Citation
An English and Tongan vocabulary, also an Tongan and English vocabulary, with a list of idiomatic phrases and Tongan grammar

Material Information

Title:
An English and Tongan vocabulary, also an Tongan and English vocabulary, with a list of idiomatic phrases and Tongan grammar
Creator:
Baker, S. W ( Shirley Waldemar ), 1835-1903
Place of Publication:
Auckland, N.Z
Publisher:
[s.n.]
Publication Date:
Language:
Multiple languages
English
Tongan
Physical Description:
iii, 133, 211 pages; 23 cm

Subjects

Subjects / Keywords:
Tongan language ( lcsh )
Lea fakatonga
Dictionaries ( LCSH )
Spatial Coverage:
Oceania -- Tonga
Coordinates:
-20 x -175

Record Information

Source Institution:
SOAS University of London
Holding Location:
SOAS University of London
Rights Management:
This item is licensed with the Creative Commons Attribution Non-Commerical License. This license lets others remix, tweak, and build upon this work non-commercially, and although their new works must also acknowledge the author and be non-commercial, they don’t have to license their derivative works on the same terms.
Resource Identifier:
462109 ( aleph )
X180108386 ( oclc )
EM213 /38788 ( soas classmark )

Downloads

This item has the following downloads:


Full Text




yy 4/ (J
jfZ.
/^ /6 .






ENGLISH AND TONGAN VOCABULARY.
TONGAN AND ENGLISH VOCABULARY.
TONGAN GRAMMAR.




AN
ENGLISH and TONGAN
VOCABULARY,
ALSO A
TONGAN and ENGLISH
VOCABULARY,
WITH A LIST OF IDIOMATIC PHRASES;
REV. SHIRLEY W. BAKER, M.D., D.M., LL.D.
Auckland, N.Z.
1897-


PRINTED BY
WILSONS AND HORTON, GENERAL PRINTERS AND BOOKBINDERS AUCKLAND, NEW ZEALAND.
1897.


Hebiraftb
_________■—>_________________
To my Invalid and Beloved Daughter Beatrice,
who, when I was attacked by bushrangers in Tonga,
risked her own life for mine by covering me with her
dress, and receiving in her own body the bullets
that were intended for me; and who, in consequence,
had to lie in bed on her back for five years, but was
ultimately so restored as to be able to help me put
the pages of this work through the Press.
Shirley W. Baker.
Auckland, 1897.




z
PREFACE.
This work owes its origin to the forethought of the Rev. J. B.
Watkin, President of the Free Church of Tonga, who asked the
author to publish a revised and enlarged edition of the Tongan
Vocabulary, formerly published by the late Rev. Stephen Rabone;
and also of the small Tongan Grammar, published by the late
Rev. Francis West, both of which have been incorporated as far
as possible in the present work ; and to both of whom I owe
my acknowledgments. The only English and Tongan Vocabulary
that has ever been published, as far as I am aware of, is that
of Mariner’s, but being so brief and so full of mistakes it was
of no practical use; hence the English and Tongan Vocabulary
may be regarded as an entirely new work. In the Tongan and
English Vocabulary upwards of fifteen hundred new words
have been introduced.
As to the Grammar, besides numerous additions and
emendations, a short Syntax has been written, which will, it is
hoped, be of great service to new beginners in the language. An
addenda has been added, a little larger than could have been
wished, but neither time nor labour has been spared to make
the whole work as perfect as possible.
Auckland, 1897,


LIST OF ABBREVIATIONS.
a. ...Stands for Adjective.
ad.
c.f
con.
du.
ex-f-
in, f. ...
inter, or int. ...
plu.
prep.
pron. ...
r-f
s.
t. e.
Adverb.
Common form.
Conjunction.
Dual.
Exclusive form.
Inclusive form.
Interjection.
Plural.
Preposition.
Pronoun.
Restricted form.
Substantive.
Tongan English.
Verb.
v.


ENGLISH AND TONGAN.
ABO ACC
A
A, a. Ha.
Aaronic, a. Fakaelone.
Aaron’s rod, s. Koe akau a Elone.
Aback, ad. Fakaholomui.
Abaft, ad. Ki tau muli.
Abandon, v. Ke liaki.
Abase, v. Ke fakavaivaih, ke faka-
tokilalo.
Abash, v. Ke fakama.
Abate, v. Ke fakajiijii.
Abba, s. Tamai.
Abbreviate, v. Ke fjikanounou.
Abdicate, v. Ke liaki ha lakaga.
Abdomen, s. Koe kete.
Abet, v. Ke fakatokoni, ke tokoni.
Abhor, v. Ke fehia, ke fakalilia.
Abide, v. Ke nonofo, ke nofo.
Ability, s. Faa fai.
Abject, a. Fakatua.
Abjure, v. Ke fuakava ke tukuatu.
Ablaze, ad. Koe vela lahi.
Able, a. M afai.
Able-bodied, a. Jino malohi.
Ablution, s. Kaukau.
Aboard, ad. I vaka.
Abode, s. Abi nofoaga.
Abolish, v. Ke jiaki, ke fakaoji, ke
fakaauha.
Abominable, a. Fakalielia.
Aborigines, s. Kakai totonu ae founa.
Abortion, 5. Ke fakatotama.
Abound, v. Ke lahi, ke lahi aubito.
About, ad. Fano, fakatakamilo.
Above, ad. Ki oluga.
1
Above, ywep. Oluga.
Abreast, ad. Tuu tatau, fagafaga-
tatau.
Abroad, ad. Ki tua (out of doors),
ki muli (foreign country).
Abrupt, a. Fakafokifa.
Abscess, s. Hagatamaki.
Abscond, v. Ke hola fakafufu, hola-
taki, holamakifu.
Absence, s. Ikai iai, mamao.
Absent, a. Ke ikai i ai, ke mamao.
Absolute, a. Mau, taefakagatagata.
Absolution, Fakamolemole hia.
Absolve, v. Ke vete hia.
Abstain, v. Ke nofo mei ai, oua
naa alu, ke fakamamao.
Abstainer, Aukai, tae inu.
Abstract, v. Ke vahei.
Absurd, a. Launoa.
Abundance, 6*. Me‘a lahi.
Abundant, a. Feuga mo toe, valea.
Abuse, s. Gaohi kovi.
Accelerate, v. Ke fakavave, ke faka-
vavevave.
Accept, v. Ke tali, ke mau.
Acceptable, a. Tuutuumalie, tuuma-
lie.
Access, 5. Huaga.
Accident, 5. Koe • tuutamaki, faka-
lavanoa.
Acclamation, s. Mavava.
Acclivity, #. Fakatahakehake.
Accommodate, v. Ke tali mo tauhi.
Accompany, v. Ke alu fakataha.


ADJ
AFO
Accomplish, u Ke fakakakato, ke
feiakebau.
Accord, s. Loto taha.
According to, ad. O hage koia, faka-
tatau, fakafeuga.
Account, s. Tohi moua (bill); faka-
matala.
Accumulate, v, Ke tanaki.
Accurate, a. Totonu.
Accurse, v. Ke fakamalaia, ke tu-
kuekina.
Accusation, s. Koe fakailo.
Accuser, s. Tagata fakailo
Accustom, v. Ke fakamaheni.
Acescent, a. Buaa.
Ache, s. Mamahi, laga.
Achieve, v. Ke lava.
Acid, a. Tamala.
Acquaint, v. Ke tala, ke maheni.
Acquire, v. Ke ma‘u.
Acquit, v. Ke hao, ke fakatonuhia.
Acre, s. Eka.
Acrid, a. Fifiji.
Across, ad. Fakalavalava.
Act, -y. Ke fai.
Actual, a. Fakamoomooni, mooni.
Acumen, s. Koe lotoboto.
Acute, a. Boto (sharp), iloilo.
Adam’s apple, s. Koe moga.
Add, -y. Ke tanaki.
Addict, -y. Faa, as one addicted to
drink, Faa inu.
Addition, s. Fakalahi; fika tanaki.
Address, v. Ke lea ki ai; botu oku
nofo ai.
Adhere v. Ke bikitai.
Adherent, s. Koe taha oku bikitai.
Adhesive, a. Biki.
Adequate, a, Feugamalie (sufficient).
Adieu, ad. Mou nofo (act of taking
leave).
Adjacent, a. Oft ki ai.
Adjective, s. Koe higoa oe g.
kubufllea oku nau tala ae mahuiga
o ha me‘a, o hage koe lea, lahi, jii,
malohi, vaivai.
Adjoin, v. Ke hoko mo ia, ke hoko.
Adjourn, v. Ke fakatoloi.
Adjudge, v. Ke tautea.
Adjure, v. Ke fakafuakava.
Adjust, v. Ke fakatonutonu.
Adjuster, s. Koe fakatotonuaga.
2
Administrator, s. Koe bule.
Admirable, a. Lelei lahi.
Admiral, s. Atimale (t.e.).
Admire, v. Ke manako.
Admit, v. Ke tuku ke hu. t oUâ„¢ &
Admonish, v. Ke valoki.
Adopt, v. Ke ohi, ke gaohi.
Adore, v. Ke lotua ; of a mamahi.
Adorn, v. Ke teu, ke fakasani.
Adrift, a. Lelea.
Adult, s. Motua, fatutagata.
Adulterer, s. Tono fefine.
Adulteress, s. Tono tagata.
Adultery, s. Feauaki.
Advance, v. Ke laka atu, ke faka-
aaukimua, fakalikiliki, fakahiki-
hiki.
Advantage, s. Aoga.
Adverb, s. Koe higoa oe g. kubu-
‘ilea oku nau fakamahino ae aga
bea moe taimi nae fai ha me‘a; o
hage koe lea, tuolahi, tuojii, anai,
abogibogi.
Adversary, s. Koe fili.
Adversity, s. Tuutamaki.
Advice, s. Tokoni,;akonaki.
Advise, v. Ke tokoni, ke fakahino-
hino, ke fakatokitala.
Advocate, v. Ke taulalo, fakalelei. ’
Adz, s. Koe toki.
Aface, ad. Ki mua.
Afar, ad. Ihe mamao.
Affable, a. Agaofa.
Affair, 6*. Koe me‘a.
Affectation, s. Koe fiemea, faka-
nanivi.
Affection, s. Koe ofa.
Affiance, v. Ke alea mali.
Affidavit, s. Koe tohi fuakava.
Affirm, v. Ke fakapapau.
Affix, v. Ke ai ki ai.
Affliction, s. Koe tegitage.
Affluence, s. Koe koloaia.
Afford, v. Ke lava h. totogi.
Affray, s. Koe ke.
Affright, v. Ke fakailifia, ke faka-
tea, ke fakaklki.
Affront, v. Ke fakamamahi, ke tae
fakaabaaba.
Afloat, ad.
Afoot, ad.
ad.
Maanu, tete.
Ke alu i lalo.


ALT
AMO
Afraid, a. Manavahe, fakamamalu.
Afresh, ad. Toe fai.
After, pre}j. Hili ia, hili.
Afternoon, s. Feituuefiafi, efiafi.
Afterward, ad. Kae hili, hili ia.
Again, ad. Toe fai.
Against, prep. Ki, kia.
Age, s. H. ta‘u; kuoga (era).
Aged, a. Motua, vaivai.
Agent, s. Koe fakafofoga.
Aggravate, v. Ke fakalili, ke faka-
tauvele.
Agitate, v. Ke fakatetetete, ke
fakatekelili.
Agitator, s. Koe fakamaveuveu.
Ago, ad. Muaage.
Agony, s. Mamahi aubito.
Agree, v. Ke loto taha; ke tatau.
Agreed, a. Fafau, gatahi.
Agreeable, a. Loto lelei, malie ia
ai, hiliga, fakaholonofo, fakakino-
kinoifia.
Agriculturist, s. Tagata goue.
Aground, ad. Toka.
Ague, s. Mahaki tetetete, bubuke.
Ahead, ad. Ki mua, hagahagai.
Aid, v. Ke tokoni.
Aid-de-camp, s. Fakafeao.
Ail, s. Mahamahaki.
Aim, v. Ke fakaata, ke ahiahi.
Air, v. Ke fakamomoa, ke faka-
agaki.
Air, s. Ae ata; ea (t.e.).
Airing, s. Fakahavilivili
Airy, a. Hauhaufano.
Akin, a. Kaiga ihe toto.
Alabaster, s. Alibasata (t.e.).
Alarm, v. Ke fakakaila, ke tala
tuutamaki.
Alas, int. Qiaue.
Alcohol, s. Kava malohi.
Ale, s. Ele (kavapapalagi).
Alert, a. Mataboto.
Algebra, s. Ajiba.
Alien, s. Koe muli.
Alienate, v. Ke fakamuli, ke faka-
mamao, ke mavahe.
Alight, v. Ke tuu hifo, alu-hifo.
Alike, ad. Agatatau, tuha.
Aliment, &*. Meakai.
Alive, a. Moui, laumalie.
All, a. Kotoabe, kotoa, fulibe, faka-
tefuli.
Allay, v. Ke fakafiemalie.
Allege, v. Ke fakapapau.
Allegory, s. Koe lea fakatata.
Alleluia, s. Aleluia (t. e.).
Alliance, s. Koe kau taha.
Allocate v. Ke vahevahe.
Allow, v. Ke fakagofua, ke tuku.
Allowance, s. Vahega.
Ally, s. Kaiga, kau taha.
Almanac, s. Tohi mahina.
Almighty, a. M afimafi.
Almond, s. Telie.
Almost, ad. Meimei.
Alms, 5. Me‘a of a (Ki he kakai
majiva).
Aloft, ad. Ki oluga.
Alone, a. Tokotaha.
Aloud, ad. Ke ogo logoafa.
Alphabet, s. Motualea.
Also, ad. Foki.
Altar, s. Ejifeilaulau.
Alter, v. Ke fetogi, fakakehe
Altercation, s. Fakatauilea.
Alternate, a. Fakalakaga, fakahili-
taha.
Although, con. Neogo.
Alto, s. Hiva oluga.
Altogether, ad. Katoa, kotoabe.
Always, ad. Mauaibe.
Amass, v. Ke tanaki.
Amaze, v. Ke fakaofoofo.
Amazon, s. Fefine tau.
Ambassador, s. Talafekaulahi, faka-
fofoga.
Ambiguous, a. Tae mahino.
Ambiguously, ad. Fakafenenuaki,
fakafenenuakina.
Ambition, s. Loto taukave, loto
lahi.
Ambush, s. Toitoi.
Amen, ad. Emeni.
Amiable, a. Agavaivai, agaofa.
Amid, prep. Haohaoga, lotolotoga.
Amiss, ad. Hala, tae totonu.
Amity, s. Ofa fakakaiga.
Among, prep. Mo ia, ki.
Amoroso, s. Manako fefine.
Amount, s. Ko hono lahi.
Amour, s. Feagaina.
3


APO
ARI
Ample, a. Lahi lelei, feuga.
Amuse, v. Ke fakava.
Anathematise, v. Ke fakamalaia.
Ancestor, Tubuaga.
Ancient, a. Mua atu, lihau.
Anchor, s. Koe taula.
Anchorage, 8. Taulaga.
And, con. Mo, bea.
Anecdote, 8. Talatubua, talanoa nou-
nou.
Angel, Agelo.
Anger, s. Tubutamaki, ita.
Angler, 8. Tamatoutaiika.
Angry, a. Ita lahi, kukuta,
tubutamaki.
Anguish, s. Mamahi lahi, feiga.
Animal, 8. Me‘a moui, manu.
Animate, v. Ke fakamoui.
Animosity, 8. Loto fehia.
Ankle, s. Tugaivae.
Annex, v. Ke bukefakamalohi, ke
faao.
Annihilate, v. Ke fakaauha.
Anniversary, s. Aho fakamanatu
fakata£u.
Announce, v. Ke fakaha, ke fano-
gonogo.
Annoy, v. Ke kakatauvele, ke faka-
konokono.
Annual, a. Fakata£u.
Annuity, 8. Vahega fakata£u.
Anoint, v. Ke pani.
Another, a. Taha kehe.
Answer, v. Ke tali.
Ant, s. Koe lo.
Antagonist, 8. Koe fili, fakana-
fajia.
Antecedent, s. Muamuaage.
Anthem, s. Koe anitemi (t.e.).
Anticipate, v., Fakaamanaki£i.
Antidote, s. Fakalanu.
Anus, s. Limu, hilo.
Anxious, 8. Loto hohaa, loto tokaga.
Any, a. Hataha.
Anyhow, ad. Ha me£a be.
Apart, ad. Tuu mavahe, tuu kehe.
Ape, 8. Geli.
Apiece, ad. Taki taha.
Apologise, v. Ke kolefakamolemole.
Apostate, v. Ke fakaholomui i he
lotu.
Apostle, 8. Apositolo.
4
Appal, v. Ke fakamanavajii.
Apparel, 8. Kofu.
Apparent, v. Ke ha mahino.
Apparition, 8. Faahikehe, laumalie
kehe.
Appear, v. Ke ha.
Appease, v. Ke fakafiemalie.
Appellant, 8. Kole toe fakamau.
Append, v. Ke taube.
Appetite, s. Faa kai, uakai.
Applaud, v. Ke fakamalo.
Apple, 8. Apele (t.e.).
Applicable, a. Tau.
Application, 8. Koe kole gaue, faka-
hoko.
Apply, v. Ke hoko, ke fakatokaga£i,
ke fakahoko.
Appoint, v. Ke tuutuuni, ke faka-
nofo, ke tuhani.
Appraise, v. Ke fokotuu totogi.
Appreciate, v. Ke.mahino h. aoga.
Apprehend, v. Ke buke, ke faka-
lilika.
Apprise, v. Ke tomua tala.
Approach, v. Ke fakaofiofi mai, ke
unuunu mai, ke fakatautau.
Approbation, s. Koe fakamalo.
Appropriate, v. Ke tuutuuni ke mau.
Approve, v. Ke loto ki ai.
April, 8. Epeleli (t.e.').
Apron, 8. Koe kofu a fefine.
Apt, a. Faa, gali, hoa.
Aquatic, a. Tubuvai.
Arab, 8. Koe kakai o Alabea.
Arbitrator, s. Koe tagata fakamau.
Arbour, 8. Lolo akau.
Archangel s. Koe agelo lahi.
Archbishop, 8. Koe Akibikipo (t.e.).
Archer, 8. Tagatafana.
Archipelago, 8. Koe otu motu.
Architect, 8. Koe eiki tufuga.
Archives, 8. G. tohi buleaga.
Arctic, a. Botu noate, atiki (t.e.).
Ardent, a. Manavakavakava, fai-
velega.
Arduous, a. Faigataa.
Are, v. Oku.
Argue, v. Ke fakakikihi.
Arid, a. Momoa.
Aright, ad. Totonu.
Arise, v. Ke tuu hake.
Aristocracy, 8. Koe houeiki.


ASS
Arithmetic, s. Koe tohi fika.
Ark, s. Aake (t e.).
Arm, s. Nima.
Armistice, s. Fakalelei.
Armpit, s. Faefine.
Arms, s. Mahafu.
Army, s. Koe kau tarn
Arose, v. Ke tuuhake.
Around, ad. Takatakai.
Arouse, v. Ke fafagu, ke fakagauta.
Arraign, v. Ke fekau ke hopo.
Arrange, v. Ke tuutuuni.
Array, v. Ke teu.
Arrest, v. Ke buke fakabobula.
Arrive, v. Ke ’ hau, ke aahi, ke'
baku.
Arrogant, a. Fiemea, fielahi.
Arrogate, v. Fakabubula, ke faka-
mahuiga.
Arrow, s. Gahau.
Arrowroot, s. Halalutu, mahoaa.
Arson, s. Koe tutu fale, tufale.
Art, s. Koe Faiva.
Artery, s. Kalavakini.
Artful, a. Faakaka.
Article, s. Koe me‘a.
Articulate, v. Ke lea mahino.
Artificer, 5. Koe tufuga boto.
Artillery, s. G. me‘a fana fonua.
Artisan, s. Tagata boto i he fau uka
mea.
Artist, s. Tagata ta fakatata.
As, ad. Hage.
Ascend, v. Ke alu ki oluga, hake,
kafaki, alu-hake.
Ascension, s. Haelehake.
Ascent, v. Ke kakahake.
Ascertain, v. Ke ilo fakapapau.
Ashamed, a. Ma, baeoa, migao.
Ashes, Koe efuefu.
Ashore, ad. I uta.
Aside, ad. 1 he tafaaki e taha.
Ask, v. Ke fehui.
Askance, ad. Hila, hiba.
Asleep, ad. Mohe.
Aspect, s. Ko h. fakailoga, ko h. aga.
Aspersion, s. Koe lohiakii.
Aspiration, s. Kemanava.
Aspire, v. Ke feiga ki ai, ke
fakaloufataha.
Ass, 6*. Koe asino.
Assassin, s. Tagata lapa.
5
AVD
1 Assassinate, v. Ke lapaji, ke lapajia.
Assassination, s. Koe lapa.
Assault, v. Ke oho.
Assemble, v. Ke tanaki, ke
fakataha.
Assembly, s. Koe fakataha, koe
butuga.
Assent v. Ke loto ki ai.
Assert, v. Ke fakamooni ki ai.
Assertion, s. Fakamoomooni.
Assets, s. Me‘a ma‘u, koe koloa ke
totogi aki ae moua.
Assign, v. Ke tukuatu.
Assignation, s. Koe alea feiloaki.
Assist, v. Ke fai fakataha, ke tokoni.
Associate, v. Ke kaiga nonofo.
Assort, v. Ke tufa fakakalasi.
Assure, v. Ke fakaha mooni.
Astern, ad. Ihe tau muli.
Asthma, s. Mahaki hela.
Astonish, v. Ke fakaofo, ke faka-
manavahe.
Astound, v. Ke fakailifia, ke faka-
tafuua, ke fakalele moui.
Astronomer, s. Koe asitolonoma, koe
taha oku ne lau ae g. fetuu.
' Asylum, s. Koe hufaga.
At, prep. Ki.
Ate, v. Kai.
Athirst, a. Fieinu.
Athlete, s. Koe tagata malohi.
Atlas, s. Koe g. mape.
Atom, s. Momo‘i me‘a.
Atone, v. Ke huhui.
Atonement, s. Koe huhui.
Atrocious, a. Kovi lahi.
Attach, v. Kefakataha, kefakabibiki.
Attack, v. Ke kapa.
Attain, v. Ke lava‘i.
Attempt, s. Ke ahiahi.
Attend, v. Ke muimui, ke fakafeao,
ke tokaga.
Attendant, s. Koe fakafeao.
Attention, s. Koe tokaga.
Attract, v. Ke fujimai.
Attribute, s. Koe ulugaaga.
Auction, s. Koe fakatau tuki.
Auctioneer, s. Koe tagata fakatau
tuki.
Audacity, s. Koe fiematamua.
Audible, a. Lava ke ogo‘i.
Audience, s. Haohaoga oe kakai.


