whenua.


6
HE KOHIKOHINGA NO ROTO
Kahore ano he tamaiti kia wlianau i taua wa
ma Aperahama raua ko tana wahine. Kua
koroheketia rawatia ia, he tino ruruhi hoki a
Hara; otira i whakapono ano ia ki ta te Atua
kupu ; he mahara nona., tera ano e taea e Ia te
mea i tana i korero mai ai.
Heoi, noho teneti ana a Aperahama i taua
whenua; kahore ona kāinga pumau ki reira.
Kihai raw a i riro taua whenua i a ia, heoi ano, ko
tetahi wahi iti anake, he mea hoko nana hei
tanumanga tupapaku.
Noho tahi ana a Aperahama raua ko Rota ki
tetahi wahi e tata ana ki Pete-ere ; i hangaa hoki
e Aperahama ki reira he aata ma Ihowa. A, i
te mea kua tini haere a raua kararehe, kua kikī
taua wahi hei nohoanga mo raua, kua whaka-
tetetete hoki nga kai-tiaki o o raua kahui.
Katahi ka ki a Aperahama ki a Rota kia whiri-
whiria e ia tana wahi e pai ai hei nohoanga mona,
kia mawehe ke ai raua i a raua. A ka whiriwhiria
e Rota te mania o Horano hei nohoanga mona, ka
ahu atu hoki ia ki reira. He momona taua
whenua, e rima hoki nga pa o reira, ko Horoma,
ko Komora, ko Arema, ko Tepoimi, ko Toara.
I whakaturia e Rota tona teneti ki Horoma; ko
Aperahama hoki, i haere, a noho rawa atu ki
Mamere, wahi o Heperona.
I te wa i noho ai a Rota ki Horoma ka puta
mai etahi kingi o nga whenua o te taha ki te
rawhiti, ka whawhai ki nga kingi o Horoma, o
Komora. Hinga iho enei i a ratou, riro katoa
nga taonga o Horoma, o Komora; riro pārau ana
hoki i a ratou a Rota me ona taonga katoa, a
hoki ana ratou ki to ratou wahi. Te rongonga


I TE KARAIPITURE TAPU.
7
o Aperahama, ka huihuia katoatia e ia ana tan-
gata, e torn rau kotahi tekau ma waru, ka haere
ki te whai i a ratou. Mau rawa atu ratou ki
Rana, patua ana e ia, a tae rawa ata ki Rama-
hiku, whakahokia mai ana e ia a Rota me ona
taonga katoa, me nga tangata o Horoma me o
ratou taonga.
I a ia e hoki mai ana ka puta atu a Mereki-
hereke, kingi o Hare ma, ki te wbakatau i a ia,
me te mau atu ano i te taro, i te waina. He
tohunga a Merekihereke no te Atua i runga
rawa; i manaakitia hoki e ia a Aperahama, a
hoatu ana e Aperahama ki a ia nga whakatekau
o nga mea katoa. I ki hoki te kingi o Horoma
kia mauria katoatia e Aperahama nga taonga i
hoki mai nei i a ia; otira kihai a Aperahama i
whakaae.
2. Nui atu te hara o nga tangata o Kanaana;
otira kihai ratou i whakamatea wawetia e te Atua,
he nui no tona manawanui; koia i ki mai ai te
Atua ki a Aperahama e kore e riro wawe te
whenua i a ia; engari ka noho ona uri ki tetahi
whenua ke, a maha noa nga tau; e whakatupu-
ria kinotia hoki ratou e nga tangata o reira, a, kia
tutuki ra ano nga hara o nga tangata o Kanaana,
katahi Ia ka whakahoki mai i a ratou, kia riro ai
i a ratou te whenua.
Heoi ano nga mea i whakamatea wawetia, ko
Horoma, ko Komora, me era atu pa o te mania o
Horano. E noho tonu ana a Aperahama ki
Mamere; ko Rota ia, kua hoki ano ki Horoma
noho ai. I puta ano te koha o te Atua ki a Rota,
i tonoa hoki he anahera hei tiki i a ia, ratou ko
tana wahine, ko ana tamariki kia puta mai i roto


8
HE KOHIKOHINGA NO ROTO
i Horoma, kei rokohanga e to hurihanga o taua
pa. I a ia e whakaroa ana ka hopukia atu tona
ringa e te anahera, me nga ringaringa o tana
wahine, o ana tamahine tokorua, ka kawea ratou
ki waho o te pa, ka kiia kia rere atu ki te
maunga, kia kaua e whakaroa, kia kaua e titiro
ki muri, kei mate ratou. Ko te pa iti, ko Toara,
kihai i whakangaromia, he mea inoi na Rota kia
waiho taua pa hei rerenga atu mona. Te tahuri-
tanga mai o te wahine a Rota, te tirohanga ki
muri, mate tonu iho. Heoi ano nga mea i ora,
ko Rota me ana tamahine tokorua. No te pu-
tanga o te ra i tae atu ai ratou ki Toara; katahi
ka uaina iho e lhowa he whanariki, he ahi no te
rangi ki runga ki Horoma ki Komora, hurihia iho
aua pa me te mania katoa, me nga tangata
katoa o reira, he nui rawa no o ratou hara.
3. I taua wa kua tutuki te iwa tekau ma iwa o
nga tau o Aperahama, kahore ano hoki kia wha-
nau te tamaiti a Hara i korerotia ra e Ihowa.
He tamaiti ano ia ta Aperahama, ko Ihimaera, i
whanau nei i te pononga a Hara, i a Hakara, i
hoatu nei e Hara ki a Aperahama hei wahine
mana.
4. A, ka puta mai ano a Ihowa ki a Aperahama,
ka whakahou i tana kawenata ki a ia, hei kawe-
nata mau tonu; whakaritea mai ana hoki e Ia he
tohu mo te kawenata. Ko te tohu tenei, ko
Aperahama kia kotia, me nga tane katoa o tona
whare; kia whanau hoki he tamaiti tane, hei te
waru o nga ra ka kokoti ai. Heoi ka kotia a
Aperahama, me t ana tama, me Ihimaera, me nga
tane katoa i whanau ki roto ki tona whare, me
nga pononga katoa i hokona ki te moni.


I TE KARAIPITURE TAPU.
9
A ka puta ano to kupu a te Atua ki a Apera-
hama raua ko Hara mo te whanautanga o ta raua
tamaiti; heoi ka hapu a Hara, a ka whanau tana
tamaiti, huaina iho tona ingoa ko Ihaka. A,
ka waru ona ra, ka kotia te tamaiti. A, ka
whakamutua te kai u a te tamaiti, ka tukua e
Aperahama he hakari nui, kataina iho e te tama
a Hakara, e Ihimaera. Katahi a Hara ka ki
atu ki a Aperahama kia peia atu te wahine
pononga me tana tamaiti, kihai hoki ia i pai ki
te tama a te wahine pononga kia whiwhi tahi me
Ihaka ki nga taonga o Aperahama. Pouri ana a
Aperahama ki tana ki, otira i ki mai ano te Atua
ki a ia kia tonoa atu a Ihimaera raua ko tona
whaea, no te mea hei a Ihaka he karangatanga
mo tona uri; tera ano ia a Ihimaera e meinga e
Ia hei iwi nui. Heoi tonoa atu ana raua e Ape-
rahama kia haere.
5. I muri mai ka whakamatau te Atua i a
Aperahama, i puta mai hoki tana kupu ki a ia
kia mauria tana tama i aroha ai, tana huatahi, a
Ihaka, kia whakaekea hei tahunga tinana ki
runga ki tetahi maunga e whakaaturia e Ihowa
ki a ia. Whakaae ana a Aperahama; kawea
tonutia atu tana tamaiti, a, ka tae ki te wahi i
whakaaturia e Ihowa ki a ia, ka hangaa e ia he
aata, ka herea tana tama, a Ihaka, ka mau tona
ringa ki te maripi hei patu mo tana tamaiti.
Katahi ka karanga mai te anahera a te Atua ki
a ia; “E Aperahama, e Aperahama, kaua e
totoro atu tou ringaringa ki te tamaiti, kaua hoki
ia e ahatia; ka kite hoki ahau e wehi ana koe i
te Atua, i a koe kihai nei i kaiponu i tau huatahi
ki a au.;; Titiro kau ake a Aperahama, ko tetahi


10
HE KOHIKOHINGA NO ROTO
liipi toa, e man ana ona haona i roto i te urupuia
rakau. Hopukia atu ana e ia taua hipi, whaka-
ekea ana ki runga ki te aata hei tahunga tinana,
hei whakarite mo tana tamaiti. No reira hoki i
ki mai ai a Ihowa, ka manaakitia rawatia a
Aperahama, ka whakanuia ona uri kia rite ki nga
whetu o te rangi te tokomaha, ki te onepu hoki
i te tahatika o te moana; kawaiho hoki tona uri
liei mea e manaakitia ai nga iwi katoa o te
whenua.
Nawai a ka mate a Aperahama; he pai tona
koroheketanga, kua ata tutuki hoki ona ra. A
tanumia ana ia e ana tamariki ki tona urupa i te
whenua o Kanaana.
UPOKO IV.
IHAKA, ME ANA TAMA TOKORUA.
1. Te matenga o Aperahama ka manaakitia e te
Atua tana tamaiti, a Ihaka; he pera hoki ta te
Atua kupu ki a ia me tana ki a Aperahama, “Mana
ka manaakitia ai nga iwi katoa o te whenuaV
Te noho o Ihaka, he pera me to Aperahama, he
noho teneti, kahore hoki ona kāiuga pumau.
Te wahine a Ihaka, ko Ripeka, no te whenua
tupu o Aperahama, no Mehopotamia. Kihai a
Aperahama i pai ki tetahi o nga wahine o Ka-
naana hei wahine mo tana tamaiti; he kino no
ratou, he whakaaro-kore ki a Ihowa, na reira i
tikina ai a Ripeka i Mehopotamia. He roa te
takiwa i noho tahi ai a Ihaka raua ko tana
wahine, i kore ai e whanau he tamaiti ma raua ;


I TE KARAIPITURE TAPU.
11
lie pākoko hoki a Ripeka. A ka moi a Ihaka ki
a ihowa mo tana wahine, katahi ka tukua mai e
Ihowa he tamariki ma raua. Kahore ano kia
whanau noa nga tamariki (he māhanga hoki),
kua korero mai a Ihowa ki a Ripeka, (( Ka waiho
te tuakana hei apa ma te teina.” A ka whanau
nga tamariki, he tane: te ingoa o te tuakana ko
Ebau; to te tcina, ko Hakopa.
Kihai a Ehau i wind whakaaro ki nga korero a
te Atua ki a Aperahama mo te whenua i noho
manene ai ratou; whakahaweatia ana e ia tona
matamuatanga, tangohia ana hoki e ia he wahine
mana i nga wahine o Kanaana. He tangata
mohio a Ehau ki te hopu kirehe mohoao, he tan-
gata noho koraha; ku Hakopa ia, he tangata noho
pai, he tangata noho teneti. Ko Ihaka i matenui
ki a Ehau; ko Ripeka i matenui ki a Hakopa.
Ko te whakahaweatanga tenei a Ehau ki tona
matamuatanga. He hokinga mai nona i te koralia,
e hemo ana hoki ia. Rokohanga mai e ia kua
maoa te kai a Hakopa, ka ki mai ia ki a Hakopa
kia hoatu he kai mana. Ka ki atu a Hakopa,
“ Hokona mai ki a au aianei tou matamuatanga.
Ano ra ko Ehau, “Ka tata nei au te mate, hei
aha ano maku tena matamuatanga? ” Heoi
hokona ana e ia tona matamuatanga ki a Hakopa,
he kai te utu.
A, i te mea kua koroheketia a Ihaka, kua
atarua hoki ona kanohi, ka ki atu ia ki tana tama
ki a Ehau kia tikina he kai mana i te koraha, ka
mau mai ai ki a ia, kia manaaki ai ia i a ia i te mea
kahore ano ia kia mate noa. Te rongonga o
Ripeka, ka rapu ia i tetahi whakaaro tinihanga e
riro ai tana manaakitanga i a Hakopa, me te uru


12
HE KOHIKOHINGA NO ROTO
ano a Hakopa ki te mahi tinihanga a tona whaea,
A, i a Ehau e ngaro ana ki te hopu kai, ka takaa
e Ripeka he kai, ka hoatu ki a Hakopa, mana e
mail ki a Ihaka. Hoki rawa mai a Ehau, me te
kawe niai i te kai ma tona pāpā, kua riro ke i a
Hakopa te manaakitanga o te matamua. Te
rongonga o Ehau, ka nui rawa atu tona tangi, ka
tohe ano ki tona pāpā kia manaaki i a ia; a
manaakitia ana ano ia e Ihaka; otira kihai i taea
e Ihaka te whakakahore i te matamuatanga kua
riro nei i a Hakopa. Mauahara ake a Ehau ki a
Hakopa; whai tonu kia patua ia.
Heoi ka haere a Hakopa he whenua ke, he
mataku nona i te riri a tona tuakana, a Ehau.
I ki ano hoki tona pāpā ki a ia kia haere ia ki
te whenua o ona tūpuna, ki te tango i tetahi
wahine mana i roto i nga tamahine a te tungāne
o tona whaea, a Rapana; kei riro i a ia ko
tetahi o nga wahine o Kanaana.
2. Tona haerenga atu, ka rokohanga e te po
ki tetahi wahi, ka tangohia tetahi kowhatu hei
urunga mona, a ka takoto iho i taua wahi, ka
moe. Moe iho ia, ko tetahi arawhata e tu ana i
runga i te whenua, ko tetahi pito i tutuki atu ki
te rangi, ko nga anahera a te Atua e piki atu
ana, e heke Ä«ho ana i runga 1 taua arawhata; ko
Ihowa hoki e tu ana i runga i taua mea, e ki mai
ana, “ Ko Ihowa ahau, ko te Atua o tou pāpā
o Aperahama, ko te Atua hoki o Ihaka. Te
whenua e takoto na koe, ka hoatu e ahau ki a
koe, ki ou uri ano hoki: ma tou uri hoki ka
manaakitia ai nga hapu katoa o te whenua.”
Te ohonga ake o Hakopa i te moe, ka nui tona
wehi, ka mea hoki ia, “He pono, kei tenei wahi


I TE KARAIPITURE TAPU.
13
a Ihowa; ko te whare pu tenei o te Atua, ko te
kuwaha ano tenei ki te rangi.” A huaina iho
e ia te ingoa o taua walii ko Pete-ere : ko te
whakamaoritanga tenei, ko te whare o te Atua.
Na ka haere a Hakopa, a ka tae ia ki te
kāinga o Rapana, e rua tekau hoki nga tau i
noho ai ia ki reira. No tona nohoanga ki reira
ka riro i a ia nga tamahine tokorua a Rapana
hei wahine man?., ka whanau hoki he tamariki
mana. Te mutunga o aua tau e rua tekau ka
kiia iho a Hakopa e te Atua kia hoki ki te
whenua i whanau ai ia; a hoki ana ia me ana
wahine, me ana tamariki, me ana kararehe, me
ana mea katoa; he nui hoki ona taonga. Ka
tata ki te whenua i noho ai tona tuakana a
Ehau, ka tonoa e ia he tangata ki te kawe korero
ki a Ehau, ki te mau hoki i etahi o ana kararehe
hei hakari ma tona tuakana, a manakohia mai ana
ia e Ehau.
I korero ano hoki a Ihowa ki a ia i reira, i
mea, heoi ano kianga i tona ingoa ko Hakopa,
engari ko Iharaira : te whakamaoritanga o tenei
ingoa, he rangatira na te Atua.
Te taenga mai o Hakopa ki Pete-ere, ka
hangaa e ia he aata ki reira, a ka korero mai
ano a Ihowa ki a ia i reira, ka mea, “Ko te
whenua i hoatu e ahau ki a Aperaharaa raua ko
Ihaka, ka hoatu ano ten a e ahau ki a koe ki ou
uri hoki i muri i a koe.”
3. Heoi kua maha noa atu nga ra o Ihaka, a
ka mate ki te wahi i noho teneti ai raua ko tona
pāpā, ko Aperahama, a tanumia iho ia e Ehau
raua ko Hakopa ki te ana i hokona ra e Apera-
hama ki te tangata whenua.


14
HE KOHIKOHINGA NO ROTO
UPOKO V.
Hohepa.
1. Te taenga mai o Hakopa ki te whenua o
Kanaana, he noho manene tona noho ki reira,
he pera me te noho o ona matua. Kotahi tekau
ma rua ana tama, ko Reupena, ko Himeona, ko
Riwai, ko Hura, ko Rana, ko Napatari, ko Kara,
ko Ahera, ko Ihakara, ko Hepuruna, ko Hohepa,
ko Peniamine. Ko Hohepa raua ko Peniamine,
he tamariki na Rahera. Hira atu hold te
matenui o Hakopa ki a Hohepa, hangaa ana
e ia tetahi kakahu pai mona. Te kitenga o ona
tuakana he hira rawa te matenui o Hakopa ki a
ia, ka kino ratou ki a ia, kihai hoki i ahei te ata
korero ki a ia. Tetahi take i kino rawa ai ratou
ki a ia, he moe nana. Moe iho ia, e paihere
witi ana ratou ko ona tuakana i waenga mara, a
ka whakatika ake tana paihere, ka tu ki runga,
ko nga paihere a ona tuakana, i karapoti mai, i
piko iho ki tana paihere. Tetahi o ana moe, ko
te ra, me te marama, me nga whetu tekau ma
tahi e piko iho ana ki a ia. Heoi ka riri ona
tuakana ki a ia, ka mea ki a ia, “ Hei rangatira
ano ranei koe mo matou?” Ka nui haere hoki
to ratou hae ki a ia; ko tona pāpā ia, i
mahara ki tana kupu.
Te mahi a nga tuakana o Hohepa, he whangai,
he tiaki i nga hipi a to ratou matua. Tonoa ana
e Hakopa a Hohepa kia haere ki te toro i a


I TE KARAIPITURE TAPU.
15
ratou. To ratou kitenga i a ia, ka mea ratou
tetahi ki tetahi, “ Ko te moemoea nei tenei te
haere mai nei; tatou ka patu i a ia, ka kite ai
tatou i te tukunga iho o ana woe? Tae rawa
atu ia ki a ratou, ka hopukia, unuhia ake te
kakahu i hoatu nei e tona pāpā ki a ia, makaa
ana hoki ia ki roto ki tetahi poka. A, te
putanga mai o tetahi tira Miriani e haere ana ki
Iliipa, ka tangohia ake a Hohepa i roto i te
poka, ka liokona atu ki a ratou, a ka kawea ia e
ratou ki Ihipa.
Katahi ka mau ona tuakana ki tona kakahu,
tukua ana ki roto ki te toto o tetahi kuao koati,
hoatu ana kia kawea ki to ratou pāpā. Te
kitenga o Hakopa ka mea ia, “Kua kainga taku
tamaiti e te kirehe nanakia !” Na haea ake e ia
ona kakahu, he maha hoki nga ra i tangihia ai e
ia tana tamaiti.
2. Te taenga o nga Miriani ki Ihipa, ka
hokona e ratou a Hohepa ki a Potiwhara; he
tangata nui ia na Parao, kingi o Ihipa, he
rangatira no nga kai-tiaki; manaakitia ana hoki
a Hohepa e Ihowa, ineinga ana kia manakohia
mai e tona rangatira; waiho iho e tona ranga-
tira hei kai-tirotiro mo ana mea katoa.
I muri mai ka riri tona rangatira, he whakapae
na tana wahine ki a Hohepa, a makaa ana e ia a
Hohepa ki roto ki te whare-herehere. I a ia e
noho ana i reira ka riri a Parao ki etahi o ana
tangata tokorua, ka maka i a raua ki roto ki te
whare-herehere meinga ana hoki a Hohepa e te
rangatira o te whare herehere hei kai tiro tiro
mo raua. Na ka moe raua i a raua moe, kotahi
ano te po i moemoea ai raua, ka whakaaturia


16
HE KOHIKOIIINGÄ€ NO ROTO
hoki e Hohepa ki a raua te tikanga o a raua
moe, tika tonu to tetahi, to tetahi, he mea
whakaatu hoki na te Atua ki a ia.
A, ka taka nga tau erua, ka puta he moe ki
a Parao. Tetahi o ana moe, e tu ana ia i te
taha o te awa, na, ko te putanga ake o nga kau
e whitu i roto i te awa, he ahua pai, he mea
momona. Muri iho ka puta ake e whitu nga
kau, he ahua kino, he kiko-kore. Na ka kainga
nga mea momona e whitu e nga mea kiko-kore
e whitu, pau iho. A ka ara ake a Parao. A ka
moe ano; e whitu nga puku witi e tupu ana i
runga i te kakau kotahi, he mea whai-kiko, he
pai; muri iho ka tupu ake, e whitu ano nga
puku, he mea kiko-kore; a horomia ake nga
puku whai-kiko e whitu e nga mea kiko-kore.
Te ohonga ake o Parao i te ata, kihai i taea e
nga tohunga maori o Ihipa te whakaatu i te
tikanga o ana moe. Katahi ka tikina a Hohepa
i roto i te whareherehere, ka korerotia hoki e
Parao ana moe ki a ia. Ka whakahokia atu
e Hohepa, “Te moe a Parao, kotahi tonu;
ko ta te Atua e mea ai, e whakakitea mai
ana e ia ki a Parao. Nga kau pai e whitu me
nga puku witi pai e whitu, e whitu nga tau e
nui ai te hua o te whenua katoa o Ihipa. Nga
kau hiroki e whitu, me nga puku witi kiko-kore
e whitu, e whitu ano enei tau mate-kai e puta i
muri i era; e wareware katoa hoki te hua o nga tau
hua i te nanakia o nga tau mate-kai o muri iho.”
I ki hoki ia kia tirohia e Parao tetahi tangata
whai-whakaaro, ka tuku ai i te tikanga o te
whenua katoa o Ihipa ki a ia, kia kohikohia ai
te hiranga o nga hua o nga tau whai hua, kia