BAI
BAN
Audit, v. Ke sivi ae tohi moua.
Auditor, s. Koe tagata sivi tohi.
Auger, s. Koe vili.
Aught, s. Ha meabe.
August, Aokosi, ko hono valu
oe inahina oe ta‘u.
Aunt, Mehekitaga.
Auscultation, *?. Koe fakaogo fata-
fata.
Auspicious, Monuia.
Austere, a. Faifefeka.
Authentic, a. Mooni.
Author, s*. Tagata fatu tohi.
Authority, s. Koe bule mafai.
Autocrat, s. Koe bule tafataha.
Autumn, s. Koe ututa‘u, taimifaka-
tolau.
Avail, v. Ke aoga.
Avaricious, a. Fakafekeke, manu-
manu.
Avenge, v. Ke sauaki.
Averse, a. Tae loto ki ai.
Avoid, v. Ke kalo, ke fakaehiehi.
Avow, v. Ke fakahaha.
Await, v. Ke talifaki.
Awake, v. Ke fakaa.
Award, v. Ke totogi
Away, ad. Ihe mamao.
Awful, a. Fakaulia.
Awhile, ad. Tatali jii.
Awkward, a. Aga tuku uta.
Awl, s. Vili.
Awning, s. Koe tupenu fakamalu-
malu vaka.
Axe, s. Koe toki.
Ays,}"' K“-
B
Baa, v. Ke tagi o hage koe sipi.
Babble, v. Ke laulaunoa, ke balau.
Babbler, s. Koe tagata laulaunoa,
koe balau.
Babe, s. Koe tamajii vale vale.
Babel, s. Koe fuu logoaa, bebeli
(t.e.)
Baboon, s. Koe fuu geli, babuna.
Baby, s. Koe tamajii valevale.
Bachelor, s. Koe tagata takabe.
Back, s. Koe tua.
Backbite, v. Ke lauikovi, ke
fakafekoviaki.
Backbone, s. Koe hui tua.
Backside, s. Tuuga iku.
Backslide, v. Ke fakaholomui.
Backward, a. Holo ki mui.
Bacon, s. Koe buaka kuo faka-
masima mo fakamomoa.
Bad, a. Kovi, lela.
Badness, s. Agakovi.
Bad weather, a. Alotamaki.
Badge, s. Koe fakailoga.
Badly, ad. Gaohi kovi‘i.
Bag, s. Koe kato, koe tagai.
Bail (water), v. Ke ohu liu.
Bait, v. Ke taumounu, mounu,
lava'.
Bake, t. Ke tao.
Bakehouse, Koe fale tao ma.
Baker, s. Koe tagata tao ma.
Balcony, s. Koe fale hala i oluga.
Bald, a. Tula.
Bale, s. Koe takaiga tupenu.
Baleful, a. Lotomamahi.
Ball (cannon), s. Koe bulu fana
fonua.
Ball (cricket), s. Fo‘i bulu.
Ballast, s. Koe me‘a fakamamafa
vaka.
Ballet, s. Koe mee.
Ballot, s. Baloti (t.e.').
Balm, s. Bami (t.e.).
Bamboo, s. Koe kofe.
Ban, s. Koe taofi (interdict); mal-
aia (curse).
Banana, 6*. Koe hopa, fuji.
Band, s. Koe kauifi ; me‘a nonoo.
Bang, v. Ke pa.
Bangle, s. Vesa.
Banish, v. Ke fakahei, ke kabuji.
Bank, s. Koe fale tauhi paaga,
banike (t.e.); koe kauvai; koe
hake i he tafaaki hala.
Bankrupt, s. Koe tagata oku ikai
lava ke totogi ene g. moua.
6


BAT
BEF
Banner, s. Koe fuka.
Banns, s. Ae ui mali.
Banquet, s. Koe katoaga kai.
Banter, v. Ke fakahua.
Baptise, v. Ke bapitaiso (tf.e.).
- Baptism, s. Koe bapitaiso (t.e.).
Bar (a bolt), s. Koe akau taofi.
Bar, v. Ke fakamau, ke taofi. ’
Barb, v. Ke fakatala, ke fakatala-
1 tala.
Barbarian, s. Koe kakai tae
sivilaise, babeliane (t.e.).
Barber, s. Koe tufuga tele kava mo
koji louulu.
Bard, s. Koe tagata bulotu.
Bare, a. Telefua, tekelei, teketekelei,
atalea.
Bare (to make naked), v. Ke faka-
telefua.
Barefaced, a. Taema.
Barefoot, a. Majivasu.
Bareness, s. Telefua, tae ufiufi.
Bark, v. Ke kalou.
Bark, s. Koe kili oe akau.
Barley, Baale (t.e.)'.
Barn, s. Koe fale ke fao ai ae
ututa‘u.
Barometer, Balometa (t.e.) me‘a
vakai matagi.
Barque, 6*. Koe fana tolu.
Barrel, s. Koe bulia fuabotoboto.
Barren, a. Paa, taefanau.
Barricade, s. Fakabibi.
Barrier, 5. Bakelekele.
Barrister, 6*. Koe fakafofoga oe
kakai oku hopo.
Barrow, s. Jaliote toho nima.
Barter, v. Ke fefakatauaki, ke
fefetogiaki me‘a.
Base, s. Koe tuuga.
Base, a. Fakalielia, tua.
Base born, s. Koe tubuagahala.
Bashful, a. Ma, agama, babae, migao.
Basin, s. Koe ibu luoluo.
Bask, v. Ke fakalaa.
Basket, s. Koe kato.
Bass, s. Laulalo.
Bastard, 8. Tamajii agahala.
Bat, s. Koe beka.
Batch, s*. Koe umu ma.
Bath, s. Kumete kaukau.
7
Bathe, v. Ke kaukau, ke takele,
ke balutu.
Battle, s. Koe tau.
Bay, s. Koe bei (t.e.), koe komaki,
koe namo.
Bayonet, s. Koe heleta mefa fana.
Beach, s. Koe faga.
Beacon, s. Koe mama fakailoga.
Bead, s. Koe kula.
Beak (bird), s. Koe gutu oe manu-
buna.
Beam, a. Koe akau lalava, koe
utuboto, Iago.
Bean, s. Koe bi.
Bear, v. Ke faelefi, ke faele.
Bear (endure), v. Ke kataki.
Bear (carry), v. Ke fafa, ke fua.
Bear, s. Koe beaa (t.e.).
Beard, s. Koe halakava, hoha‘a
(chief’s).
Beardless, a. Fatula.
Beast, <9. Koe manu.
Beastly, a. Aga fakamanu.
Beat, v. Ke haha, ke ulugia, ke
bahu, ke batutu.
Beau, £?. Mamana.
Beautiful, a. Hoihoifua, aala, faka-
ofoofa.
Beauty, Fakaofoofa.
Becalm, v. Ke tofuhia, ke lolomi.
Because, con. Koeuhi.
Beckon, v. Ke kamo, ke kamoji,
kekamokamo, ke takamo.
Becloud, v. Ke kakabu, ke kabu.
Become, v. Ke hoko.
Becoming, a. Hiliga, tau, gali.
Bed, ,s\ Moheaga, mohega.
Bedaub, v. Ke anuhia.
Bed-chamber, ,s. Koe loki mohe.
Bed-clothes, s. Koe kafu, me£akafu.
Bedew, v. Ke haujia, ke hauhaujia.
Bedstead, s. Koe mohega.
Bee, s. Bi (t.e.) manu hage koe Iago
oku ne gaohi ae hone.
Beef, s. Bifi (t.e.) koe kakano oe
bulumokau.
Beer, s. Koe biaa (t.e.), koe kava.
Beetle, s. Koe mogamoga.
Befoam, v. Ke koa.
Before, prep. Mua, fua.
Beforehand, ad. Tokamua, tomua.
Befriend,!’. Ke fakakaiga, ke tokoni.


BEQ
BIR
Beg, v. Ke tautaba, ke kole.
Beget, v. Ke fakatubu, ke aloi.
Beggar, Koe taha majiva, koe
paea.
Begin, v. Ke kamata, ke fakalaga.
Beginning, 6*. Koe kamataaga.
Begone, v. Ke feimoalu.
Begrudge, v. Ke maeakii, ke mae-
maeakii.
Beguile, v. Ke kaka‘i.
Behave, v. Ke aga tau, ke aga lelei.
Behaviour, s. Koe aga.
Behead, v. Ke tutuu ae ulu.
Behest, s. Koe fekau.
Behind, prep, or ad. Ki mui.
Behindhand, ad. Tokamui.
Behold, v. Ke vakai, keafio.
Being, v. Ke moui.
Belabour, v. Ke tuki, ke bahu.
Belated, v. Ke tomui.
Belay, v. Ke nofo toitoi, ke talifaki.
Belief, 6*. Koe tui.
Believe, v. Ke tui, ke tuitala.
Bell, s Koe fafagu.
Belle, s. Koe taahine fakaofoofa
taha.
Bellow, v. Ke kalaga, ke ioho.
Bellows, d*. Koe me‘a tabili.
Belly, s. Koe kete.
Belong, r. Ke kau mo ia, koe me‘a o
ia.
Beloved, a. Ofeina, ofanekina,
ofaaga.
Below, prep, or ad. Ki lalo.
Belt, s. Koe noo, koe sala.
Bemoan, v. Ke tagi leo lahi, ke
tegihia, ke tagilaulau.
Bench, s. Koe hekaaga, koe nofoa
loloa.
Bend, v. Ke fakabikoi, ke peluki,
ke bunou.
Beneath, prep, and ad. Lalo, i lalo
ha mefa.
Benefactor, s. Koe tagata of a, koe
tagata tokoni.
Beneficence, 5. Koe g. mefa ofa.
Benefit, v. Ke fai lelei, ke mau
lelei.
Benevolent, a. Agaofa.
Benumbed, a. Mamate.
Bequest, s. Koe koloa tuku.
8
Bereave, v. Ke majiva i he mate ae
kaiga, ke fakamajiva.
Beside, prep. Ihe tafaaki.
Beseech, v. Ke kole. s
Besiege, v. Ke kapa, ke kapaji.
Besmear, v. Ke pani.
Besmoke, v. Ke fakaahu, ke ohua.
Besom, s. Koe taufale.
Bespeak, v. Ke alea taofi.
Best, a. Lelei lahi taha.
Bestial, a. Agafakamanu.
Bestir, v. Ke gauce vave.
Bestow, v. Ke foaki.
Bestrew, v. Ke luluku.
Bet, v. Ke buta, ke fakakai.
Bethink, v. Ke fakalauloto.
Betimes, v. Ke hegihegi, ke feuga
lelei.
Betray, v. Ke lavakii, ke fakahala.
Betroth, v. Ke boloi, ke alea mali.
Better, a. Leleiage, lelei lahi.
Between, prep. Ihe vahaa.
Beverage, s. Mea inu.
Bewail, v. Ke tagilaulau.
| Beware, v. Ke vakavakai, ke vakai.
| Bewilder v. Ke fakabubutuu.
j Bewitch, v. Ke tuki, ke fakamata-
valea.
Beyond, prep. Mamao atu, mamao-
age.
Bible, b*. Tohi tabu.
Bid, v. Ke tala, ke fekau.
Bide, v. Ke nofo.
Bier, <%•. Koe fata oe mate, koe
kauala.
Big, a. Lahi.
Bigamist, s. Unoho e ua.
Bill, s. Koe gutu oe manubuna
(beak); koe tohi moua (account).
Billiards, s. Biliate (t.e.), koe vaiga
oku fai i he tebile.
Billion, s. Koe miliona oe miliona.
Billow, Koe peau lahi.
Bin, s. Koe buha aiaga me‘a kai.
Bind, v. Ke ha‘i, ke ha‘iha‘i, ke
nonoo.
Binding, s. Koe paaki, koe takafi.
Biography, s. Koe hisitolia ae moui
o ha taha.
Biped, s. Manu vee ua.
Bird, s. Koe manubuna.
Bird-lime, s. Koe lahe buluji.


BLO
BOU
Birth, s. Koe faele‘i.
Birthday, s. Koe aho faele‘i.
Biscuit, s. Mabakubaku.
Bishop, s. Koe bikopo (t.e.).
Bit, s. Koe biti (t.e.) ae hosi; ha
kii koga me‘a (morsel).
Bite, v. Ke uu, ke uji.
Bitter, a. Kona, konakona, tamala.
Black, a. Uliuli, uiui.
Blackboard, .9. Koe balekiboate (t.e.).
Blacken, v. Ke fakauliuli.
Bladder, s. Koe tagamimi, koe
hogo.
Blade, s. Koe loumujie; koe mata
o ha me‘a majila.
Blade-bone, s. Koe hui-fohe.
Blameable, a. Halaia.
Blame, v. Ke fakahalaia.
Blameless, a. Taehalaia.
Blanch, v. Ke fakahinehina.
Blank, a. Atalea, ataata.
Blanket, s. Koe kafu sipi.
Blaspheme, v. Ke kabe, ke lea
kabekabe ki he Otua.
Blast, s. Matagi to, havili.
Blaze, v. Ke ulo.
Bleach, v. Ke fakahinehina ihe laa.
Bleak, a. Momoko.
Bleed, v. Ke kini.
Blemish, s. Mele.
Blend, v. Ke fakafefiofi.
Bless, v. Ke tabuaki.
Blessed, a. Tabuekina.
Blight, v. Fakamahunu.
Blind, a. Kui.
Blink, v. Ke kemo, ke bogi.
Blister, s. Magia, buluji.
Bloat, v. Ke bubula.
Block, s. Koe baloka (t.e.).
Blood, s. Toto, taataa (chief).
Bloody, a. Totoa, totoia, pani toto,
pani taataa (chief).
Blood-vessel, s. Kalava.
Bloom, s. Matala o ha akau; kulo-
kula oe kouahe.
Blossom, v. Ke fakahigano, ke fiji.
Blot (erase), v. Ke tamatei.
Blotched, a. Tabala.
Blow (stroke) s. Koe tuki.
Blow (wind), v. Ke lahi ae matagi,
ke afa, ke havili.
Blow (breath), v. Ke ifi.
9
Blow (the nose), v. Ke fagufagu, ke
fagu.
Blow (with the mouth), v. Ke buhi.
Blubber, .9. Koe gako oe tofuaa.
Blue, a. Lanumoana.
Blunder, v. Ke gauehala, ke lapa-
vale.
Blunt, a. Peku.
Blush, v. Ke kulokula ae mata.
Boar, s. Buaka tagata.
Board, s. Koe laupapa.
Boast, v. Ke bolebole, ke vikiviki.
Boat, s. Vakafokotuu.
Boatman, s. Toutai vaka, kauvaka.
Bodice, s. Koe jinoikofu.
Body, s. Koe jino.
Bodyguard, .9. Fakafeao, kaate.
Bog, s. Ano.
Boggy, a. Anoano.
Boil (heat), v. Ke haka.
Boil (abscess), s. Vakafoha.
Boiler, 6*. Kulo.
Boisterous (weather), s. Havili lahi.
Boisterous, a. Logoaa.
Bold, a. Toa (brave); fielahi (auda-
cious).
Bolt (shut), v. Ke tabuni, ke sogo.
Bond, s. Koe ha‘i, koe fuakava.
Bondage, s. Bobu] a.
Bone, s. Koe hui.
Boneless, a. Tae hui.
Bonnet, 9. Koe tata ae fefine.
Book, s. Tohi paki.
Boot, s. Su, ufiufi ki he vae.
Booty, s. Koloavete.
Border, s. Koe tapa o ha me‘a.
Bore, v. Ke falelo, ke vili.
Born, v. Ke faele‘i.
Borrow, v. Ke kole, ke nogia, ke no.
Both, a. Fakatouoji, fakatou.
Bottle, s. Koe hina.
Bottom, s. Koe uji, koe tugaiku;
takele (boat); botu ki lalo (under
part).
Bought, v. Nae fakatau.
Bound (limit), v. Ke fakagata.
Bound (tied), a. Maha‘iha‘i, hai‘jia,
lavalava.
Boundless, a. Atanoa, tae hano gata-
aga.
Bountiful, a. Faa foaki.
Bounty, s. Me‘a ofa, me‘a foaki.


BRI
BUL
Bow (arrow), s. Kaufana.
Bow (bend), v. Ke bunou.
Bowels, s. Koe gakau.
Bower, 5. Gabulobulou.
Bowlike, a. Magofe.
Box, 5. Koe buha.
Box, v. Ke fetaaki, ke fuhu, ke
toutakao.
Boxer, s. Tagata fuhu.
Boy, s. Tamajii tagata.
Boyish, a. Fakatamajii, fakatama-
tamajii.
Brace, 5. Koe belesese koe me‘a
fakamaU kofu ae tagata.
Bracelet, s. Koe vesa.
Brag, v. Ke febolebolei, ke bole,
ke mabogutu.
Braid, v. Ke fi, ke lalaga.
Brain, 6*. Koe uto, koe atamai.
Brainless, a. Lotovale, tae ha atamai.
Branch, s. Koe vaa.
Branchy, a. Vaavaa, magamaga.
Brand, v. Ke tutu aki ae ukamea
vela ke fakailoga‘i.
Brand, a. Koe gauafi.
Brandy, s. Kava malohi.
Brass, a. Balasa (£.e.).
Brat, n. Tamajii (lea fakatua).
Brave, a. To‘a, lotolahi.
Bravo, interj. Malie.
Brawl, v. Ke kaila, ke bubuha.
Bread, s. Ma.
Bread-fruit, 5. Mei.
Breadth, s. Laulahi, maukubu bala-
kakano.
Break, v. Ke maumau, ke fejii, ke
motuhi.
Breakfast, s. Belekifasi (t.e.), kai
hegihegi.
Breast, s. Koe fatafata, koe huhu.
Breath, s. Koe manava.
Bred, v. Ke fakatubu, ke fanau.
Breeze, s. Koe havilivili.
Brethren, s Koe gaahi taokete, koe
kaiga.
Brew, v. Ke gaohi kava.
Briar, a. Akau talatala.
Bribe, v. Ke totogi fufu.
Brick, s. Bilikemakaumea, koe
maka kuo gaohi mei he umea.
Bride, s. Taahine taane.
Bridegroom, s. Tagata taane.
10
Bride-cake, s. Keke ki he taane.
Bridge, s. Koe hala fakakavakava.
Bridle, s. Koe biti ae hosi.
Brief, a. Fakamatala nounou.
Bright, a. Gigila, ahoaho.
Brim, s. Koe gutu o ha me‘a.
Brimful, a. Pitogutugutu, obeobe,
pito.
Brine, s. Vaitahi, tahi.
Bring, -v. Ke omi, ke omai.
Briny, a. Tahia, tahitahi.
Bristles, s. Fulufulu malohi.
British, s. Fakabilitania.
Brittle, a. Fejigofua, bakaka.
Broad, a. Laulahi, balakakano.
Broken, a, Motu, mafeji.
Broil, v. Ke tunu.
Brood, s. Fagamanu, toloaki, fagaga.
Brook, s. Koe vaitafe jii.
Broom, s. Koe taufale.
Broth, s. Koe vaihu.
Brothel, s. Koe falefakakaufefine.
Brother (elder), x. Taokete.
Brother (younger), a. Tehina.
Brow, s. Koe lae.
Brown, a. Kekelo, melomelo, kelo-
kelo.
Bruise, v. Ke fakavolu, ke mafohi.
Brush, s Koe bolosi (£.e.), me‘a helu
ulu (hair brush); mea tafe fale
(broom).
Brushwood, s. Gaohaa.
Brutal, a. Aga fakamalohi, aga
fakamanu.
Brute, s. Koe manu.
Bubble, v. Ke kolokolo, ke bula.
Bubo (cancer), s. Kahi.
Bucket, s. Koe bokete (t.e.) me‘a
utu vai.
Bud, s. Moto, motoiakau.
Bud, v. Ke talamuka, ke talatala-
muka.
Buffet, v. Ke jibi‘i, ke tuki.
Bugle, s. Mea-ifi ae kautau.
Build, v. Ke laga, ke fokotuu.
Bulge, v. Ke fakahula, maneke,
mateke.
Building, a. Koe falelahi.
Bulk, 8. Fuo.
Bull, s. Bulumokau, bulu tagata.
Bullet, s. Bulu fana.
Bully, v. Ke fakamafi.


CAL
CAN
Bump, x. Koe fuf ula, koe bubula.
Bunch, s. Koe fuhifuhi, koe fuhi-
fuhiga.
Bundle, s. Kofumea, kavega.
Bunk, x. Mohega i vaka.
Buoy, v. Ke fakaanu; ke maanu.
Buoy, x. Boi (t.e.) me‘a fakailoga
hakau.
Burden, x. Kavega lahi, fuataga.
Burglar, s. Tagata kaihaa i he bouli.
Burial, x. Koe butu.
Burn, v. Ke vela, ke tutu.
Burnt, a. Takeha (by the sun); mofia,
tutu.
Burst, u Ke fa.
Bury, v. Ke tanu, ke tanua
Bus, x. Koe fahiga jaliote ave kakai
Bush, s. Koe vao.
Bushel, s. Buseli (t.e.}.
Bustle, v. Ke fakafemouekina.
Busy, v. Ke femouekina, ke moua.
But, prep. Ka, kae, bea.
Butter, s. Koe bota (£.e.) koe lolo
oe huakau.
Butterfly, s. Koe bebe.
Button, s, Fakamau.
Buttonhole, s. Avaifakamau.
Buy, v. Ke fakatau.
By, prep. E, i, ehe.
By-and-by, ad. Anaiage, anai, ana-
anaiage.
Byword, s. Kanaga.
Cab, s. Jaliote fonoga.
Cabin (ship), x. Ana.
Cabinet, x. Koe kabineti (t.e.), koe
fakataha oe kau minisita.
Cable (ship), s. Koe jeini oe taula.
Cable (electric), x. Koe kofu oe filo
uhila i hono ave i loto tahi.
Cablegram, x. Tohi ave ehe filo
uhila i he loto tahi.
Cabman, 5. Tauhij aliote fonoga.
Cackle, v. Ke koko, ke fakalogofua.
Caddy, x. Buha ti.
Cadet, s. Koe kateti (rf.e.), taha
akoako faiva.
* Cafe, s. Falekai.
Cage, 6*. Fale manu, finaki.
Cajole, v. Ke fakalai.
Cake, x. Koe keke (t.e.), faahiga ma.
Calabash, s. Hina, fagu.
Calamity, 6*. Koe tuutamaki, mala,
mea fakamamahi.
Calculate, v. Ke tanaki i he loto.
Cauldron, x. Kulolahi.
Calendar, x. Tohi mahina.
Calf, x. Uhikii bulu.
Calf (leg), x. Ateivae.
Calico, x. Tupenu hinehina.
Call, v. Ke ui, ke uiui.
Calling, x. Lakaga gaue, faiva.
Callous, a. Lotofefeka, mataila.
Callow, a. Telefua.
11
Calm (wind), a. Tofu.
Calm (pacify), v. Ke fakanaanaa
ke lolomi.
Calumniate, v. Ke fakakovi.
Caluminator, x. Taha fakakovi.
Calvary, x. Ko Kalevale (t.e.).
Cambric, x. Tupenu mahuiga.
Camel, x. Kameli.
Camera, x. Me‘a ta fakatata.
Camp, x. Abitaga oe kau tau.
Can (able), v. Ke lava, ke faa.
Can (tin), x. Ibu kapa.
Canal, x. Koe kanali, me‘a hau agavai
Cancel v. Ke tamatei, ke taofi.
Cancer, x. Kahi.
Candid, a. Lea totonu, ke lea haga
tonu.
Candidate, x. Taha kumi lakaga.
Candle, x. Mamateelago.
Candour, x. Faitotonu.
Cane, x. Kaho.
Canine, a. Fakakuli.
Cannibal, x. Kaitagata.
Cannon, x. Me‘a fana fonua.
Cannot, v. Ikai lava.
Canoe, x. Bopao.
Canopy (boat), x. Fale zaka.
Cant, v. Ke fakamalualoi.
Cantankerous, a. Lotokovi, lotoita.
Canter, v. Ke lele toto, ke talua.
Canvas, x. Tupenu la.