I TE KARATPITURE TAPU.
17
rongoatia hei oranga mo nga tau mate-kai
e whitu.
To kitenga o Parao i te mohio o Hohepa, ka
meinga ia hei rangatira mo Ihipa katoa. A, ka
hua te kai o nga tau hua e whitu, ka whakahaua
e Hohepa kia kohikohia, kia tohungia mariretia ai
mo nga tau mate-kai. A, te mutunga o nga tau
hua, ka puta ko nga tau mate-kai. Me i kore taua
whakaaro kia tohungia nga kai o nga tau hua,
kua mate nga tangata katoa i te hemo-kai. Te
putanga o nga tau mate-kai katahi kawahia nga
toa, ka hokohokona e Hohepa ki nga tangata.
I horapa taua mate-kai ki nga whenua katoa ;
he nui raw a hoki te mate-kai o Hakopa ratou ko
ana tamariki i te whenua o Kanaana. A, te
rongonga o Hakopa he witi kei Ihipa, ka tonoa
e ia ana tamariki kotahi tekau kia haere ki te
hoko witi ma ratou. Ko Peniamine anake i
puritia e ia.
To ratou taenga mai ki Ihipa, rokohanga mai
e ratou, ko Hohepa te rangatira o te whenua, ko*
ia hoki te kahhoko i te kai ki nga tangata katoa
o te whenua. Na ka haere mai nga tuakana o
Hohepa, ka tuohu iho o ratou kanohi ki te
whenua i tona aroaro, ka rite hoki ana moe o
mua i kino ai ratou ki a ia, Kihai ratou i mohio
ki a ia; engari ko ia e mohio ana ki a ratou:
korero whakatuma ana ia ki a ratou, tukua ana
hoki e ia ko etahi o ratou kia haere ki te kawe
kai ma nga tangata o o ratou whare; ko Himeona,
i puritia e ia, he mea kia hoki mai ai ano ratou,
kia kawea mai ai hoki tona teina, a Peniamine.
Te paunga o nga kai i kawea nei e ratou,
ka tonoa ano ratou e Hakopa kia haere ki Ihipa
c


18
HE KOHIKOHINGA NO KOTO
ki te tiki kai, ka tukua hoki a Peniamine kia
haere i a ratou. Te kitenga o Hohepa i a
Peniamine, ka toko ake tona ngakau arolia ki
ton a teina, katahi hoki ia ka whakaatu i a ia ki
ona tuakana, ka mea hoki ia ki a ratou, “ Ko to
koutou teina ahau, ko Hohepa, i hokona nei e
koutou ki Ihipa. Kaua ra koutou e pouri mo ta
koutou hokonga i a au; lie mea tono mai hoki
ahau e te Atua ki mua i a koutou hei whakaora
tangata.” Akiakina ana hoki ratou. e ia kia
hohoro te liaere ki te tiki i to ratou pāpā me a
ratou tamariki, me a ratou niea katoa, kia haere
mai ratou ki Ihipa noho ai, kia atawliaitia ai
ratou e ia ki reira. Iloki atu ana ratou ki
Kanaana, korero ana ki a Hakopa, “Kei te ora
ano a 1 [oliepa, ko ia hoki te rangatira o Ihipa/3
otira kihai i whakaponohia e ia. Korerotia ana
hoki e ratou ki a ia nga kupu katoa a Hohepa;
a, tona kitenga i nga kaata i tukua atu nei e
Hohepa hei tiki i a ia, ka ora ake tona wairua, ka
mea ia, (C Heoi ano : e ora ana ano taku tamaiti,
a Hohepa. Ka haere ahau kia kite i a ia keiwha
mate ahau.”
3. Na ka turia e Hakopa me ana tamariki, me
ana mea katoa, ka haere ki Ihipa. A, ka tae ki
Peerehepa, ki te pito o te whenua o Kanaana, ka
patua e ia he patunga tapu ki a Ihowa; ka
korero mai hoki a Ihowa ki a ia i te po, ka mea
kiakaua ia e wehi ki te haere ki Ihipa; tera hoki ia
e meinga hei iwi nui; tera ano hoki e whakahokia
ona uri e te Atua ki Kanaana. To ratou taenga
ki Ihipa, ka whakanohoia e Hohepa ki te whenua
o Kohena, a ka whai kāinga ki reira, ka hua, ka
nui whakaharahara.


I TE KARAIPITUEE TAPU.
19
4. Kotahi tekau mawhitunga tau i noho ai a
Hakopa ki Ihipa; a, ka tata nga ra e mate ai ia,
ka mea ia ki a Hohepa kia kaua ia e tanumia ki
Ihipa, engari kia kawea ia, kia tanumia ki te
urupa o ona matua i te whenua o Kanaana. A,
ka rangona e Hohepa e mate ana tona pāpā, ka
liaere atu ia me ana tamariki tokorua, me Manahe
raua ko Eparaima. Te taenga atu ki a Hakopa,
ka mea a Hakopa ki a ia, “ Ko au tamariki
tokorua, ko Eparaima raua ko Manahe, ka riro i
a au hei tamariki maku, hei pera ano me Reupena
raua ko Himeona;33 a manaakitia ana raua e ia
i reira. No muri mai ka mate a Hakopa, a
kawea ana ia e ana tamariki ki te whenua o
Kanaana, tanumia ana ki te wahi i hokona ra e
Aperahama hei urupa mona.
5. He maha nga tau i ora ai a Hohepa, a ka
mea ia ki ona tuakana, “ Tera ano koutou e
tikina mai e te Atua, e kawea ki te whenua ioati
ai ia ki a Aperahama, ki a Ihaka, ki a Hakopa ;
me kawe atu hoki e koutou oku iwi ki reira/-’ A
ka mate a Hohepa, ka whakapakokotia e ratou,
ka whakatakotoria hoki ki roto ki te kawhena i
Ihipa.
UPOKO VI.
Mom.
1. Na ka tupu nga tamariki a Iharaira i Ihipa,
ka hira raw a, kapi ana te whenua i a ratou; kua
poka ake hoki he kingi hou mo Ihipa, kihai nei
i mohio ki a Hohepa. He nanakia rawa tana
c 2


20
IIE KOHIKOHINGA NO ROTO
whakamahinga i a ratou ; ko a ratou tamariki
tane hoki, i kiia e ia, kia whanau kau mai ka
vvhakamatematea katoatia.
I taua wa ka whanau a Mohi, e toru hoki nga
marama i hunaa ai ia e tona whaea kei whaka-
matea. Ā, tē aliei ia te huna tonu, ka hangaa e
tona whaea he aaka ki te kakaho, pani rawa ki
te uku, ki te pia rakau, a whaowhina ana te
tamaiti ki roto, whakatakotoria iho ki te pare-
parenga o te awa. Te haerenga iho o te
tamahine a Parao ki te awa, ki te horoi, ka
kite ia i te aaka, ka aroha ki te tamaiti,
tangohia ana hoki te tamaiti hei tamaiti mana,
huaina iho tona ingoa ko Mohi, no te mea i toia
ake i roto i te wai.
Kaumatua ake a Mohi kihai ia i pai kia noho
tonu i roto i te whare o te tamahine a Parao, i
mahara hoki ia ki nga kupu a Ihowa ki nga
tupuna. Pouri tonu hoki tona ngakau i tona
kitenga i te whakamahinga o tona iwi. I tetahi
o ana ra ka kite ia i tetahi Ihipiana e patu ana i
tetahi o nga Hiperu; na, patua iho e ia te
Ihipiana. Ao ake te ra, ka kite ia i etahi o nga
tangata o Iharaira e whawhai ana ki a raua, riria
iho e ia te tangata nana te kino ki tona hoa, a
ka ki mai tera ki a ia, “ Na wai koe i ki hei
rangatira, hei kai whakarite whakawa mo matou ?
E mea ana koe ki te patu i a au, me koe i patu i
te Ihipiana ? ” Te rongonga o Parao ki taua
mea, ka whai ia kia patua a Mohi, otira i rere a
Mohi i tona aroaro; noho rawa mai i te whenua
o Miriana.
2. Nawai a ka mate taua kingi, kihai ano ia i
mutu te whakamahinga o te whanau a Iharaira.


I TE KA RAI PITL’RE TAPU.
21
Aue ana ratou i to ratou whakamahinga. Na ka
whakarongo mai te Atua ki ta ratou tangi, ka
puta mai lioki te anahera a Ihowa ki a Mohi, i a
ia e tiaki hipi ana i Maunga Horepa, ka korero
mai hoki a Ihowa ki a ia i roto i te mura ahi i
waenganui i te rakau, ka ki mai “ Ko te Atua
ahau o tou pāpā, ko te Atua o Aperahama, o
Ihaka, o Hakopa. Haere mai; ka ungaa atu
koe e ahau ki a Parao; mau hoki e whakaputa
mai taku iwi, te whanau a Iharaira, i Ihipa.”
Kahore o Mohi ngakau ki te haere, i ki hoki ia,
“He tangata alia ahau kia haere ahau ki a Parao,
kia whakaputa mai hoki i te Whanau a Iharaira i
Ihipa ? E kore ratou e whakapono mai ki a au,
he reo ngoikore hoki toku, he arero paremo.”
Katahi a Ihowa ka ki kia mauria e ia tona tua-
kana, a Arona, hei hoa mona, hei mangai korero
mana ki te iwi.
3. Heoi, haere ana a Mohi, korero atu ana
hoki raua ko Arona ki a Parao, otira kihai a
Parao i whakarongo mai ki a raua, engari katahi
ka nanakia rawa tana whakamahinga i te Wha-
nau a Iharaira, apouri noa iho te ngakau o Mohi.
E kore ia a te Atua kupu e taka; tera ano e
mana. Korero noa a Mohi raua ko Arona, kihai a
Parao i ngawari mai.
4. Katahi ka whakapangia e te Atua he mate
hei whiu mona. Ko enei whiu, i pa ki nga
Ihipiana anake; kihai i tata ki te whenua o
Kohena, ki te wahi i noho ai a Iharaira. Kotahi
tekau aua whiu ; koi a enei:—
I. Ko te wai o te awa i whakariroia ketia hei
toto ; mate iho nga ika, kihai hoki i ahei i nga
Ihipiana te inu i te wai o te awa.


22
HE KOHIKOHINGA NO ROTO
II. He poroka i ngahue ake i te wai ki roto ki
nga whare; a kapi katoa te whenua o Ihipa i
taua ngarara.
III. He kutu e mui ana i te tangata, i te
kararehe.
IV. He huinga namu; a ngaro noa te whenua
i te namu.
V. He mate kino i whakapangia ki nga kaihe,
ki nga kamera, ki nga kau, ki nga hipi.
VI. He whewhe, he pukupuku, i whakapangia
ki te tangata, ki te kararehe.
VII. He ua whatu, i mate katoa ai nga kai e
tupu ana.
VIII. He mawhitiwhiti, i pau ai nga otaota
katoa o te whenua, me nga hua katoa o nga
rakau i toe nei i te whatu.
IX. He pouri kerekere, i kore ai te tangata e
whakatika i tona wahi, a e toru nga ra.
X. Te whiu whakamutunga, ko te patunga i
nga whanau matamua katoa i te whenua o Ihipa,
o te tangata, o te kararehe.
5. I te mea meake ka whakapangia tenei whiu,
ka korero mai a Ihowa ki a Mohi, ka ki mai kia
tangohia he reme e ia tangata, e ia tangata o
Iharaira, hei te mea kahore ona wahi he, ona
wahi mate, hei te tane, hei te tau-tahi; kia patua
hoki e ratou taua reme i te ahiahi, ka ta atu ai i
te toto ki te korupe, ki nga pou e rua o te tatau
o tona whare, o tona whare, kia waiho ai taua
toto hei tohu mo ratou e kapea ai ina whakamatea
nga whanau matamua o nga Ihipiana. I kiia
hoki te tinana o te reme kia tunua ki te ahi, kia
kainga i taua po ano, hei te taro rewenakore me
te puwha kawa he kinaki; kia kaua e whakatoea


I TE KARAIPITURE TAPU.
23
tetahi wahi ki te ata, kaua hoki tetahi wheua ona
e whatiia; kia hohoro ta ratou kai, whitiki rawa
te hope, me te mau ano nga hu, ko te tokotoko
hoki ki te ringaringa, kia takatu ki te haere.
Pera tonu te Whanau a Iharaira me ta Ihowa i
whakahau ai ki a ratou.
6. A, i waenganui po ka patua e Ihowa nga
whanau matamua i te whenua o Ihipa; te mara-
ngatanga ake hoki o Parao i te po, ratou ko ana
tangata katoa, he nui rawa te tangi, kaliore hoki
he whare i hapa i te tupapaku. I reira tonu ano
ka whakatatutatu nga Ihipiana ki te iwi kia
hohoro ai te haere. Heoi haere ana ratou, me
te mau ano i a ratou paraoa pokepoke, kahore
ano i rewenatia noatia no te mea i peia mai ratou
i Ihipa. Biro mai ana hoki i a ratou he koura,
he hiriwa, he kakahu, he mea inoi ki nga
Ihipiana. Katahi ka whakatika katoa mai i te
whenua o Ihipa, me a ratou hipi, me a ratou
kau, me a ratou mea katoa. I mauria hoki e ratou
nga iwi o Hohepa, i whakahaua ra e ia kia kawea
ki te whenua o Kanaana.
UPOKO VII.
Te whitinga i te Moana Whero.—Maunga Hinai.
1. Ko te whakaputanga tenei o te Whanau a
Iharaira i Ihipa, he mea arahi na Ihowa ki te pou
kapua i te awatea, ki te pou kapura i te po.
Kihai i arahina e ia ra te ara poka tata i te
whenua o nga Pirihitini, kei kite wawe te iwi i


24
HE KOHIKOHINGA NO ROTO
te pakanga, ka hiahia ai ki te hoki ki Ihipa;
engari i arahina awhiotia ra te ara i te koraha o
te Moana Whero.
Po torn ratou e haere ana, na ko te putanga
mai o nga Ihipiana e whai mai ana; kua puta
ke hoki te ngakau o Parao ratou ko ona tangata
ki ta ratou tukunga i te iwi kia haere, kua
takiritia, he nui te ope, me nga hariata, me nga
hoiho, hei whai i a ratou. Te kitenga o te
Whanau a Iharaira, ka nui to ratou wehi; kei te
taha hoki o te moana ratou e noho ana; kei muri
ko nga Ihipiana e whai mai ana; kahore hoki he
putanga i te kino o te wlienua. Kiri ana ratou
ki a Mohi mo to ratou whakaputanga mai i Ihipa;
ko Mohi ia i u tonu te whakapono ki a Ihowa
mana ratou e whakaora. Katahi ka whakahaua
mai e Ihowa kia maro tonu to ratou haere, ko te
pou kapua hoki i haere nei i mua i a Iharaira,
makaa ana e Ihowa ki muri, hei arai i waenganui
i nga Ihipiana i a Iharaira, hei whakamarama mo
Iharaira, hei whakapouri ia mo nga Ihipiana, i
kore ai nga Ihipiana e whakatata mai ki a
Iharaira i te roanga o te po. Tukua mai ana
hoki e Ihowa he hau nui, he marangai, i te
roanga o taua po; maroke ake he ara i waenga-
nui i te moana; haere noa te Whanau a Iharaira
ra te wahi maroke, ko nga wai hei taiepa mo
ratou i tetahi taha, i tetahi taha.
Te whainga mai a nga Ihipiana, whakararu-
rarua ana ratou e Ihowa i puhoi ai te haere; a,
takiri kau te ata, kua whakahokia te moana e
Ihowa ki tona tuturutanga; paremo iho a Parao
me tana ope katoa ki te moana, Katahi ka
whakamoemiti te Whanau a Iharaira ki a Ihowa


I TE KARAIPITURE TAPU.
25
mo tana whakaoranga i a ratou i o ratou hoa-
riri.
2. Ka whiti nei i te Moana Whero, ka haere
te Whanau a Iharaira i te koraha, otira kihai
ratou i ata whakapono ki a Ihowa. 1 a ia e
malii ana i ana mahi nunui hei whakaora i a
ratou, ka whakamoemiti ratou ki a ia. Taro kau
iho, i te panga mai o te he, ka wareware ratou
ki a ia, ka amuamu ki a Mohi, ka whakaangaanga
ki te hoki ki Ihipa. Aroha tonu ia te Atua ki a
ratou, homai ana e ia ko te mana hei kai ma ratou
i tenei ra, i tenei ra; ka tae hoki ratou ki te wahi
wai-kore, ka whakaputaia mai e ia he wai ma
ratou i roto i te kowhatu.
3. I te toru o nga marama ka tae ratou ki
Maunga Hinai, ki te wahi i ki mai ai te Atua ki
a Mohi i mua e karakia ano ratou ki a ia i runga
i taua maunga. Ka toru o ratou ra ki reira ka
puta he whatitiri, he uira, he kapua matotoru, he
ahi, he paowa, me te tangi o te tetere, me te
wiri ano te whenua; ka heke iho hoki a Ihowa
ki runga ki te maunga, ka korero mai i nga ture
kotahi tekau ki te iwi katoa. Ka mataku te iwi
i konei, ka neke atu, a tu rawa mai i tawhiti ; ka
ki hoki ratou ki a Mohi, mana e korero nga kupu
a te Atua ki a ratou; kaua hoki te Atua e korero
ki a ratou, kei mate ratou.
Tu tonu mai te iwi i tawhiti; ko Mohi ia i
whakatata ki te wahi pouri i noho ai te Atua.
A ka korero mai te Atua ki a Mohi i etahi tikanga
mo ta ratou karakia, mo to ratou noho ki te
whenua e haere nei ratou ki te tango, mo nga
atua maori hoki o nga iwi o Kanaana, kei waiho
hei karakiatanga ma ratou.


HE KOHIKOHĪNGA NO KOTO
26
Tuhituhia katoatia ana enei kupu a Ihowa ki te
pukapuka, hangaa ana e Mohi he aata, ungaa ana
hoki etahi taitarnariki ki te whakaeke patunga
tapu ki runga ki te aata. Na ka tangoilia e ia
tetahi wahi o te toto o nga patunga tapu, taia
iho ki te aata. Katahi ka panuitia e ia nga
korero o te pukapuka kia rongo ai te iwi, ka ki
ake hoki te iwi, “ Nga mea katoa i kiia mai
na e Ihowa, ka meatia e matou.” Muri iho ka
taia e ia te toto ki te iwi, me tana ki ano, “Ko
te toto tenei o te kawenata e whakaritea nei e
Ihowa ki a. koutou mo enei mea katoa. ”
I ki mai hoki a Ihowa ki a Mohi kia piki atu
ia ki te maunga, kia homai ai e Ihowa ki a ia te
ture, he mea tuhituhi ki te papa kowhatu, hei
whakaakoranga mana ki te iwi. Ko Mohi anake
i kiia kia piki atu; i ki iho hoki ia i tona haerenga
atu, ko tona tuakana, ko Arona, hei whakahaere
i nga raruraru o te iwi i a ia e ngarc ana. Heoi,
haere ana a Mohi; e wha tekau nga ra, e wha
tekau hoki nga po i ngaro atu ai ia i a Ihowa e
whakaatu mai ana i nga tikanga katoa ki a ia.
4. Kihai i taro, kua takahia e te iwi ta ratou
whakaaetanga ki nga tikanga a Ihowa. Tatari
noa ratou kia hoki iho a Mohi i runga i te
maunga ; a ka roa, ka huihui ratou ki a Arona,
ka ki kia hangaa e ia he atua mo ratou, hei haere
i mua i a ratou. Rongo tonu a Arona ki ta
ratou kupu; tonoa ana e ia he koura i a ratou,
hangaa iho he whakapakoko, he kuao kau te
ahua. Katahi ratou ka ki “ Ko ou atua enei, e
Iharaira, nana nei koe i arahi mai i te whenua o
Ihipa.” Hangaa ana e Arona he aata, whakaekea
ana hoki e ratou he tahunga tinana ki runga.