CAR
CEL
Cap, s. T^ta.
Capable, a. Faa fai.
Capacious, a. Falahi.
Capacity, s. Faa tali, faa lava.
Cape (land), s. Muifonua, tolotolo,
muileleu.
Cape (dress), s. Kofu tua, bulubulu.
Caper, v. Ke takafiji, takafute.
Capital, s. Koe kolo mua (chief city);
koe paaga (money) ; mata‘i tohi
lahi (large letters).
Capital, a. Lelei aubito.
Capricious, a. Loto tae mau.
Capstan, s. Me‘a fuji taula.
Capsize, v. Ke mafuli.
Captain, s. Kapiteni (t.e.), eikivaka,
eikitau.
Captive, s. Bobula, hoboate.
Capture, v. Ke buke, ke faao.
Car, .9. Jaliote oe lelue.
Carbine, s. Me‘a fana jii.
Carbuncle, s. Hagatamaki.
Carcass, s. Agaaga.
Card, s. Koe peipa oku tuu ai ae
higoa.
Care, v. Ke tokaga.
Care (anxious), s. Loto moua.
Careful, a. Tokotokaga, fakamaku-
kaga, fakaalaala.
Carefully, ad. Fakalelelelei.
Careless, a. Taetokaga.
Caress, v. Ke faufua ; ke fakapele-
pele.
Cargo, s. Uta ae vaka.
Carman, s. Tagata tauhi j aliote.
Carnage, s. Koe fakaauha.
Carnal, a. Aga fakakakano.
Carnival, s. Koe katoaga.
Carol, s. Koe hiva tuuaki oku fai
i he bo oku muomua i he aho
Kalisimasi.
Carpenter, s. Tufuga.
Carpet, s. Faliki tupenu.
Carriage, s. J aliote eveeva.
Carry (arms), v. Ke fua, ke fuejia.
Carry (shoulder), v. Ke haamo.
Carry (hand), v. Ke takitaki.
Carry (back), v. Ke fafa.
Carry (under the arms), v. Ke efi,
ke efiefi.
Cart, s. Jaliote kavega, j aliote
mataka, jaliote uta me‘a.
12
Carve (wood), v. Ke togitogi, ke
togi.
Carve (meat), v. Ke tafa.
Carver, s. Tagata tafa (meat);
tagata togitogi (wood).
Cascade, s. Vaito.
Case (box), 6*. Buha.
Cash, s. Paaga.
Cask, s. Buha fuabotoboto.
Cast (thrown away), v. Ke liaki.
Cast (out), v. Ke kabuji.
Castle, s. Fale ae eiki lahi.
Castrate, v. Ke boka.
Casual, a. Hoko tuugaa.
Cat, 6*. Pusi.
Catalogue, s. Tohi higoa, koe tohi
kuo tanaki ki ai ae g. higoa ae
kakai, be o ha g. me‘a.
Catch, v. Ke bo, ke buke.
Catch (net), v. Ke tauhele.
Catch (disease), v. Ke bihia.
Catechism, s. Fehui moe tala.
Caterpillar, 5. Unufe.
Cathedra], s. Koe falelotu lahi.
Cattle, s. Fagabulumokau, fagama-
nu.
Cause, v. Ke fakatubu, ke gaohi.
Cause, s. Auaga, fakatubu, fakate-
fito.
Caution, v. Ke akonakii, ke akone-
kina, ke akonaki.
Cautious, a. Eteeteaki, teteki, faka-
alaala, fakabotoboto.
Cave, s. Ana.
Cavern, s. Ana lahi.
Cavil, v. Ke fakakikihi noabe.
Cayenne, 6*. Polo fifiji.
Cease, v. Ke tuku, ke tukua, ke
oua.
Ceaseless, a. Taetuku, tabubu.
Cedar, s. Sita (t.e).
Ceiling, s. Koe aofi i oluga o ha
loki.
Celebrate, v. Ke fakamanatu, ke
tauhi, ke fakaogoogolele‘i.
Celebrity, ts*. Ogoogo.
Celerity, 6*. Vave.
Celestial, a. Fakalagi, fakahevani.
Celibacy, Taha tae mali, takabe.
Cell, 6*. Falebobula; koe kii loki;
fale tukuga me‘a.
Cellar, s. Leke i lalo ha fale.


CHA
CHI
Cement, s. Me‘a fakabibiki, sima.
Cemetery, s. Faitoka.
Censer, s. Aiaga aft.
Censure, v. Ke valoki.
Census, s. Tohi kakai.
Centipede, s. Molokau.
Centre, a. Koe loto me‘a.
Century, s. Koe senituli (t.e.), ta‘u
e teau.
Ceremony, s. Koe aga.
Certain, a. Pau, fakapapau.
Certify, v. Ke tohi fakapapau.
Chafe, v. Ke mamahi.
Chaff, s. Kafukafu.
Chagrin, 6'. Iteita.
Chain, s. Jeini.
Chair, s. Jea (t.e.) nofoa.
Chairman, s. jea, bule ae fakataha. j
Chaise, s. Jalioteveeua.
Chalice, s. Ibu sakalamenite.
Chalk, v. Ke hama.
Challenge, v. Ke fehahaoaki, ke
agaaga, ke aga, ke bake.
Chamber, s. Loki.
Champion, 6*. Tagata to‘a.
Chance, s. Me‘a hoko noa, fakala-
vanoa, tuugaa.
Change, v. Ke fetogi, ke liliu.
Changeable, a. Feliliuaki, likuliku
moao, aagi.
Channel, s. Ava tafeaga vai.
Chant, v. Ke hivehiva.
Chaos, 6*. Maveuveu.
Chapel, s. Falelotu.
Chaperon, s. Fineeiki fakafeao ki ha
taahine.
Chapter, s, Koe vahe.
Character, s. Aga, nanuga.
Characteristic, s. Anuhaga, uluga-
aga.
Charcoal, s. Malala.
Charge (order), v. Ke tala, ke fekau.
Charge (gun), v. Ke fafao.
Charger, 5. Ibu lafalafa (large dish);
hosi oku heka i he tau (war-
horse).
Chariot, s. Jaliote.
Charity, s. Ofa, agaofa.
Charm, s. Fakalata, fakafiemalie.
Charming, a. Hoihoifua.
Charred, a. Magia.
Charter, v. Ke no vaka.
13
Chase, v. Ke tuli, ke jilikekina.
Chaste, a. Haohaoa, maonioni.
Chastise, v. Ke tautea.
Chastisement, ,s. Tautea, tautei,
taute.
Chastity, s. Agamaa.
Chat, v. Ke fetalanoaaki.
Chattel, s. Gaotooto, gaveveveve
(goods and chattels).
Chatter, v. Ke faa lau, ke kekete.
Cheap, a. Maugofua, jii hono totogi.
Cheat, d*. Kaka, fajiai, fajiabule.
Check, v. Ke taofi.
Cheek, s. Kouahe.
Cheer, v. Ke fakafiefia.
Cheerful, a. Lotofiefia.
Cheese, s. Jisi, me‘a kai kuo gaohi
mei he huakau.
Chemise, 5. Koe kofu loto oe fefine.
Chemist, s. Tagata fakatau faitoo.
Cheque, 6*. Tohi paaga.
Cherish, v. Ke tauhi ofa, ke buji-
aki, ke tauhi.
Cherub, 5. Jelubi (tf.e.).
Chest, s. Buha lahi.
Chest (thorax), s. Fatafata, bule.
Chew, v. Ke mama, ke lamu.
Chicken, s. Uhiki‘i moa.
Chide, v. Ke valoki.
Chief, s. Eiki.
Chieflike, a. Agaeiki, agafakaeeiki.
Child, s. Tamajii.
Childbed, s. Faeleaga.
Childish, a. Fakaheveheva, faka-
tamajii, agafakavalevale.
Childlike, a. Fakafanau, fakatama-
j.iL
Childless, s. Majiva fanau.
Children, s. Tamaiki, fanau.
Chill, v. Fakaanufea
Chill, a. Momoko, fakamomoko.
Chilliness, s. Fakamomoko.
Chilly, a. Mokojia.
Chime, s. Hiva ae g. fafagu.
Chimney, s. Me‘a ave aga ahu.
Chin, s. Kumukumu.
China, s. Koe me‘a oku gaohi mei ai
ae ibu.
Chink, s. Ava fa jii.
Chip, 6*. Koe veve oe akau kuo ta,
malamala.
Chirp, v. Ke ki.


CLA
CLO
Chisel, s. Koe tutuu.
Chit, 8. Kii tamajii.
Choir, s. Kau hiva.
Choke, v. Ke looa, ke fakatamala.
Choose, v. Ke fili, ke faiteliha, ke
filifilimanako.
Chop, v. Ke tutuu, ke momoji.
Chord, s. Filo.
Chorus, s. Usa.
Chosen, v. Aia kuo fili.
Christ, 8. Kalaisi (tf.e.).
Christen, v. Ke bapitaiso (t.e.).
Christmas, 8. Kalisimasi (t.e.).
Chuck, v. Ke li.
Church, 8. Falelotu.
Churlish, a. Itagofua.
Cicatrice, 8. Baga, batebate, batu.
Cigar, 8. Sika (t.e.).
Cigarette, s. Suluka.
Cinders, s. Malala.
Circle, s. Seakale (t.e.), me‘a taka-
takai.
Circuit, 8. Aahi takatakai.
Circular, a. Fuabotoboto, taka-
takai.
Circulate, v. Ke alu takatakai, ke
talanoa fano.
Circumcision, s. Kamu.
Circus, 8. Seakase (t.e.), faiva hosi.
Cistern, s. Lepa.
Citizen, 8. Kauga kolo, tagata ae
kolo.
City, 8. Kolo.
Civil, a. Agalelei, agafakaabaaba.
Civilise, v. Ke ako ke boto.
Civilised, a. Sivilaise (t.e.), agaboto.
Claim, v. Ke eke.
Claimant, 8. Taha oku eke.
Clamber, v. Ke kakagataa.
Clammy, a. Bikibiki.
Clamorous, a. Logoaa, kaila logoaa.
Clamour, v. Ke kaila, ke mavava.
Clams, 8. Me‘a fakauu.
Clan, 8. Faahiga.
Clandestinely, ad. Fakafufu, faka-
lilolilo.
Clang, v. Ke pakihi.
Clap (hand), v. Ke pajipaji.
Clap (noise), v. Ke pa.
Clarify, v. Ke fakamaa, ke fakata-
jilo«
Clarionet, s. Kalioneti (t.e.), me‘a ifi.
14
Clash, v. Ke fepaki, ke febatoji.
Clasp, v. Ke kuku.
Class, 8. Kalase (t.e.), fakafaahiga,
hologa, matakali.
Classify, v. Ke fakafaahiga.
Clatter, v. Ke muhu, ke faalau, ke
vailau.
Clause, 8. Kubu.
Clavicle, s. Hui haamo.
Claw, 8. Pejipeji.
Clay, 8. Umea.
Clean, a. Maa.
Clear, a. Ajilojilo, ajinijini, tajilo
matata.
Clearance, 8. Ataata.
Clearly, ad. Ilogofua, mahino.
Cleave (split), v. Ke fahi, ke fahi-
fahi, ke mafahi.
Cleave (stick), v. Ke bikitai, ke
bikikulu.
Clemency, 8. Agaofa, agalelei.
Clergyman, s. Faifekau.
Clerk, 8. Sikalaibe, kalake (t.e.).
Clever, a. Nimameaa, fakaula, boto,
fakatoumatau.
Clew (sail), v. Ke fakamaoboobo.
Cliff, 8. Maka maoluga.
Climate, 8. Koe aga oe ata ae
founa.
Climb, v. Ke kaka, ke fakakaka.
Clinch, v. Ke buke mau, ke kuku.
Cling, v. Ke biki, ke bikitai.
Clink, v. Ke tatagi.
Clip, v. Kekoji nounou.
Cloak, 8. Kofu tua, bulubulu.
Clock, 8. Uaji.
Cloggy, a. Tatanu.
Close (shut), v. Ke tabuni, ke buni-
buni, ke fakabuni.
Close, a. Vaofi, obotai, ofi.
Close (penuriousness), a. Nimama‘u.
Closet, 8. Fale vao.
Closing, 8. Fakaoji, fakagatagata.
Cloth, 8. Tupenu.
Clothe, 8. Kofu.
Clothe, v. Ke fakakofu.
Cloud, 8. Ao.
Cloudy, a. Kakabu, kabu, aoaofia,
malumalu.
Cloudless, a. Lagi maa.
Clout, 8. Koga holo.


COH
COM
Cloven, a, Mavaheua.
Club, 8. Akau fakabo, akau ta.
Club, v. Ke tanaki fakataha.
Clubfooted, s. Veehape.
Clue, 8. Me‘a fakahinohino, tuku-
laumea.
Clump, s. G akau, fuhi akau.
Cluster, 8. Fuhiga.
Clutch, v. Ke buke ma‘u.
Clyster, 8. Vai faitoo fana.
Coach, s. Jaliote fonoga.
Coal, s. Makafefie.
Coalesce, v. Ke tubu bibiki faka-
taha.
Coarse, a. Babata, matalalahi.
Coast, 8. Matafonua, matatahi.
Coat, s. Kote (t.e.), kofu tua ae tagata.
Coax, v. Ke fakakolekole, ke faka-
oleole.
Coaxer, s. Ha taha oku fakakole-
kole.
Cobbler, 8. Tagata monomono su.
Cobweb, s. Matamatakupega.
Cock, s. Moa taane.
Cock (gun), v. Ke ave.
Cockle, 8. Kaloaa.
Cockney, s. Ha taha nae faelefi i
Lonitoni.
Cochroach, s. Mogamoga.
Cocoa, s. Koko (t.e.\ koe fua oe
akau, bea oku gaohi mei ai ae inu.
Cocoanut, 8. Niu.
Code, s. Tohi lao.
Codicil, s. Koe fakalahi oe tohi tuku.
Codification, s. Koe fakatonutonu
oe g. lao.
Cod-liver oil, 8. Lolo ate ika.
Co-equal, a. Tatau.
Co-equality, s. Koe agatatau.
Coerce, v. Ke taofi fakamalohi,
ke faifakamalohi.
Coercion, 8. Aga fakamalohi.
Coeval, a. Ta‘u tatau.
Coffee, s. Kofi (t.e.), koe fua oe
akau, bea oku gaohi mei ai ae inu.
Coffin, 8. Buha butu.
Cogitate, v. Ke fakalauloto, ke
manavafili.
Cognac, 8. Kava malohi.
Cognation, 8. Kaiga i he toto.
Cohabit, v. Ke feagaina, ke faka-
feiloaki.
Co-heir, >. Kau hoko.
Cohere, v. Ke bibiki.
Coil, 8. Takaiga.
Coil, v. Ke takai.
Coin, 8. Koga paaga.
Coinage, s. Tuki paaga.
Coincide, v. Ke tataumate, ke loto
tatau.
Coiner, 8. Tagata tuki paaga.
Coir, 8. Kafa.
Coke, 8. Malala oe makafefie.
Cold, a. Mokojia, momoko, anufea.
Coldness, s. Mokomoko, mokojia.
Collapse, v. Ke to ki lalo, ke holo.
Collar, 8. Kahoa, kola (t.e.).
Colleague, s. Kauga minisita.
Collect, v. Ke tanaki, ke fakamaobo-
obo.
Collector, 8. Tagata tanaki tukuhau.
College, 8. Koliji (Z. e.).
Collide, v. Ke fepaki, ke fepakituu.
Collision, 8. Ae fepakituu oha mea,
febatoji.
Cologne, 8. Kaloni (t.e.), vai namu-
lelei.
Colon, 8. Gakau lahi.
Colonel, 8. Eiki o ha koga tau?
Colonisation, s. Fakakakai o ha
fonua oku f^kaogo.
Colony, 8. Fonua fakaogo.
Colossal, <6. Lahi fakaulia.
Colour, 8. Lanu.
Colours, 8. Fuka.
Column, 8. Otu.
Comb, 8. Helu.
Combat, v. Ke tau, ke fuhu, ke
fepaki.
Combatant, s; Tagata tail, tagata
fuhu.
Combination, 8. Koe fakataha.
Combine, v. Ke fakataha.
Combustion, s. Koe vela fakafokifa.
Come, v. Ke ha‘u.
Comely, a. Matahua, tuutai, mata-
matalelei.
Comer, 8. Taha oku hau.
Comet, 8. Fetuufuka.
Comfort, 8. Fiemalie, fiefiemalie.
Comfortable, a. Holo, fakafiemalie.
Comforter, 8. Taha oku ne faka-
fiemalie.
Comical, a. Fakahua, fakavelekata.
15


COM
Comma, s. Koe koma (Z. e.).
Command, v. Ke fekau, ke fono.
Commandments, s. Koe fekau e hogo-
fulu.
Commemorate, v. Ke fakamanatu.
Commence, v. Ke kamata.
Commencement, s. Kainataaga.
Commend, v. Ke fakamalo (to
praise); ke tuku (intrust).
Comment, v. Ke fakamatala.
Commerce, s. Faivafakatau.
Commingle, v. Ke fefiofi.
Commiserate, v. Ke fakaofa.
Commission, v. Ke komisio (t.e.); ke
fekau.
Commit (judge), v. Ke fakahalaia.
Commit (trust), v. Ke tuku, ke
tauhi.
Committee, s. Kau tagata kuo fili
ke alea ki ha me‘a.
Commix, v. Ke palu, ke natu.
Commodore, s. Kamatoa (t.e.); koe
eiki oe g folau vaka.
Common, a. Fakatua.
Commotion, s. Maveuveu, houtuu.
Commune, v. Ke fetalanoa aki.
Communicate, v. Ke fakaha.
Communion, s. Feofoofani; koe saka-
lamenite.
Community, s. Kakai kotoabe.
Commute, v. Ke fetogi, ke faka-
fetogiaki.
Compact, v. Ke maoboobo.
Companion, s. Kau me‘a, hoa.
Company, s. Kautaha, kaugakau.
Compare, v. Ke fakatatau.
Compart, v. Ke vahevahe.
Compass, v. Ke kabui, ke takatakai,
ke akilotoa.
Compass, s. Kapasa.
Compassion, s. Ofamamahi, agaofa,
manavaofa.
Compatriot, s. Fonua taha.
Compel, v. Ke fekau kefai, fakalotoi.
Compensate, v. Ke totogi huhui.
Compete, v. Ke feauhi.
Competition, s. Koe feauhi.
Complacent, a. Aga fakafiemalie.
Complain, v. Ke lauga, ke fatu.
Complaisance, s. Lotofiemalie, faka-
abaaba.
CON
I Complete (perfect), a. Kakato, faka-
kakato.
Complete (finished), a. Kuo oji.
Completion, s. Kakato, katoa.
Complex, a. Faigataa, fihifihi.
Complexion, 6*. Koe kili oe fofoga.
Complicate, v. Ke fakafaigataa.
Compliment, v. Ke fakamalo.
Comply, v. Ke loto ki ai.
Comport, v. Ke tali, ke fai.
Compose (allay), v. Ke fakafiemalie.
Compose (write), v. Ke fatu tohi.
Composer, s. Bulotu hiva.
Composition, s. Koe me‘a kuo fefiofi;
koe fatu tohi.
Compound, v. Ke fefiofi ha g. me‘a.
Comprehend, v. Ke ilo.
Compress (squeeze), v. Ke tatau, ke
tatao.
Compress (bandage), x. Koe lalava.
Comprise, v. Ke lau fakataha.
Compromise, v. Ke tauaki faka-
molemole.
Compulsion, s. Aga fakamalohi.
Compunction, .s’. Loto hohaa.
Compute, v. Ke lau, ke tanaki.
Comrade, s. Kau me‘a, hoa, kauga-
kau.
Concave, a. Luoluo i loto, o hage
ha ana.
Conceal, v. Ke fakafufu, ke ufiufi,
ke fakalilo, ke fakalilolilo.
Concede, v. Ke tuku atu.
Conceit, s. Fieme‘a.
Conceive (know), w. Ke ilo.
Conceive (pregnant), w. Ke feitama,
ke tuituia.
Conception,s. Koe tuituia; koefaka-
kaukau (idea).
Concern, s. Me‘a (affair); hohaa
(anxiety).
Concert, s. Katoaga hiva.
Concert, v. Ke tuutuuni.
Concession, s. Koe tuku ke fai ki
hono loto.
Conch, 5. Kelea.
Conciliate, v. Ke fakalelei (recon-
cile).
Concise, a. Nounou.
Concision, s. Motuhi, vahe, tuuji.
Conclave, s. Fakataha oku tabu ke
alu noabe ki ai ha taha.
16