Ä« TE KARAIPITURE TAPU.
27
Te hokinga iho o Mohi me nga papa e rua o tc
kawenata i tona ringa, rokohanga mai e kani-
kani ana te iwi, e waiata ana, e karakia ana ki ta
ratou whakapakoko. Whakatakariri noa iho ia,
wahia ana e ia nga papa kowliatu; tahuna ana ta
ratou whakapakoko ki te ahi, tukia rawatia hei
puehu, makaa ana ki te wai, whakainumia iho ki
a ratou.
Na te manawanui o Ihowa i kore ai te iwi
katoa e whakangaromia i taua ra. I inoi ano a
Mohi mo ratou, whakarongo mai ana hoki a
Ihowa ki tana inoi, tohungia ana ratou. I mate
ano ia etahi o ratou. No te kitenga o Mohi i te
iwi e tu tahanga ana, ka tu ia ki te kuwaha o te
puni, ka karanga, “ Ko wai to Ihowa ? Haere
mai ki a au.;; Huihui tonu ki a ia te hapu o
Riwai. Katahi ka whakahaua e ia, a patua ana
e ratou e toru mano o te hunga i karakia ra ki te
whakapakoko.
A ka ki mai ano a Ihowa ki a Mohi, kia
taraia e ia etahi papa kowhatu kia rua, kia rite
ki nga mea i wahia ra e ia, ka piki atu ai ano ia
ki te maunga, kia tuhituhia ai e Ihowa ki aua
papa nga kupu i tuhituhia ra e ia ki nga papa o
mua. Pera tonu a Mohi; haere atu ana ki te
maunga, a e wha tekau nga ra, e wha tekau nga
po i noho ai ia ki reira, kihai i kai, kihai i inu.
Tona hekenga iho, me nga papa e rua o te
kawenata i ona ringa, ka mataku te iwi no te
mea kua puta he maramatanga i tona mata.
Na, karangatia ana ratou e ia, a whakaaturia
ana e ia ki a ratou nga mea katoa i korerotia
mai e Ihowa ki a ia i runga i te maunga; i
makaa hoki e ia he arai ki tona mata. Ka tapoko


28
IIE KOUIKOHINGA NO ROTO
atu ia ki to aroaro o Ihowa, ka tangoilia e ia to
arai, a puta noa mai ia ki waho. Te putanga
mai ki waho ka korerotia e ia ki te iwi nga kupu
a Ihowa.
UPOKO VIII.
Te Tapenakara.—Te Ture.
1. Na ka huiliuia e Molii te whakaminenga o te
Whanau a Iharaira ka korerotia ki a ratou ta
Ihowa i whakahau mai ai mo te hanganga i te
Tapenakara. He whare tenei e tatanga ana te
whakatu, te wawalii iho, kia mauria ai e ratou i
o ratou haerenga, kia whakaturia ai hoki ki nga
wahi e tau iho ai ratou. Kakama noa iho te iwi
ki te whakarite i tenei mea, ki te kohikohi hoki
i te koura, i te hiriwa, i te parahi, i nga mea
katoa mo te hanganga i te Tapenakara, a nui
noa atu aua mea ki te aroaro o nga kai mahi. I
mutu ai te kohikohi, he mea karanga nui na
Mohi kia whakamutua.
2. Ko te ahua tenei o te Tapenakara. E rua
nga ruma. 1. Ko te Wahi Tapu ; ko te ruma o
waho tenei, ko te mea nui, e tomokia ana e nga
tohunga i nga ra katoa. 2. Ko te Wahi Tino
Tapu; i tomokia nei e te Tohunga Nui anake i
te ra kotahi i roto i te tau. Kei roto atu tenei
i te Wahi tapu; he kakahu whakapaipai te arai
o waenganui, he mea whakamaro i tetahi
pakitara, a, tutuki noa ki tetahi pakitara.
Nga pakitara o te Tapenakara, he papa tarai,


I TE KARAIPITUEE TAPU.
29
lie mea whakatūtū, i whakauria hoki ki te kaho.
I paparuatia nga papa me nga kaho ki te koura.
Te uwhi o runga, he kakahu whakapaipai to
roto; to waho ake he huruhuru koati, he mea
whatu; to waho rawa, he kiri hipi, he kiri hoki
no etahi kararehe.
3. Ko nga mea enei o roto o te ruma o waho,
ara o te Wahi Tapu :—
a. Ko te Aata Tahunga i te mea Kakara. I
hangaa tenei ki te rakau, he mea paparua ki te
koura, hei tahunga ma nga tohunga i te mea
kakara i nga ra katoa, i te ata, i te ahiahi.
1). Ko te Tepara hei Takotoranga mo nga Taro
Aroaro, he mea paparua ano ki te koura. Kotahi
tekau ma rua nga taro i whakatakotoria ki
runga ki tenei tepara i te Hapati, ki reira
takoto ai i te aroaro o Ihowa, a tae noa ki
tetahi Hapati. Ma nga tohunga anake e kai
nga mea tawhito ina tangohia mai, he tapu
hoki.
c. Ko te Turanga Rama. He koura katoa
tenei. E whitu ona rama; e toru nga peka o
tetahi taha, e toru o tetahi taha; he peka me
tona rama, he peka me tona rama, kotahi hoki
to waenganui. He oriwa te hinu i tahuna ki
enei rama, he mea riringi na nga tohunga i nga
ra katoa, no te ahiahi i tahuna ai kia ka tonu a
taea noatia te ata.
4. Kotahi te mea o roto i te Wahi Tino Tapu,
ko te aaka anake o te kawenata. I hangaa tenei
ki te rakau, paparua rawa ki te koura. Kei
runga ko te taupoki whakamarietanga; he
koura katoa tenei, me nga kerupima e rua,
kotahi i tetahi pito, kotahi i tetahi pito. Roha


30
IIE KOHIKOHINGA NO ROTO
tonu nga parirau o nga kerupima, taumarumaru
tonu ki te aaka, me te anga ano o raua aroaro ki
a raua, ko o raua kanohi i anga iho ki te taupoki
whakamarietanga. Ko nga papa kowhatu e rua
o te kawenata i whaongia ki roto ki te aaka,
5. I waho o te Tapenakara ko te marae. Ko
nga pa o te marae, he rinena miro pai, me ona
pou ano hei iringa. Te pa o te kuwaha o te
marae, he kakahu whakapaipai, whakairo rawa,
he mahinga na te ngira.
E rua nga mea i tu ki te marae.
a, Ko te aata nui hei tahunga mo nga patunga
tapu. He rakau ano tenei ipaparuatia ki te parahi,
e wha hoki nga haona i nga poti e wha.
b. Ko te takotoranga wai, i whakaturia ki te
takiwa o te aata nui, o te whatitoka o te Tapena-
kara. Ko tenei wai hei wai horoi mo Arona
ratou ko ana tama, kia horoi ai ratou i o ratou
ringaringa, me o ratou waewae ina haere ki roto
ki te Tapenakara, ina whakatata ranei ki te aata
ki te tahu i te whakahere ahi ki a Ihowa.
6. Nga Tohunga me nga Rizuaiti.—I taua wa
ano ka kiia e Ihowa kia motuhia a Arona me
ana tama i roto i te Whanau a Iharaira hei
tohunga mana, hei mahi i nga mea o roto i te
Tapenakara. Ko Arona te tino tohunga, ko
tana tama matamua hoki i muri i a ia: pera
tonu i nga whakatupuranga katoa, ka mate te
tino tohunga, ko tana tama matamua hei
wliakakapi mona.
No te hapu o Riwai a Arona; ko era atu hoki
o te hapu o Riwai, ara ko nga tane ka toru
tekau, ka maha atu ranei nga tau, a tae atu ki
te rima tekau tau, i homai e Ihowa ki a Arona


1 TE KARAIPITURE TAPU.
31
ratou ko ana tama hei kai-mahi ma ratou. i nga
mea o te Tapenakara. Tetalii mahi a nga
Riwaiti he amo i nga wahi katoa o te Tapena-
kara, i nga mea hoki o roto, i te mea e haere
ana ratou. Ka maunu atu te Tapenakara, ma
nga Riwaiti e wawahi iho; ka whakaturia, ma
nga Riwaiti e whakatu. Kihai ia ratou i tnkua
kia pa ki te aaka, ki tetahi atu ranei o nga mea
tapu, kia tangotango ranei i tetahi o nga mahi a
nga tohunga. Me i pokanoa ratou ki enei kua
wliakamatea.
7. Nga Whakahere.—Ko nga tikanga mo nga
whakahere katoa, he mea ata whakaatu na
Ihowa ki a Mohi hei mahinga ma te iwi. Ko
etahi o nga whakahere, he kararehe, ara he kau,
he hipi, he koati, he mea koha-kore ano ia, he
mea kahore ona wahi mate, wahi he ranei.
Etahi, he manu, ara, he kukupa. Etahi, i kiia
he whakahere toto-kore, ara, he paraoa, he hinu,
he waina, me nga hua mataati o te kotinga witi,
parei ranei. Etahi he pia rakau, ara he parakihe,
me nga mea i whakaranua mo te whakakakara
tapu.
He rere ke te tikanga mo nga whakahere
hara, mo nga tahunga tinana, mo nga patunga
whakamarietanga.
8. Te W/iakahere Hara.—Te whakahere hara,
he houhanga rongo na te tangata ki te Atua,
hei whakamarietanga mo ona hara. Ko te
whakahere hara mo te hara o te tino tohunga
he kuao kau, he puru: mo te hara o te
whakaminenga katoa he puru ano; ko te
whakahere hara ia o te Ba o te whakamarietanga
he kuao koati: mo te hara o te rangatira, he


32
HE KOHIKOHINGA NO ROTO
kuao koati, he toa; mo te hara o te tokomahaz
he kuao koati, hipi ranei, he uha.
Ko te tikanga mo te tapaenga i te whakahere
hara, koia tenei. Ka kawea te whakahere, e te
tangata nona te hara, ki te whatitoka o te
Tapenakara, ka popoki iho ai ton a ringaringa ki
runga ki te matenga o tana whakahere, katahi
ka patua e ia. Ka riro i konei ma te tohunga e
mahi te toto, e tahu te ngako ki runga ki te
aata. Ko te whakahere mo te hara o te tino
tohunga, mo te hara ranei o te whakaminenga
katoa, i kawea nga toto ki roto ki te Tapena-
kara, tauhiuhi ai ki te aroaro o Ihowa, pani
ai hoki ki nga haona o te aata tahunga mea
kakara; ko te tinana katoa, i te mea kua oti te
tahu te ngako ki runga ki te aata, i kawea ki
walio o te puni tahu ai; kihai tetahi wahi i
kainga. Ko nga whakahere mo nga hara o
etahi atu tangata, kihai i kawea nga toto ki roto
ki te Tapenakara, engari i pania ki nga haona o
te aata nui i te marae; ko nga kikokiko hoki i
waiho ma nga tohunga e kai ki roto ki te wahi
tapu.
Tera ano etahi, i kiia he whakahere mo te he;
he hipi te whakahere mo etahi he; mo etahi, he
kuao hipi, koati ranei, he uha; mo te korenga o
enei e taea e te tangata, he kukupa te whaka-
here; mo te korenga hoki o te kukupa, he
paraoa.
9. Te Tahunga Tinana.—Ko nga tahunga
tinana, me nga whakahere whakawhetainga, (e
kiia nei he patunga whakamarietanga,) i peratia
ano te patunga me te patunga ote whakahere hara.
He mea kawe e te tangata nana te whakahere ki


I TE KARAIPITURE TAPU.
33
to whatitoka o teTapenakara,ka popoki iho ai tona
ringaringaki runga ki te matenga o tana whaka-
here, katahi ka patua e ia. Ko te toto i tauhiuhia
e te tohunga ki runga ki te aata tahunga tinana
i te marae o te Tapenakara. Ko te tahunga
tinana, i tapatapahia, i tahuna katoatia ki runga
ki te aata, a pau katoa.
Ko te whakahere whakawhetainga, i tahuna ko
te ngako anake; ko te kikokiko i kainga. Ko te
urn a, me te peke matau i hoatu ma te tohunga
nana nei i whakahere te toto me te ngako ; ko to
nuinga, ma te tangata ano nana te whakahere,
ratou ko ona whanaunga, ko on a hoa aroha.
Te tikanga o te tahunga tinana, he whakaaro
ano ki te hara tetahi wahi, ko tetahi wahi, he
whakapumau na te tangata i a ia hei tangata ma
Ihowa. He ,nera nga reme e whakaherea ana i
nga ra katca, i te ata, i te ahiahi, me nga tahunga
tinana o nga Hapati, o nga Hakari nui.
10. Te Whakahere Whakawhetainga.—Ko nga
whakahere whakawhetainga, hei whakaatu i te
ngakau whakawhetai o te tangata ki a Ihowa;
he haringa hoki nona i te mea kua houhia te
rongo; ko te whakahero hara hoki te whakahere
mo te houhanga rongo. He tikanga whakawhetai
ano to nga whakahere toto-kore, to nga mea i
motuhake nei te tapaenga, to nga mea hoki i
tapaea tahitia me nga tahunga tinana, me nga
whakahere whakawhetainga.
11. Te Ra o te Whakamarietanga.—Kotahi te
ra o te tau, ko te tekau o nga ra o te whitu o nga
marama, i kiia iho e Ihowa kia waiho hei ra
nohopuku, hei ra whakapouri ma te iwi katoa i
o ratou wairua, whakaiti hoki i a ratou i to
D


34
HE KOHIKOHINGA NO ROTO
aroaro o te Atua, he whakaaro ki o ratou hara.
Te ingoa o taua ra ko te Ra o te Whakamarie-
tanga, no te mea ko te ra tera i tomo ai te tino
tohunga ki roto ki te Wahi Tino Tapu ki te mea
whakamarietanga mo nga hara katoa o te iwi.
Ko te tikanga o nga mahi o taua ra koi a tenei.
I unuhia e te tohunga nui ona kakahu whaka-
paipai, a, ka oti tona tinana te horoi ki te wai,
ka kakahuria e ia he kakahu rinena anake. A
ka tangohia e ia he puru kuao hei whakahere mo
ona hara, mo nga hara hoki o nga tangata o tona
whare, me tetahi hipi toa hei tahunga tinana; e
rua hoki nga kuao koati mo nga hara o te
whakaminenga, me tetahi hipi toa ano hei tahunga
tinana. Ko nga koati, he mea maka ki te rota
kia kitea ai te mea e patua hei whakahere hara,
te mea hoki e tukua kia haere noa.
Te mea i patua wawetia, ko te puru hei whaka-
here hara mo te tohunga. Ka mate te puru,
ka tangohia e te tohunga te tahu-kakara, ki tonu
i te waro ahi no runga i te aata i te aroaro o
Ihowa, ka mauria ki roto i te arai, ki te Wahi
Tino Tapu, me te ki ano ona ringaringa i te
whakakakara reka, ka makaa hoki e ia te whaka-
kakara ki runga ki te ahi, ki te aroaro o Ihowa,
kia ngaro ai i te kapua auahi te taupoki whaka-
marietanga. Katah i ka tikina e ia te to to o te
puru, ka tauhiuhia ki te taupoki whakamarie-
tanga ; e whitu hoki tauhiuhinga a tona maihao
i te toto ki te wahi e hangai atu ana ki te taupoki
whakamarietanga. Na ka patua e ia te koati hei
whakahere hara mo te whakaminenga, ka peratia
hoki nga toto o te koati me nga toto o te puru.
Muri iho ka hoki mai ki waho ki te Wahi Tanu,


I TE KARAIPITURE TAPU.
35
a ka pania atu e ia tetahi wahi o nga toto o to
puru, o nga toto hoki o te koati ki nga haona o te
aata tahunga kakara, a tawhio noa; e whitu hoki
tauhiuhinga a tona maihao i te toto ki taua mea,
a ka watea te aata i te poke o nga tamariki a
Iharaira.
Ka mutu tenei ka popoki iho ona ringaringa
ki runga ki te matenga o te koati ora, ka wha-
kina hoki e ia nga hara katoa o te Whan an a
Iharaira, uta rawa ki runga ki te matenga o te
koati; a ka hoatu e ia te koati kia kawea ki te
koraha e tetahi tangata i ata whakaritea mo tena
mahi, ma te koati e waha atu o ratou hara ki te
whenua mokemoke.
Na ka hoki ano te tohunga ki roto ki te Tape-
nakara, unuhia ake nga kakahu rinena i kaka-
huria ra e ia i te timatanga, a ka oti ano ia te
horoi, katahi ka kakahu i era kakahu ona, ka
mahi i tana tahunga tinana, i te tahunga tinana
hoki a te whakaminenga. Ko nga tinana hoki o
te puru, o te koati, i kawea ra nga toto ki roto
ki te Wahi Tino Tapu, kawea ana ki waho o te
puni tahu ai.
12. E toru nga hakari nunui i roto i te tau, i kiia
iho e Ihowa hei whakaritenga ma te Whanau a
Iharaira, hei huihuinga mo o ratou tane katoa ki
te aroaro o Ihowa, ki te wahi i whiriwhiria e Ia
kia waiho tona ingoa ki reira, hei haringa hoki
mo ratou i a ratou e atawhaitia tonutia nei e
Ihowa.
a. Te Kapenga.—Hei whakamahara tonu tenei
ki to ratou whakaputanga mai i Ihipa. E whitu
nga ra o tenei hakari. Ko te reme o te Kapenga
i patua i te ahiahi o te tekau ma wha o nga ra o
d 2


36
HE KOHIKOHINGA NO ROTO
to marama tuatahi, i te mea e to ana te ra; i
kainga hoki i taua po, he paraoa rewena kore te
kinaki, he otaota kawa. Kahore he paraoa
rewena i kainga, a taka noa nga ra e whitu o te
hakari. I te rua o nga ra o te hakari ka tapaea
ki te aroaro o Ihowa tetahi paihere o nga hua
mataati o te kotinga parei, he mea poipoi na te
tohunga ki te aroaro o Ihowa. Kahore hoki i tika
kia kainga etahi o nga hua tupu hou i te mea
kiano i tapaea noatia taua paihere poipoi. Ko
te ra whakamutunga o te hakari, he ra nui, he
huihuinga tapu.
b. Te Hakari o nga Wiki.—Ko te Hakari o te
Kotinga, e kiia nei ano ko te hakari o nga wiki,
o te matamua o te kotinga witi (Ekor. xxxiv. 22)
ko te ra o te tuapora. I kiia ai ko te hakari o
nga wiki, no te mea i kiia e Ihowa, me tatau kia
whitu nga Hapati. Hei te ra e tapaea ai te
paihere poipoi, i te hakari o te Kapenga, timata
ai te tatau, a kia tae ra ano ki te aonga ake o te
whitu o nga Hapati, ara ki te rima tekau o nga
ra; ko reira te Hakari. Tetahi ingoa o taua
Hakari i muri nei, ko te Petekolia, no te tauanga
i nga ra e rima tekau. Kotahi tonu te ra o tenei
Hakari. Te mahi o taua ra, i tapiritia ki nga
patunga tapu i whakaritea ko nga paraoa e rua,
he mea pokepoke ki te rewena, i kiia nei ko te
taro o nga tuapora. I poipoia tahitia enei e te
tohunga ki te aroaro o Ihowa, me etahi reme
e rua hei whakahere whakawhetainga. I
whakahaua ano kia kawea mai e tenei, e
tenei, tetahi tahua ma Ihowa, kia rite ki ta
Ihowa manaakitanga ia ia, kia koa hoki ratou k
te aroaro o Ihowa, ratou tahi ko a ratou tamariki,


I TE KARAIPITUKE TAPU.
37
ko a ratou pononga, ko te Riwaiti, ko te nohonoa,
ko te pani, ko te pouaru.
c. Te Hakari Whare Wharau. — I kiia ano
tenei ko te hakari o te kohikohinga, no te mea
kua poto i reira te kohi nga hua katoa o te
whenua; he hakari whakawhetainga hoki ki a
Ihowa mo aua mea. E whitu ano nga ra o tenei
hakari, he mea timata i te 15 o nga ra o te whitu
o nga marama, a tae noa ki te 21 o nga ra. Ko
te ra tuatahi, he Hapati, ko te ra t-uawaru hoki
he Hapati, he huihuinga tapu. I ki a Ihowa kia
hangaa e te iwi katoa he wharau, hei nga manga
o nga rakau papai, kia nolio ratou ki roto ki nga
wharau, kia koa hoki ki te aroaro o te Atua, a
kia whitu nga ra, kia mahara tonu ai ratou ki te
nohoanga o te Whanau a Iharaira ki roto ki te
teneti i to ratou whakaputanga mai i Ihipa.
Tetahi tikanga i whakatakotoria mo tenei hakari,
koia tenei; hei te whitu o nga tau ka whakaminea
ai te iwi i nga ra o tenei hakari, nga tane, nga
wahine, nga tamariki, me te tangata iwi ke e
noho ana i roto i a ratou, ka korerotia ai hoki te
ture ki to ratou aroaro, kia rongo ai ratou, kia
wehi ai ki a Ihowa, kia pumau ai hoki te mahi i
nga kupu katoa o taua ture.
13. Tera atu ano etahi ture i whakapuakina e
Mohi i tenei takiwa, he ture mo te kai, mo nga
he ki te tangata, ki ona taonga ranei, mo te
repera, mo te whanautanga tamariki, mo etahi
atu mea hoki.
a. Te Ture mo te Kai.—Kihai i whakaaetia
katoatia nga kararehe, nga manu, me nga ika
hei kai. Ko nga mea i whakaaetia kia kainga;
i kiia he mea poke-kore. Ko nga mea i whaka-


38
HE KOHIKOHINGA NO ROTO
kahoretia, i kiia ho mea poke. He mea poke te
pooka, me etahi atu o nga kararehe e kainga ana
e nga tauiwi. Ko te take o tenei ture, i korerotia
nei e Mohi, koia tenei, kia noho motuhake ai te
Whanau a Iharaira hei iwi tapu. Kihai ratou i
tukua kia kai tahi me nga tauiwi, kei piri atu ki
a ratou, kei ako i a ratou tikanga kino. Ko te
toto o nga mea katoa e patua ana hei kai me
tuku kia heke atu; ko te oranga hoki tenei,
kahore e tika kia kainga. Kihai hoki i tukua
kia kainga te mea i mate noa iho.
1}. Te Ture mo te Repera.—He tokomaha nga
tangata i mate i te mate repera. Te timatanga
o taua mate, he puku ranei, he wahi tu-a-kanapa
ranei i kitea ki te kiri o te tangata; horapa atu
i reira ki te tinana katoa. Kia kitea e tetahi te
.timatanga o tenei mate ki tona mahunga ranei,
ki tetahi wahi ranei o tona tinana, me haere tonu
atu i reira ki te whakaatu i a ia ki te tohunga.
Ki te mea kihai i tino marama te ahua o te
repera, ka tutakina atu taua tangata e te tohunga
kia whitu nga ra, kia tekau ma wha ranei nga ra.
Te tirohanga a te tohunga i te mutunga o ana
ra, kahore kia horapa atu te mate ki te kiri o te
tangata, ka kiia iho e ia i reira, kahore ona poke,
me hoki ano ia ki roto ki ona whanaunga. Tena
ki te kitea e te tohunga kua horapa atu te mate
ki te kiri, ka kiia taua tangata e ia he repera, ka
tonoa atu ki te wahi motu ke noho ai; kahore
he hokinga mai mona ki roto ki te iwi, a, mate
noa ranei, ngaro noa ranei te repera. I te mea
hoki ka ngaro wawe te repera kahore he hokinga
mai mo te tangata i te mea kahore ano ia kia
whakakite i a ia ki te tohunga. Kia kitea e te


I TE KARAIPITURE TAPU.
39
tohunga te ngaronga o te repera, kia tapaea hoki
e ia nga whakahere i whakaritea e te ture, katahi
ia ka uru ki roto ki te tokomaha.
c. Te Ture mo te Whanautaiiga-tamariki.—Ka
whanau tetahi tamaiti, ki te mea he tane, e wha
tekau nga ra e poke ai te whaea; ki te mea he
kotiro, e waru tekau nga ra. Kihai ia i tukua
kia whakatata atu ki te whatitoka o te Tapena-
kara, a, kia taka ra ano nga ra o tona purenga;
ko reira kawea ai e ia tetahi reme hei whakahere
ki a Ihowa. Ki te kore e taea e ia te reme, me
kawe atu kia rua nga kukupa, nga pi kukupa
ranei. Kia tapaea atu enei e te tohunga, kia
meatia he whakamarietanga mona, katahi ka kore
tona poke.
TJPOKO IX.
NaA HAEREERENGA I TE KORAHA.
1. No te rua o nga tau o te putanga mai ilhipa,
no te ra tuatahi o te marama tuatahi i oti ai te
Tapenakara. A, i te mea kua whakaaraliia, kua
whakariteritea hoki nga mea katoa o roto, o
waho, ka tau iho te kapua ki runga, ka ki hoki
te Tapenakara i te kororia o Ihowa. I waiho
taua kapua hei tohu ki te iwi mo to ratou haere,
mo to ratou noho. Kia rewa ake ki runga, ka
haere ratou; kia tau ano ki raro, ka noho. I
haere tonu i mua i a ratou i o ratou haerenga
katoa i te koraha, he kapua i te awatea, he ahi
hei whakamarama i te po. No te tekau ma wha


40
HE KOH1KOHINGA NO ROTO
o nga ra o te marama tuatahi ka meatia e te iwi
te Kapenga. No te ra tuatahi o te rua o nga
marama ka tatau a Mohi i nga tanc katoa, i nga
mea e kaha ana ki te whawhai, e rua tekau nei
nga tau, maha atu ranei. No te rua tekau onga
ra o te marama tuarua ka rewa ake te kapua i
runga i te Tapenakara, ka tirnata hoki to ratou
haere atu i te koraha o Hinai. Otira kihai i taro
kua amuamu te iwi no te mea heoi ano to ratou
kai, ko te mana. Kua wareware ratou ki to
ratou whakamahinga i Ihipa, kei te hiahia ano kia
hoki atu ki reira, kia kai noa ai ratou i te ika, i
te hue, i te riki. Katahi ka homai e te Atua he
kai ma ratou, me tana whiu ano i a ratou mo ta
ratou amuamu. He tini nga koitareke i aia mai
e tetahi hau nui. Kai ana te iwi, a ka makona.
Muri iho ka pa te whiu ki a ratou, he tokomaha
hoki i mate. No tenei wa i inoi ai a Mohi ki te
Atua kia whakaritea he hoa mona; he taimaha
rawa no te iwi ki runga ki a ia. Katahi ka ki
te Atua kia huihuia ki a ia kia whitu tekau o nga
kaumatua o Iharaira; a, to ratou taenga atu ki te
Tapenakara, kua tau iho te Wairua o te Atua ki
runga ki a ratou.
2. Te haerenga atu o te iwi i reira, kihai iroa,
kua whakatata atu ratou ki te whenua o Kanaana,
i korerotia iho nei e te Atua ki o ratou matua.
Ka ki te Atua i konei ki a Mohi kia tonoa etahi
tangata hei tutei mo te whenua. Kotahi tekau
ma rua nga tangata i tonoa, takikotahi kaumatua
o ia hapu, o ia hapu. E wha tekau nga ra i
ngaro atu ai enei tutei ki te whenua o Kanaana.
Te hokinga mai, ka mauria mai ki te Whanau a
Iharaira he karepe, he piki, me etahi atu o nga


I TE KARAIPITURE TAPU.
41
hua o to whenua; ka korero hoki ratou ki a
Mohi, ki a Arona, ki te iwi katoa, ka mea, He
pai te whenua; ka nui te hua o te kai; otira ko
nga pa, he nunui, he tiketike te taiepa; ko nga
tangata hoki, he roroa, he kaha. Terongonga o
te iwi ki enei korero, ka mataku; he tangi tonu
te mahi, a, ao noa te ra. I amuamu hoki ratou
ki a Mohi, i ki kia whakarite ratou i tetahi ranga-
tira mo ratou, kia hoki ano ki Ihipa, kei patua
ratou ki te hoari, kei riro a ratou wahine me
a ratou tamariki hei pononga. Tokorua tonu
o nga tutei kotahi tekau ma rua i tika te korero,
ko Hohua raua ko Karepe. I ki raua ki te iwi
kia kaua e wehi, no te mea ka homai e te Atua
mo ratou taua whenua pai, ka tukua mai hoki e
ia nga Kanaani ki o ratou ringaringa. E mea
ana te iwi kia akina raua ki te kowhatu, na, ko
te kororia o Ihowa kua puta i te Tapenakara. I
ki mai hoki te Atua ki a Mohi, ko nga tangata
katoa i amuamu nei, e kore rawa e kite i taua
whenua pai, engari me haereere tonu i te koraha
i nga tau e wha tekau, a mate noa. Ko a ratou
tamariki anake e tutuki ki reira. Heoi ano nga
kaumatua e kite i taua whenua pai, ko Karepe
raua ko Hohua. Te rongonga o te Whanau a
Iharaira ki enei korero, ka mea ratou ki te
haere ; ka anga ka whawhai ki nga Kanaani;
otira i hinga ratou, he tokomaha hoki i mate.
Heoi whakahokia ana ratou e Mohi ki te
koraha, ki reira haereere ai i nga tau e wha
tekau.
3. Kihai i roa te haerenga, kua whakatika a
Koraha o te hapu o Riwai, ratou ko Katana, ko
Apirama, o te hapu o Reupena, me etahi atu


42
HE KOHIKOHINGA NO ROTO
tangata e rua rau e rima tekau, ka ainuamu ki te
ture a Ihowa mo Arona ratou ko ana tama kia
waiho hei tohunga, hei tahu i to whakakakara.
I ki ratouj he tapu te whakaminenga katoa; ko
Mohi raua ko Arona kei te whakanui i a raua ki
runga ake i te whakaminenga ; kua kawea mai
hoki ratou e Mohi ki te koraha, kia riro ai ko ia
hei rangatira mo ratou. Muri iho ka mau aua
tangata ki a ratou tahu-kakara, ka hoatu he ahi
ki roto, ka makaa he whakakakara ki runga, te
mea i kiia nei ma nga tohunga anake e mahi, ara
ma Arona ratou ko ana tama; ka tu tahi hoki
ratou me Mohi raua ko Arona ki te whatitoka o
te Tapenakara. Te tino muranga o to te Atua
riri ki a ratou mo ta ratou pokanoa; ru ana te
whenua, horomia ake a Koraha ratou ko tona
nuinga, me o ratou whare katoa. I te aonga ake
ka amuamu ano te iwi, ka whakapangia lioki e
te Atua he whiu ki a ratou. Katahi ka whaka-
haua e Mohi kia tikina e Arona tana tahukakara,
kia rere atu ia ki te whakaminenga. Heoi, tona
rerenga atu, ka tu ia i te takiwa o nga tupapaku,
o nga tangata ora, a ka mutu te whiu.
4. I muri mai ano ka tae ratou ki tetahi
whenua wai-kore. Ka ngangau ratou ki a Mohi
i reira, ka ki mai, erangi ano me i mate tahi
ratou ko o ratou tuakana i te aroaro o Ihowa; me
i kauaka ranei ratou e kawea mai e Mohi i Ihipa
ki te whenua kino, kahore nei he waina, he piki,
kahore hoki he wai hei inu. Katahi ka ki mai
te Atua ki a Mohi kia korero ia ki te kamaka i
te tirohanga mai o te iwi, ka puta nui mai ai
he wai mo ratou, mo a ratou kararehe. He
tangata manawanui ano a Mohi, otira kua ki tona


I TE KARAIPITURE TAPU.
43
ngakau i te whakatakariri. Te huihuinga o te
iwi ki te taha o te kamaka, ka ki atu a Mohi,
“ Whakarongo mai e te hunga tutū; me whaka-
puta mai ano e maua he wai mo koutou i roto i
tcnei kamaka ? 33 Katahi ka patua te kamaka ki
tona tokotoko : te rua o nga patunga, ka rere
mai te wai. No konei i puaki ai te kupu a te
Atua ki a Mohi raua ko Arona, e kore raua e
tukua kia kawe i te iwi ki te whenua i homainei
e ia ki a ratou, no te mea kihai raua i whakatapu
i a ia i te aroaro o te Whanau a Ih ar air a.
Na kua tata tenei ki nga robe o nga Eromi, o
nga uri o Ehau, ka tonoa atu lioki he tangata
e Mohi ki te kingi o Eroma hei ki atu, kia
tukua a Iharaira kia haere atu na waenganui o
tona whenua, otira kihai ia i pai. Heoi ka haere
ratou i Karehe, ka taiawhio i te whenua o
Eroma. Te taenga ki Maunga Horo, ka mate
a Arona, tanumia iho ki reira; kua ki hoki te
Atua, e kore ia e tae ki Kanaana no te mea i
tutu ia ki te Atua. Ko te toru o ana tama, ko
Ereatara, i whakaturia hei tohunga, hei whaka-
kapi mon a; kua mate noa atu hoki nga mea
tokorua o mua i a ia, a Natapa raua ko Apihu,
he haranga no raua ki te Atua. A e toru tekau
nga ra i tangihia ai a Arona e te iwi.
5. Ka turia atu e ratou i Maunga Horo na te
ara o te Moana Whero, a pouri noa iho te
ngakau o te iwi i te ara, ka whakahe hoki ratou
i te Atua, i a Mohi, ka mea, “ Na te aha matoui
kawea mai ai i Ihipa ki runga nei, kia mate ki te
koraha, ki te wahi kahore nei he kai, kahore he
wai, heoi ano, ko te mana e whakariharihangia
nei e matou ? 33 Heoi ka tukua mai e te Atua ki


44
HE KOHIKOHINGA NO ROTO
a ratou he nakahi tu-a-ahi nei liei ngau i a ratou ;
he tokomaha hoki i mate. Katahi ka whaki te
iwi i to ratoil hara, ka ki kia inoi a Mohi mo
ratou ki te Atua kia tangohia atu nga nakahi i a
ratou. A ka inoi a Mohi mo te iwi; ka ki mai
hoki te Atua kia hangaa e Mohi tetahi nakahi ki
te parahi, kia whakaekea ki runga ki te pou, mo
te titiro atu ki reira o nga mea i ngaua e te
nakahi, ka ora. A, ka oti taua mea te hanga e
Mohi, titiro kau atu tetahi o nga tangata i ngaua
ra e te nakahi, kua ora;
6. Te taenga atu o te iwi ki nga rohe o Moapa,
ka whakatika mai a Hihona, kingi o nga Amori
ki te whawhai ki a ratou. He pai te korero a
Mohi ki a ia, he pera me tana korero ki te kingi
o Eroma, otira kihai a Hihona i pai; puta tonu
mai ki te whawhai ki a Iharaira. Na to Atua ia
i whakakaha tana iwi i kalia ai ratou; mate iho
a Hihona i a ratou, riro mai ana tona whenua.
Muri iho ka puta ko Oka, kingi o Pahana, ki te
whawhai ki a Iharaira. Tona matenga i a
ratou, ka riro mai ano tona whenua. Kua tata
rawa atu tenei te iwi ki te whenua o Kanaana,
kua noho ki nga mania o Moapa, ki te taha o
Horano, ki te ritenga atu o Heriko. Te kitenga
o Paraka, kingi o Moapa, i te nui o te iwi, tona
rongonga hoki ki ta ratou mahi ki nga Amori, ka
nui tona mataku. Koia i tonoa ai e ia he tangata
ki a Paraama, Poropiti a te Atua pono, a Ihowa.
He nui te taonga i whakaaria atu e Paraka ki a
ia, kia haere mai ai ia ki te kanga i a Iharaira.
lie tangata apo a Paraama, he hiahia hoki tona
ki te mea i ta to kingi i ki atu ai; otira he
poropiti ano ia, e mohio ana hoki ia, heoianonga


I TE KARAIPĪTURE TAPU.
45
mea hei korerotanga mana, ko a te Atuae bomai
ai ki roto ki tona mangai. Penei tonu tana kupu
ki a Paraka. Kawe noa a Paraka ki nga wahi
teitei, e karakiatia nei a Paara ki reira, tohe noa
kia kangaa e ia a Ibaraira; kore noa e kangaa.
Engari e toru nga putanga o tana kupu manaaki
mo Iharaira, me tana kupu poropiti ano mo
to ratou nui i nga wa o muri mai nei. Tena ano
ia te bara o Ibaraira i to ratou nohoanga ki nga
mania o Moapa, he puremu ki nga wahine o
Moapa, riro tonu atu i aua wahine ki te karakia ki
a Paara, ki era atu whakapakoko ano hoki. Ka
mura i konei te riri a te Atua ki tana iwi mo to
ratou hara. Kiia tonutia iho e ia ki a Mohi kia
whakamatea katoatia nga tangata kua uru atu ki
te karakia ki a Paara. Te tangata i tino ngakau
nui ki ta te Atua i ki mai ai, ko Pinehaha. E rua
tekau ma wha mano o ratou i mate i te mate
uruta, haunga ano nga mea i patua. No muri mai
a Paraama i patua ai e Iharaira i roto i te whawhai.
7. Ka taea nei te mutunga o nga tau e wha
tekau hei haereerenga mo te iwi i te koraha, ka
taua ano te iwi katoa e Mohi, kahore hoki i te
ora tetahi o nga tangata i taua i mua ki Maunga
Hinai, ko Karepe anake raua ko Hohua. Kua
mate katoa ki te koraha, nga mea i puta
kaumatua mai i Ihipa.
Na ka huihuia e Mohi te whakaminenga
katoa, ka korerotia hoki ki a ratou a te Atua
mahi pai katoa ki a ratou. Whakamaharatia
ake ratou e ia ki nga mea katoa o nga tau e
wha tekau o to ratou putanga mai i Ihipa; ki
te tutū o o ratou matua i te hokinga o nga kai
tutei; ki o ratou kopikopikotanga i te koraha;


46
HE KOHIKOHINGA NO KOTO
ki to ratou whakapono-kore ; ki ta ratou mahi
amuamu, me a te Atua wliakaoranga i a ratou.
Whakahaua ana ratou e ia kia welii ki a Ihowa
an ake, kia whakawhirinaki tonu ki a ia.
Kauaka ratou e pera me nga Kanaani, e whai
ki nga waka atua, ki nga tangata makutu, he
raea whakarihariha hoki tena ki ta te Atua
titiro. Kia mate atu ia, ka whakaarahia ano e te
Atua etahi poropiti tika hei korero i a te Atua
kupu ki a ratou; ko nga kai whakaako hoki
enei e rongo ai ratou. Tena ki te tu ake he
poropiti teka, korero ai i a ratou ake korero, i
nga korero a nga atua horihori, kauaka enei c
tahuritia atu. I whakahuatia ano e Mohi nga ture
kotahi tekau, me te whakamahara ano i a ratou ki
te hara o o ratou matua i a ratou i hanga ra i te
whakapakoko koura, i te ahua o te kuao kau,
hei koropikotanga ma ratou. I whakahaua
ratou e ia kia mau ki nga hakari e toru i ia tau,
i ia tau, kia atawhai hoki ki te pouaru, ki te
pani, ki te Riwaiti, ki te tangata iwi ke.
Korerotia ana e ia ki a ratou te whenua e haere
ra ratou ki reira, he whenua pai i te nui o te
aw a, o te puna wai, o te waina, o te oriwa, o te
witi, o te waiu, o te honi. Ehara i te mea he
pai no ratou i kawea ai ratou ki reira, engari na
te kawenata a te Atua ki o ratou matua. Ko
taua whenua me ona mea papai — nga puna
kiha-i nei i keria e ratou, me nga rakau kihai
nei i whakatokia e ratou—e riro i a ratou no te
mea he nui te hara o nga Kanaani i kiia nei kia
whakamatea e ratou. Kia mahara hoki ratou, e
kore te tangata e ora i te taro kau, engari i nga
kupu katoa e puta mai ana i te mangai o te


I TE KARA1P1TURE TAPU.
47
Atua. Ko nga ture hoki enei mo ta te Atua
iwi i whiriwhiri ai, mo te Whanau a Ibaraira.
Kaua ratou e uru atu ki nga Kanaani; kaua e
marenatia ki a ratou3 kei riro atu i a ratou ki te
karakia wbakapakoko. Ko nga whakapakoko a
aua iwi, me tabu ki te ahi, me whakahoro hoki
nga aata, no te mea he iwi tapu a Iharaira, he
iwi i whiriwhiria hei mahi i nga mahi a Ihowa.
I korerotia ano e ia te ture i homai nei e te
Atua, ehara i te mea pakeke, e kore ai e
mohiotia, e mahia; kahore i runga i te rangi, e
ki ai ratou, Ko wai e piki ki reira ki te tiki
atu ? Kahore i tawahi o te moana, e ki ai
ratou, ko wai e whakawhiti ki reira ki te tiki
atu, kia rongo ai ratou, kia mahi ai ? Engari c
tata rawa ana ki a ratou, i roto tonu i o ratou
waha, i roto ano i o ratou ngakau, hei mahinga
ma ratou.
I whakaaturia ano e Mohi ki a ratou nga
manaakitanga e manaakitia ai ratou ki te man
ratou ki te Atua, ki te puritia e ratou ana ture.
E manaakitia to ratou whenua, a ratou kai, a
ratou tamariki: e whakanuia hoki ratou e te
Atua ki runga ake i nga iwi katoa i tetahi tab a
o ratou, i tetahi taha. Tena ki te wbakarerea e
ratou to ratou Atua, ki te tahuri ratou ki nga
whakapakoko a nga tauiwi, ka rokohanga ratou
e te kanga; ka pakekatia to ratou whenua, ka
pangia ratou e te mate turoro, ka takahia e o
ratou hoariri, ka riro a ratou tamariki hei
pononga, ko ratou ano hoki ka whakabekea atu
he whenua ke.
8. He nui te hiahia o Mohi ki te whakawhiti
i Horan o, kia kite i te whenua pai i homai nei


48 HE KOHIKOHINGA NO ROTO
ki tona iwi; otira kihai i tukua e to Atua;
heoi ano ko te titiro kau o ona kanohi i tawhiti,
i te tihi o Maunga Pihika, i te whenua o Moapa.
Matau tonu a Mohi tera ano e ai he kai-arahi
mo tona iwi. Ma tana kai-mahi, ma Hohua
ratou e kawe ki te whenua mo ratou. I ki te
Atua kia kawea a Hohua e Mohi ki te whatitoka
o te Tapenakara, i te mea kahore ano ia kia
mate noa; i puta ano hoki te Atua ki a raua i
te Tapenakara, i roto i te pou kapua. Whaka-
pakia iho nga ringaringa o Mohi ki a Hohua, me
tana poroaki ano ki a ia kia maia, kia toa, mana
nci hoki c whakawhiwhi a Iharaira ki te whenua
mo ratou.
I tuhituhia ano e Mohi nga kupu katoa o te
Tore ki te pukapuka, i kiia atu hoki e ia ki nga
Riwaiti Ida hoatu ki te taha o te aaka o te
Kawenata liei kai-whakaatu ki a ratou, mo nga
wa e whakakeke ai ratou, e tutū ai, e mahi ai i
te kino ki ta Ihowa titiro. He whakangaliau
ano etahi o ana korero ki a ratou, kia anga atu
o ratou ngakau ki te Ture a te Atua, kia
whakaakona e ratou taua Ture ki a ratou
tamariki, no te mea ehara i te mea noa iho;
engari ko to ratou oranga tenei; ma tenei hoki
ka roa ai o ratou ra ki runga ki te whenua e
whakawhiti atu nei ratou i Horano ki te tango.
Katahi a Mohi ka piki atu ki Maunga Pihika
i te whenua o Moapa; whakakitea ake e te
Atua ki a ia i reira te whenua katoa o Kanaana,
o Rana i te pito ki te raki, tae noa ki Toara i te
pito ki te tonga i te taha o te Moana Tote. I
ki hoki a Ihowa ki a ia, “ Ko te whenua tena i
oati ai ahau ki a Aperahama, ki a Ihaka, ki a


I TE KARAIPITURE TAPU.
4$
Hakopa, i mea ai, ‘ Ka hoatu e ahau a reira ki
ou uri? Kua whakatirohia atu e ahau ou kanohi
ki reira, otiia e kore koe e whiti atu ki reira.33
I mate a Mohi ki te whenua o Moapa. Kihai
tetahi o te Whanau a Iharaira i kite i tona
matenga. Kotahi rau erua tekau ona tau;
kahore ano kia ataruatia ona kanohi, kahore
hoki tona kaha kia heke. E toru tekau nga ra
i uhungatia ai ia e te iwi.
UPOKO X.
Te kawenga a Hohua i a Iharaira ki Kanaana.
1. Muri iho i te matenga o Mohi ka korero mai
te Atu a ki a Hohua kia whakawhitia te iwi i
Horano ki te whenua o Kanaana; ko te Atua,
ko te tuara o Mohi, hei tuara mona. I ki hoki
ia, “ E kore ahau e whakarere i a koe, e kore
ano e mawehe atu i a koe. Kei whakarerea atu
e tou wall a tenei pukapuka o te ture; engari kia
u ou whakaaro ki reira i te ao, i te po; ma reira
ka wliai wahi ai koe i tou huarahi, ma reira koe
kake ai. Kia kaha, kia maia; kaua e wehi, kaua
hoki e pawera : ta te mea kei a koe a Ihowa, tou
Atua, i nga wahi katoa e haere ai koe.'5'’ Heoi
kua ki tonu a Hohua i te wairua o te matauranga,
kua rongo hoki te iwi ki a ia, kua pera me to
ratou rongonga ki a Mohi.
2. Na ka tonoa e Hohua etahi tangata tokorua,
hei tutei i te whenua, i Heriko hoki: he pa tenei
no te whenua o Kanaana, e tata ana ki Horano.
E