CON
CON
Conclude (finish), v. Ke fakaoji.
Conclude (determine), v. Ke faka-
papau.
Conclusion (end), s. Ikuaga, fakaoji.
Concoct (devise) v. Ke fakakaukau.
Concoct (mix) v. Ke fakafefiofi.
Concord, s. Loto taha, kau taha.
Concourse, s. Fakataha, fakataha-
aga.
Concrete, s. Fakasima.
Concrimination, $•. Fefakailoaki.
Concubine, s. Jinifu.
Concupiscence, 5. Holi-kovi.
Concur, v. Ke loto taha, ke loto ki
ai.
Concuss, v. Ke fakalotojii (intimi-
date).
Concussion, s. Fakalulu (shaking);
fepaki fakafokifa (sudden jar).
Condemn, v. Ke fakahalaia.
Condense, v. Ke gaohi ke jiiage.
Condescend, v. Ke fakaagavaivai.
Condign, a. Tau, gali.
Condition, s. Ko h. aga.
Condole, v. Ke ofa kihe mamahi.
Condone, v. Ke fakamolemole.
Conduct (lead), v. Ke taki, ke ave.
Conduct (behaviour) s. Aga.
Confabulate, v. Ke alea fakataha.
Confectioner, s. Tagata gaohi me‘a
kai huamelie.
Confederacy, ,v. Koe kau taha.
Confer (grant), v. Ke age.
Confer (talk), v. Ke alea, ke feale-
leaaki.
Conference, s. Konifelenisi (t.e.) ;
alea, fealeleaaki.
Confess, v. Ke vete.
Confessional, s. Vete aga.
Confide, v. Ke falala, ke tui.
Confine (limit), s. Gataaga.
Confine (shut up), w. Ke fakabobula,
ke nofo mau.
Confirm, v. Ke fakamooni.
Confiscate, v. Ke buke taofi e he
buleaga.
Conflict, 7’. Ke fetau.
Conform, v. Kefakatatau.
Conformity, s. Tatau, agataha.
Confound, v. Ke veuveuki, ke faka-
ma.
Confront, v. Ke tuu mata ki mata,
ke agatuu.
Confuse, v. Ke veuki, ke fakahoho-
tuu, ke bubutuu.
Confusion, Maveu, maveuveu,
fakaleta.
Confute, v. Ke fakahala.
Congeal, v. Ke fakamohe, ke mohe
o fefeka.
Congenial, a. Agatatau, agafiemalie.
Conger, s. Toke.
Congest, v. Ke tanaki fakataha.
Congratulate, v. Ke fakamalo, ke
lea fiefia.
Congregate, v. Ke tanaki fakataha.
Congregation, s. Fakataha.
Congress, s. Falealea o Amelika.
Conjecture, v. Ke mahalo, ke faka-
abe.
Conjoin, a, Hokohoko, fakahoko.
Conjugal, a. Kau ki he mali.
Conjure, v, Ke faifaiva.
Connate, a. Fanaui fakataha.
Connect, v. Ke biki taha, ulufia.
Connive, v. Ke kui loi, ke ilo kae
taetokagai.
Conquer, v. Ke ikuna, ke auna.
Conquest, s. Me‘a kuo ikuna.
Conscience, s. Kounisenisi (£.e.),
atamai.
Consecrate, v. Ke fakatabu.
Consent, v. Ke loto ki ai, ke felo-
toaki.
Consequence, s. Nunua, hono fua.
Consider, v. Ke fakalaulauloto,
fakakaukau.
Consign, v. Ke tuku ki ha taha,
fakahoko.
Consistent (suitable), a. Gali.
Consistent (fit), a, Tau.
Console, v. Ke fakafiemale koeuhi
koe mate.
Consolidate, v. Ke gaohi ke malohi.
Consort, Koe unoho.
Conspicuous, a. Fuu ha mahino.
Conspiracy, s. Agatuu.
Constant, a. Tuu mau, mau.
Constellation, s. Bubugafetuu, mata-
liki.
Consternation, s. Bubutuu, ilifia.
Constitute, 7'. Ke fokotuu, ke faka-
nofo.
17


CON
COR
Constipation, Malu, tae tuu ma-
mao.
Constitution, s. Konisitutone (t.e.);
koe aga oe bule‘i ae fonua.
Constrain, v. Ke taofi, ke fakafeiga.
Construct, w. Ke gaohi, ke laga.
Construe, v. Ke fakamatala.
Consul, s. Konisela (t.e.).
Consult, v. Ke fehui, ke fakakau-
kau, ke alea.
Consultation, s. Koe fakataha fehui,
bea koe hae lelei ke fai.
Consume, z*. Ke fakaoji, ke ojioji,
ke fakaauha.
Consumption, s. Fakaauaujino,
fakalilelila, mahaki lila.
Contact, s. Ala, feautaki, ulufia.
Contagious, a. Makahi bibihi.
Contain, v. Ke hao.
Contaminate, v. Ke fakabibihi, ke
fakakovi£i.
Contemplate, v. Ke fakamaomao-
ganoa.
Contempt, s. Manuki.
Contend, v. Ke fetau (strive); ke
fakafealualumi (vie); fakakikihi
(dispute); fekeikei.
Content, v. Ke fiemalie.
Contention, s. Fekeikei, fetau, faka-
fetau.
Contest, v. Ke feauhi, ke fakataui-
lea.
Contiguous, a. Hoko.
Contingent, a. Fakatuutamaki.
Continual, a. Taetuku, hokohoko.
Continue (remain), v. Ke nofo mau.
Continue (persevere), z*. Ke fai be,
ke uuku.
Contort, v. Ke mi‘oi, ke fakami‘oi.
Contract, s. Aiea fakapapau.
Contract, v. Ke fakafafau, ke bibiki.
Contradict, v. Ke fakafiji, ke faka-
fijiga.
Contrary (wind), a. Tokai.
Contrary, a. Kehe, taetatau.
Contrast, w. Ke ha kehe.
Contribute, v. Ke tanaki koloa, ke
takitaha age ha me‘a.
Contrite, a. Fakatomala.
Control, v. Ke bule‘i.
Controversy, s. Fakakikihi, fakafe-
tau.
Convalescent, a. Ake, akeake.
Convene, v. Ke tanaki fakataha ae
kakai, ke ui ke fakataha.
Convent, 5. Fale ae kautauboou.
Converge, v. Ke feunuunui, ke
feunui.
Converse, v. Ke talanoa, ke fealeaki,
ke femeaaki.
Conversation, s. Talanoa.
Conversion, s. Koe tafoki, koe liliu.
Convey, w. Ke ave, ke fetuku.
Convict, v. Ke halaia.
Convince, v. Ke fakabotoi.
Convoke, v. Ke fanogonogo.
Convoy, v. Ke fakafeao.
Convulsion, s: Mahakimoa.
Coo, v. Tagi oe lube.
Cook, v. Ke feiumu, gaohikai, fei-
meakai.
Cook (boil), v. Ke haka.
Cook (bake), v. Ke tao.
Cool, a. Fakamomoko.
Coolness, s. Mokomoko.
Coop, s. Finaki.
Cooper, s. Kupa (t. e.).
Co-operate, v. Ke gaue fakataha.
Copious, a. Lahi, mahu.
Copper (metal), s. Kapa.
Copper (boiler), s. Kulo.
Copra, s. Mataka.
Copulation, s. Feiji.
Copy, v. Ke faifaitaki, ke hiki.
Coral, 6*. Feo.
Coralline, a. Feofeo.
Cord, x. Maea, filo tualalahi.
Cordial, 5. Koe inu fakamalohi.
Cordial (sincere), v. Ke lotomafana
Core, s. Tega.
Cork, s. Umoji.
Corkscrew, s. Me‘a too umoji, vili
tooumoji.
Corner, s. Tuliki, kapa.
Corner-stone, s. Maka tuliki.
Cornet, 5. Koaneti (t.e.), me‘a ifi.
Coronation, s. Koe fakanofo ae tu‘i.
Corpse, 6-. Agaaga.
Corpulence, s. Fuujino.
Corpulent, a. Bagotogoto, butobuta.
Correct, a. Totonu.
Correct (punish), v. Ke tautea.
Correspond, v. Ke fetohiaki, ke
agai.
18


CRA
CRO
Corroborate, v. Ke fakamooni ki
ai.
Corrode, v. Ke kai e he umeumea.
Corrugate, w. Ke fakafeufeu.
Corrupt, v. Ke elo, ke f akaeho (make
putrid); ke fakahalafi (deprave).
Corset, s. Sitesi (£.e.), kofu ae fefine.
Cosey, a. Fiemalie.
Cost, 5. Hono totogi.
Costly, a. Mahuiga, fakataugataa.
Costume, s. Kofu tua ae fefine.
Cot, s. Mohega jii.
Cottage, 6‘. Fale jii.
Cotton, s. Vavae, filo tuitui.
Couch, s. Sofa (t.e.) mohega.
Cough, s. Tale, ge.
Counsel, v. Ke tokoni, ke akonaki.
Count, 7/. Ke tanaki, ke lau.
Countenance, s. Fofoga, mata.
Counterfeit, v. Fakafaifaitaki loi.
Countless, a. Lauvale, taefaalaua.
Countrified, a. Fakatukuuta.
Country, s. Tukuuta, fonua.
Couple, s. Hoa.
Courage, s. Loto toa, toa.
Courageous, a. Manavafioko, mana-
valahi.
Course, 8. Aluga, aluaga.
Court, s. Fale o ha tu‘i; fale faka-
mau.
Court, 7/. Ke fakamanaia.
Courtesy, s. Fakaabaaba.
Cousin, s. Tokoua.
Covers. Koe kii bei (t.e.).
Covenant, v. Ke fuakava.
Cover, v. Ke ufiufi, ke aofi.
Covet, v. Ke manumau, ke amujia.
Cow, s. Kau, bulu fefine.
Coward, s. Tagata manavajii, fob.
Cowardly, a. Manavajii, fo‘i.
Cowry, s. Bule.
Coy, a. Fakamahui.
Crab, s. Keviki, paka.
Crabbed, a. Loto iteita.
Crack, v. Ke mafahi, ke fakahala-
halaga, ke mafoa, ke majiji.
Cradle, s. Mohega ae tamajii.
Craft (vessel), s. Folau iki.
Craft, s. Faiva (trade); fajia (cun-
ning).
Crafty, a. Aga kaka.
Cram, v. Ke fafao.
19
Cramp, s. Oho.
Crape, s. Tupenu taugaa.
Crash, v. Ke laiki.
Crater, s. Gotoumu oe fonua vela.
Crave (appetite), w. Ke uakai.
Crave, v. Ke kole fakamatoato.
Crawfish, s. Uo.
Crawl, v. Ke totolo.
Crazy, a. Fakasesele, vale.
Cream, s. Koe gako oe huakau.
Crease, v. Ke manumi, ke fakafefeu,
ke fakanuminumi.
Create, v. Ke fakatubu, ke gaohi.
Creation, s. Koe fakatubu a mamani.
Creature, s. Me‘a moui kotoabe.
Creator, s. Tubuaga.
Credentials, s. G. tohi fakamooni.
Creed, s. G. Tokataline (t.e.); ako-
naki.
Creek, s. Kii vaitafe, komaki.
Creep, v. Ke totolo, ke holoholofa.
Credulous, a. Tuigofua.
Cremation, s. Koe tutu oe jino oe
mate.
Crest, 6’. Kolokalo (cock’s comb);
galu (wave).
Crew, s. Kau vaka.
Crib (bed), s. Moheaga ae tamajii.
Crier, s. Tagata fanogonogo.
Crime, s. Hia.
Criminal, s. Hiamatea.
Crimination, s. Tukuaki.
Crimp, v. Ke fakamigimigi.
Crimp, a. Bakabakaka.
Crimson, s. Kulamumu.
Cringe, v. Ke hanono, ke malua, ke
fakabaibai, atugia.
Cripple, s. Veehape.
Crisis, s. Koe taimi e hoko o kehe
ai ha me‘a.
Crisp, a. Bakabakaka, bakaka.
Critic, s. Fakaaga.
Criticise, v. Ke fakaaga, ke faka-
agai, ke fakatatau.
Crockery, s. G. ibu.
Crone, s. Finemotua.
Crooked, a. Bikobiko, biko.
Crop (harvest), s. Ututa‘u.
Crop (bird), s. Kete, tagakakai.
Crop, v., Ke toli, ke utu.
Cross, s. Kalose (tf.e.).
Cross (peevish), a. Loto ita, iteita.


DAM
DAR
Cross, v. Ke fakalava.
Crossbar, s. Jina.
Cross-eyed, a. Tepa.
Cross-road, s. Magafi hala.
Cross-grain, a. Kanoalaalava, kano-
fihifihi'.
Crouch, v. Ke bunou, ke fakama-
kulu, ke tulolo.
Crow (cock), v. Ke uua.
Crowd, s. Kakai tokolahi.
Crowded, a. Efiefi, efituu, utufata.
Crown, s. Kalauni (t.e.); pale.
Crown (head), s. Tumuaki.
Crown prince, s. Pilinise-hoko.
Cruciate, v. Ke fakamamahi.
Crucifix, s. Koe kalose.
Crucify, v. Ke tutuki ki he akau,
ke kalusefai (t.e.).
Crude (unripe), a. Taemomoho, tae-
foha.
Crude (unfinished), a. Taeoji.
Cruel, a. Taeofa.
Cruise, v. Ke falau fano, falau eve-
eva.
Crumb, s. Momoi meakai.
Crumb, v. Ke fakamomoji.
Crumble, v. Ke momoji.
Crunch, v. Ke gugugugu.
Crush, v. Ke taomi, ke taomia.
Crust, s. Fakabulou fefeka, baku,
bakubaku.
Crutch, s. Tokotoko ae hape.
Cry, v. Ke tagi.
Crystal, s. Kalisitala, koe jioata
ajinijini.
Cub, s. Uhiki oe manu fekai.
Cucumber, s. Kukomiba (tf.e.).
Cuff, v. Ke jibi.
Culprit, s. Koe tagata halaia.
Cultivate, v. Ke to, ke goue.
Culture, v. Ke ako.
Cumber, r. Ke fakataeaoga, ke
fakaabiabi.
Cunning, a. Ilohele, fajia, fiemua.
Cup, s. Ibuinu.
Curb (bridle), s. Biti.
Curb (check) v. Ke taofi.
Cure, v. Ke fakamoui.
Curious, (inquisitive), a. Faafehui,
havele.
Curl, v. Ke migimigi.
Current, s. Au.
Curse, v. Ke fakamalaia, ke kabei.
Curse, s. Malaia.
Curtail, v. Ke fakanounou‘i.
Curtain, s. Buibui.
Curve, v. Ke biko.
Custom (habit), s. Aga.
Custom-house, s. Fale tute.
Customs, s. Tute.
Cut (wound), v. Ke lavea, ke kafo.
Cut (carve), w. Ke hele, ke tafa.
Cute, a. Botobotoi.
Cutler, s. Tagata gaohi hele moe ala
me‘a behe.
Cuttie fish, s. Feke.
Cymbal, s. Ogo me‘a balasa pakihi.
D
Dab, v. Tata.
Dagger, s. Kii heleta.
Daily, ad. Aho kotoabe.
Dainty, a. Masani.
Dairy, s. Fale gaohi aga bota mo
jisi.
Dale, s. Talalo.
Dally, v. Ke fakatoubikoi, ke faka-
toumiloha.
Dam (mother), s. Fae oe manu.
Dam (bank), s. Koe paepae ke taofi
ae vai.
20
Damage, v. Ke maumau.
Damn, v. Ke fakamalaia.
Damp, a. Hauhau, fakagaugau,
gaugau.
Damsel, s. Taahine.
Dance, v. Ke mee, ke hulohula.
Danger, 5. Tuutamaki.
Dank, a. Viviku.
Dare, v. Ke lotolahi.
Daring, a. Taemanavahe.
Dark, a. Bouli, uliuli.
Darkness, 5. Fakaboubouli.


DEB
DEF
Darling, s. Ofaaga, ofeina.
Darn, v. Ke monomono.
Dart (arrow), s. Gahau.
Dart (fly), v. Ke buna.
Dash, v. Ke laiki.
Dastard, s. Fo‘i.
Date (tree), s. Pame.
Date (day), s. h. aho.
Date (begin from), v. H. kamata
aga.
Daub, v. Ke pani.
Daughter, s. Ofefine.
Daunt, v. Ke fakamanavajii.
Dauntless, a. Taemanavahe.
Dawn, s. Maa ae aho, mafoa ae ata,
hegihegi.
Day, s. Aho.
Daylight, s. Maa ae aho.
Dayspring, s. Hegihegi oe aho.
Daystar, s, Fetuu bogibogi, fetuu
aho.
Daytime, s. Meihe hopo ae laa ki
h. to.
Daze, v. Ke fakabubutuu.
Dazzle, v. Ke fakamamagia.
Dead, a. M ate.
Deadly, a. Fakamate.
Deadness, s. Mamate.
Deaf, a. Tuli, ogonoa, ogovale.
Deafen, v. Ke fakatuli.
Deafness, s. Tuli.
Deal (quantity), s. Lahi.'
Deal (distribute), z>. Ke tufa.
Deal (sell), z. Ke fakatau.
Deal (wood), s. Faahiga laupapa.
Dealer, s. Fakatau.
Dear (beloved), s. Ofeina, ala.
Dear (costly), a. Mahuiga, faka-
taugataa.
Dearness, s. Fakataugataa.
Dearth, s. Hoge, hogehoge.
Death, s. Mate, bekia.
Deathless, a. Taemate.
Debase, v. Ke fakakovi.
Debate, v. Ke fakakikihi, ke faka-
tauilea.
Debauch (seduce), v. Ke tono.
Debilitate, d. Ke fakavaivai.
Debt, s. Moua.
Debris, s. Koe otoota.
Debtee, s. Tagata oku aana ae
moua.
21
Debtor, s. Tagata oku moua.
Decalogue, s. Fekau e hogofulu.
Decamp, v. Ke feholaki.
Decapitate, v. Ke tutuu h. ulu.
Decay, v. Ke auha.
Decayed (rotten), a. Uga, popo.
Decease, s. Bekia.
Deceit, s. Kaka, fiemua.
Deceive, v. Ke kakai, ke fajiai.
Deceiver, s. Fakahala.
December, s. Tisemiba (t.e.); koe
mahina fakaoji oe ta‘u.
Decency, s. Aga mau, aga tau.
Decent, a. Tau.
Deception, s. Kaka.
Decide, v. Ke fakapapau.
Decimal, s. Tesimale (t.e.), vahe
hogofulu e taha.
Decision, s, Fakamau.
Deck, v. Ke teu, ke teuteu.
Deck (ship), s. Fugavaka.
Declaim, w. Ke malaga.
Declaration, s. Koe malaga, koe
fakaha.
Declare, v. Ke fakaha.
Decline, w. Ke fakaauauhifo, ke
mole atu, ke fakaikai.
Decline, s. Fakaauaujino.
Declivity, s. Tahifo, tahifohifo.
Decoct, v. Ke haka.
Decorate, v. Ke teuteu, ke faka-
sanisani.
Decorous, a. Aga gali, agatau.
Decoy, v. Ke tauhele.
Decrease, v. Ke fakajiijii.
Decree, s. Fono.
Decrepit, a. Vaivai, fakaau o vaivai.
Decry, v. Ke fakamele.
Dedicate, v. Ke fakatabu, ke hufi.
Deduct, v. Ke too mei.
Deed (action), s. Gaue, me‘a.
Deem, v. Ke mahalo.
Deep, a. Loloto, oo, mamagalo.
Deep (sea), s. Moana loloto.
Deface, v. Ke kanikani.
Defame, v. Ke lauikovi, ke faka-
melemele.
Defeat, v. Ke ikuna.
Defect, s. Taehoa, mele.
Defective, a. Taekakato.
Defence, s. Maluaga, ugaaga, faka-
uaga.


DEN
DES
Defend, v. Ke leo, ke malui, ke
ugekina.
Defer, v. Ke fakatoloi; ke faka-
tuotuai.
Deference, s. Aga fakaabaaba.
Deficient, a. Jii fau, tae feuga.
Defile, v. Ke fakauli‘i, ke uli‘i.
Define, v. Ke fakamahino, ke faka-
matala, ke fakauhiga.
Definite, a. Pau.
Definition, 5. Koe uhiga o ha lea.
Deform, v. Kebiko hakoga oe jino.
Defraud, v. Ke kaka‘i.
Defray, v. Ke totogi ae moua.
Defy, v. Ke agatuu.
Degrade, v. Ke fakatokilalo, ke
nofohifo.
Degradation, s. Higa.
Degree, s. Tuuga, higoa fakanofo.
Degrees (by), ad. Fakakakakaka.
Deity, s. Otua.
Deject, v. Ke loto mamafa.
Delay, v. Fakatuai, ke tuai, ke faka-
tuotuai.
Delegate, v. Fakafofoga.
Deliberate, v. Ke fakakaukau.
Deliberately, ad. Tuotuai, fakato-
toka.
Delicacy, s. Mea kai huamelie.
Delicate, a. Pelepelegeji.
Delicious, a. Melie.
Delight, v. Ke fakafiefia.
Delight, s. Fiefia.
Delinquent, s. Halaia.
Delirious, a. Vale lau.
Deliver (free), v. Ke tukuage, ke
fakahaofi.
Dell, s. Talalo.
Delude, v. Ke lohiaki.
Deluge, s. Lomaki.
Delve, v. Ke keli.
Demand (question) v. Ke eke.
Demented, a. Lotovale, faha.
Demerit, s. Nunua.
Demise, s. Hala, mate.
Demolish, v. Ke fakaauha (destroy);
ke fakaholoki (pull down).
Demon, s. Tevolo (t.e.); faahikehe.
Demonstrate, v. Ke fakamahino.
Demur, v. Ke taeloto pau, veiveiua.
Den, s. Ana (cave); toitoiaga (shel-
ter).
Denial, s. Fakafiji.
Denominate, s. Fakahigoa.
Denomination, s. Faahiga.
Denote, v. Ke fakahinohino.
Denounce, q. Ke talatalaaki.
Dense, a. Maoboobo.
Dent, v. Ke makoko.
Dentist, s. Tagata gaohi nifo.
Dentition, s. Fakahaunifo.
Denude, v. Ke fakatelefua.
Deny, v. Ke fakaikai, ke fakafijiga.
Depart, v. Ke alu mei ai, ke alu.
Department, s. G. lakaga gaue.
Depend, v. Ke falala.
Depict, v. Ke fakatata.
Deplore, v. Ke tagilaulau.
Deplume, v. Ke fuji, ke fujifuji.
Deponent, s. Koe fakamooni.
Depopulate, v. Ke fakagaogao.
Deport, v. Ke kabuji.
Depose, v. Ke hifo, ke fakahifo.
Deposit, v. Ke fakahu paaga ki he
banike.
Depot, s. Koe tatali aga oe lelue;
koe feleoko.
Deprave, v. Ke fakakovi, ke faka-
tamaki.
Depraved, s. Agafakalielia.
Depreciate, v. Ke fakajii hifo h.
mahuiga.
Depress, v. Ke malona.
Deprive, v. Ke faao, ke fakamajivafi.
Depth, s. Loloto, maulalo.
Depute, v. Ke tuutuuni ke alu.
Derange, v. Ke veuveuki.
Deride, v. Ke kata manuki, luma,
lumolumai, fakakaekae.
Derision, s. Manuki.
Derive, v. Ke mau mei ai.
Derogatory, a. Taetau.
Descend, v. Ke alu hifo, ke agahifo,
ke to.
Descendant, s. Hakd, fanau.
Descent, s. Tahifo, tahifohifo.
Describe, v. Ke fakamatala.
Descry, v. Ke feifeilogaki, fakaajiaji.
Desert (run away), v. Ke fakatu-
kutuku, ke hola, ke fakamatuku-
tuku.
Desert (wilderness), s. Lala, telea
toafa.
Deserted, a. Ligoligoa, liaki.
22