50
HE KOHIKOH1NGA NO EOTO
Te haerenga atu o aua kai-tutei, ka kitea e etahi
o nga tangata o te pa, ka korerotia hoki ki te
kingi. Otira kua tae raua ki te whare o tetahi
wahine, o Rahapa; hunaa iho raua e ia ki runga
ki te tuanui o tona whare, lie mea liipoki ki etahi
kakau liarakeke i horahoraugia ki reira. He wa-
foine hara a Rahapa, otira kua whakapono ia kite
liomaitanga o te whenua o Kanaaua ki te Whanau
a Iharaira. Korerotia mai ana e ia ki a raua te
wehi kua tau nei ki runga ki a ratou, i to ratou
rongonga ki te whakamaroketanga o te Moana
Whero e Ihowa i to ratou putanga mai i Ihipa,
ki te hinganga hoki o nga Amori i taw ahi o
Horano, ara o te iwi o Hihona raua ko Oka* Kua
mohio ia, ko Ihowa, Atua o Iharaira, te Atua
nana nei i hanga te rangi me te whenua; na
reira ia i inoi ai ki a raua kia tohungia ia me nga
tangata o tona whare i te mea ka horo a Heriko.
I whakaae ano raua ki tana i inoi nei. Kei te
taiepa tonu o te pa tona whare; heoi whaka-
hekeaiho ana raua e ia ki te taura na te matapihi,
a ka hoki raua ki a Hohua, ka whakaatu ki a ia
i nga korero katoa a Rahapa.
Katahi ka turia mai e Hohua ratou ko te iwi
katoa, ka haere mai ki Horano. He raumati
taua takiwa, kua huri mai hoki nga wai o Horano
i runga i ona pareparenga. I korero ano a
Hohua ki te Whanau katoa a Iharaira, i mea, ko
te Atua ora kei roto i a ratou, mana hoki e pei
atu nga Kanaani i to ratou aroaro. Ko nga
tohunga, kua tonoa atu e ia i mua, mau haere ai
i te aaka, a tae noa ki te wai. Kei muri te iwi
e whai mai ana. Tatū kau iho nga kapu o nga
waewae o nga tohunga, e amo ra i te aaka, ki te


I TE KARAIPITURE TAPU.
51
wai, kua wehea nga wai o Horano, a whiti noa te
iwi me nga tohunga, na te wahi maroke, ki
tawahi o Horano. Kua tata tenei ki te pa, ki
Heriko. He pa nui, he tiketike nga taiepa ko-
whatu, ki tonu hoki te pa i te tangata. Katahi
ka ki inai te Atua ki a Hohua kia haere nga
tangata man patu katoa, a tawhio noa te pa, ka
hoki ai ki te puni; ko nga tohunga kia haere i
mua me te whakatangi i nga tētere, me te amo
haere i te aaka. Penei tonu ratou i ia ra, i ia ra,
a taka noa nga ra e ono. I te whitu o nga ra ka
whitu ano taiawhiotanga i te pa, ko nga tohunga
whakatangi tētere i mua; muri iho ko nga to-
hunga e amo ana i te aaka; muri rawa iho ko
nga tangata mau patu. Te tutukitanga o te
whitu o nga taiawhiotanga, ka whakatangi nga
tohunga i nga tētere, ka karanga hoki a Hohua
ki te iwi, “ Ham am a! kua homai hoki e Ihowa
te pa ki a koutou.” Te tino hamamatanga a te
iwi, he nui te hamama; hinga iho te taiepa i
tona turanga ano; piki tonu atu te iwi ki roto ki
te pa, hunaa iho e ratou nga mea katoa i roto i
te pa. Ko Rahapa anake i whakaorangia, ratou
ko nga tangata o tona whare.
3. He roa te takiwa i muri mai iwhawhai ai a
Hohua ratou ko te iwi katoa ki nga Kanaani,
a mate noa nga kingi, riro noa hoki to ratou
whenua. Katahi ka ata takoto te whenua, ka
kore he whawhai. A ka wehewehea te whenua e
Hohua ki nga iwi kotahi tekau ma rua. Ko te
iwi anake o Riwai kihai i whakawhiwhia ki te
whenua; kua oti hoki te whakarite e Mohi, ko
nga mahi o te Tapenakara hei kāinga tupu mo
ratou. Engari i whakaritea, i roto i to wahi o
E 2


52
HE KOHIKOHINGA. NO ROTO
tenei iwi, o tenei iwi, etalii pa hei nohoanga mo
nga Riwaiti, mo nga tohunga, me nga wahi o
waho ake hei takanga mo a ratou kararehe, kia
hokihoki ai ratou i reira ki te malii i nga mahi
o te Tapenakara. Ko nga tama tokorua a
Hohepa, ko Eparaima raua ko Manahi, i whaka-
urua ki roto ki nga tama a Hakopa, kia tutuki
ai te maha o nga iwi ki te kotalii tekau ma rua.
I whakaturia hoki e Hohua te Tapenakara ki
Iiiro, e tata nei ki Pete-ere, kia haere ai nga iwi
ki reira i ia tau, i ia tau, ki te whakarite i nga
hakari etoru. Ko to wahi hoki tera e tapaea
ai nga whakaliere katoa; no aua whakahere nei
te oranga mo nga tohunga.
4. I te mea kua koroheketia a Hohua, ka hui-
huia e ia te iwi katoa, nga kaumatua o Iharaira,
o ratou ariki, me o ratou rangatira, kia poroaki
iho ai ia ki a ratou i te mea kahore ano ia kia
mate noa. He pera ano me ta Mohi tana whaka-
hau i a ratou kia mau te pupuri i ta te Atua
ture, kia mahara hoki ki ana mahi nunui i whaka-
orangia ai ratou i Ihipa, i kawea mai ai ki te
whenua i whakaaria mai ra e ia ki a Aperahama
ratou ko 011a uri. Kauaka rawa ratou e tahuri
ki nga Atua o nga Kanaani; engari kia wehi ki
a Ihowa, kia mahi atu hoki ki a ia i runga i te
tika, i te pono. Katahi ka ki ake te iwi katoa
ki a Hohua, “ Ka mahi ano matou ki to tatou
Atua, ki a Ihowa, ko tona reo hoki ta matou e
rongo ai?'’ Heoi ka mate a Hohua, kotahi rau,
kotahi tekau ona tau.


I TE KARAIP1TURE TAPU.
58
UPOKO XI.
Nga Kai-wiiakariterite.
1. Te matenga o Hohua, o nga kaumatua hoki i
roa ake nei to ratou oranga i te mea kua mate a
Hoh.ua, ara o nga mea kua kite ra i nga malii
nunui a Ihowa, ka ngakau-kore te Whanau a
Iharaira ki te pei i te toenga o nga iwi o
Kanaana. Waiho ana nga Kanaani ki waenganui
o ratou noho ai; meinga ana hei homai takoha.
Na he iwi tutu nga Kanaani, he iwi karakia
whakapakoko; kihai hoki i taro kua anga a Iha-
raira, kua whakarere i to ratou Atua, kua tahuri
ki nga whakapakoko o nga Kanaani e noho
morehu ra ki te whenua; kua whakapakeketia o
ratou ngakau, kua kore e rongo ki a te Atua
ture. He nui te kino o taua takiwa. Heoi ano
ta te tangata i mahi ai, ko te mea e pai ana ki
tana ake titiro. Uru marena ana a Iharaira ki
roto ki nga Kanaani, mahi ana ki o ratou atua.
Katahi te Atua ka riri ki tana iwi, tukua ana
hoki ratou e ia ki te ringa o o ratou hoa-riri. To
ratou matenga, ka ripeneta, ka karanga atu ki a
Ihowa; ka whakaarahia hoki e ia he tangata hei
whakaora i a ratou i roto i te ringaringa o o ratou
hoa-riri, hei whakariterite tikanga ki te whenua.
I te oranga o te Kai-whakariterite ka mahi te iwi
ki a Ihowa, ka kore he raruraru. Te matenga o
te Kai-whakariterite kua uru ano ki nga Kanaani,
ki a ratou whakapakoko.


54
'HE KOHIKOHINGA NO ROTO
2. Te tuatahi o aua Kai-whakariterite, ko Oto-
niere, nana nei i whakaora te Whanau a Iharaira
i roto i te ringa o te kingi o Mehopotamia. No
muri i a ia ka ara ano tetahi kai-whakaora, ko
Ehuru te ingoa. Nana te iwi i whakaora i te
tukinotanga a nga Moapi. Kore ana he raruraru
i nga ra katoa o Ehuru; otira, i tona matenga,
kua hoki ano ki ta ratou karakia whakapakoko.
Tukua mai ana ano e te Atua te raruraru ki a
ratou, he nanakia hoki te tukinotanga a tetahi o
nga kingi o Kanaana i a ratou, a rua tekau noa
nga tau. He maha ana hariata rino, he tini hoki
ana tangata. To ratou tangihanga. ki a Ihowa,
ka whakaarahia e ia ko Paraka hei Kai-whakaora
mo ratou. Na tetahi poropiti wahine, na Tepora,
ia i whakaoho, he korerotanga nana i te kupu a
te Atua ki a ia. Heoi, ko te putanga atu o
Paraka ki te whawhai ki te rangatira o te ope o
Kanaana, ki a Hihera. He ruarua noa nga
tangata a Paraka, he tini noa atu a Hihera me
ana hariata rino ano. Otiia ko Ihowa te tuara o
tana iwi; na reira i mate ai a Hihera, i whati ai
tona ope katoa; a, e wha tekau nga tau i ata
takoto ai te whenua, i kore ai he raruraru.
3. Muri iho i tenei ka mahi ano ratou i te
kino, a ka whakapakia mai e te Atua he aituā,
ka tukua ratou kia tukinotia e Miriana. Te whaka-
ekenga mai o nga Miriani me a ratou kahui,
me a ratou kamera, me o ratou teneti, koia ano
kei te mawhitiwhiti te tini: whakangaromia iho
nga kai o te whenua, a rere noa a Iharaira ki
nga waro, ki nga ana i runga i nga maunga piri
ai. Ta ratou karangatanga ki a Ihowa, ka tonoa
mai e ia he poropiti hei whakaatu i o ratou hara,


I TE KARAIP1TUBE TAPU.
55
kua whakarere nei ratou i te Atua i arahi mai nei
i a ratou i Ihipa ki te whenua i homai nei e ia ki
a ratou; kua takahi i tana ture kua mahi hoki
ki nga whakapakoko. Whakaarahia ana ano e
te Atua ko Kireono hei kai-whakaora. Na te
anahera a Iliowa ia i whakahau kia haere ki te
whakaora i a Iharaira i roto i te ringa o Miriana.
Te korerotanga a te anahera ki a ia, ka mataku a
Kireono, ka ki atu, he rawakore tona hapu, ko te
iti rawa hoki ia i te whare o tona pāpā. Ka mea
mai a Ihowa ki a ia, “ Ko ahau hei hoa mou: ka
patua hoki e koe a Miriana me te mea he tangata
kotahi.” Heoi haere ana a Kireono. Otira i
matua whakahoroa e ia te aata o Paara i hangaa
e tona pāpā, hangaa ake he aata ma Ihowa, a
whakaekea ana e ia he tahunga tinana. I te ata,
i te mea ka kite te iwi kua whakahoroa te aata o
te whakapakoko, ka mea ratou kia patua a
Kireono; otira i pehia ta ratou e tona pāpā, i ki
hoki ia, “ Ma Paara ano tana whakawa e tohe.”
Na kua tau te Wairua o te Atua ki runga ki a
Kireono, a haere atu ana ia ki te whawhai ki a
Miriana. He kore rawa tana ope i haere atu ai
ia ki te whawhai ki nga mano tini noa atu. I
whakahaua mai ano ia e te Atua, a whakahokia
ana e ia te nuinga o ana tangata ruarua nei, kei
whakapehapeha a Iharaira, kei ki, na to ratou
ake kaha ratou 1 whakaorangia ai. E toru rau
tonu nga tangata i haere atu ai ia, hinga iho a
Miriana, a ka ata takoto te whenua.
4. I muri mai i te matenga o Kireono kua
whakaarahia ake ano etahi kai-whakaora mo
Iharaira. Tetahi o enei ko Iepeta. To muri
rawa, ko Hamahona. He tangata kaha rawa


56
HE K0IIĪK0HINGA NO ROTO
tenei, he toa : i whakaorangia hold e ia a Iharaira
i roto i te ringa o nga Pirihitini, o te iwi i noho
nei ki te taha o te mo ana, i te whenua ki to
hauauru o Huria. Na te hara hold o Iharaira, na
te karakia whakapakoko, i tukua atu ai ratou kia
tukinotia e nga Pirihitini.
UPOKO XII
Hamuera Poropiti.—Te kingitanga o Haora.
1. He kino aua ra. Heoi ano ta te tangata i
mahi ai, ko te mea e pai ana ki tana titiro iho.
Kihai i whakaangaa e tetahi tona ngakau ki te
mahi i nga ture a te Atua, i whakapuakina ra e
Mohi: he tutu ano hoki nga tama a nga tohunga.
Ko Eri te tino tohunga ; ko Hiro tona kāinga,
ko te wahi i tu ai te Tapenakara o nga ra iho ano
o Hohua. He tangata pai ano a Eri, ko ana tama
ia, he tutū, kihai hoki ta raua mahi tutu i tino
pehia e ia. Na reira i tonoa ai e te Atua tetahi
poropiti ki a ia, hei whakaatu ki a ia, ko ana
tama ka hautopea atu, ka whakaarahia hoki e te
Atua tetahi atu tohunga hei whakakapi mo raua.
I rite tonu hoki enei kupu ana. Tera ano tetahi
wahine, ko Hana te ingoa; kahore ana tamariki.
Haere ana ia, me te nui ano te pouri o tonanga-
kau, ki Hiro, inoi ana i reira ki to Atua kia
homai he tamaiti ki a ia. Ki ana a Eri ki a ia
kia haere i runga i te rangimarie, ma te Atua
hoki e homai tana mea i inoi ai. Tona hokinga
atu ki tona kāinga ka hapu ia, a ka whanau he


I TE KARA1PITURE TAPU.
57
tamaiti, huaina iho tona ingoa, ko Hamuera. Ka
mutu te kai u a te tamaiti, ka kawea ia ki a Eri,
mana e whakatupu i runga i nga malii o te
Tapenakara. I puta ano a Ihowa ki a ia i te
po i a ia e tamariki tonn ana. Heoi ka tupu a
Hamuera, ka liomai e te Atua lie matauranga ki
a ia, ka rneinga hoki ia hei poropiti. Kua mohio
lioki te iwi katoa, kua tu ia hei kai-tohutohu, hei
kai-whakaako i a ratou.
2. Ka pa ano ia i reira te whiu mo a ratou
hara. He nui te taua a nga Pirihitini i huihuia
ki te whawhai ki a Iharaira: hinga iho a Iharaira.
Ka porangi ratou i konei, ka akiaki i nga tama
a Eri ki te kawe mai i te aaka a Ihowa i Hiro ki
roto ki te whawhai, me kore e liinga i reira o
ratou hoa-riri. Heoi kua liinga ano a Iharaira,
kua mate nga tama tokorua a Eri, kua riro lioki
te aaka i nga Pirihitini, tae rawa i a ratou kiroto
ki te whare o to ratou atua. Otira kihai i roa te
takotoranga ki reira. He nui te mate i pangia
ai nga Pirihitini ; na reira i whakahokia ai e
ratou te aaka ki te whenua o Iharaira. Kihai i
whakahokia ki Hiro, engari i waiho ki roto ki te
whare o tetahi o nga tohunga. A, ka rua tekau
nga tau, ka tangi a Iharaira ki a Ihowa.
Katahi ka whakahau a Hamuera kia whakarerea
atu a ratou whakapakoko, kia mahi hoki ratou
ki a Ihowa anake. Heoi ka mahue i a ratou nga
whakapakoko, ka waiho ko Ihowa anake hei Atua.
Katahi ka huihuia e Hamuera a Iharaira katoa,
ka nohopuku hoki ratou ka whaki i o ratou
hara. Ka whakaekea e Hamuera tetahi remo
hei tahunga tinana, ka inoi ia ki a Ihowa, a
ka whakarongo mai a Ihowa, ka whakaora i


58
HE KOHIKOHINGA NO ROTO
tana iwi. Hinga ana hoki i a ratou nga Pirihitini,
a ka ata takoto te whenua.
3. I muri i tenei, he haereere tonu te mahi a
Hamuera i iatau, i iatau, ki te whakarite whakawa
mo Iharaira. A, ka koroheketia ia, ka meinga e
ia ana tama hei kai-whakarite whakawa, otira ki-
hai raua i rite ki a ia; i tango hoki raua i te moni
whakapati. Na reira i amuamu ai te iwi, i ki ai
ki a Hamuera kia whakaritea he kingi mo ratou,
he pera me o nga iwi katoa. Te rongonga o
Hamuera, ka whakaaturia e ia te he o ta ratou
whakaaro, ko Ihowa nei hoki to ratou kingi;
nana ratou i kawe mai i Ihipa, i whakawhiwhi
ki te whenua o Kanaana: heoi ano hoki te meai
tukua ai ratou e ia kia tukinotia e nga tauiwi,
ko a ratou mahi tutū, ko ta ratou karakia ki te
whakapakoko. Otira kihai ratou i pai ki te
whakarongo ki a Hamuera. Tohe tonu ratou ki
tetahi kingi hei whawhai i a ratou whawhai. Heoi
ka whakaritea ko Haora, tama a Kihi, he tangata
no Peniamine, hei kingi mo ratou. He taugata
ataahua a Haora, purero tonu ona pokohiwi ki
runga ake i te iwi katoa; he toa, he nui tona
mohio ki te whawhai. Patua ana e ia nga Moapi,
nga Amoni, me nga Pirihitini; whakaorangia
ake te Whanau a Iharaira. Otira kihai i anga
tika tona ngakau ki a Ihowa. Te huihuinga ano o
nga Pirihitini ki te whawhai ki a Iharaira, ka
tatari a Haora ratou ko te iwi katoa ki a Hamuera
kia haere mai ki te mahi i te patunga tapu; a, na
te mea ka roa a Hamuera, ka pokanoa a Haora
ki te whakaeke i te tahunga tinana:—he mahi
kahore nei i tika kia pokanoa te tangata, engari
ma te tohunga anake. I muri mai ano, i tona


I TE KARAIPITURE TAPU.
50
tononga e Ihowa ki te patu i nga Amareki, ki
te whakangaro hoki i a ratou mea katoa, kiliai i
puritia e ia te kupu a Ihowa, engari i whaka-
orangia e ia nga mea papai o nga hipi, o uga
kau. Te whakahenga a Hamuera i a ia, ka mea
ia, i tohungia enei hei mea patunga tapu ki a
Ihowa. Ki atu ana a Hamuera ki a ia, nui atu i
to te patunga tapu te pai o te whakarongo ki te
reo o Ihowa; kua paopao hoki a Ihowa ki a ia
hei kingi,kua hoatu tekingitanga kitetahitangata
e rongo ana ki ana whakahaunga. Heoi tangihia
ana a Haora e Hamuera i ona ra katoa.
4. Kihai i taro kua tonoa te poropiti e te Atua
kia haere ki Peterehema, ki te whare o tetahi
tangata, ko Hehe te ingoa, ki te whakawahi i
tetahi o ana tama hei kingi i muri i a Haora.
Tokowhitu ana tama; te taenga mai hoki o te
matamua, ka titiro a Hamuera ki tona ahua, ki
tona roa, ka ki, He pono, koia tenei ta te Atua
i whiriwhiri ai. Otira ka whakakorea mai e te
Atua, me tana ki ano, t( E kore e rite ta Ihowa
ki ta te tangata titiro atu. Ta te tangata, he
titiro ki te kanohi; ta Ihowa ia, he titiro ki te
ngakau.” Tokorima ano nga mea i haere taki
tahi mai, otira kihai tetahi o enei i paingia.
Katahi a Hamuera ka ui atu ki a Hehe me kahore
atu ano ana tamariki. Ka ki mai ia, “ Tera ano
tetahi, to muri rawa, kei te tiaki hipi.” Ka
whakahau a Hamuera kia tikina. Te taenga
mai, he taitama, he pai ki te titiro atu; a, te
whakawahinga a Hamuera. i a ia, ka puta mai
te Wairua o Ihowa ki runga ki a Rawiri i taua
rangi ano, i o muri iho ano hoki. He mohio a
Rawiri ki te whakatangi haapa; na reira ia i