DIA
DIR
Deserter, x. Tagata hola.
Deserve, v. Ke tau moe totogi.
Design, v. Ke tuutuuni.
Desire, v. Ke holi, ke amujiage, ke
atamai, ke fakaamu, ke gene, ke
velevele.
Desist, v. Ke tuku.
Desk, 5. Tebile faiaga tohi.
Desolate, v. Ke lala, ke fakaauha.
Despair, v. Ke taeamanaki, ke tae
ha tokoni.
Despatch, v. Ke fakafekau.
Despise, v. Ke fakamahui, ke luma.
Despite, x. Fakafaji, fakafajifaji.
Despoil, v. Ke fakamajiva.
Despond, v. Ke loto mapelu.
Despot, x. Bule tafataha.
Destiny, 6*. Lakaga.
Destitute, a. Ileile, lusa, majiva.
Destroy v. Ke fakaauha.
Destruction, s. Fakaauha.
Detach, v. Ke fakamavae.
Detail, v. Ke tala fakalautelau.
Detain, v. Ke taofi.
Detect, v. Ke ilo, ke fakailo.
Deter, v. Ke taofi.
Determine, v. Ke fakatuutuuni.
Determined, a. Uligaki, uliuligaki.
Determinately, ad. Alovili.
Detest, v. Ke fehia.
Detestable, a. Fehianekina,fehianaki
Detract, v. Ke fakakovi.
Develop, v. Ke tubu.
Deviate, v. Ke he.
Device, s. Koe fakakaukaufi.
Devise, v. Ke fifili ki he g. gaue
Devoid, a. Majiva, maha.
Devolve, v. Ke hoko.
Devote, v. Ke fakatabu.
Devour, v. Ke kai vave.
Devout, a. Faa lotu.
Dew, x. Hahau.
Dexterous, a. Aga boto, fakaula,
fakakeu, fakakaitamaki.
Diabolical, a. Aga, fakatevolo.
Dialect, s. Koe lea ae kakai faka-
fonua.
Dialogue, s. Fealeaaki, talanoa.
Diamond, s. Taiamoni (t.e.).
Diarrhoea, x. Hana, tuutuu.
Diary, x. Koe tohi ke tuu i ai ae g.
me‘a oku hoko fakaeaho.
23
Dictate, v. Ke lau kae tohi ha taha
kehe, ke fakabui.
Dictatorial, a. Bui.
Dictionary, x. Koe tohi kuo tanaki
ki ai ae g. lea kotoabi mo honau
uhiga.
Die, v. Ke mate.
Die (stamp), s. Me‘a buluji.
Diet, x. Me‘a kai.
Differ (unlike), v. Ke taetatau, ke
kehe.
Different, a. Matakehe, agakehe.
Difficult, a. Faigataa, fakafitefitaa.
Diffidence, s. Taetuufi, ma.
Diffuse, a. Mafola.
Dig, v. Ke keli.
Digest, v. Ke fakamolu ihe kete.
Dignified, a. Matamataeiki, molu-
malu, galigalieiki.
Dignify, v. Ke fakahikihiki, ke
fakalagilagi.
Dignity, s. Ke hakeakii, ke hakee-
kina.
Dilacerate, v. Ke haehae.
Dilate, v. Ke uatei.
Dilatory, a. Faituai, alopalavu,
fakamakau.
Diligence, s. Faa gaue.
Diligent, x. Faifeiga.
Dilly-dally, v. Ke fakatoubikoi.
Dilute, v. Ke hui, ke huihui.
Dim, a. Fakaboubouli, boiboila,
nenefu.
Dimension, x. Fua.
Diminish, v. Ke fakajiijii.
Diminutive, a. Iki.
Dimple, s. Kii luo i he kouahe.
Din, x. Ke vake.
Dine, v. Ke kai.
Dinner, x. Tina (t.e.) kaihoata.
Dip, v. Ke unu.
Diploma, x. Tohi fakanofo.
Diplomacy, s. Bule boto faka-
buleaga.
Dipper, x. Tipa (t.e.) me‘a utu vai.
Dire, a. Fakaulia.
Direct, a. Totonu.
Direct, v. Ke fakahinohino, ke
eginaki.
Directly, ad. Anaini.
Directory, s. Koe tohi fakahinohino
ki he g. botu kehekelie.


DIS
DIS
Direful, a. Ulia.
Dirt, v. Ke fakauli.
Dirty, a. Uli, ulifofo, fofo.
Disable, v. Ke lavea.
Disaffirm, v. Ke fakaikai.
Disagree, v. Ke fakakikihi, ke
fekuki.
Disagreeable, a. Agakovi, taeaga-
lelei.
Disallow, v. Ke taofi, ke oua naa
tali.
Disappear, v. Ke mole, ke auto.
Disappoint, v. Ke ikai hoko ae
amanaki.
Disapprove, v. Ke taeloto ki ai.
Disaster, 5. Mala.
Disavow, w. Ke kalokalo, ke faka-
ikai.
Disband, v. Ke vete.
Disbelieve, v. Ke taetui.
Disburden, v. Ke fakahifo kavega.
Disburse, v. Ke totogi.
Discard, v. Ke liaki.
Discarded s. Beletonoi.
Discern, v. Ke vakai, ke ilo, ke fei-
feilogaki.
Discerning, a. Boto, ilo.
Discharge, v. Ke tukuage, ke faka-
hifo.
Disciple, s. Akoga.
Discipline, s. Bule mau.
Discipline, v. Ke fakate, ke ako‘i.
Disclaim, v. Ke fakafiji.
Disclose, v. Ke fakaha, ke fakafou.
Discolour, v. Ke lanu taemaa.
Discomfit, v. Ke ikuna.
Discomfort, v. Ke fakataefiemalie.
Discompose, v. Ke fakaita, faka-
hohaa.
Disconcert, v. Ke fakaloto hohaa.
Disconnect, v. Ke fakamavae, faka-
mavahe.
Disconsolate, a. Lotomamafa, tuenoa.
Discontent, s. Hohaa.
Discontinue, v. Ke tuku.
Discord, 8. Maveuveu, feiteitane.
Discordant, a. Fekoji, fekojikoji.
Discourage, v. Ke fakamanavajii.
Discourse, s. Malaga, lea.
Discourteous, a. Taefakaabaaba.
Discover, v. Ke ilo, ke fakailo.
24
Discredit, v. Ke taetui.
Discreet, a. Fakabotoboto.
Discretion, s. Fakabotoboto, faite-
liha.
Discriminate (distinguish), Ke
fakailoilo.
Discuss, v. Ke feleaaki.
Disdain, s. Ke fehia.
Disease, s. Mahaki.
Disembark, v. Ke fakahifo mei
vaka.
Disembowel, v. Ke fakagakau.
Disencumber, v. Ke fakata, ke faka-
taata.
Disengage, v. Ke taefemouekina, ke
fakaata.
Disengaged, a. Haganoa.
Disentangle, v. Ke vete, ke faka-
talatalai, ke vetevete.
Disenthral, v. Ke tukuage, ke
tukuatu.
Disfavour, v. Ke tae ofeina.
Disfigure, v. Ke kanikani.
Disgorge, v. Kelua.
Disgrace, v. Ke fakaogoogokovi.
Disguise, v. Ke fakabuli, ke faka-
kehe.
Disgust, v. Ke fehia, ke fakalielia.
Disgusting, a. Fakalielia, agapago,
luli, tulalia.
Dish, s. Ibu lafalafa.
Dishearten, v. Ke fakamanavajii,
ke fakai.
Dishevel, v. Ke mofelefele ae lou
ulu.
Dishonest, a. Kaka, taefaitotonu.
Dishonour, v. Ke fakaogokovi.
Disincline, v. Ke taefiefai.
Disinherit, v. Ke too ae tofia.
Disinterested, a. Mataata.
Disinterment, y. Hikitaga.
Disenthral, v. Ke fakatauataina.
Disjoin, v. Ke mavahe, ke mavae.
Disjoint, v. Ke fakaalaga.
Dislike, v. Ke fehia.
Dislocated, a. Ke tabeva, ke faji.
Disloyal, a. Agatuu.
Dismal, a. Fakaboubouli.
Dismast, v. Ke feji‘i ae fana.
Dismay, v. Ke fakaulia.
Dismiss, v. Ke fekau ke alu, ke
tutuku.


DIS
DOC
Dismount, v. Ke alu hifo mei he hosi.
Disobedience, s. Ke taetuitala, ke
talagataa.
Disobey, v. Ke talagataa, fakafiloha.
Disoblige, v. Ke paogataa.
Disorder, v. Ke maveuveu, ke maveu.
Disown, v. Ke fakafiji, ke fakafijiga.
Dispatch, v. Ke ave vave.
Dispense (medicine), v. Ke talavai.
Dispeople, v. Ke fakagaogao.
Disperse, v. Ke tutuku.
Dispirit, v. Ke fakamanavajii.
Displace, v. Ke fakatuukehe, ke
fakafetooaki.
Display, v. Ke fakaaliali, ke faka-
haha.
Displease, v. Ke tubutamaki.
Displeasure, s. Igo, ita, louloua.
Disport, v. Ke vaiga.
Dispose, v. Ke fakatotonu, faka-
tuutuuni.
Disposition, s. Aga.
Dispossess, w. Ke faao, ke too mei
ha taha.
Dispraise, v. Ke valoki, ke tae faka-
malo.
Disproportionate, a. Kaugatamakifi.
Disprove, v. Ke fakaikai.
Dispute, v. Ke fakatauilea.
Disqualify, v. Ke fakataeaoga.
Disquiet, v. Ke fakahohaa, ke
hohaa.
Disregard, s. Ke taetokaga.
Disrepair, s. Taekakato.
Disrespect, s. Taefakaabaaba, laku-
laku.
Disrobe, v. Ke vetekofu.
Disroot, v. Ke taaki.
Disrupt, v. Ke fakamotuki.
Dissatisfied, a. Taefiemalie, faka-
tehitehituu.
Dissent, v. Ke taelototatau.
Dissemble, v. Ke fakabuli, ke
mimio.
Dissimulation, s. Malualoi.
Dissension, s. Ke fetauaki lea, faka-
kikihi.
Dissipate, v. Ke fakamovetevete.
Dissipated, a. Agakovi.
Dissocial, a. Nimamau.
Dissolve, v. Ke fakavai.
Dissuade, v. Ke fakalotofi, ke beua.
25
Distance, s. Mamao.
Distant (reach), a. Taukakaba,
taumamao, aufau; vamamao (sep-
Distaste, v. Ke taemanako.
Distemper, s. Mahaki.
Distend, v. Ke falo.
Distil, v. Ke toi, ke fakatoi.
Distinct, a. Fakafeituu (separate);
mahino (clear).
Distinguish, v. Ke fakailoilo.
Distort, v. Ke mimio.
Distract, v. Ke fetohoaki, ke faka-
bubutuu.
Distrain, v. Ke fakatautuki.
Distress, v. Ke laga, ke mamahi.
Distribute, v. Ke tufa.
District, 6*. Botu fonua.
Distrust, v. Ke mahalokovi.
Disturb, v. Ke fakamaveuveu, faka-
hohaa.
Disturbance, s. Gatu.
Disunite, v. Ke fakamavahe.
Disuse, v. Ke ikai kei gaue aki,
taegaueaki.
Ditch, s. Keli.
Ditto, s. Hono tatau.
Dive, v. Ke uku.
Diverge, v. Ke alu kehekehe, ke
taki taha maana.
Diverse, a. Fai kehe, falelava.
Diversify, v. Ke fakaigoigofi.
Diversion, s. Fakava.
Divert, v. Ke fakaafe.
Divest, v. Ke fakatelefua.
Divide, v. Ke vahe, ke tufa, ke
fakamavahevahe.
Divided, a. Fakagafagafa.
Divine, v. Ke kikite.
Divine, s. Faifekau.
Divinely, ad. Aga fakaotua.
Division, s. Koe fika vahevahe
(arithmetic); vahe (section).
Divorce, s. Vete, mavae.
Divulge, v. Ke tala.
Dizzy, a. Bobogi, ninimo.
Do, v. Ke fai.
Dock, s. Koe botu ke fakamaa
ai ae takele oe vaka.
Doctor, s. Toketa (rf.e.), tagata
faitoo.
Doctrine, s. Akonaki.


DRA
DRO
Document, s. Koe tohi nima faka-
mooni.
Dodge, v. Ke kalo, ke fakatouta-
kalo.
Dog, s. Kuli.
Dole, v. Me‘a foaki ki he majiva.
Doleful, a. Mamahi, beko.
Doll, s. Tamabua.
Dollar, s. Paaga e taha.
Dolphin, s. Tutuu.
Dolt, s. Tagata vale.
Domain, s. Koe koga fonua i he
kolo oku tauhi ke eveeva ai ae
kakai.
Domesticate, v. Ke fakahoholi, ke
fakalalata.
Domestic, a. Lata, fakaeabi.
Domicile, s. Nofoaga.
Dominate, v. Ke bule‘i.
Dominant, a. Bui.
Domineer, v. Ke bule kakaha.
Dominion, s. Buleaga.
Donate, v. Ke foaki.
Donation, s. M eaofa.
Done, v. Kuo oji.
Doom, v. Ke malaia, ke tukitalai,
ke tutukua.
Doomsday, s. Aho fakamau lahi a
mui.
Door, s. Mataba.
Dormant, a. Mohe.
Dormitory, s. Pale mohe, loki mohe.
Dose, s\ Vahe faitoo.
Dotage, s. Vale agaua.
Dote, v. Ke fakamuna.
Double, a. Louua.
Doubt, v. Ke ikai ilo, ke taetui.
Doubtful, a. Pakafalegaua, fakatae-
taetui.
Dough, s. Ma taemoho.
Dove, s. Lube.
Down, irrep. Hifo.
Down, s. Fulufuluotua.
Downcast, a. Loto mamahi.
Downfall, s. Tokilalo.
Downward, a. Alu hifo.
Doze, v. Ke mohemohe.
Dozen, a. Hogofulu ma ua.
Draft, s. Paaga pepa.
Drag, v. Ke toho.
Drain, v. Ke fakamaha.
Drain, s. Tafeaga vai.
26
Drake, s. Toloa tagata.
Drama, s. Koe fanaga oku faifai-
taki ki ai ae kautagata moe kau-
fefine.
Drank, v. Ne inu.
Draper, s. Tagata fakatau tupenu.
Drapery, s. Tupenu.
Draught, s. Koe havilivili.
Draughts, s. Veimau.
Draw (drag), v. Ke toho.
Draw (sketching), v. Ke ta faka-
tata.
Drawing, s. Fakatata.
Drawing-room, s. Fale tali fonoga.
Drawl, v. Ke fakahahae.
Drawn (contracted), a. Momotu.
Draw-well, s. Vaitubu.
Dray, s. Jaliote uta.
Dread, s. Taili, manavajii, mana-
vahe.
Dream, s. Miji.
Dreamer, s. Koe taha oku miji.
Dreary (gloomy), a. Fakaboubouli.
Dregs, s. Kele.
Drench, v. Ke fakaviviku.
Dress, s. Kofu.
Dressmaker, s Fefine gaohi kofu.
Dribble, v. Ke fakahafu, ke faka-
bubunifo.
Drift, v. Ke lelea, ke auhia.
Drill (tool), s. Vili.
Drill (discipline), v. Ke ako tau,
ke fakate.
Drink, v. Ke inu.
Drip, v. Ke hafu.
Drive (chase), v. Ke kabuji, ke
tuli.
Drive (carriage), v. Ke alu i he
jaliote.
Driver, s. Tagata tauhi jaliote.
Drizzle, v. Ketaumoji, ke gigi.
Droll, a. Hua.
Drone, s. Bi tagata.
Dronish, a. Fakabikobiko.
Droop, v. Ke fakamatemate, ke ma-
pelupelu.
Drop, s. Tuluta, toi.
Drop, v. Ke hafuhafukoka, ke hafu-
hafu, ke fakatoi.
Drop (let fall), v. Ke to.
Dropsy, s. Mahakifatu.
Dross, s. Otoota, uli.


EAR
ECO
Sr0U^tjL. Laalaa.
Drouth, J
Drove, s. G. faga manu.
Drown, v. Ke melemo, ke faka-
melemo, ke lomaki.
Drowsy, a. Fiemohe.
Drudge, v. Ke gaue tae tuku.
Drug, s. Me‘a ke gaohi faitoo.
Druggist, s. Tagata fakatau faitoo.
Drum, s. Nafa.
Drunk, a. Kona ihe inu kava.
Drunkard, s. Tagata kona.
Dry, a. Momoa, matuu, magoa.
Drygoods, s. G. tupenu.
Dryness, s. Fieinu.
Dry rot, s. Popo.
Dubious, a. Fakaveiveiua, taema-
hino.
Duck, 5. Bato, toloa.
Due (debt), s, Moua.
Due (proper), a. Totonu.
Duel, s. Fuhu.
Duet, s. Koe hiva ke hiva e he tokoua
Dug, s. Matafi huhu.
Dulcify, v. Ke fakamelie.
Dull, a. Nenefu.
Dullard, 5. Taha oku vale i he ako.
Dumb, a. Noa.
Dumbfound, v. Ke fakaofo, fakanoa
Dumpy, a. Bukubuku.
Dun, v. Ke kumi moua.
Dunce, s. Vale.
Dung, s. Teemanu, kinohaa, tee.
Dupes, s. Fufuuga.
Duplicate, s. Tuoua, louua.
Duplicity, s. Taha oku kaka.
Durability, s. Tolotologa, tologa.
Duration, s. Hokohoko, tologa.
Dusk, s. Efiafi.
Dust, s. Efu.
Dusty, a. Efuia, lahelahe.
Dutiful, a. Talagofua.
Duty, s. Lakaga.
Dwarf, s. Kihi, buku.
Dwarfish, a. Bukeileiulu.
Dwell, v. Ke nofo.
Dwelling, s. Fale nofoaga.
Dwindle, v. Ke fakaauaujino.
Dye, v. Ke fakalanu.
Dying, v. Ke teu bekia.
Dynamite, s. Onefanaika.
Dynasty, s. Haa tuci.
Dysentery, 9. Hanatoto, fakalele.
Dyspnoea, s. Helahela.
Each, a. Taki taha.
Eager, a. Feiga.
Eagerness, s. Feiga..
Eagle, s. Ikale (Z.e.).
Eagless, s. Ikale fefine.
Ear, 5. Teliga.
Earache, s. Teliga laga.
Earless, a. Tae teliga.
Early (quick), a. Vave.
Early, ad. Tomua.
Earn, v. Ke man i he gaue.
Earnest, a. Totoaki.
Earnestly, ad. Fakamatoato.
Earnings, s. Paaga totogi gaue.
Earth (world), s.. Mamani.
Earth (land), 6*. Fonua.
Earthly, a. Fakakakano.
Earthenware, s. Ibu oku gaohi mei
he umea.
Earthquake, s. Mofuike.
27
Earthy, a. Kelekelea, kelekeleia.
Earwig, 5. Mokohula.
Ease, s. Malolo.
Easily, ad. Faigofua.
East, s. Hahake.
Easterly, a. Fakahahake.
Easy, a. Malu, faigofua.
Eat, v. Ke kai, ke ilo.
Eatable, a. Ha mea oku lava ke
kai.
Eaves, s. Matatulutulu, tulutulu.
Eavesdrop, v. Fanogo tulutulu.
Ebb, v. Fonuhifo, mamaha.
Ebb tide, s. Mamaha, fonuhifo.
Eccentric, a. Sesele, fakamamafihu-
gakehe.
Echo, s. Aulologo.
Eclipse (sun), s. Mate ae laa.
Eclipse (moon), s. Mate ae mahina.
Economical, a. Aga fakabotoboto.


ELE
EMB
Economy, s. Mamae paaga.
Ecstasy, s. Fiefia lahi.
Edge (border), s. Ivi, iviivi, tapa.
Edge (sharpen), v. Ke fakamajila.
Edict, s. Fono.
Edifice, 6*. Fale lahi.
Edit, v. Ke tuutuuni hono buluji.
Editor, s. Etita (t.e.).
Educate, v. Ke ako‘i.
Education, s. Ako.
Educator, s. Tagata fai ako.
Eel, s. Tuna.
Efface, v. Ke tamatefi.
Effects, s. Koloa.
Effectuate, v. Ke lava hono fai,
aoga.
Effeminacy, s. Agafakafefine. <.
Effeminate, a. Fakafefine.
Effervesce, v. Ke lili.
Effete, a. Paa; vaivai; motua.
Effigy, s. Koe fakatata i he paaga.
Effort, v. Ke ahiahi.
Effrontery, s. Fiematamua.
Efful gent, a. Gigila.
Effuse, v. Ke liligi.
Egg (fowl), s. Fo‘imoa.
Egg (bird), s. Fofimanu.
Egotism, s. Koe viki e ia aia.
Egotistic, a. Fieme‘a.
Egress, s. Alu ki tua.
Eider-down, s. Fulufulu‘i bato.
Eight, a. Valu.
Eighteen, a. Hogofulu ma valu.
Eighty, a. Valugofulu.
Either, a. Ha taha be.
Ejaculate, v. Ke lea fakafokifa.
Eject, v. Ke kabuji.
Elaborately, ad. Fakaeneene.
Elapse, v. Ke mole atu.
Elastic, a. Fano, feko, fekofeko,
bebenu, gaito, gaitoito, fafau.
Elasticity, s. Bebenu.
Elate, v. Ke fakafielahi, fakafiefie-
lahi.
Elate, a. Fiefia.
Elbow, s. Tuiinima.
Elder (older), a. Motua.
Elder, s. Matabule, kau matua.
Elderly, a. Fakaaau o motua.
Eldest, a. Motuaage.
Elect, v. Ke fili.
Elect, s. Taha kuo fili.
28
Electricity, s. Tauheleuhila.
Elegance, s. Matamatalelei.
Elegant, a. Tuutai.
Element, s. Tefitofi me‘a.
Elephant, s. Elefanite (t.e.).
Elephantiasis, 5. Veefua.
Elevate, v. Fakamaoluga.
Elevation, s. Maoluga.
Eleven, a. Hogofulu ma taha.
Elicit, v. Ke faao.
Eligible, a. Ala, lava ke mali.
Elocution, s. Koe buaki lea totonu.
Elongate, v. Ke fakaloloa, ke faka-
mafao.
Elope, v. Ke hola, ke feholaki.
Elopement, s. Hola.
Eloquent, a. Lea malie, fakavaili-
ligi.
Else, a. Taha kehe.
Elsewhere, ad. Iha botu kehe.
Elucidate, v. Ke fakamahino.
Elude, v. Ke buli, fekaloaki, feka-
lofaki.
Elusion, s. Hao.
Emaciate v. Ke fakatutue.
Emaciation, *?. Tutue.
Emanate, v. Ke tubu mei ai.
Emancipate, v. Ke fakatauataina.
Emancipation, s. Tauataina.
Emasculate, v. Ke boka.
Embale, v. Ke kofu, ke kofua.
Embalm, v. Ke fakatologa.
Embank, v. Ke fakapae.
Embargo, s. Taofi, tabu.
Embark, v. Ke fakaheka.
Embarrass, v. Ke fakama.
Embassy, 5. Koe fakafofoga ki ha
buleaga muli.
Embellish, v. Ke fakasani, kefaka-
sanisani, ke teuteu.
Embellishment, s. Fakasanisani.
Embers, s. Malalafi afi.
Embezzle, v. Ke kaihaa fakafufu ae
paaga.
Embitter, v. Ke fakakona, ke faka-
konahi.
Emblem, s. Fakatata.
Embolden, v. Ke fakamanavalahi.
Embowel, v. Ke fakagakau, ke
akiha.
Embrace, v. Ke faufua.
Embrocate, v. Ke milimili.


ENC
ENN
Embroidery, s. Koe faahiga tuitui
teuteu.
Embroil, t. Ke fakahohotuu.
Emendation, s. Fakatonutonu.
Emerald, s. Emalata (t.e.).
Emerge, v. Ke haha.
Emergency, s. Mea oku fai faka-
fokifa.
Emetic, s. Vai lua.
Emigrate, v. Ke alu ae kakai o
nofo iha fonua kehe.
Eminence, s. Hakeakii.
Eminent, a. Ogoogo.
Emit, v. Ke fakafekau.
Emolliate, v. Ke fakamolu.
Emolument, s. Totogi.
Emotion, 5. Gaue oe loto.
Empale, v. Ke a£i.
Emperor, s. Tu£i fakaleveleva.
Emphasize, v. Ke fakamamafa ae
leo i ha kubucilea.
Empire, s. Buleaga.
Employ, v. Ke gaue aki, ke no, ke
fakagaue.
Employ, s. Gaue, lakaga.
Employee, s. Tagata gaue.
Employer, v. Tagata oku aana ae
gaue.
Empty, a. Maha, agamaha, geeji,
gugutu.
Empty, v. Ki fakamaligi, ke faka-
maha.
Emulate, v. Ke faifaitaki, faka-
febutagaki.
Emulation, s. Faifaitaki, fakafealua-
lumi.
Enable, v. Ke fakamafai.
Enact, v. Ke fokotuu.
Enactment, s. Lao.
Enamour, v. Ke mamana.
Encampment, s. Abitaga.
Enchant, v. K,e malie ia.
Encircle, v. Ke kabui, ke foliaki,
fakatakamilo.
Enclose, v. Ke a‘i; ke ai i loto.
Enclosed, a. Loki, lokiloki.
Enclasp, v. Ke kuku.
Enclouded, a. Kakabu.
Encompas, v. Ke kabui, ke haohao.
Encore, ad. Ke tagi ke toe fai.
Encounter, v. Ke fetaulaki faka-
fokifa.
Encourage, v. Ke lotaki, ke faka-
bulobula, ke fakamafanafatu,
ke fakamanavalahi.
Encroach, v. Ke teketeketuakoi.
Encumber, v. Ke fakamafajia.
End, v. Ke fakaoji, ke fakaojikia.
End, s. Gata, autalua, iku.
Endanger, v. Ke fakatubu tamaki.
Endear, v. Ke fakamanako.
Endeavour, v. Ke fakaala, ke ahiahi.
Ending, s. Gataaga.
Endless, a. Tubutubua, ojieneve-
neve, taegata.
Endow, v. Ke fakakoloa, fakamau-
mea.
Endowment, s. Me‘a of a.
Endure, v. Ke fakafiho, ke ukuma,
ke utakikauinifo, ke kataki, ke
fakatoaki.
Enemy, s. Fili.
Energetic, a. Loto malohi, gaue
vave.
Energise, v. Ke fai aki hoto ivi
kotoa.
Energy, s. Malohi.
Enfeeble, v. Ke fakavaivaid.
Enforce, v. Ke fai.
Enfranchise, v. Ke tukuage, ke
fakatauataina.
Engage (occupied), v. Ke femoue-
kina, ke hagahaga.
Engaged, a. Talaofa.
Engagement, s. Feaugani.
Engender, v. Ke fakatubu.
Engine, s. Enijini (t.e.).
English, a. Fakabilitania.
Engorge, v. Ke folo fakavave.
Engrave, v. Ke togitogi, ke togi.
Engross, v. Ke tohi nima matalalahi.
Engulf, v. Ke mijikia.
Enjoin, v. Ke fekau.
Enjoy, v. Ke fiemalie, ke malie ia.
Enkindle, v. Ke tafu, ke tafutafu.
Enlarge, v. Ke fakalahi.
Enlighten, v. Ke fakamama, ke
huluaki.
Enlightened, a. Mamagia.
Enlist, v. Ke tohi i he tohi ae kau
tau.
Enliven, v. Ke fakafiefia.
Enmity, s. Taufehia.
Ennoble, v. Ke hakeakii.
29


ENV
ESC
Ennui, s. Fiu i he nofo noa.
Enormous, a. Kafakafa.
Enough, a. Lahilahigalelei, feuga.
Enrage, v. Ke fakaita.
Enrapture, v. Ke nekeneka, ke
fakanekeneka.
Enravish, v. Ke nekeneka, ke faka-
fiefia.
Enrich, v. Ke fakakoloa ia, ke
fakamahu.
Enrobe, v. Ke fakakofu.
Enrol, v. Ke tohi ae higoa.
Enseal, v. Ke ai ki he sila.
Enshield, v. Ke fakau.
Enshrine, v. Ke fakapelepele.
Enshroud, v. Ke ufiufi.
Ensign, s. Fuka.
Enslave, v. Ke fakabobula.
Ensnare, v. Ke buluji, ke oloa, ke
oloi, ke tauhele.
Entail, v. Ke tuku fakaholo.
Entangle, v. Ke fakafefihitaki, ke
fakafihi, he fakafihituu.
Enter, v. Ke hu, ke ulu, ke hufaki.
Enteric, a. Aia oku kau ki he gakau.
Enterprise, s. Ae me‘a oku te tokaga
ke fai.
Entertain, v. Ke fakaafe.
Entertainment, s. Katoaga.
Enthrone, v. Ke fakanofo.
Enthusiasm, s. Faivelega.
Entice, v. Ke fakatauvelefi, ke faka-
hekeheke, ke fakakolekole, ke
fakaoloolo.
Entire, a. Kakato, haohaoa, kotoa,
katoa.
Entomb, v. Ke tanu i he fonualoto.
Entrails, s. Gakau, tootooga.
Entrance, s. Huaga.
Entrap, v. Ke tauhele.
Entreat, v. Ke fakakole, ke faka-
kolekole.
Entreaty, s. Kole.
Entry, s. Koe huaga.
Entwine,) v. Ke fefihiaki, ke faka-
Entwist, / fihi, ke fakafihituu.
Enumerate, v. Ke lau fakalautelau.
Enunciate, v. Ke tala.
Envelop, v. Ke kofu, ke ufia, ke
ufiufi.
Envelope, s. Sila aiaga tohi.
Envenom, v. Ke fakakona.
30
Envious, a. Meheka.
Environ, v. Ke foliaki.
Envoy, s. Talafekau.
Envy, v. Ke amujia, ke meheka.
Epaulet, s. Koe teuteu ki he uma
ae kau ofisa.
Ephemeral, a. Tologa he aho be
taha.
Epic, a. Hiva kihe kau toa.
Epicure, s. Tagata oku faa kai mo
filifilimanako i he ene kai.
Epidemic, s. Mahaki to.
Epigraph, s. Koe mea kuo tohi ihe
maka fakamanatu.
Epilepsy, s. Mahakimoa.
Epilogue, s. Lea fakaoji.
Episode, s. Koe kii talanoa.
Epistle, s. Koe tohi.
Epitaph, 5. Koe tohi ihe makafaka-
manatu.
Equal, a. Bota, tatau, tusa, tutuha.
Equally, ad. Fakafeauhi.
Equalise, v. Ke fakatatau.
Equator, s. Ikueta (^.e.), koe seakale
oku takatakai a mamani o vahe
ua ia, koe botu oku mafana taha.
Equinox, s. Koe faahi ta‘u oku
tatau ai ae aho moe bo.
Equip, v. Ke teuteu.
Equipage, s. Koe jaliote moe kau
fakafeao.
Equipoise, s. Mamafa tatau.
Equity, s. Agatonu, totonu.
Equivalent, a. Hono tatau.
Equivocate, t. Ke tae mahino, ke
uhiga ua, ke femioaki, ke fakamioi.
Era, s. Kuoga, akega.
Eradicate, v. Ke taaki, ke fakaauha,
ke taakifuu.
Erase, v. Ke tamated.
Ere, ad. Mua.
Erect, a. Tuutonu.
Erect, v. Ke laga, ke fokotuu.
Erelong, ad. Fualoajii.
Erode, v. Ke kai e he umeumea.
Err, v. Ke hala, ke he.
Errand, s. Fekau.
Error, s. Hala, gaue kovi, hia.
Eruption (volcano), s. Buna ae afi.
Eruption (skin), s. Petepete, baha.
Escape, v. K e hao, ke hola, ke
fakahaofi.


EXA
EXH
Eschew, v. Ke afe.
Escort, v. Ke fakafeao.
Escort, s. Kau fakafeao.
Espouse, v. Ke mali, ke fakanofo.
Espy, v. Ke kite.
Esquire, s. Matabule.
Essay, v. Ke ahiahi.
Essence, s. Tefito£i me‘a.
Essence, v. Ke fakanamu kakala.
Essential, a. Mamafa kihe moui.
Establish, v. Ke fokotuumau.
Estate, s. Botu fonua, abi lahi.
Esteem, v. Ke ofa.
Estimate, v. Ke esitimati (t.e.) ke
lau hono mahuiga.
Estrange, v. Ke fakamahui.
Eternal, a. O taegata.
Eternity, s. Taegata.
Ethereal, a. Fakahevani.
Etiquette, s. Koe aga totonu ke fai
ae feiloaki.
European, a. Fakapapalagi.
European, s. Papalagi.
Evacuate, v. Ke fakamaha, ke alu.
Evacuation, s. Tae.
Evade, v. Ke takalo, ke hele, ke
fekaloaki, ke fekalofaki.
Evangelise, v. Ke ako ke lotu.
Evaporate, v. Ke hake.
Even, a. Molemole, papa.
Evening, s. Efiafi bouli.
Event, s. Me‘a kuo fai, me‘a oku
hoko.
Eventually, a. Fakamuiaki.
Ever, ad. Mau, mauaibe.
Everlasting, a. O lauikuoga.
Evermore, ad. O taegata.
Evert, v. Ke fakatafoki.
Every, a. Kotoa, kotoabe.
Everywhere, ad. I he botu kotoabe.
Evidence, s. Fakamooni.
Evident, a. Mahino.
Evil, a. Kovi.
Evil-speaking, s. Lauikovi.
Evince, v. Ke fakamatala.
Exact, a. Tatau mate.
Exaggerate, v. Ke fakateteea, ke
hikitaki, ke baobao.
Exact, v. Ke bule, ke faao.
Exalt, v. Ke fakavikiviki, ke faka-
hikihiki, ke hikijia.
31
Examine, v. Ke eke, ke sivi, ke
fakahuhu.
Examplar, s. Faifaitakiaga.
Example, s. Koe faifaitakiaga.
Exasperate, v. Ke fakamatalili, ke
fakamagugu.
Excavate, v. Ke keli.
Exceed, v. Ke fakalahi, ke lahi
hake.
Exceedingly, ad. Aubito.
Excel, v. Ke bajilijili.
Excellent, s. Lelei lahi, lelei aubito.
Except, con. Kapau.
Excess, s. Lahi hake, huluatu.
Exchange, v. Ke fetogi, ke faka-
fetogiaki.
Exchequer, s. Fale paaga ae buleaga.
Excite, v. Ke fakagau‘euce, ke faka-
gau£e.
Exclaim, v. Ke lea fakafokifa, ke
kalaga.
Exclude, v. Ke taekau, ke kabuji.
Exclusive, a. Ikai ke kau ai.
Excogitate, v. Ke fakatubu i he
atamai.
Excommunicate, v. Ke tukuage, ke
fakamalaia.
Excoriate, v. Ke fakamataka.
Excruciate, v. Ke fakamamahi
fakaulia.
Exculpate, r. Ke fakatonuhia
Excursion, s. Aahi.
Excuse, v. Ke fakamolemole.
Execrable, a. Kovi aubito.
Execrate, v. Ke tukitalai.
Execute, v. Ke fai, ke fakaoji.
Executor, s. Koe fakafofoga oku ne
fai ki he tohi tuku.
Exempt, a. Ataataina, gofua.
Exercise, v. Ke gaue aki, ke bule.
Exercise, s. Gaue.
Exert, v. Ke faifeiga.
Expoliate, v. Ke au-unu.
Exhale, v. Ke hake hage koe mao.
Exhaust, v. Ke fakamaha.
Exhaustion, s. Ke hela aubito.
Exhibit, v. Ke fakaa iali, ke faka*
lakilaki, ke fakahaha.
Exhilarate, v. Ke fakafiefia.
Exhort, v. Ke nainai, ke jikaki,
ke eginaki, ke fakatokitala.
I Exhume, v. Ke hikitaga.


EXP
EYE
Exile, v. Ke fakahe, ke kabuji.
Exist, v. Ke moui.
Existence, s. Moui.
Exit, s. Ke alu.
Expand, v. Ke mafaa, ke fakalau-
lahi.
Expect, v. Ke talifaki, ke talitali-
faki, ke nanafaki, ke amanaki.
Expectation, s. Nanafaki, amanaki.
Expectorate, v. Ke fakataetae, ke
aariu.
Expedient, a. Tau, gali, aoga.
Expedite, v. Ke fakavave, ke
fakavavevave.
Expedition, s. Aahi.
Expeditious, a. Vave.
Expel, v. Ke kabuji.
Expend, v. Ke totogi.
Expense, s. Totogi lahi.
Expensive, a. Mahuiga, totogi lahi.
Experience, v. Ke fakamaheni.
Experiment, v. Ke ahiahi.
Expert, a. Fakakeu.
Expiate, v. Ke huhui, ke totogi.
Expiration, s. Huhui.
Expire, v. Ke bekia.
Explain, v. Ke fakamahino, ke
fakaaau, ke fakamatala.
Explanation, s. Uhiga, fakamatala.
Explicit, a. Mahino.
Explode, v. Ke pa, ke fakapa.
Exploit, 6’. Gaue ogoogo.
Explore, v. Ke fakatotolo, ke kumi.
Export, v. Ke omi ae koloa mei ha
fonua kehe.
Expose, v. Ke fakamafuke, ke faka-
matagaa, ke fakamafoki.
Exposed, a. Fakaataataina.
Expostulate, v. Ke valoki.
Exposure, s. Fakaha, fakamatagaa.
Expound, z*. Ke fakamatala, ke
fakauhiga.
Express, w. Ke tala, ke fakaha.
Express, a. Ilogofua.
Expression, s. Aga oe fofoga.
Expurgation, s. Fakamaa.
Exquisite, a. Lelei aubito.
Extant, a. Kei moui.
Extemporise, v. Ke malaga, be lea
tae teuteu.
Extend, v. Ke falo, ke mafola, ke
fafao, ke fakafuoloa, ke fakau-
kuloa.
Extended, a. Faai.
Extension, s. Fakalahi.
Extensive, a. Lahi aubito.
Extent, s. Ah. gataaga.
Extenuate, v. Ke fakajiijii.
Exterior, a. Tua.
Exterminate, v. Ke fakaauha, ke
tamated.
External, a, Tua.
Extil, v. Ke toi, ke fakatoi.
Extinct, a. Auha, lusa.
Extinguish, v. Ke fakaola, ke faka-
auha.
Extirpate, v. Ke fakaauha.
Extol, v. Ke fakamalo, ke faka-
hikihiki, ke hakeaki‘i.
Extort, v. Ke fakamalohi, ke faao.
Extra, s. Fakalahi.
Extract, v. Ke fakamavahe.
Extradite, v. Ke fakafoki ae kakai
kuo hola ki honau fonua totonu.
Extraordinary, a. Me‘a kehe, me‘a
fakaulia.
Extravagance, 5. Maumau koloa.
Extreme, a. Lahi aubito.
Extremity, ad. Tukuigata.
Extricate, v. Ke talatala, ke tala-
talai.
Exult, v. Ke fiefia.
Eye, s. Mata.
Eyeball, s. Kanoi mata.
Eyebrow, s. Fulufuluimata, fului-
mata, kemo.
Eyelash, s. Fulufuluimata.
Eyelid, s. Laumata, tuamata.
32


FAM
FAT
Fable, s. Febale (£.e.), fanaga.
Fabric, s. Tupenu.
Fabricate, v. Ke gaohi, ke lalaga.
Fabulous, a. Kotoloi, ikai mooni.
Face, s. Mata, fofoga (chiefs).
Face, v. Ke hagaatu, ke haga, ke
fakafehagahagai, ke fakahaga-
tonu.
Facetious, a. Fakakata, gutuhua.
Facilitate, v. Ke fakafaigofua.
Facility, s. Faigofua.
Facsimile, s. Hono tatau.
Fact (reality), <$. Mooni, mea kuo
fai.
Factory, s. Fale lalaga mo gaohi
me‘a.
Faculty, s. Atamai.
Fade, v, Ke mae, ke mole atu.
Fagot, s. Uakau, bobohago.
Fagot, v. Ke haihai.
Fail, v. Ke taelava, ke hala.
Failing, a. Aleale.
Failure, s. Ulugia, taeikuna.
Faint, v. Ke bogia, ke vaivai.
Fainting, 5. Bogia, vaivai.
Faintly, ad. Vaivai.
Fair, a. Totonu (equitable); lakoi-
fie, afua (weather).
Fairly, ad. Totonu.
Faith, s. Tui.
Faithful, a. Agatonu, agatotonu,
tuumau.
Faithless, a. Taetuumau, taetui.
Fall, v. Ke to, ke mabee, ke higa,
ke gagana.
Fallacious, a. Kaka.
Fallibility, s. Hegofua.
Fallow, v. Ke keli kae tuku tae to
ae kelekele.
False, a. Hala, taemooni.
Falsehood, s. Loi.
Falter, v. Ke jipa ; ke toumoua.
Fame, s. Ogoogo.
Familiar, a. Maheni, taukei, ma-
heniai, babate.
Familiar, s. Kau me‘a.
Familiarise, v. Ke fakamalieni, ke
faigofua i he faa fai.
33
Family, s. Fanau, famili (£.e.), hono
faahiga.
Famine, s. Hoge.
Famish, v. Ke hogemate, ke faka-
auhi.
Famous, a. Ogoogo.
Fan, s. I.
Fan, v. Ke taili, ke tailiili, ke faka-
tabili, ke aloalo, ke tabili.
Fancy, v. Ke mahalo ; ke manako.
Fancy, s. Manako, mahalo.
Fang, s. Nifo latq oe manu.
Far, a. Mamao.
Fare, s. Koe totogi ki he heka
jaliote, bea ko ha vaka, etc.
Fare, s. Mefa tokoni.
Farewell, s. Folau‘a (if voyaging);
mea‘a, nofo‘a (if on shore).
Farm, s. Goueaga.
Farmer, s. Tagata goue.
Farrow, s. Fagaga buaka.
Farther, a. Mamaoage.
Farthest, a. Mamao taha.
Farthing, s. Fateni (t.e.), koe vahe
fa e taha oe peni.
Fascinate, v. Ke fakamanako.
Fashion, v. Ke gaohi..
Fashion, s. A h. aga oe kuoga.
Fashionable, a. Tatau moe kuogani,
tatau moe me‘a oku gaueaki ihe
ahoni.
Fast, Aukai.
Fast, a. Tuumau ; vave; moumau.
Fasten, v. Ke fakamau, ke 00, ke
haituu.
Faster, a. Vaveage, toetaha hono
vave.
Fat, a. Gako, boboka, bubuta,
butobuta, oko, googoo.
Fat, s. Gako.
Fatal, a. Fakamate.
Fate, s. Mate, ikuaga.
Father, s. Tamai.
Fatherland, s. Koe fonua 0 ete
tamai, hoto fonua totonu.
Fatherless, 5. Tamai mate.
Fathom, s. Ofa e taha, gafa.
Fatigue, s. Hela, fiu.