€0
TIE KOHIKOIIINGA NO ROTO
tikina ai hei whakamarie i a Haora; kua mahue
hoki a Haora i te Wairua o te Atua, kua ahua
porangi i etahi wa. Kihai ano ia i roa te noho o
Rawiri ki te kāinga o Haora; engari i hoki ano
ki te whangai i nga hipi a tona pāpā i te koraha,
a huihui noa ano nga Pirihitini ki te whawhai ki
a Iharaira. He tangata nui whakaharahara tera
i roto i nga Pirihitini; he karanga tonu tana mahi
i ia ra, i ia ra, kia whiriwhiria e Iharaira tetahi ta-
ngata hei hoawhawhai mona; otirakihai i puta atu.
i te mataku. Te taenga atu o Rawiri ki te puni, ki
te kawe kai ma ona tuakana, ka mea ia, mana e
whawhai te Pn-ihitini, a riria iho ia e tona tuakana.
Homai ana e te kingi he kakaliu whawhai mona,
otira kihai i paingia e ia. I mauria kautia e ia
ko tona tokotoko, me tana kotaha, e rima hoki
nga kowhatu maeneene, akahaere, kawhakatata
atu ki te Pirihitini. Kangaa iho a Rawiri e te
Pirihitini ki ona atua. Otira i ki atu a Rawiri,
“ I haere mai koe ki a au me te hoari, me te
taoroa, me te timata: ko ahau ia, ka haere atu
ki a koe i runga i te Ingoa o Ihowa o nga mano.
Ka mohio ano hoki tenei whakaminenga katoa,
ehara te hoari, te taoroa ranei i ta Ihowa meahei
whakaora.” Heoi patua iho e ia te Pirihitini ki
te kotaha, ki te kowhatu. Katahi ka whakatika
nga tangata o Iharaira, ka whawhai, a patua
haeretia ana o ratou nga Pirihitini, tae noa ki o
ratou ake wahi. I homai e Haora tana tamahine
hei wahine ma Rawiri; (kua kiia hoki e ia, ka
homai ki te tangata e mate ai te Pirihitini); i
meinga hoki ia hei rangatira mo nga tangata
whawhai. Otira i te mea ka whakanuia e te iwi
a Rawiri, ka hae a Haora, ka hiahia ki te whaka-


I TE KARAIPITURE TAPU.
61
mate i a ia. Heoi rere ana a Rawiri ki te koraha,
ki reira haereere ai, a mate noa a Haora.
I a ia e liaere atu ana, he hemo-kai to ratou
mate kc ona hoa; haere ana a Rawiri ki tetahi
pa o nga tohunga, inoia atu ana e ia he taro i te
tino tohunga. Heoi ano to taro i reira, ko nga
taro aroaro, i tangohia mai nei i te Hapati i to
aroaro o Ihowa, ma nga tohunga anake hold e
kai; otira i homai ano enei e te tohunga ki a ia.
I a Haora e whai ana i a ia i te koraha, e rua nga
matenga mo Haora, me e hiahia ana a Rawiri ki
te patu i a ia; otiia kihai ia i pai, no te mea
na Ihowa te tikanga i whakawahia ai a Haora.
He nui te raruraru o te whenua i tenei takiwa.
Ko Hamuera, kua mate. Huihui mai ana ano
nga Pirihitini ki te whawhai, a mate iho a Haora,
me ana tama tokotoru, me etahi o te iwi, he toko-
maha noa atu.
UPOKO XIII.
Rawiri.
1. Muri iho i te matenga o Haora ka meinga a
Rawiri hei kingi mo tona iwi, mo Hura. 1
whakakingitia ketia e era iwi ko tetahi o nga tama
a Haora. Ka whitu nga tau, kua mate te tama
a Haora i te tangata te patu, katahi a Rawiri
ka whakawahia hei kingi mo Iharaira katoa.
2. I aua tau e whitu ko Heperona te kāinga o
Rawiri, he wahi e tata ana ki te ana i hokona ra
e Aperahama ki nga tangata o Kanaana hei


62
HE KOHIKOHINGA NO ROTO
urupa. No tona meatanga hei kingi mo Iharaira
katoa, ka nolioia ketia e ia ko Hiruharamā.
He kaha raw a te tunga o tenei pa. Heoi ano te
wahi ngawari ki te haere atu, ko te taha ki te
hauraro; ko era walii katoa, he pari. Ko tetalii
wahi o te pa, ko Hiona, e nohoia ana e etahi o
nga Kanaani. Tawai noa ratou ki a Rawiri i tana
whakaekenga atu, he titiro hoki no ratou ki te
kaha o to ratou pa i mahara ai e kore rawa e taea
e ia. Otira i taea ano, i hangaa hoki e Rawiri
tetahi whare nui mona kirunga ki taua puke, ki
Hiona. I nui haere ano a Rawiri no te mea
e noho ana te Atua ki a ia, e manaaki ana
i a ia. He whakarite tonu tana i te whakawa, i
te tika ki tona iwi katoa. Kua ata takoto
hoki te whenua katoa; kua whawhaitia ra
hoki e ia nga Pirihitini, nga Moapi, nga
Hiriani, me nga iwi katoa i tukino ra i a
Iharaira i mua, kua riro katoa ki raro i a ia.
3. No reira i puta ai te whakaaro o Rawiri
ki te kawe mai i te aaka a te Atua ki Hiru-
harama. Haere ana hoki ia me etahi tangata i
whiriwhiria i roto i a Iharaira katoa ki te tiki i
te aaka i te wahi i waiho ai i te whakaliokinga
mai i te whenua o nga Pirihitini. Haere ana ko
nga kai-waiata i mua me te haapa, me era atu
mea whakatangi, a whakatakotoria ana te aaka
ki roto ki tetahi Tapenakara i whakaturia mo
reira e te kingi. Whakaekea ana hoki e Rawiri
he tahunga tinana, he whakahere whakawhetai,
manaakitia ana e ia te iwi i runga i te ingoa
o Ihowa, whakatakotoria ana he hakari ma ratou,
tukua ana hoki kia haere ki tona whare, ki tona
whare.


I TE KARA1PITURE TAPTJ.
63
Kihai ano ia a Rawiri i pai kia noho tonu to
aaka a te Atua i roto i te teneti i te mea kua
noho ia ki roto ki te whare ataahua. Tona
hiahia nui ko tetahi temepara kia hangaa ki
Hiruharama. Otira i tonoa mai e te Atua a
Natana, poropiti, hei ki mai ki te Kingi kia kaua
e hangaa e ia te tern epara, no te mea he tangata
whawhai ia; engari ma tana tama, ma te mea e
kingi i muri i a ia e hanga te temepara. I ki
mai ano te Atua ka manaakitia e ia a Rawiri me
ona uri, ka whakapumautia hoki tona whare, me
tona kingitanga a ake, ake, ake. Ki te whaka-
rere ana tamariki i te Atua, ka whiua; e kore
ano ia tenei kawenata e taka.
Katahi a Rawiri ka tahuri ki te kohikohi i te
koura, i te hiriwa, i te rino, i te parahi, i te
kowhatu pai, i te rakau hita, hei whakapaipai mo
te whare e hangaa e tana tama.
4. No muri i tenei he nui te hara i hara ai a
Rawiri i a ia e noho noa ana i Hiruharama. Taua
hara, he puremu. Ko te tane o te wahine, i te
whawhai. Whakahaua ana hoki e Rawiri kia
whakaturia ia ki te wahi e hohoro ai te mate i te
hoa-riri; he mea hei huna i tona he. Heoi ka
mate taua tangata, ka tangohia hoki e Rawiri te
wahine, a Patehepa, hei wahine mana. A ka
tonoa mai ano e te Atua a Natana, poropiti, ki te
whakahe i a ia, ki te korero mai i te whiu e
whakapangia ki a ia mo tona hara nui; ko ta
raua tamaiti ko Patehepa, e mate ; ko te whawhai
hoki, me te raruraru, e kore e whakakorea i roto
i tona whare, a ake, ake, ake. I whakaiti ano ia
te kingi i a ia ki te aroaro o te Atua, he nui hoki
tona ripeneta mo tona hara; me te rite katoa


64
HE KOHIKOHINGA NO ROTO
ano ngakupu a te poropiti. Kihai i taro kua
mate te tamaiti. He nui te tutu, o ana tamariki.
Ko tetahi, i patua e tona teina mo tetahi Kara
nui i mahia e ia. Ko tana tama i matenui ai,
ko Apoharama, i wbawhai ki a ia, i pana hoki i
a ia i Hiruharama. Ko nga iwi kotahi tekau, i
whakakingi ra i te tama a Haora i mua, i uru ki
a Apoharama. Ko Apoharama lioki, i mate i
nga tangata a Rawiri i te whawhaitanga. I
hoki mai ano nga iwi kotahi tekau ki a Rawiri,
otira i tu-a-hae tonu ratou ki nga tangata o
Hura. He malia nga raruraru o Rawiri i tona
koroheketanga, otira ko ana korero whaka-
mutunga, he whakamoemiti ki te Atua i whaka-
rite kawenata nei ki a ia. I poroaki ano hoki
ia ki tana tama, ki a Horomona, kia haere ia i
nga huarahi a Ihowa, kia pupuri tonu i nga
ture a Mohi.
5. He maha nga waiata a Rawiri; ko etahi,
no tona whainga e Haora i te koraha; ko te
18, no tona oranga i ona hoariri katoa; ko te
105, no te kawenga i te aaka ki Hiruharama.
He maha nga mea i tuhituhia hei waiatatanga
ma nga tohunga ratou ko nga Riwaiti ki te
Tapenakara. Ko etahi hei whakaatu i te kororia
nui o te kingitanga o te Mihaia. Ko te 51, no
muri i tona hēnga ki a Patehepa.


I TE KARAIPITUEE TAPU.
65
UPOKO XIV.
Horomona.
1. Te matenga o Rawiri, ko Horomona to kingi
o nga iwi kotahi tekau ma rua. He tama ia na
Patehepa. Huihuia ana e ia nga kaumatua, nga
kai-whakarite whakawa, me te iwi katoa ki
Kipeono. Kei reira e tu ana te Tapenakara i
hangaa ra e Mohi ki te koraha. Kua kawea mai
i Hiro ki reira tu ai i muri mai i te matenga o
Eri. Kei reira ano te aata parahi; ko te aaka
ia, kei Hiruharama. I puta mai a Ihowa ki a
Horomona i reira, i te po, i ki mai kia inoia e ia
tana mea i hiahia ai. Inoia ana e Horomona he
ngakau mahara, he mohiotanga, kia tika ai tana
whakarite whakawa mo te iwi. Heoi manaakitia
ana ia e te Atua no te mea kihai i inoia e ia he
taonga, he kororia, he oranga roa ranei mona;
homai ana hoki e te Atua ki a ia he ngakau
mahara, he taonga, he kororia, nui atu i o nga
kingi katoa o mua, i o nga kingi ranei i muri i a
ia. Ko ia te kingi o te whenua katoa, o te awa
o Uparati mai i te rawhiti, a tae noa ki te moana
nui i te hauauru, ki te rohe hoki o Ihipa i te pito
ki te tonga. I haere mai nga tangata i tawhiti
ki te whakarongo ki tona mohiotanga, ki te
matakitaki ki tona nui. Tetahi o enei, ko te
Kuini o Hepa; he koura hoki tana i homai ai, he
mea kakara, he kowhatu utu nui. I kawea mai
F


66
HE KOHIKOHINGA NO ROTO
ano ki a ia i Tarahihi he koura, he hiriwa, me
etahi atu mea utu nui.
2. U kau a Horomona ki te kingitanga, kua
timataia e ia te hanga i te Temepara. Tonoa ana e
ia he tangata ki te kingi o Taira hei ki atu kia
tukua mai etahi tangata mohio ki te mahi, kia
topea mai hoki he hita i Repanona. Te tauira o te
Temepara, ko te Tapenakara i tohutohungia ra
e tQ Atua ki a Mohi; he nui atu ano ia te whare,
he ataahua rawa nga whakapaipai. Ko roto o
nga pakitara, o te tuarongo, o te pātu o te whati-
toka, me te arai o te Wahi Tino Tapu, i whaka-
kikoruatia ki te koura. Te whatitoka o te Tape-
nakara, he kakahu; to te Temepara ia, he tatau
i whakakikoruatia ki te koura. He moana ano
to te marae, he pera me to te marae o te Tapena-
kara; he nui rawa ano ia tenei, i whakaturia
hoki ki runga ki nga kau kotahi tekau ma rua,
he mea i hangaa ki te parahi.
3. E whitu nga tau i hangaa ai te Temepara.
Te otinga, ka huihuia e Horomona nga kaumatua
katoa o te iwi ki Hiruharama. Kawea ana e nga
tohunga te aaka i Maunga Hiona, i te wahi i
waiho ai e Rawiri, whakatakotoria ana ki roto ki
te Wahi Tino Tapu. Heoi ano nga mea o roto o
te aaka, ko nga papa kowhatu e rua i tuhituhia
ra ki nga Ture Kotahi Tekau, i hoatu ra ki roto
e Mohi i Horepa. Te putanga mai o nga tohunga
i roto i te Wahi Tapu, e tu ana nga Riwaiti, he
rinena ma o ratou kakahu; he himipora ano hoki
a ratou, he hatere, he haapa; e tu ana hoki nga
Tohunga whakatangi tētere kotahi rau e rua
tekau. Me te mea kotahi tonu te reo o enei
katoa ki te whakamoemiti, ki te whakawhetai ki


I TE KARAIPITURE TAPU.
67
te Atua; na ko te taunga iho o te kapua, ki
katoa hoki te whare o te Atua i te kororia o
Ihowa.
Katahi ka tuturi a Horomona i te aroaro o te
whakaminenga katoa, me te whewhera ona ringa-
ringa whaka te rangi, ka inoi ki te Atua kia
whakarongo mai ia ki nga inoi e inoia e ana
tangata i roto i taua whare. Ki te hara ratou,
a ka tahuri ano ki te Atua, ka inoi i roto i taua
whare, kia whakarongo te Atua ki ta ratou
whakinga hara, kia whakamutu hoki i to ratou
whiu, i te matenga i o ratou hoariri, i te mate
uruta ranei, i te mate kai ranei. I inoi ano ia
kia whakarongo mai te Atua ki te tangata ke, ki
te tauiwi, ina haere mai ki Hiruharama ki te inoi
atu ki a ia. Ki te whakahekea atu hoki a Iharaira
e o ratou hoa-riri ki te whenua ke, he nui no o
ratou hara, ki te rip enet a ratou i reira, ki te
tahuri mai, ki te inoi ki te Atua i reira me te
anga mai nga kanohi ki taua whare, kia whaka-
rongo mai te Atua ki ta ratou karanga, kia
whakahoki mai hoki i a ratou ki to ratou whenua,.
kia pera me tana whakaputanga mai i o ratou
mātua i Ihipa.
Te mutunga o tenei inoi, ka manaaki a Horo-
mona i te whakaminenga; ka whakamoemiti atu
ki te Atua no te mea kua rite katoa nga mea
pai i korerotia mai ra e ia, i whakapuakina ra e
Mohi. He maha noa atu ana patunga tapu i
whakaeke ai, me tana tuku hakari ano ki te iwi
katoa. I te waru cr nga ra ka tukua e ia te iwi
kia haere, haere koa ana hoki ratou ki o ratou
kāinga.
4. Ka oti nei te Temepara, katahi ka hangaa
f 2


68
HE KOHIKOHINGA NO ROTO
o Horomona to whare mona ake, he whare ata-
aliua. Te torona i noho ai ia, he rei, he mea
whakapiri a waho ki te koura. Ana oko inu
katoa, he koura.
No muri i enei mea ka puta ano te Atua ki a
ia i te po, ka mea mai, tera ia e manaakitia, me
ana tamariki ano hoki, ki te mahi ratou ki te
Atua; tena ki te tutū ratou, ki te tahuri ke ki te
whakapakoko, ka whakamararatia atu te iwi ki
roto ki nga tauiwi, ka whakahoroa hoki te Teme-
para.
Kihai a Horomona i pumau ki te mahi ki a
Ihowa. Tona he tuatahi, ko tana tangohanga i
te tamahine a te kingi o Ihipa hei wahine no^na.
Muri iho ka tangohia ano e ia etahi wahine o nga
Kanaani, o nga Moapi, o nga iwi i kiia nei e
Ihowa kia kauaka rawa a Iharaira e marena ki a
ratou. Te mahi a enei wahine, he tapae whaka-
here ki o ratou atua, whakaangaa ketia ana hoki e
ratou te ngakau o Horomona ki te whai i nga
atua ke.
Heoi riria ana a Horomona e te Atua mo tana
karakia whakapakoko; i ki mai hoki ia ki a ia,
ka haea atu te kingitauga i tana tama, ka whaka-
turia hoki e nga iwi kotahi tekau tetahi o nga
pononga a Horomona hei kingi mo ratou; kotahi
tonu te iwi e pumau ki te whare o Rawiri, ko to
iwi o Hura no reira nei a Rawiri.
Na Horomona i tuhituhi te pukapuka o nga
Whakatauki, me te Waiata a Horomona, me te
Kaikauwhau.


I TE KARAIPITURE TAPU.
UPOKO XV.
I. Te wehenga o te Kingitanga.
i. Te Kingitanga o Iharaira.
1. No te matenga o Horomona e meatia ana ko
tana tama, ko Rehopoama, hei kingi mo te
whenua katoa. Otira kihai i roa kua mana te
kupu a Ihowa, i puaki nei i tana poropiti, kua
wehea hoki te kingitanga. Te take i wehea ai,
ko te mahi hikaka a te kingi. To taenga mai o
te iwi ki a ia, he ki mai kia whakangawaritia
e ia nga mahi taimaha a ton a papa, pakeke rawa
tana kupu i whakahoki atu ai, ko tona toiti e
nui atu i te hope o tona matua. Heoi ka riri
ratou, ka whakakore i a ia hei kingi mo ratou.
E rua rawa nga iwi i pumau ki a ia, ko tona ake
iwi, ara ko to Hura, me to Peniamine. He
tangata ke ta nga iwi kotahi tekau i whakatu ai
hei kingi, ko Ieropoama. Ko te tangata tenei i
korerotia e te poropiti hei kingi i muri i a Horo-
mona mo nga iwi kotahi tekau; i rere atu nei ki
Ihipa, he wehi i a Horomona. No tenei takiwa
i rua ai nga kingitanga ki te whenua, ko to Hura
i te pito ki te tonga, ko to Iharaira i te pito ki te
hauraro.
2. Tetahi take raruraru, ko te karakia ki te
Atua. Kei Hiruharama te Temepara e tu ana,
i te whenua o Hura. Kua takoto hoki te
Ture i a Mohi mo nga tane katoa kia huihui
ki reira ki nga hakari nui e toru. Ko te
mea tenei i tupato ai te kingi o Iharaira, kei


70
HE KOHIKOHINGA NO ROTO
haere atu ana tangata ki reira, ka hoki ai to
ngakau ki te tama a Horomona. Heoi hangaa
ana e ia etahi ahua kuao kau e rua ki te koura,
whakaturia ana e ia ko tetahi ki te pito ki te
hauraro o tona whenua, ko tetalii ki te pito ki te
tonga, me tana ki atu ki tona iwi, “ He mahi
uaua kia haere rawa koutou ki Hiruliarama.
Nana, ou atua e Iharaira, nana nei koe i kawe
mai i te whenua o Ihipa.” He tangata ware
hoki i meatia e Ieropoama hei tohunga, ehara
nei i nga tamariki a Riwai. Whakaritea ana e
ia he hakari, whakaekea ana e ia he whakahere,
tahuna ana he whakakakara. Ko nga tohunga
ia, ratou ko nga Riwaiti, i peia nei e ia, i haere ki
Hiruharama, i noho ki nga pa o Hura. Me etahi
tangata ano o nga iwi kotahi tekau, i haere tonu
ki nga hakari, ki te wahi i whakaritea e te Atua,
ki Hiruharama.
3. Na te hanganga a Ieropoama i aua wha-
kapakoko koura, na tana meatanga i a Iharaira
kia hara, i whakarerea ai ia e te Atua, kei waiho
tonu ana tamariki hei kingi mo Iharaira. Ko
tana tama, i patua; tu ke ana hoki hei kingi, ko
te tangata nana ia i patu. I haere ano tenei
i taua huarahi kino, me tana tama ano i muri i a
ia. Ko te tama, i patua e Timiri, i a ia e hau-
rangi ana i roto i te whare o tana kai-tohutohu.
E whitu tonu nga ra i kingi ai a Timiri, patua
iho ia e te rangatira o te ope, e Omori. Katahi
ka tu ko Omori hei kingi, a, kotahi tekau ma
rua nga tau. Tona pa, ko Hamaria, i hangaa
ki runga ki tetahi puke motu ke i te raorao e
anga atu ana ki te hauauru; ko te puna-wai a
Hakopa kei te taha ki te rawhiti. He wahi e


I TE KARAIPITURE TAPU.
71
marama ana te titiro atu ki te whenua katoa,
tae noa ki te moana nui. He ataahua rawa nga
whare, he kowhatu, he hita.
4. I muri i a Omori ka tu ko tana tama, ko
Ahapa; e rua tekau ma rua nga tau i kingi ai
ia. Kino atu tana mahi i a nga kingi katoa.
Tana wahine, he kino rawa; he tamahine na te
kingi o Hairona, ko Ietepere. Karakia tonu ia
ki te atua o tona iwi, ki a Paara. I hangaa e
Ahapa he temepara mo Paara ki Hamaria, me
tana karakia ano ki nga kuao kau koura, ki
Pana, ki Pete-ere. Kua kino katoa te kingi-
tanga o Iharaira, kua puta ke ki te koropiko ki
a Paara; whakaarahia ana hoki e te Atua he
poropiti nui hei riri i a ratou mahi tutū, tona
ingoa, ko Iraia. Tae atu ana ia ki a Ahapa,
korero ana i te kupu a te Atua ora ki a ia.
Ekore e puta he ua, he tomairangi, a taka noa
nga tau etoru. He nui te mate kai o taua
whenua. Tonoa ana a Iraia e te Atua kia noho
ki te taha o tetahi manga wai e tata ana ki
Horano. Te maroketanga o taua manga, ka
tonoa ia ki tetahi pa o Hairona, ki Harepata,
kua whakahaua hoki e te Atua tetahi wahine
pouaru o reira ki te whangai i a ia. No te iwi
ke tenei wahine, no te iwi e karakia ana ki a
Paara, otira i whakarongo tonu ia ki nga kupu
a te poropiti. Heoi ano tana toenga kai ma raua
ko tana tamaiti, he kapunga paraoa, me tetahi
wahi hinu, he iti noa nei, i roto i te ipu. He
ahakoa, kihai i kaiponuhia e ia he kai ma te
poropiti, a riro tonu i a ia te manaakitanga : kihai
hoki tana paraoa i pau, kihai te hinu i poto, a
mutu noa nga tau mate kai. I a Iraia i reira ka