FES
Fatten, v. Ke fakajino, ke fagabeji,
ke fakagalatoka.
Fault, s. Kovi, hala.
Faultless, a. Haohaoa, taehalaia.
Faulty, a. Halaia.
Favour, v. Ke fakaofeina.
Favour, s. Me‘a ofa.
Favoured, a. Ofeina, ofeofeina.
Favourite, s. Taha oku ofeina, pele.
Fawn, v. Ke fakalai, ke hoholi.
Fear, v. Ke amanaki kovi, ke
manavahe.
Fearful, a. Manavahe.
Fearless, a. Taemanavahe.
Feasible, a. Lava ke fai, faafai.
Feast, s. Katoaga kai.
Feather, 5. Fulufulufi manu.
Feature, s. Fofoga, mata.
February, s. Febuali (tf.e.) ko hono
ua oe mahina i he ta‘u.
Feeble, a. Vaivai.
Feed, s. Ke fafaga.
Feel, v. Ke ogoi, ke ogo, ke alafi, ke
ala.
Feet, s. Vae, vee.
Feign, v. Ke fakamahalo.
Felicitate, v. Ke fakamonuia.
Fell, v. Ke tutuu hifo.
Fellow, s. Jiana.
Fellowship, s. Feohi.
Felon, s. JH iamatea.
Female, s. Faahiga fefine.
Feminine, a. Fakafefine.
Fence, s. A.
Fence (weapon), v, Ke fehauna-
muaki, ke fetaaki.
Fend, v. Ke taofi.
Fender, s. Mefa taofi afi.
Ferment, v. Ke mafu, ke fakatubu.
Fern, s. Hulufe.
Ferocious, a. Fekai.
Ferret, v. Ke fakatotolo.
Ferry, s. Vakafokotuu ke fetuku
kakai mei kauvai ki kauvai.
Fertile, a. Mauiui, kelekele moui,
mahu.
Fervent, a. Faivelega, feiga.
Fervour, s. Faivelega.
Fester, s. Pela.
Festival, 8. Katoaga.
Festoon, s. Sisi.
34
FIN >
Fetch, v. Ke omi, ke omai.
Fete, s. Katoaga.
Fetid, a. Namuku, namuaa, eho,
haha.
Fetter, v. Ke ha'ijia.
Feud, s*. Ke.
Fever, s. Mofi.
Feverish, a. Mofimofi.
Few, a. Tokojii.
Fib, s. Loi.
Fibre, s. Koe filo ihe kili oe akau.
Fickle, a. Veiveiua, lotolotoua.
Fiction, s. Talatubua, loi.
Fiddle, s. Helefilo.
Fidelity, s. Maonioni, nofo mau.
Fidget, v. Ke emiemi.
Fie, int. Ui.
Field, s. Goue.
Fiend, s. Faahikehe; tama agafaka-
tevolo.
Fierce, a. Kakaha, agamalohi.
Fiery, a. Kakaha.
Fife (nose), s. Fagufagu.
Fifteen, a. Hogofulu ma nima.
Fifty, a. Nimagofulu.
Fig, s. Fiki (t.e ).
Fight, s. Tau.
Fight, v. Ke tau‘i, ke tau.
Figuratively, ad. Leafakatata.
Figure, s. Jino.
Figure (number), < Filch, v. Ke kaihaa.
File, s. Kili-fakamata.
File (march), v. Ke laka fakaotu.
Filial, a. Fakafanau.
Fill, v. Ke fakafonu, ke fakabuta,
ke fakafafaga, ke fakapito.
Fillet, s. Koe koga kakano oe alaga
oe bulumokau.
Fillip, v. Ke fiji, ke fijipa.
Film, Ufitea.
Filter, v. Ke sivi.
Filth, 8. Uli.
Filthy, a. Ulifofo, banebanea, bie-
bia, palaku.
Fin, s. Kaboga.
Finale, 5. Muimui aubito, gata,
fakaoji.
Finances, s. Me‘a kau ki he tauhi
paaga.
Find, v. Ke ilo.
Finding, s. Koe tali ae fakamau.


FLA
FLO
Fine, a. Manifinifi, tuoiki (thin) ;
afua, hauliliki (weather).
Fine, s. Totogi tautea.
Fine, v. Ke fakamoua.
Finery, s. Naunau.
Finger, s. Tuhu, louhiinima.
Finger-nails,s. Gaajinima, geejinima.
Finis, s. Gata.
Finish, v. Ke fakaoji, fakaojikia,
ke fakatuu, ke oji, ke ojiki, ke
agai, ke iku.
Finite, a. Fakagatagata.
Fir, 5. Paine (t.e.).
Fire, s. Afi.
Firearms, s. Mahafu.
Firebrand, s. Gauafi.
Firefly, s. Mataimatu.
Firing (fuel), s. Fefie.
Firm, a. Tuumau ; geji, gejigeji.
Firmament, s. Lagi.
First, a. Muomua, fuofua, uluaki;
fugani (quality).
First, ad. Uluaki.
First-born, s. Uluaki.
First-fruits, s. Bolobolota‘u, bolo-
bolo, uluaki fua, fuatabu.
Fish, s. Ika.
Fish, v. Ke taumatau (hook), ke jili
(hand net), ke kupega (net), ke
toutai.
Fisherman, s. Toutai, toutaiika.
Fist, s. Nima.
Fisticuffs, s. Fuhu.
Fit (sudden attack), s. Mahakimoa.
Fit, a. Ala, tau, gali.
Fit, v. Ke fakaagaaga.
Fitful, a. Fefejifejiaki.
Fitting, a. Fakagaligali.
Five, a. Nima.
Fix, v. Ke fakamau, ke fakabajino,
ke fakabajinojino.
Fixed, a. Agamau, bajino, uta, uli-
gaki, uliuligaki..
Fixable, a. Lava ke gaohi.
Fixture, s. Mau, taelava ke ue‘i.
Fizz, v. Lili.
Flabby, a. Galemu, galemulemu.
Flag, s. Fuka.
Flag, v. Ke fiu.
Flagitiousness, a. Hia fakaulia.
Flagrant, a. Pagolahi.
Flag-staff, 8. Tuuga fuka.
35
Flambeau, 8. Tuhulu.
Flame, 8. Ulo, ulofiafi, buho.
Flame, v. Ke feulofi, ke ulo.
Flannel, s. Tupenu sipi.
Flap, v. Ke fekabalui, ke kabalu.
Flare, v. Ke makilokilo.
Flash, 5. Ulo.
Flat, a. Lafalafa, mahohohofa.
Flatten, v. Ke fakalalafa, ke faka-
lafalafa.
Flatter, v. Ke labu, ke fakaheke,
ke fakalai, ke labulabu.
Flattery, s. Fakalai, labu.
Flatulency, 8. Hake.
Flaunt, v. Ke fakamanumanu.
Flavour, 5. Ifo.
Flaw, v. Ke fakamajilijili, ke foa,
ke mafofoa.
Flax, s. Falakesi (tf.e.) koe louakau
oku lalaga mei ai ae tupenu.
Flaxen, a. Kefu.
Flay, v. Ke mafohi, ke mafohifohi.
Flea, 8. Kutufiji.
Fledge, z. Ke tubu ae fulufulu oe
manubuna, ke fulufuluotua.
Flee, v. Ke hola.
Fleece, s. Fulufulu ‘i sipi.
Fleet, a. Veevave.
Fleet, 5. Folauvaka.
Flesh, 5. Kakano.
Fleshy, a. Bubuta, fakakakano,
fehulohulai.
Flexibility, s. Gaobe, gaofe, gaofeofe.
Flexible, a. Bebenu, fafano, gaofe,
gaofeofe.
Flickering, a. Tatemeteme.
Flight, s. Hola vave.
Flighty, a. Taemau ki ha mea,
feliliuaki.
Flimsy, a. Manifi, manifinifi.
Flinch, v. Ke felalafai, ke hahaka.
Fling, v. Ke liji, ke lijigi, ke atu-
atu.
Flint, s. Makaafi.
Flippant, a. Babunoa.
Flirt, v. Ke so, ke fakamanimani.
Flitter, v. Ke tataba.
Float, s. Ke fakaanu, ke baea, ke
tete, ke maanu.
Flock, s. Fagamanu.
Flog, v. Ke loholohofi.


FOO
FOR
Flood, 8. Lomaki.
Flood-tide, 8. Hua ae tahi.
Floor, 8. Faliki.
Flop, u Ke kabalu.
Floral, a. Me(a kuo gaohi mei he
matalaiakau
Florid, a. Lanu kehekehe.
Florin, «. Koe silini e ua.
Florist, s. Tagata tauhi matalaiakau.
Flounce, v. Ke fakabao.
Flour, Mahoaa.
Flourish, v. Ke mauiui, ke tubu
moui.
Flow, v. Ke tafe, ke tatafe.
Flower, s. Kakala, matalaiakau.
Fluctuate, v. Ke hake mo to.
Fluent, a. Boto i he lea.
Fluid, s. Vai.
Flurry, s. Fakatateme, fakatateme-
teme, tataba.
Flush (fresh), a. Foou.
Flush, v. Ke kulokula ae kouahe.
Flute, s. Fagufagu.
Flutter, a. Ke tataba, ke kapakapa,
ke tateme, ke tatemeteme.
Flux, s. Hana.
Fly, s. Lago.
Fly, r. Ke buna, ke oma.
Flyblown, a. Uagaia, uagahia, toto-
fia.
Foal, s. Uhikifi hosi.
Foam, s. Koa, kokoa, fiho.
Foamy, a. Koaia.
Fodder, 8. Me‘a kai ae fagamanu.
Foe, s. Fili.
Fog, 8. Hahau, kakabu.
Foil, v. Ke taofi.
Fold, s. Lotoa ae manu.
Fold, v. Ke pelu, ke fatu.
Foliage, s. Louakau.
Folio, s. Tohi.
Folk, s. Kakai.
Follow, v. Ke muimui, ke fakamuia.
Follower, 8. Kau me‘a.
Folly, s. Vale.
Foment, v. Ke fota aki ae vai ma-
fana.
Fond, a. Of a.
Fondling, s. Pele, tefa.
Food, 8. Me‘a kai.
Foodless, a. Majiva me‘a kai.
Fool, 8. Vale, faha.
36
Foolhardy, v. Ohonoa.
Foolish, a. Vale, fakagagau, faka-
heheva, f akahihiaga, f akatakavale,
hioa.
Foot, s. Vae.
Football, s. Koe vaiga aka bulu.
Footrule, s. Me‘a fua.
Footstep, s. Aluaga, tobuvae.
For, prep. Ki, maa, mo, moo.
Forage, v. Ke babani.
Forbear, v. Ke kataki.
Forbid, v. Ke taofi.
Force, s. Malohi.
Force, v. Ke fakamalohi.
Ford, s. Aaaga.
Ford, v. Ke aa.
Fore, a. Kimua.
Forebode, v. Ke amanaki-kovi, ke
tuahaa. S8-2SSIS
Forecast, v. Ke hauni, ke taelago-
keimamao.
Forefather, s. Matua i mua, ulumo-
tua.
Forefinger, 8. Motua tuhu.
Forehead, s. Foi lae, tauoluga.
Foreign, a. Fakapapalagi, fakamuli.
Foreigner, s. Koe papalagi, koe
muli.
Foreland, s. Mui fonua, muitolotolo.
Foreman, s. Ofisa bule.
Foremast, 5. Fana tau mua.
Foremost, a. Muomua.
Forenoon, s. Bogibogi.
Forepart, s. Koga kimua.
Forerank, s. Otu mua.
Forerun, v. Ke muomua.
Forerunner, s. Fakamelomelo.
Forest, s. Vao.
Forestall, v. Ke haohaomua.
Foretaste, v. Ke amanekina.
Foretell, v. Ke fakakikite.
Forethought, s. Tokateu.
Foretold, a. Ke kikite.
Forever, ad. Taetuku, o taegata.
Forfeit, v. Ke tuku mai, ke mole,
ke gaue kovi.
Forge, s. Koe botu tuki aga ukamea.
Forgery, s. Koe tohi kaka4 ae higoa.
o ha taha kehe.
Forget, v. Ke galo, ke fakagalo.
Forgetful, a. Lotogalogalo.
Forgive, v. Ke fakamolemole.


FRA
FRO
Fork, 8. Huhu.
Fork, v. Ke magamaga.
Forlorn, a. Liekina, paea.
Form, 5. Aga, fua.
Formation, s. Koe aga o hono gaohi.
Former, a. Muaki.
Formerly, ad. Kuoga kuo hili.
Formidable, a. Fakamanavahe, lahi
fakaulia.
Fornication, s. Feauaki.
Forsake, v. Ke liaki, ke lusa.
Forswear, v. Ke fuakava loi.
Fort, s. Kolo malohi.
Forthwith, ad. Leva.
Fortify, v. Ke fakamalohi.
Fortitude, 8. Againalohi, aga faaka-
taki, fakatoatele.
Fortress, s. Kolo malohi.
Fortunate, a. Monuia, agakoloa,
ato, taimalie.
Fortune, s. Koloa.
Forty, a. Fagofulu.
Forward, a. Ke laka ki mua.
Foster, v. Ke bujiaki.
Foul, a. Taemaa (filthy); bonobonoi
(wind).
Foul (collision), v. Ke fepaki.
Found (discover), v. Kuo ilo.
Found (establish), v. Ke fokotuu.
Foundation, s. Tuuga.
Founder, v. Ke goto hifo.
Fountain, 8. Matavai.
Four, a. Fa.
Four-footed, a. Veefa.
Fourscore, a. Valugofulu.
Fourteen, a. Hogofulu ma fa.
Fowl, s. Moa.
Fox, s. Fokisi (t.e.).
Fraction, s. Falakiseni (t e.).
Fractious, a. Faa iteita.
Fracture, v. Ke faji, ke foa.
Fragile, a. Pelepelegeji, galebolebo.
Fragment, s. Keikeinaga, momoi-
me‘a.
Fragrant, a. Namulelei.
Frail, a. Vaivai, fakalekeji, faka-
lekelekeji.
Frailty, s. Hegofua.
Frame, v. Ke fakalava, ke fakatu-
fuga‘i.
Frame, s. Me‘a alu takai.
Franchise, v. Ke fakatauataina.
37
Frank, a. Totonu.
Frankincense, s. Laibeno.
Frankly, ad. Fakahaha.
Frantic, a. Lili.
Fraternal, a. Aga fakatuogaane.
Fraud, s. Kaka.
Fraudless, a. Taekaka.
Fraught, a. Fonu.
Fray, s. Ke.
Fray, v. Ke fakamulumului.
Freckle, s. Teelago‘a ae mata.
Free, 5. Tauataina, gofua.
Free, a. Ata, ataatafia, ataataina,
hafunoa.
Freely, ad. Faiteliha, fai fiefai.
Freetrade, s. Koe fakahu koloa tae
tute ki ha fonua kehe.
Freeze, v. Ke fakamohe.
Freight, s. Feleti (t.e.), uta.
French, a. Fakafalanise.
Frequent, a. Toutuu, fakamauga.
Frequent, v. Ke mauga, ke faka-
mauga.
Frequently, ad. Liuga lahi.
Fresh, a. Foou (new); mokomoko
(cool).
Fret, v. Ke fakamahuahu.
Friction, s. Milimili.
Friday, s. Falaite (t.e.).
Friend, s. Kaiga, kau me‘a, feleni
(t.e.).
Friendless, a. Paea, ulutefua.
Friendly, a. Agaofa.
Fright, s. Manavahe, teteki.
Frighten, v. Ke fakamanavahe4, ke
fakailifia.
Frigid, a. Momoko.
Frigidly, ad. Aga fakamomoko.
Fringe, v. Ke fakabao.
Frisk, v. Ke hobohobo.
Frivolous, a. Vaiga.
Frizz, v. Ke fakamigimigi.
Frock, s. Kofu tua fakafefine.
Frog, s. Boto.
Frolic, v. Ke fakava.
Frolicsome, s. Fakava.
From, prep. Mei, meia.
Front, v. Ke fakamatababa.
Front, s. Mua, ao.
Frontage, s. Toumua.
Frost, s. Falosite (t.e.), koe liahau
kuo hoko o hage koe ai i


GAL
GAR
Froth, s, Koa, kokoa.
Frothy, a. Koaia.
Frown, s. Mataita.
Frugal, a. Nimamau.
Fruit, 5. Fua oe akau, foiakau.
Fruit, v. Ke fua.
Fruitful, a. Fuaia.
Frustrate, v. Ke taofi.
Fry, v. Ke fakabaku.
Frying pan, s. Meafakabaku;
Fuel, s. Fefie.
Fugitive, a. Feheheaki.
Fugitive, s. Koe tagata hola.
Fulcrum, s. Lago.
Fulfil, v. Ke fakakakato, ke faka-
hoko, ke fakamooni.
Fulgency, a. Gigila.
Full, a. Pito, fonu, gaobo, hokituu,
taulofu.
Full-eyed, 8. Matakikila (low).
Fulsome, a. Fakalielia.
Fume, 5. Ahu, mao.
Fumigate, v. Ke fakaahu.
Fun, s. Fakava, fakakata.
Function, s. Lakaga gaue.
Fund, s, Paaga.
Funeral, 5. Butu.
Fungus, s. Teligeliga.
Funnel, s. Matei, me‘a ave aga ahu.
Funny, a. Me‘a hua, fakakata.
Fur, s. Fulufulufi manu.
Furious, a. Fufue.
Furl, v. Ke pelu la.
Furlough, s. Koe fakagofua ke alu.
Furnace, s. Foanise (t.e.), tutuaga
ukamea.
Furnish, v. Ke teuteu.
Furniture, s. Koe teuteu moe nau-
nau ki he fale.
Further, ac?. Mamaoatu.
Furthest, acZ. Mamaoage, mamao-
taha.
Fury, s. Ita lahi, tubutamaki.
Fuse, v. Ke vai i he mafana.
Fuss, s. Logoa‘a.
Future, s. Aho ka hau.
Fy, int. Ui.
Gab, v. Ke faa lau.
Gabble, v. Ke fetebotebofi.
Gad, v. Ke faa eveeva.
Gaff, s. Kafi (t.e.)j fana-heke.
Gag, v. Ke tabuni ae gutu.
Gaiety, s. Fiefia, fakafiefia.
Gain, v. Ke mafu.
Gaining, s. Totogi oe gaue.
Gainsay, v. Ke fakaikai.
Gait, 8. Aga, oe tebi, laka.
Gala, 8. Katoaga.
Galaxy, 8. Kaniva.
Gale, 8. Havili.
Gall (bile), 8. Vaiahu.
Gall, v. Ke fakamahuahu.
Gallant, a. Toa, fakaeeiki.
Gallant, s. Mamana.
Gallery, s. Fale hala i loto fale.
Gallon, 8. Kalani (t.e.), me‘a fua vai.
Gallop, v. Ke lova, ke lele faka-
vave i he hosi.
Gallows, 8. Tautauaga kakai.
38
Galoche, s. Su fakauha.
Gamble, v. Ke vaiga totogi, ke lafo-
koa.
Game, s. Fakava,. vaiga.
Game (animals), s. Koe fagamanu
kaivao oku tamatei ke kai.
Gander, s. Kusi tagata.
Gang, s. Kautaha.
Gangrene, 8. Ke mate ha koga oe
kakano oe jino kae kei moui ae
tagata.
Gangway, s. Halatoho.
Gap, s. Koe ava.
Gape, v. Ke fakamaga.
Garden, s. Goue.
Gargle, v. Ke bubu.
Garland (flowers), s. Tuiga kakala.
Garlic, s. Koe onioni iki.
Garment, s. Kofu.
Garnish, v. Ke teuteu, ke teu.
Garrison, s. Kau tau oe kolo.
Garter, s. Vesa.


GIM
GNA
Gas, s. Kasa (t.e.), koe mao oku
gaohi mei he makafefie bea oku
tutu koe mama.
Gash, v. Ke tafa, ke tafai.
Gasp, v. Ke fulutamaki.
Gate, s. Mataba.
Gather, v. Ke tanaki (collect) ; ke
toli (pick).
Gaudy, a. Bauhiuhi.
Gaunt, a. Bakaukau, bakabakau.
Gave, v. Nae foaki, nae age.
Gay, a, Malimali.
Gaze, v. Ke jio fakamamau.
Gazette, s. Kasete (tf.e.).
Geese, *. Faga kusi.
Geld, v. Ke poka.
Gelding, s. Hosi fufula.
Gem, s. Maka mahuiga.
Gender, s. Koe faka kalase, tagata
be fefine.
General, s. Eiki bule.
Generate, v. Ke fanau.
Generation, < Generous, a. Agalelei.
Genius, s. Fakabulotu.
Genteel, a. Agafakamatabule, molu-
malu.
Gentile, s. Jenitaile (t.e.).
Gentle, a. Agavaivai, totoka.
Gentleman, s. Matabule.
Gentlemanlike, a. Fijifijimua.
Gently, ad. Fakaalaala, faifaimalie.
Genuine, a. Mooni.
Geography, s. Jiokalafi (t.e.).
Germ (sprout, shoot), s. Huli.
Germinate, v. Ke tubu, ke moto.
Gestation, s. Feitama, ketelau.
Gesture, s. Ke gaue holo ae nima.
Get, v. Ke ma‘u.
Geyser, s. Koe vaivela oku buna
mei he fonua vela.
Ghastly, a. Tetea.
Ghost, 5. Laumalie.
Giant, 5. Tagata kaukaua.
Gibe, v. Ke kata manuki.
Giddy, a. Ninimo.
Gift, s. Me‘a ofa, me‘a foaki.
Gigantic, a. Lahi fakaulia.
Giggle, s. Kata ninivi.
Gild, v Ke pani koula.
Gills, s. Laumea.
Gimlet, s. Vili.
Gin, 8. Jini (t.e.) (spirit); tauhele
(snare).
Ginger, s. Jinija (t.e.), ago.
Gingerly, ad. Fakaeneene.
Giraffe, 8. Jilafe (t.e.).
Gird, v. Ke takataka, ke takai, ke
nonoo.
Girdle, s. Noo.
Girl, s. Taahine.
Girlish, a. Fakataahine.
Girth, s. Belesese hosi.
Give, v. Ke foaki, ke age.
Gizzard, s. Kete oe moa, fatu.
Glad, a. Fiefia.
Gladly, ad. Fiefia.
Glance, s. Jio, hila.
Gland, s. Kalanite (t.e.).
Glare, s. Gigila, gigi, kikila.
Glaring, a. Fakalielia.
Glass, Jioata.
Glassy, a. Hage ha jioata.
Gleam, v. Ke fakateetuli.
Glean, v. Ke utu, ke tanaki.
Glee, 5. Nekeneka.
Glib, a. Hekeheke, heheke.
Glide, v. Ke tafemalie, ke tafetafe,
ke bajika.
Glimpse, s. Ke ilo fakanenefu be.
Glisten, v. Ke tapatapa, malama.
Glitter, v. Ke tapatapa, ke gigila
malama.
Gloaming, s. Ataata.
Gloat, v. Jio fakafaji.
Globe, s. M eafuabotoboto, mamani.
Globular, a. Botoboto.
Gloom, s. Fakaboubouli.
Gloomy, a. Boulietoga, fakababaku.
Glorify, a. Fakaogoogolelei.
Glory, s. Ogoogo, lagilagi, naunau.
Gloss, v. Ke fakagigila.
Glove, s. Kofunima.
Glow, s. Uloulo, ulovela.
Glue, 5. Koe me(a baluji.
Glum, a. Peko.
Glut (over supply), s. Lahi fau.
Glutinous, a. Amio.
Glutton, s. Faa kai.
Gluttony, s. Fatufaia.
Gnarl (knot), s. Tuga‘i akau.
Gnash, v. Ke fegaiitaki, ke gaii.
Gnat, 8. Lago.
39


GRA
GRI
Gnaw, v. Ke fegali, ke gagali, ke
oloola, ke fakagaii.
Go, v. Ke alu, ke haele.
Goal, s. Koe ikuaga.
Goat, 5. Koji (t.e.).
Gobble, v. Ke folo vave.
God, s. Koe Otua.
Goddess, s. Otua fefine.
Godless, a. Taelotu.
Godlike, a. Fakaotua.
Godliness, 5. Agafakaotua, lotu
mooni.
Goggle, v. Ke kikila.
Going, s. Koe alu.
Gold, 5. Koula.
Goldsmith, 5. Tagata tuki koula.
Gone, v. Kuo alu.
Gong, s. Koe nafa ukamea.
Good, a. Lelei, jiaa.
Good-bye, int. Bea mou nofo (used
to those remaining); bea mou
mea‘a (used to those going).
Goodly, a. Tuutai.
Goodness, s. Agalelei.
Goods, s. Koloa.
Goose, s. Kusi (t.e.).
Gore, s. Toto.
Gorgeous, a. Gigila, bauhiuhi.
Gorilla, s. Koe faahiga geli lahi.
Gormandise, v. Ke fatufaia.
Gospel, s. Kosipeli (t.e.), koe ogoogo
lelei.
Gossip, v. Ke talanoa launoa.
Gourd, 8. Hina.
Gout, s. Vae fufula.
Govern, v. Ke bule.
Governess, s. Fefine fai lautohi.
Government, s. Buleaga.
Governor, s. Kovana (Z.e.), koe bule.
Gown, 8. Kofu tua ae fefine.
Grab, v. Ke faaoa.
Grace, s. Kelesi (t.e.), aloofa.
Graceful, a. Fakaofoofa.
Gracious, a. Aloofa, agalelei.
Grade, s. Faahiga.
Gradual, a Faifaimalie.
Graft, v. Ke fakahoko.
Grain, s. Koane, tega (seed).
Grain (wood), s. Alaalava.
Grammar, 8. Koe tohi oku ne fakaha
ae higoa oe g. kubufilea, moe aga
40
a h. tuu ae lea ki he lea i he kubu,
bea moe botu totonu he tuu ai.
Granary, s. Feleoko.
Grand, a. Lelei lahi aubito.
Grandchild, s’ Mokobuna.
Grand-parent, s. Kui.
Granite, s. Maka fefeka.
Grant, v. Ke tuku, ke foaki.
Grape, s. Kelepi (t.e.).
Graphic, a. Fakamatala.
Grapple, v. Ke buke.
Grasp, v. Ke kuku.
Grasping, a. Manumanu.
Grass, s. Mohuku, mujie.
Grasshopper, s. Hee.
Grate, v. Ke kiliji, ke olo.
Grateful, a. Fakafetai.
Grater, s. Meakiliji
Gratify, v. Ke fakafiemalie.
Gratitude, s. Fakahougafi, houga.
Gratulate, v. Ke tala ete fiefia i lie
monuia o ha taka kehe.
Grave, s. Faijboka.
Grave, a. Loto mamafa.
Gravedigger, s. Haatufuga.
Gravel, s. Onebata, bata.
Gravestone, s. Maka fakamanatu.
Graveyard, s. Tanuaga.
Gravitation, s. Koe malohi oe loto
mamani oku ne fuji ae g. me/a
kotoabe ki he fuga o mamani.
Gravy, s. Huhua oe kakano kuo
moho.
Gray, s. Hina.
Graze, v. Ke kai mujie.
Grease, s. Gako (fat); lolo (oil).
Greasiness, s. Lolololo.
Great, a. Lahi.
Greedy, a. Uakai (ravenous); manu-
manu (covetous).
Greek, s. Koe kakai o Kalisi.
Green (colour), a. Lanu mata.
Green, a. Mata, mui.
Greet, v. Ke tala ae ofa.
Grey, s. Meamea.
Grey-headed, a. Vake.
Grief, s. Mamahi.
Grieve, v. Ke tagilaulau, ke faka-
ojiojiloto.
Grill, v. Ke tunu.
Grime, s. Fakauli.