72
HE KOHIKOHINGA NO ROTO
mate tana tamaiti, a whakaarahia ana ano i te
mate, be mea inoi na Iraia ki a Ihowa.
Te taka nga o nga tau e toru ka haere a Iraia kia
kite i a Ahapa. He nui te mate o te whenua katoa
i te wai-kore. Môtī rawa te kai ma te tangata
ma te kararehe. Te kitengao te kingi i a Iraia,
ka kiia e ia ko te kai whakararuraru o Iharaira.
Ki tonu ake a Iraia ko te hara o Ahapa, o te
whare hoki o tona pāpā, te mea i puta ai to aituā
ki te whenua. Whakahaua ana e ia kia huihuia
e te kingi nga poropiti katoa a Paara e wha rau
e rima tekau, me nga poropiti o nga ngahere e
wha rau, me Iharaira katoa, ki Maunga Karamere.
To ratou minenga ki reira ka mea a Iraia ki te
iwi, “ Kia pehea te roa o ta koutou tahurihuri ki
nga tikanga erua? Ki te mea ko Ihowa te
Atua, me whai ki a ia; ki te mea ko Paara, me
whai ki a ia.” Katahi ia ka ki kia takaa e nga
poropiti a Paara tetahi puru hei whakahere ki a
Paara, mana hoki tetahi e taka hei whakahere ki
a Ihowa: ko te Atua e utua ai te karanga ki te
ahi, ko ia hei Atua. Whakaae katoa ana te iwi
ki tenei ki; peratia tonutia te meatanga. Ka-
ranga noa ki a Paara ana poropiti o te ata iho
ano, a tu-a-ahiahi noa; tē puta he ahi, tê aha.
A ka taea te wa i whakaritea e Mohi mo te
whakaekeuga o to te ahiahi whakahere, ka
hangaa e Iraia te aata a Ihowa. Whakatakoto-
ria iho e ia te puru ki runga ki nga wahie, ki
runga ki te aata; whakahaua ana hoki kia toru
nga ringihanga wai ki runga. Katahi ia ka
inoi atu ki te Atua. Na ko te tino taunga iho o
te ahi a Ihowa; pau ake te tahunga tinana me
nga wahie, me nga kowhatu, me te puehu, me te


I TE KARAIPITURE TAPU.
73
wai i ringihia ra ki runga. Te kitenga o te iwi,
ka takoto tapapa, ka ki “ Ihowa! ko ia te Atua! ”
Katahi ka whakahaua e Iraia, a patua iho nga
poropiti a Paara. Muri iho ka inoi a Iraia, a ka
puta he ua ki runga ki te whenua.
Te rongonga o Ietepere, ka mura rawa tana
riri, ka whai hoki ia kia patua a Iraia. Heoi
rere atu ana ia ki te koraha kia ngaro ai. Inoi
atu ana ia ki te Atua kia mate ia, he taimaha
rawa no tona ngakau i te pouri. Otira ka tonoa
mai e te Atua he anahera ki te homai kai mana,
ki te whakakaha i a ia; a liaere ana ia, me te
mau ano te mana o taua kai, e wha tekau nga ra,
a tae noa ki Horepa, ki te maunga i homai ai e
te Atua te ture ki a Mohi. Te putanga mai o te
kupu a Ihowa ki a ia, ka ki atu ia, kua whaka-
rerea e Iharaira te kawenata o Ihowa; mahue
iho ko ia anake, e whaia ana hoki ia e ratou kia
whakamatea. He kupu whakamarie a te Atua
i whakahoki mai ai; i ki hoki ia, e whitu mano
ano ana tangata i roto i a Iharaira, kihai nei i
piko nga turi ki a Paara. He mea hoki tetahi i
whakaaturia hei mahinga mana, ara he whaka-
wahi i tetahi tangata hei whakakapi mona. Heoi
hoki ana a Iraia, whakaritea iho e ia ko Eriha
hei poropiti i muri i a ia.
Kotahi te putanga o Iraia ki a Ahapa i muri
mai, he whakahe i a ia. Tera tetahi tangata o
Ietereere, ko Napoto te ingoa, kua meinga e
te wahine a Ahapa, e Ietepere, kia kohurutia.
Te take o te kohuru, ko te mara waina a Napoto.
E tata ana taua mara ki te whare o Ahapa;
hiahiatia ana e Ahapa, otira kihai a Napoto i
pai ki te hoko. Ki atu ana a Iraia ki te kingi,


74
HE KOHIKOHINGÄ€ NO ROTO
ko to wahi i mitikia ai e te kuri nga to to o
Napoto, ko reira ano ona toto mitikia ai e te
kuri; ka kainga ano hoki e te kuri te tinana o
Ietepere. Kihai tetahi o enei mea i hapa, engari
i rite katoa. I hinga a Ahapa i roto i te
whawhai. Ko tona tinana i kawea inai ki te
kāinga; mitikia ake hoki ona toto e te kuri.
5. Tu ake, ko te tama a Ahapa hei kingi.
Tona turorotanga ka tonoa he tangata e ia ki
te ui atu ki te atua o Ekerona, ki a Paara-
hepupa, e ora ake ranei ia, e pehea ranei.
Katahi ka whakahaua a Iraia e te Atua kia
haere ki te whakatau i aua tangata, ki te ki
atu hoki ki a ratou, e kore rawa te kingi e
ora. Riri ana te kingi, tonoa ana hoki e ia
tetahi rangatira me ana tangata e rima tekau,
hei hopu i te poropiti, a pau ake ratou i te ahi i
taka iho i te rangi. Mate ilio te kingi, kahore
hoki ana tama. Ko tona teina, ko Iehorama, te
kingi i muri i a ia.
Ka timata i konei te rapu utu a te Atua i te
whare tutū o Ahapa. Ko ta Iraia mahi ia,
kua oti, kua tangohia atu hoki ia ki te Atua.
I haere tahi atu a Eriha i a Iraia ki tawahi o
Horano, kitea ana hoki e ia tona ariki e piki
atu ana ki te rangi i runga i te hariata ahi, he
ahi ano hoki nga hoiho. Katahi ka meinga a
Eriha hei poropiti nui. Tonoa ana ia e te
Atua ki te whakawahi i tetahi o nga rangatira
o te ope, i a Iehu, hei kingi, hei turaki i ta
Ahapa tama. Te turanga o Iehu hei kingi, ka
patua e ia taua kuini tutū, a Ietepere, pau ake
hoki tona tinana i te kuri. I patua katoatia e
ia te whare o Ahapa. I patua ano e ia nga


I TE KARAIPITURE TAPU.
75
tohunga o Paara, i whakahoroa nga temepara
o Paara, otira kihai i whakakorea atu e ia nga
kuao kau i hangaa ra e Ieropoama ki te koura.
Na konei i puta ai te kupu. ki a ia, Ko ona uri
e kore e pumau hei kingi mo Iharaira; tera ano
ia e tutuki ki te wha o nga whakapaparanga,
lie whakaaro ki to Iehu ngakau nui ki te
whakakore i te karakia o Paara.
6. I tenei wa ka ahu mai i waho he whaka-
raruraru mo Ham aria. He iwi nanakia nga
Hiriani, ko Ramahiku to ratou pa nui, kei tua
atu o Maunga Repanona, i te waha ki te
hauraro o Iharaira. Ka whakaekea mai e
tenei iwi te whenua o Iharaira, ka takatakahia.
No tetahi o o ratou huakanga mai ka riro
tetahi kotiro o Iharaira i a Naamana, rangatira
ope o Hiria, waiho iho hei pononga ma tana
wahine. Na, he repera a Naamana, ka
korerotia hoki e taua kotiro ki tona rangatira
te mana o Eriha e ora ai a Naamana. Whaka-
pono tonu a Naamana, tika tonu ki Hamaria,
a whakaorangia ana tona repera. Te hokinga
atu ki tona kāinga ka ki ia kia kaua he atua
hei karakiatanga mana, ko te Atua pono anake.
He toa a Iehoahata, tama a Iehu, me tana
tarn a ano, me Ieropoama ; otira kihai raua i pai
ki te whakakahore i te karakia ki nga kuao kau
koura i Rana, i Pete-ere. Kihai rawa tetahi
tangata i haere atu i Hamaria ki te karakia ki
a Ihowa, ki Hiruharama, i whakaritea nei e
Ihowa hei wahi karakiatanga mo Iharaira katoa.
Ta Eriha mahi, he whakatupato i a ratou. He
pera ano te mahi a etahi poropiti i muri i a ia.
Korero tonu a Amoho, a Hohea, a Mika, i te


76
HE KOHIKOHINGA NO ROTO
whiu meake nei pa mai ki a ratou, otira kihai
ratou i pai ki te whakarongo. E wha tekau nga
tau i kingi ai a Ieropoama. Muri ibo i tona
matenga ka rapua e Ihowa te utu i tona whare.
Ko tana tama, i patua; riro ake te kingitanga
i te tangata nana i patu, i a Harumu. Kotahi te
marama i kingi ai a Harumu, ka mate i te
rangatira o tana ope, i a Menaheme; riro tonu
ko tenei hei kingi.
7. Kei konei ka whakaeke mai tetahi hoariri
liou i a Iharaira, ara te kingi o Ahiria. He nui
tona kingitanga, kei tawhiti atu i te whenua o
Iharaira, kei te walii e anga atu ana ki te mara-
ngai, ki te hauraro. Te pa nui o tona kingitanga,
ko Nine we, he pa i riro pu i te karakia whaka-
pakoko, i te mahi tutū. Ko te pa tenei i tonoa
nei e te Atua a Hona, poropiti, i nga ra o te moko-
puna a Iebu, o Ieropoama, ki te kauwhau ki
reira, ki te ki atu, kia wha tekau nga ra ka
whakangaromia nga tangata o reira mo o ratou
hara. Kihai a Hona i pai ki te haere; engari i
oma ke ki Hopa, eke tonu atu ki runga ki tetahi
kaipuke e rere ana ki Tarahihi. Otira ko wai e
mawhiti atu i te Atua? Te tukunga mai a te
Atua i tetahi hau. nui, ka makaa a Hona ki te
moana, horomia tonutia iho e tetahi ika nui, a,
ka toru nga ra, ka ruakina oratia ia ki uta.
Katahi ia ka haere ki Ninewe, ka kauwhau, a ka
ripeneta te kingi ratou ko tona iwi, kihai hoki i
whakangaromia. No muri mai ka maranga ano
tetahi atu poropiti, a Nahumu, hei korero i te
whak an garo manga o taua pa whakaheke toto. I
taua wa ia e kaha tonu ana te kingi o Ahiria, he
nui hoki tana ope, i haere mai ai ia ki te whawhai


I TE KARAIPITURE TAPU.
77
ki a Hohea, kingi o Iharaira. He nui te moni i
hoatu e Hohea hei takoha ki te kingi o Ahiria,
me tana whakaae ano kia riro ia hei pononga
mana; otira kihai i taro kua whakakeke ia, me
te tiki i te kingi o Ihipa hei tuara mona. Te
tino hokinga mai o Haramanehere, kingi o Ahiria,
whakapaea ana e ia a Hamaria, horo ana i a
ia : ko nga iwi kotahi tekau, i whakahekea atu
ki Ahiria, whakanohoia iho ki etahi o nga pa o
reira.
Takoto kau ana te whenua, rite tonu ki ta
Mohi ratou ko nga poropiti i korero ai. Muri
noa mai ka whakahekea mai e te kingi etahi o nga
tauiwi o Ahiria hei noho ki Hamaria. Huihuia
ana enei ki nga morehu o Iharaira, me te whaka-
uruuru ano nga karakia; ko etahi o nga tikanga
o te karakia ki a Ihowa, apiti iho ki te karakia
whakapakoko, ki te mahi whakarihariha.
ii. Te Kingitanga o Hura.
1. Kua tutuki tenei te korero mo te kingitanga
o Iharaira, ara o nga iwi kotahi tekau. Heoi me
hoki aianei te korero ki te kingitanga o Hura,
ara ki nga kingi o te kawei o Rawiri, i kingi ra i
taua takiwa ki nga iwi e rua, ki Hiruharama.
He wa ano i u ai enei kingi ki te karakia ki a
Ihowa. I te wa i whakaturia ai nga kuao kau
koura e nga kingi o Iharaira, i heke katoa mai
nga Riwaiti i nga pa o Iharaira ki nga pa o Hura,
ki Hiruharama hoki noho ai. I pa ano te whiu
ki a Rehopoama, tama a Horomona, mo tona
hara. I tukua mai ko te kingi o Ihipa, riro ana
etahi o nga pa i a ia, he nui hoki te koura, i


78
HE KOHIKOHINGA NO ROTO
meatia ra e Horomona hei whakapaipai mo to
Temepara, i tangohia atu e ia. Ko te tama ia a
Rehopoama, i wehi ki a Ihowa, i whakawhiwhia
hoki ki te pai. Pera tonu hoki tana tama, a Aha.
Whakakorea atu ana e ia te whakapakoko i roto
i a Hura, turakina ana hoki tona whaea mo tana
hanga i te whakapakoko. He tokomaha te hunga
i wehi ki a Ihowa i haere mai i te whenua o
Iharaira ki nga pa o Hura noho ai. I tonoa mai
e te Atua tetahi poropiti ki a Aha hei whaka-
ngahau i a ia, hei ki mai, ka manaakitia ano e
Ihowa tana iwi, ki te mahi ratou ki a ia.
2. He tangata wehi ki te Atua a Iehohapata,
tama a Aha. I tonoa e ia etahi o nga tohunga,
o nga Riwaiti, ki ia pa, ki ia pa, ki te whakaako
i tona iwi ki nga tikanga o te Pure. Otira i tona
koroheketanga i whakahoa ia ki a Ahapa, kingi
o Iharaira, i tangohia hoki e tana tama, e Ieho-
rama, te tamahine a Ahapa hei wahine, me tana
haere ano i te huarahi kino o taua kingi. Koia i
tuhituhia ai he pukapuka ki a ia e Iraia poropiti
hei whakaatu i te riri a te Atua meake nei tau iho
ki runga ki a ia, ki ana tamariki. Na ko te
huakanga mai o nga Pirihitini, patua iho e ratou
ana tama, kotahi rawa te morehu. Ko Iehorama,
i pangia e tetahi mate whakarihariha, a mate iho,
kihai hoki i matenuitia. Ko te morehu o ana
tama, ko Ahatia, i haere i te huarahi kino o
Ahapa raua ko Ietepere; a, tona matenga, ka
whakatika tona whaea, ka patu i ona uri
katoa. Kotahi rawa te tamaiti i ora, ko Ioaha,
he mea huna na te tino tohunga, na Iehoiara, ki
roto ki te Temepara. I te mea kua tupu ake a
Ioaha, ka meinga ko ia hei kingi. Katahi ka


I TE KARAIPITURE TAPU.
79
whakahoroa nga whare o Paara, ka hangaa nga
wahi pakaru o te Temepara, ka whakahoutia hoki
te karakia ki a Ihowa. Mau tonu tana mahi ki
a Ihowa i nga ra katoa i ora ai a Iehoiara. I
muri mai ka tahuri ano ko ia ki te karakia
whakapakoko; a, te korerotanga a Hakaraia,
tama a Iehoiara, i te kupu whakahe a te Atua
mona, ka patua e ia a Hakaraia ki te marae o te
Temepara. I patua ano hoki a Ioaha e ana ake
tangata. I mahi ano ki a Ihowa tana tama, a
Amatia, i te tiinatanga o tona kingitanga;
manaakitia iho ia e Ihowa, tonoa mai ana hoki
tetahi poropiti hei whakakaha i a ia ki te whawhai
ki ona hoa-riri, ki nga Eromi. Te hinganga o
ona hoa-riri, ka mauria mai e ia a ratou whaka-
pakoko, ka tahu whakakakara ia ki aua mea; a,
te whakahekanga a tetahi poropiti i a ia, kihai ia
i pai ki te whakarongo. I patua ano hoki ia c
ana ake tangata, a ka tu ko tana tama, ko Utia,
hei kingi. I a Utia e tamariki ana, i wehi ia ki
te Atua. He roa tona kingitanga, kihai hoki i
rokohanga e te aituā. Otira i tona kaumatua-
tanga kua whakakake tona ngakau i te raru-kore,
kua pokanoa hoki ia ki te mahi a te tohunga, ki
te tahu i te whakakakara, me te tohe ano kia
tomo atu ki te Wahi Tapu, kihai nei i tika kia
tomokia e te tangata ehara nei i te tohunga.
Heoi ka patua ia ki te mate repera; koia i tu ai
ko tana tama, ko Iotama hei kingi. He tangata
pai tenei, i wehi hoki ki te Atua i ona ra katoa.
3. Otira kua tata te takiwao te aituā. I tahuri
hoki a Ahata, tama a Iotama, ki nga huarahi
katoa o nga kingi o Iharaira, i whakatu whaka-
pakoko, i karakia ki nga atua o nga Kanaani, i


80
HE KOHI^OHINGA NO ROTO
peia ra mo o ratou hara e to Atua i to aroaro o te
Whanau a Iharaira. Te whakapakanga a te Atua
i te whiu ki a ia, kihai ia i ripeneta, engari i
tahuri ki te karakia ki nga whakapakoko a nga
Hiriani nana nei ia i patu; i ki hoki ia “ Ko
nga atua o nga kingi o Hiria kei te awhina i a
ratou, heoi me hoatu e ahau lie whakahere ki
a ratou kia awhina ai hoki ratou i a au.” Heoi
tutakina ana e ia nga tatau o te Tern epara i
Hiruharama, tapatapahia ana hoki nga oko o te
Whare o te Atua. Tona matenga, kihai ia i
kawea ki nga tanumanga o nga kingi o Iharaira.
4. Te kingi i muri i a ia, ko tana tama, ko
Hetekia. No te takiwa o tona kingitanga i
whakahekea ai nga iwi kotalii tekau o Iharaira
ki Ahiria. He tangata pai a Hetekia, he tan gat a
aroha ki te Atua, he pera me tona tupuna, me
Rawiri. I anga ia ki te whakahoki i te iwi katoa
ki te karakia tika. Ara ana ano i a ia nga
karakia o te.Temepara, meinga ana kia ngahau,
kia ataahua, kia pera me o nga ra i a Horomona.
I tonoa atu e ia he karere ki nga wahi katoa, ki
te huihui i nga tangata ki te whakarite i te
Kapenga ki Hiruharama; ehara i te mea ko
Hura anake, ko nga tangata ano etahi o Iharaira.
Ko etahi o enei i whakatoi; he tokomaha ano ia
i haere mai, i whakamoemiti ki te Atua, me te
whaki ano i o ratou hara. Muri iho i tenei ka
tahuri te iwi katoa ki te tukituki i nga whaka-
pakoko, ki te whakahoro hoki i nga aata, a poto
noa. Heoi ka manaakitia te kingi e te Atua, ka
whakaorangia hoki ratou ko tona iwi i roto i te
ringaringa o te kingi o Ahiria. Ko tenei kingi,
i haere mai i Ninewe, me te taua nui noa atu, ki


I TE KARAIP1TURE TAPU.
81
te whakapae i Hiruharama, ki te pera me te
whakapaenga o Hamaria e tona papa, i horo nei
hoki i a ia. He korero whakatuma ki te Atua
ana i tuhituhi ai, i ki hoki ia, Kihai era atu iwi i
whakaorangia e o ratou atua i a ia e whawhai
ana ki a ratou, e kore ano hoki a Hetekia e taea
te whakaora e tona Atua. Kihai enei korero i
utua atu e te kingi; engari i kawea atu e ia te
pukapuka ki te Tern epara, horahia iho ki te
aroaro o te Atua, me tana inoi kia awhinatia mai
ia e te Atua, kia mohio ai nga iwi o te ao, heoi
ano te Atua, ko Ihowa anake. Katahi a Ihaia
poropiti ka haere mai, ka ki kia kaua ia e wehi,
engari kia whakawhirinaki ki a Ihowa. Te
taenga mai o nga Ahiriana, ka whakapaea e ratou
te pa, otira i whakapangia mai e te Atua he mate
nui ki a ratou, mate iho he tini noa iho o ratou i
taua po ano. Heoi ka hoki taua kingi ki Ninewe,
patua iho e etahi o ana tarn a tokorua, i a ia e
koropiko ana i roto i te whare o tona atua. Ko te
oranga tera o te whenua o Hura. Tae ana te
rongo ki te tini o te iwi, ka mauria mai hoki e
ratou he hakari ki Hiruharama. I tonoa mai
ano he karere, hei mau hakari mai, e te kingi o
Papurona, o tetahi pa nui i te whenua mamao i
te taha o te aw a, o Uparati. I whakakitea ona
taonga katoa e Hetekia ki enei tangata. Katahi
ka korerotia e Ihaia ki a ia ta te Atua kupu, ara,
ko te whiu mo nga hara o te iwi, e kore e whaka-
pangia mai i ona ra; tera ano ia e kawea atu ki
Papurona tana koura, tana hiriwa, me ana tama-
riki; tera ano hoki ratou e waiho hei pononga i
roto i te whare o te kingi o Papurona. Ko
Mika tetahi poropiti i te takiwa i a Hetekia, i
G


82
HE KOHIKOHINGA. NO ROTO
korero nei i te whiu kua takoto mo te hara o
Hura, mo te karakia whakapakoko; kia rite ki
te whakangaro manga o Hamaria, me te whaka-
raunga o Iharaira ki Ahiria, te whakangaromanga
ano o Hiruharama, me te whakaraunga o Hura
ki Papurona. Otira lie kupu whakamarie ano a
enei poropiti tokorua, Tera ano nga morehu e
hoki mai ki to ratou whenua, e manaakitia hoki
e te Atua.
5. Te matenga o Hetekia, ka tu ko Manahe
liei kingi. Whakarerea ana nga huarahi o tona
pāpā, haere ke ana ia i o te kingi tutū o Iha-
raira, i o Aliapa. Hapainga ana e ia te karakia
o Paara, hangaa ana he aata mo ana whaka-
pakoko, mo te ra ano hoki, mo te marama, mo
nga whetu, ki te marae o te Temepara. He
tokomaha nga tangata harakore i patua e ia.
Tetahi malii ana, he rapu tikanga i nga waka
atua. Heoi kua nui atu te kino o te iwi i to nga
Kanaani i peia nei i mua i a ratou. Tonoa mai
ana e te Atua he poropiti ki a ia, ki tona iwi hoki,
otira kihai ratou i rongo. Na ka puta he taua
no Ahiria, herea iho a Manahe, kawea ana ki
Papurona. Ka rokohanga nei ia e te aituā, ka
tahuri, ka whakaiti i a ia, ka inoi ki te Atua, a
ka whakarongo te Atua ki tana inoi, ka tukua
hoki ia kia hoki ki tona whenua. Katahi ka
tangohia atu i roto i te temepara nga aata i
hangaa ra mo nga atua maori, ka makaa rawatia
atu ki waho o te pa, ka karakia hoki ia ki te
Atua. Ko tana tama, ko Amono, i haere i nga
ara kino o tona pāpā, kihai hoki i ripeneta. I
patua tenei e ana ake tangata.
6. Tera ano tetahi kingi i wehi ki te Atua, ko


I TE KARAIPITURE TAPU.
83
te tama a Amono, ko Hohia. He tamariki rawa
ia i tona tunga hei kingi, no tona tamarikitanga
hoki i timata ai ia te mahi ki te Atua. Tona
kaumatuatanga ake, ka whakakorea atu nga
whakapakoko i te whenua katoa, lie mea tukituki
rawa hei puehu, ka rui atu ai ki nga urupa o nga
tangata i patu whakahere ki aua mea. Ko nga
wheua o nga tohunga whakapakoko, i tahuna
rawatia ki runga ki a ratou aata. I tae rawa ia
ki Pete-ere, ki te wahi i hangaa ai e Ieropoama
he aata mo tana kuao kau koura; ko taua aata
hoki i wawahia iho e ia. Katalii ka huihuia e ia
nga kaumatua katoa o Hura, o Hiruharama, me
nga tohunga, me nga Riwaiti, me nga poropiti,
me te iwi katoa, te iti, te rahi, ki Hiruharama,
ka korerotia hoki e ia ki a ratou te Ture a te
Atua. Ka tu hoki ia i reira, ka whakarite
kawenata ki a Ihowa, kia whakapaua tona nga-
kau, tona wairua, ki te pupuri i nga whakahaunga
a Ihowa, me te tu tahi ano te iwi katoa, he uru
ki taua kawenata. Ka whakahaua i reira e te
kingi te tino tohunga, me ona hoa tohunga, kia
anga ki te tahi i nga whakapakoko i roto i te
Temepara o te Atua. Ruia atu ana e ratou te
puehu o aua mea ki te awa, ki Kitirona. He
mea whakarite marire hoki te Kapenga e te iwi
katoa, he whakahaunga na Hohia; nui atu te
ngahau. I hinga tenei kingi pai i te whawhai-
tanga ki a Parao Neko, kingi o Ihipa. He nui
hoki te uhunga mona puta noa i te whenua katoa.
I tangihia hoki ia e Heremaia poropiti note mea
i u pu tona ngakau ki te pupuri i te Ture a Mohi,
ki te aroha hoki ki a Ihowa. Ko tana tama, ko
Iehoahata, i kawea hereheretia atu e Parao ki
G 2


81
HE K0H1K0HINGA NO ROTO
Ihipa, mate ilio ki reira. Tu ake ko to tenei
tuakana hei kingi ki Hiruharama. He tangata
kino ia, he karakia whakapakoko. Nona e kingi
ana ka tae mai nga ope o nga Karari, o nga
Hiriani, o nga Moapi, o nga Amoni, hunaa iho e
ratou te whenua, rite tonu ki ta nga poropiti i
korero ai i mua.
7. No tenei takiwa i timata ai a Heremaia
poropiti te korero i te aituā ka tata. Kihai i
korerotiā e ia i te kopa whare, engari i haere, he
mea whakahau na te Atua, ki te marae o te
Temepara, korerotia nuitia ana e ia ki reira, Ko
Hiruharama, ka meinga hei ururua, ko te Teme-
para hoki e whakahoroa, e meinga kia rite ki
Hiro, i kahakina atu ra i reira e nga Pirihitini te
aaka a te Atua i te takiwa i a Hamuera. Te
rongonga o nga tohunga, o nga poropiti teka, ki
nga kupu a Heremaia, ka mea ratou kia whaka-
matea ia; kua huihui hoki te iwi katoa ki te
whakawa i a ia. Ka whakahokia atu e Heremaia,
Na Ihowa ia i whakahau ki te korero i aua
korero : ki te patu hoki ratou i a ia, ka tamia
ratou e te toto hara-kore. Katahi ka ki ake
etahi o nga kaumatua, He penei ano te poropiti-
tanga a Mika i te wa i a Hetekia, i ki ia, tera a
Hiruharama e whakangaromia; kihai hoki ia i
whakamatea, engari i wehi te kingi ki a Ihowa,
i inoi atu ki a ia, na reira i kore ai e pa wawe
mai te aituā. Heoi kihai a Heremaia i whaka-
matea, engari i whiua, i makaa ki te whare
herehere. Tera ano hoki tetahi atu poropiti i
taua wa, i korero i nga whakawakanga a te Atua
meake nei pa mai mo nga hara o te kingi, o te
iwi, i te whakangaromanga hoki o Hiruharama.


I TE KARAIPITURE TAPU.
85
Patua iho ia e Iehoiakimi ki te hoari. He
poropiti teka ano etahi, e whakakaha ana i te
kingi, e mea ana, e kore e roa kua mutu te
whawhai, e kore rawa hoki te kingi o Papurona
e kaha. No muri mai ka tuhituhia e Heremaia
ana kupu whakamaharahara ki te pukapuka, he
mea whakahau na te Atua, kia ripeneta ai teiwi,
kia hoki ai ki to ratou Atua. A, i te mea kua
whakaritea he ra noho-puku, kua huihui hoki to
iwi ki Hiruharama, ka panuitia ki a ratou nga
kupu a Herernaia e te kai-tuhituhi, e Paruku, a
kawea atu ana te pukapuka ki te kingi i a ia e
noho ana i te tali a o te ahi, i roto i ton a whare.
Tona rongonga ki etahi o nga korero, ka man ia
ki te pukapuka, ka tapatapahia iho e ia ki te
maripi, ka makaa ki runga ki te ahi. Kahore
he wehi o te kingi ratou ko ana tangata. I tohe
ano ia etahi o nga rangatira kia kaua e tahuna e
ia te pukapuka. Katahi te kingi ka whakahau i
ana tangata ki te hopu i a Heremaia, otira kihai
ia i mau. Katahi ka tuhituhia katoatia e ia ki te
pukapuka nga korero mo nga aituā meake nei pa
mai ki te kingi, ki Hiruharama ano hoki. Te
matenga o Iehoiakimi, ka tu ko tana tama, ko
Iehoiakini, hei kingi. Ka toru ona marania e
kingi ana, ka hereherea ia, ka kawea ki
Papurona. I mauria atu ano hoki ki reira i
tana takiwa nga taonga katoa o roto o te
Temepara.
8. I meinga e Nepukaneha, kingi o Papurona,
a Terekia, teina o Iehoiakimi, hei kingi ki
Hiruharama. Me i whakarongo a Terekia ki
nga kupu a Heremaia, me i whakaiti i a ia, kua
rokohanga e te pai. Tena ko tenei, i whakakeke


86
HE K0H1K0HINGA NO ROTO
ia ki te kingi o Papurona, i anga atu hold ki te
kingi o Ihipa hei tuara mona. Te riringa a
Heremaia i a ia mo tana whakakeke ki ta te Atua
i pai ai, ka tohe nga rangatira kia whakamatea ia.
Tukua atu ana ia e Terekia ki o ratou ringaringa,
makaa ana hoki ia e ratou ki roto ki tetahi poka
hohonu, he mea tuku iho ki te taura ; kahore nei
be wai o roto o tepoka, engari he oru. Kua mate
rawa ia i konei i te matao, i te hemo-kai me i
kahore tetahi o nga rangatira a te kingi, he
Etiopiana, i aroha ki a ia. Nana i whakahau ai
te kingi kia tangohia ake a Heremaia i roto i te
poka, otira i waiho tonu ano i roto i te whare here-
here. Kihai i roa, kua rite katoa nga kupu i
poropiti ra a Heremaia. No te iwa hoki o nga
tau o te kingitanga o Terekia ka tae mai a Nepu-
kaneha, kingi o Papurona, he nui noa atu tona
ope, a whakapaea ana e ia a Hiruharama. E rua
nga tau i whakapaea ai te pa, a moti noa iho te
iwi i te mate-kai. Katahi ka horo te pa, ka
tahuna te Temepara ki te ahi, ka turaldna nga
taiepa. Hopukia ana a Terekia, a, ka oti ana
tama te patu, ka tikarohia ona kanohi, ka kawea
hoki ia ki Papurona. I riro katoa hoki te here-
here nga rangatira i whakarongo ra ki nga korero
whakaware a nga poropiti teka. Heoi ano nga
mea i mahue, ko etahi o nga rawakore hei mahi
i nga waina, i te oneone. Ko Heremaia, i tukua
kia haere noa, heoi noho ana ia ki te whenua o
Hura. Tuhituhia iho e ia ki reira ana tangi mo
te takoto-kau o te whenua, mo te moti o te iwi.
He tokomaha ano ona hoa, he tohe tonu hoki
tana kia ata noho ratou ki te whenua, kia
mahi ki te Atua. Otiia kihai te nuinga i pai ki


I TE KARAIPITURE TAPU.
87
ana korero, engari i haere ki Ihipa, ki te whenua
i whakaputaia mai ra e te Atua o ratou tupuna i
reira ; i kahakina hoki e ratou a Heremaia. Te
taenga ki reira, ka poropititia e ia te mate mo
ratou, mo Ihipa hoki, i te kingi o Papurona. Kua
tuhituhia ano hoki e ia tetahi pukapuka hei
whakaatu i te whiu mo Papurona, kua hoatu ki
tetahi o nga rangatira i whakaraua atu ra ki
Papurona, me te ki atu ano ki a ia, kia herea
tetahi kowhatu ki te pukapuka, ka maka ai ki
waenganui o Uparati, hei tohu mo Papurona,
tera e totohu, e kore hoki e puea ano ki runga.
UPOKO XVI.
Te WHAKARAL'NGA KI PAPURONA I NGA TAU E WHITti
TEKAU.
]. E WHITU tekau nga tau i noho whakarau ai
a Hura ki Papurona, rite tonu ki ta Heremaia
poropiti i whakaatu ai i mua ki a Iehoiakimi,.
kingi o Hura. Kua korerotia nuitia e ia ki te
kingi, ki te iwi hoki to ratou whakahekenga atu
i to ratou ake whenua, mo ta ratou whakakeke ki
nga kupu a te Atua, kia waiho ai ratou hei pono-
nga, hei whakahaweatanga ma nga tauiwi, te ai
he reo koa, he reo hari, he reo no te tane marena
hou, he mahi ranei no te whenua rangatira.*
Ko te mea ano tenei i korerotia i mua noa atu e
Mohi ki te Whanau a Iharaira, ara, ki te whaka-
rerea e ratou te Atua ka rokohanga ratou e te
* Tirohia Waiata, cxxxvii.


88
HE KOHIKOHINGA NO ROTO
whakama, e te raru noa iho. Ko Ehekiere
poropiti tetabi o nga whakarau. He korero tana
mo te atawhai, mo te homai i te pai, mo ta te
Atua wbakahoki i a ratou ki to ratou ake
whenua, mo tana whakarite i te kawenata o
te rangimarie ki a ratou ina maliue i a ratou
a ratou whakapakoko, ina mahi ratou ki a ia.
2. Tetahi o nga Hurai i whakaraua nei, ko
Raniera. I manakohia ia e te kingi, e Nepu-
kaneha. Tokowha ratou, he tai tarn ariki, he
momo kingi, i kawea ki te whare o te kingi o
Papurona kia tu tonu ai ki te aroaro o to kingi.
Kihai a Raniera ratou ko ona boa tokotoru i pai
ki te kai, ki te waina i homai ma ratou, kei
kainga e ratou tetahi mea poke. E toru a
Raniera inoinga ki te Atua i ia ra, i ia ra, me te
anga atu ano tona kanohi whaka Hiruharama.
Heoi ka manaakitia a Raniera e te Atua, ka rite
ki ta Horomona i inoi ai i mua,* kia whakara-
ngona mai te inoi a te whakarau i te whenuake.
Manako tonu te kingi ki a Raniera, me te tiki i
a ia ki te whakamarama i te tikanga o ana moe,
he mea whakaatu moemoea mai ia te tikanga e te
Atua ki a Raniera. Te moe a te kingi, he whaka-
pakoko nui noa atu; he koura te pane; he
hiriwa te uma me nga ringaringa; he parahi te
kopu me nga kuha; ko nga waewae, he rino te-
tahi wahi, he oneone tetahi wahi. Tirohia ana e
te kingi, na ko tetahi kowhatu, ehara i te ringa-
ringa nana i hahau mai; te akinga tonutanga
mai, pakaru rikiriki taua whakapakoko, aia ana
e te hau me he puehu. Ko taua kowhatu, kua
* 2 Whakapapa, viii. 36-39.


I TE KARAIPITURE TAPU.
89
meinga hei maunga nui, a kapi noa te ao katoa.
Korerotia ana te tikanga e Raniera. Te pane
koura, ko te kingitanga o Papurona. Te uma,
nga kuha, me nga waewae, lie kingitanga ke ano,
e toru, e puta i muri i to Papurona. Kia hinga
enei kingitanga katoa, ka maranga i te Atua te-
tahi atu kingitanga mo te ao, e tu tonu, a ake,
ake, ake, ara ko to te Miliaia.
I hangaa hold e Nepukaneha tetahi whakapa-
koko nui hei koropikotanga ma ana tangata
katoa. Ko nga Hurai tokotoru ia, ko nga hoa
o Ranier a, i whakakeke ki tana whakahau. Ka-
tahi ka nanakia te riri a te kingi; whakahaua
ana e ia, a makaa ana ratou ki roto ki te oumu
ahi, he kaha rawa nei te mura. Otira i puta ora
mai ano ratou, kihai i ahatia, no te meai whaka-
whirinaki ratou ki te Atua. Te kitenga o te
kingi i tenei, i te pai hoki o Raniera, i tona
matauranga, ka wehi ia ki te Atua, ka ki, Kahore
rawa atu he Atua pono, ko Ihowa anake. Kua
pai hoki te whakahaere a Nepukaneha mo nga
Hurai i muri mai.
3. Te matenga o Nepukaneha, ka tu ko
Perehatara hei kingi. He tangata kino ia, he
haurangi, he karakia ki te whakapakoko. I
takaa e ia tetahi hakari nui, whakaputaia ana
hoki nga oko o te Temepara, i kawea mai ra e
tona pāpā i Hiruharama, hei inumanga waina
mana, ma te kuini, ma ana tangata rarahi. Inu
waina ana ratou, me te whakamoemiti ki a ratou
atua whakapakoko. I a ia e kai ana ka puta ki
tona aroaro ko te poropiti Hurai, ko Raniera, i
manakohia ra e tona pāpā, ki te riri ki a ia, ki te
whakapuaki hoki i ate Atua korero ki a ia. I


90
HE KOHIKOHINGA NO ROTO
ki ia, kua puta ta to Atua kupu mo te kingi, kua
paunatia nei ia, kua kitea hoki tona koha; ko
tona kingitanga, ko tona pa nui, ko Papurona, ka
riro i tetahi iwi ke; kua manaakitia e te Atua
tona pāpā no te mea i wehi ia ki te Atua ; tena
ko ia, kihai i pera; engari kua whakamoemiti ki
ana whakapakoko rakau, kowhatu, kihai hoki i
whakakororia i a Ihowa, nana nei ia i hanga, i
whakanui. h?o taua po ano i pamaiai tauawhiu
ki a Perehatara. I patua ia e te ope o te kingi
o Pahia; i riro hoki i taua kingi a Papurona me
te rangatiratanga. Kua riro hoki ko te kingi o
Pahia hei rangatira mo nga Hurai e noho whaka-
rau ra.
4. He iwi toa, he iwi kaha nga Pahi: ko to
ratou whenua kei te wahi e anga atu ana ki te
hauraro o Papurona. Ehara i te iwi karakia ki
te whakapakoko, pera me nga tangata o Papu-
rona, me era atu hoki o nga tauiwi; engari
ko te ra to ratou atua. Ki ta ratou ki, tokorua
nga mea kaha, e whawhai tonu ana tetahi ki te-
tahi, ko te mārama, ko te pouri. I manako te
kingi o Pahia ki nga Hurai no te mea kahore a
ratou whakapakoko. Kua meinga hoki ratou i
muri nei e o ratou whiunga kia ripeneta. Whaka-
kino rawa ana hoki ratou ki te karakia whaka-
pakoko, o te takiwa o te whakaraunga, a mohoa
noa nei.
I paingia rawatia a Raniera e Tariuha, kingi o
Pahia, i meinga hoki e ia hei rangatira mo tona
iwi. Ko nga tauiwi ia, i kino ki a ia, meinga ana
hoki e ratou kia whakatakotoria e te kingi tetahi
ture, kia kaua e puta he inoi ma te tangata ki
tetahi atua ki tetahi tangata ranei, a taka noa nga


I TE KARAT PIT U RE TAPU.
91
ra e toru tekau; ki te takahia lioki tenei ture e te-
tahi tangata, me maka ia ki roto ki te ana o nga
raiona.
Te rongonga o Raniera ki te whakaaetanga a
te kingi ki taua ture, ka toino ano ia ki tona
whare, i te mea e tuwhera ana te mataaho e anga
atu ana lei Hiruharama, ka tuturi, ka inoi,* ka
whakawhetai ki te Atua; ko tana mahi hoki ia o
mua iho. Heoi ka makaa a Raniera ki te ana o
nga raiona, otira ko te Atua tona kai-tiaki i reira,
kihai hoki ia i ahatia e nga raiona. Nui atu te
koa o te .kingi i te oranga o Raniera, whaka-
haua ana hoki e ia nga iwi katoa kia wehi ki te
Atua ora, ki te Atua pono, e mahi nei i nga mea
whakamiharo i te rangi, i te whenua; e whaka-
ora nei i ana pononga, i nga mea e whakawhiri-
naki ana ki a ia. He maha nga kupu poropiti a
Raniera mo te taenga mai o te Mihai a, mo tona
whakamatenga, mo te whiu hoki e whakapangia
i muri nei ki nga Hurai, ara mo te rironga o te
Temepara i nga tauiwi e whakapokea ai, e wha-
kangaromia ai.
UPOKO XVII.
Etera. Te hoeing a mai i Papukona. Te hanganga
HOUTANGA O TE TEMEPARA.
1. Te aranga o tetahi kingi hou, o Hairuha, hei
kingi mo Pahia, i whakahaua e ia nga Hurai
katoa e whai ngakau ana ki te mahi ki te Atua,
kia haere ki Hiruharama, ki te hanga i te Teme-
para. I ki ano ia mana e hoatu he koura, he
hiriwa, he aha noa iho mo te mahi. Katahi nga
* 1 Nga Kingi viii. 46-48.


Ū2
HE KOHIKOHINGA NO BOTO
kaumatua o Hura, o Peniamine, mo nga tohunga,
me nga Riwaiti, ka haere ki Hiruharama. I
wh aka hoki a e Hairuha ki a ratou nga oko katoa
i tangohia ra e to kingi o Papurona i roto i to
whare o te Atua, i kawea ra e ia ki roto ki to
whare taonga o tona atua. He roa te whenua
koraha hei haerenga atu ki Huria. To ratou
taenga ki Hiruharama, ko nga kowhatu kau e
takoto ana, he rawakore anake hoki nga morehu
i mahue ki te whenua. E wbitu tekau nga tau i
whakaraua ai nga Hurai, rite tonu ki ta Here-
maia poropititanga. Ta ratou. mahi tuatahi, he
hanga i te aata o te Atua, he tapae hold i nga
whakahere o te ata, o te ahiahi, me era atu
whakahere, rite tonu ki ta Mohi i whakahau ai.
I whakaritea hoki e ratou te hakari hanga wharau,
hei whakamaharatanga mo te haerenga mai o o
ratou tupuna i te whenua o Ihipa. No te rua o
nga tau ka takoto te turanga mo te Tern epara
tuarua. Kua puta te whakahau a te kingi o
Pahia kia tikina e ratou he hita i Repanona, he
pera me a Horomona i tiki ai mo te Tern epara
tuatahi. He nui te koa o nga taitamariki i te
takotoranga o te turanga mo tenei whare, i nga
tohunga hoki ratou ko nga Riwaiti e whaka-
moemiti ana ki te Atua, e pera ana me ta Rawiri,
kingi o Iharaira, i whakarite ai. Ko nga koro-
heke ia, kua kite nei o ratou kanohi i te Teme-
para tuatahi, he tangi ta ratou.
2. Te rongonga o nga Hamari, kei te hanga i
te Tern epara nga whakarau o nga Hurai i hoki
mai nei i Papurona, ka haere mai ratou, ka korero
ki nga kaumatua i Hiruharama, kia uru ano
ratou ki te mahi. Ko enei Hamari, no Iharaira