HAL
HAN
Grin, v. Ke ina.
Grind, v. Ke momoji.
Grindstone, s. Fuaga.
Grip, v. Ke buke.
Gripe, s. Ke laga ae kete.
Gristle, v. Kateliji.
Grit, 8. Oneone.
Groan, s. Toe, gugulu, toetoe.
Grocer, s. Tagata fakatau mea kai,
ae suka, etc.
Groom, s. Tagata tauhi hosi.
Grope, v. Ke fafa, ke taufa, ke
tautaufa.
Gross, a, Fuu jino.
Ground, s. Kelekele.
Groundless, a. Tae hano tefito, lohv
Group, s. Fuhiga (cluster).
Grove, s. Vao nae to.
Grovel, v. Ke totolo i he kelekele.
Grow, v. Ke tubu, ke tubufakaholo.
Growl, v. Ke lauga.
Grub, v. Ke vaku hake ae kelekele.
Grub, s. Unufe.
Grudge, v. Ke mamae, ke. fakafaji-
faji.
Gruff, a. Fakamahui.
Grumble, w. Ke lauga, ke hanu, ke
fakagugu.
Guano, s. Tee manu.
Guard, v. Ke leo, ke fakafeao.
Guardian, a. Tauhi.
Guess, v. Ke mate‘i, ke mate mai.
Guest, 5. Kaigaaahi, kau fonoga.
Guide, v. Ke tataki, ke taki, ke
fakahinohino.
Guile, s. Kaka.
Guilt, s. Hia.
Guilty, a. Halaia.
Gulf, s. Kulifi (t.e.) maga‘i vai ;
komaki.
Gullet, 5. Moga.
Gum, s. Teenifo.
Gun, s. Meafana.
Gunpowder, s. Onefana, one.
Gurgle, v. Ke bubu.
Gush, v. Ke buna mai.
Gust, s. Matagi to.
Gut, s. Gakau.
Gutter, 8. Tafeaga vai.
Guzzle, v. Ke faa kai be faa inu.
H
Haberdasher, s. Koe tagata faka-
tau kofu.
Haberdashery, s. Koloa tupenu.
Habit, s. Aga.
Habitable, a. Ala npfoia.
Habitant, s. Kakai.
Habitation, s. Nofoaga, abi.
Habituate, w. Ke fakamatau.
Had, pret. Ne mau.
Hades, s. Hetesi (t.e.).
Haft, s. Fakavaka, fakaejia.
Haggard, a. Matatutue.
Hail, s. Uha maka.
Hair, s. Louulu, fulufulu.
Hairy, a. Fulufulu, mafulu.
Hale, a. Malohi.
Half, s. Vahe e taha, vaeuamalie.
Half-caste, <$. Loma.
Half-pay, s. Vahega malolo.
Half-penny, s. Hepeni (tf.e.).
Hall, s. Falehala i lotofale; fuu fale
lahi.
Halleluiah, s. Aleluia (£.e.).
Halloo, v. Ke kalaga, ke kaila.
Hallow, v. Ke fakatabu£i.
Halt, v. Ke nofo, ke tuu ; ke kecu
(limp).
Halter, s. Maea ae hosi.
Halve, v. Ke vaeuamalie.
Ham, .s’. Tega, hami (t.e.).
Hamlet, s. Koe kii kolo, botu kakai.
Hammer, s. Hamala.
Hammock, s. Mohega tautau.
Hand, s. Nima.
Handcuff, v. Ke navei, ke nave-
navei.
Handcuff, s. Vesa ukamea ki he
nima ae kau bobula.
Handkerchief, 8. Holoholo.
Handle, v. Ke fakameaa, ke fealae-
kina, ke alaji, ke milihi.
Handsome, a. Hoihoifua, touleke-
leka.
Handy, a. Nimaboto.
41


HAZ
HEL
Hang, v. Ke tautau.
Happen, v. Ke hoko.
Happy, a. Monuia.
Harangue, s. Malaga.
Harrass, v. Ke fakafiufiu, ke faka-
feeli.
Harbinger, s. Koe taha oku muo-
mua o talifaki, fakamelomelo.
Harbour, 5. Taulaga.
Hard, a. Fefeka, fekefeka; totola
(too fresh) ; tutuna (lumpy); fai-
gataa (difficult) ; mahimago (cal-
lous) ; makaka (unyielding); haa-
haajia (uncomfortable, applied to
the stomach).
Hard-hearted, a. Lotofefeka, taeofa,
ogogataa.
Harden, v. Ke fakabakaka, ke
fakafefeka; ke fakamataila (cal-
lous).
Hardly, ad. Ikai meimei.
Hardy, a. Malohi.
Hark, v. Ke fanogo, ke ogo.
Harlot, s. Fefine agahala, muitau.
Harm, s. Kovi, mala.
Harmless, a. Agalelei, tae ha kovi.
Harness, s. Teuteu oe hosi.
Harp, 5. Haape (t.e.).
Harpoon, s. Tao velo tofuaa.
Harrow, s. Me‘a fakatoka lelei kele-
kele.
Harsh, a. Agamalohi.
Harvest, s. Ututa‘u.
Hash, v. Ke tofitofi.
Haste, v. Ke fakavave, ke faka-
tootoo.
Hastily, ad. Fakavave, fakatootoo.
Hasty, a. Vave ; ita vave.
Hat, s. Tata.
Hatch, v. Ke fofoai, ke toloaki.
Hate, v. Fehia, ke taufehia.
Hateful, a. Fehianekina.
Haughty, a. Fielahi, agahiki, faka-
futofuta.
Haul, v. Ke fuji.
Haunch, s. Tega, alaga.
Haunt, v. Fakamauga.
Have, v. Ma£u.
Havoc, s. Maumau‘i, fakaauha.
Hawk, v. Ke ka, ke kaka.
Hay, s. Mohukumomoa.
Hazard, v. Ke ahiahi.
42
Hazy, a. Kakabu, kabu.
He, pron. Aia, eia, ia.
Head, s. Ulu.
Headache, s. Gagau ae ulu.
Headland, 5. Mui fonua, muileleu
muitolotolo.
Head-quarters, 5. Nofoaga oe bule
lahi.
Headstrong, s. Paogataa.
Head-wind, s. Matagi tokai.
Heal, v. Ke fakamoui, ke heheka
(wound).
Health, s. Maldlo, moui lelei.
Healthy, a. Moui lelei.
Heap, v. Ke fokotuu, ke hilifaki.
Heap, s. Tuuga, fototuuga.
Hear, v. Ke fanogo.
Hearken, v. Ke fakafanogo, ke
tokaga.
Hearsay, s. Talanoa.
Hearse, s. Jaliote ave butu.
Heart, s. Mafu.
Heartache, s. Eoto mamahi.
Heartily, ad. Fakamatoato.
Hearty, a. Moui lelei.
Heat, s. Mafana, bubuha.
Heat, v. Ke fakamafana, ke faka-
vela.
Heath, s. Toafa.
Heathen, s. Hiteni (t.e.) kakai tae-
lotu.
Heathenish, a. Fakahiteni.
Heave, v. Ke hiki hake, ke hake.
Heaven, s. Hevani (t.e.) lagi.
Heavenly, a. Fakahevani, fakalagi.
Heavily, ad. Fakamamafa.
Heavy, a. Mamafa.
Hebrew, s. Hebelu (t.e.) koe lea oe
kakai Jiu.
H edge, 5. Koe a moui.
Heed, v. Ke tokaga.
Heedful, a. Aga tokaga.
Heedless, a. Taetokaga, taevakai.
Heel, s. Muivae.
Heifer, s. Uhiki‘ikau.
Height, s. MaoJuga.
Heighten, v. Ke fakamaoluga, ke
hiki hake.
Heinous, a. Hiamatea.
Heir, s. Koe hoko.
Held, v. Nae buke.


HIG
HON
Hell, 8. Heli (t.e.) botu oe kau
malaia.
Hellish, a. Fakaheli.
Helm, s. Foheuli.
Helmet, s. Tata ukamea.
Help, v. Ke tokoni.
Helpless, a. Majiva tokoni, vaivai.
Helve, s. Fakavaka.
Hem, s. Tapa‘i kofu.
Hem, v. Ke tuitui hono tapa.
Hemisphere, s. Hemisifia (t.e.) koe
vahe e taha o mamani.
Hemorrhage, s. Tafe ae toto.
Hen, s. Motua moa.
Hence, ad. Mei heni.
Henceforth, ad. Gata mei heni.
Hencoop, s. Finaki.
Her, pron. Ene, hono.
Herald, v. Ke fanogonogo.
Herb, s. Akau iki.
Herculean, a. Malohi aubito.
Herd, s. Faga manu.
Here, ad. I heni. •
Hereafter, ad. Amui.
Hereby, ad. I he me‘a ni.
Heresy, s. Faahiga lotu he.
Hereunto, ad. Ki heni.
Heritage, s. Tofia.
Hermit, s. Ko ha taha oku nofo
toko taha.
Hero, s. Tagata toa.
Heroine, s. Fefine toa.
Herself, pron. Eia, maana (for her-
self).
Hesitate, v. Ke fetoumouaaki, ke
toumoua, ke fakatoumoua.
Hew, v. Ke ta.
Hiccough, s. Lona.
Hid, a. Lilo, manimo.
Hidden, a. Fufu.
Hide, v. Ke fufu, ke toitoi, ke toi,
ke fakafufu, ke fakalafi, ke faka-
toitoi.
Hideous, a. Fakaulia.
High, a. Maoluga (lofty); fuga
(elevated); haha (tainted).
Highland, 8. Fonua mougaia.
Highlander, s. Koe kakai mei Siko-
tilani.
Highly, ad. Lahi hake.
Highminded, a. Loto fie lahi.
Highness, 5. Eiki.
High-priest, 8. Taulaeiki Lahi.
High-road, s. Hala buleaga.
High-spirited, a. Loto toa, loto lahi.
High-tide, s. Taulofu‘u.
High-water, s. Tahi hua.
Highway, s. Halamotua.
Hill, s. Jia.
Him, pron. Ene, hono.
Himself, pron. Eia, maana (for
himself).
Hinder, v. Ke fakabibi, ke faka-
biko, ke abajia, ke taofi.
Hindmost, a. Fakamuimui.
Hindrance, s. Fakabiko.
Hinge, s. Me‘a tautauaga mataba.
Hint, v. Ke fakatauhihi, ke fakaolo^
ke fakaoloolo.
Hip, 5. Noko, alaga.
Hire, v. Ke no, keuga.
His, j)ron. Ene, haana, aana, aia,.
hono, oona, oia.
History s. Koe tohi oku ne fakaha
ae g. me‘a nae fai i he g. kuoga
kuo hili.
Hit, v. Ke ta.
Hither, ad. Ki heni.
Hithermost, a. Taubotumai.
Hitherto, ad. O a‘u mai ki heni.
Hoard, v. Ke fokotuu, ke tanaki.
Hoarse, a. Fa ae leo, fafa.
Hoary, a. Hina, vake.
Hobble, v. Ke ketu, ke tekoni, ke
koni.
Hoe, 5, Huo.
Hog, s. Buaka.
Hoggish, a. Aga fakabuaka.
Hoist, v. Ke fuji hake (lift up)
ke fai la (sail).
Hold, v. Ke buke (grasp); ke faka-
maumau (restrain); tuku (stop).
Hold, s. Ana (ship’s), liu
Hole, s. Luo, tafu.
Holiday, s. Aho katoaga, aho oku
tuku ai ae gaue.
Holiness, s. Maonioni.
Hollow, a. Labo, geeji, luoluo.
Holy, a. Tabu, maonioni.
Homage, 5. Fakaabaaba.
Home, s. Abi.
Homely, a. Agamaluia.
Honest, a. Maonioni, totonu.
Honesty, s. Agatonu.
43


HOW
HYS
Honey, 8. Honi (t.e.).
Honour, v. Ke fakalagilagi.
Honour, s. Ogoogolelei, hakeaki‘i.
Hoodwink, v. Ke fakabuli.
Hoof, s. Geeji vae.
Hook, s. Matau.
Hoop, s. Ukamea takai.
Hoot, v. Ke kaila manuki.
Hop, v. Ke hobohobo.
Hope, s. Amanaki-lelei.
Hope, v. Ke amanaki.
Hopeless, a. Tae amanaki.
Horizon, s. Tafaakilagi, papaaelagi.
Horn, s. Nifo oe manu.
Horrible, a. Fakailifia.
Horrify, v. Ke fakalilifu.
Horror, s. Fuu manavahe.
Horse, 8. Hosi (2.e.).
Horseback, s. Heka hosi.
Horse-hair, s. Fulufulufi hosi.
Horseman, s. Tagata heka hosi.
Hosanna, s. Hosana (t.e.).
Hose, s. Sitokeni loloa (t.e.).
Hospitable, a. Faa fakaafe, agalelei.
Hospital, s. Fale tauhi mahaki.
Host, s. Matabule oku aana ae
katoaga.
Hostage, s. Ha taha kuo fakabobu-
la‘i ke fakamooni ki he alea pau.
Hostile, a. Matamatatau.
Hostility, 5. Fakafili.
Hot, a. Vela (heat); kakaha
(fiery) ; laa (sun) : afu (red hot);
fakafifiji (spice).
Hot-headed, a. Loto lahi, aga-
kakaha.
Hotness, s. Aga kakaha.
Hour, s. Houa (£.e.).
Hourly, a. Fakahoua.
House, s. Fale.
House, v. Ke faolaki.
Household, s. Kau nofoaga, kau
nonofo.
Housekeeper, s. Fefine tauhi fale.
Hover, v. Ke lofa, ke taukapa.
How, ad. Fefe.
Howl, v. Ke tagi, ke tagilaulau.
Hubbub, 8. Maveuveu.
Huddle, v. Ke fetaomi, ke fetao-
taomi, ke fekului.
Hue, 8. Lanu.
Huffy, a. Iteita.
Hug, v. Ke faufua, ke fekului.
Huge, a. Lahi fau.
Hull, s. Jino oe vaka.
Hum, v. Ke mumuhu.
Human, a. Aga fakatagata.
Humane, a. Agaofa.
Humanely, ad. Agalelei.
Humankind, 5. Faahiga ae tagata,.
Humble, a. Agavaivai.
Humbly, ad. Taefielahi.
Humbug, s. Koto launoa.
Humid, a. Hauhau, gaugau, haujia.
Humiliation, s. Moulaloa.
Humorous, a. Fakakata.
Humour, s. Aga.
Humpback, s. Tuabiko.
Hundred, s. Teau.
Hunger, s. Fiekaia, alefa, ii, hali-
fuea, halofia.
Hungry, a. Fiekai, alefa, augalua,
taitai.
Hunt, v. Ke kumi, ke tuli manu,
ke aalu.
Hurl, v. Ke liji, ke li, ke atugi.
Hurrah, v. Ke fakaulu.
Hurricane, s. Afa.
Hurry, v. Ke fakavave, ke fakata-
teme, ke fakatatemeteme.
Hurt, v. Ke fakamamahi, ke maojia.
Hurt, s. Mamahi.
Hurtful, a. Pauu.
Husband, s. Unoho.
Husbandmen, s. Tagata tauhi goue.
Hush, a. Naa.
Husk, a*. Kafukafu.
Hustle, v. Ke feluluaki.
Hut, s. Fale jii.
Hymn, s. Himi (t.e.) hiva
| Hypocrite, 5. Malualoi.
, Hysterics, 8. Mahaki kata.
44


1
I, pron. Ko au, au, kita (familiar
only).
Ice, s. Aisi (t.e.), vai mohefefeka.
Iceberg, s. Koe mouga aisi.
Icily, ad. Aga momoko.
Icy, a. Momokoii.
Idea, s. Fakakaukau.
Identical, a. Hono tatau, hono
tatau mate.
Identify, v. Ke ilo fakapapau.
Idiom, s. Koe lea faka ae fonua.
Idiot, s. Koe vale, koe faha, ko ha
taha nae fanau‘i vale.
Idle, a. Fakabikobiko.
Idol, s. Tamabua.
Idolatry, s. Koe lotu ki he tamabua.
Idolise, v. Ke ofauuuu.
If, con. Ka, kapau.
Ignite, v. Ke tutu, ke tolo.
Ignoble, a. Tua, fakatua.
Ignoramus, s. Ko ha taka vale bea
ikai boto i ha me‘a.
Ignorant, a. Vale, tae ilo.
Ignore, v. Ke tae tokagai.
Ill, a. Mahaki.
Ill-bred, a. Vale i he aga ; taefaka-
abaaba.
Illegal, a. Tabu, tae fai ki he lao.
Illegible, a. Tae mahino hono tohi.
Illiberal, a. Nimamau, agakovi.
Illimitable, a. Tae hano gataaga.
Illiterate, a. Vale i he lautohi.
Ill-natured, a. Lotoiteita.
Illness, s. Mahaki (people) ; tegi-
tagi (chiefs), buluhi (King).
Illude, v. Ke kaka.
Illume, v. Ke fakagigila, ke faka-
mama.
Ill-tempered, a. Lotoiteita.
Illuminate, v. Ke fakamahino hono
aga; ke fakamamagia.
Illustrate, v. Ke fakamatala.
Illustrious, a. Ogoogo.
Ill-will, s. Lotokovi.
Image, s. Imeji (£. tata.
Imagination, 5. Mahalo, fakakaukau
oe loto.
Imagine, v. Ke fakalaulauloto, ke
tokaage.
Imbecile, 5. Vale.
Imbibe, v. Ke inumia.
Imbitter, v. Ke fakakona.
Imitate, v. Ke faifaitaki.
Imitation, s. Koe faifaitaki kaka.
Immaculate, a. H aohaoa, tae ha ila.
Immaterial, a. Tae mamafa.
Immature, a. Mui.
Immeasurable, a. Tae lava hono fua.
Immediately, ad. Anaini, leva.
Immense, s. Lahi fakamanavahe.
Immerge, ) v. Ke uku (dive), ke
Immerse, ) fakauku.
Immigrate, v. Ke alu o nofo i muli.
Immoderate, a. Lahi kovi fau.
Immodest, a. Taema, taemigao.
Immoral, a. Aga fakakakano.
Immortal, a. Taemate.
Immortalise, v. Ke fakataemate.
Immovable, a. Makatuu, tuu tae-
gau‘e.
Immutable, a. Tae faa liliu.
Impacable, a. Taefaalolomi.
Impair, v. Ke fakakovi, ke mau-
mau‘i.
Impannel, v. Ke tohi ae higoa oe
kau jula.
Impart, v. Ke atu, ke foaki.
Impartial, a. Tae filifilimanako.
Impassable, a. Ikai faa laka‘i.
Impassion, v. Ke fai ihe ita lahi.
Impassive, a. Tae ogo’i mamahi.
Impatient, a. Tae faa kataki.
Impeach, z. Ke fakailo ha bule.
Impecunious, a. Majiva paaga.
Impede, v. Ke fakabiko, ke faka-
faigataa.
Impediment, s. Ke tajipa i he lea,
ikai faa lea, leovale.
Impel, v. Ke veloatu.
Impend, v. Ke amanaki, ke faka-
mohemeiulu.
Impenitent, a. Taefakatomala.
Imperative, a. Fekau tae lilui.
Imperceptible, a. Taeiloa, taeiloga.
Imperfect, a. Taekakato.
45


IMP
INC
Imperial, a. Fakatufi fakaleveleva.
Imperil, v. Ke tuu ihe tuutamaki.
Imperious, a. Fielahi, fakamofuto-
futa, houtamaki.
Imperishable, a. Taeauha, taemate.
Impertinent, a. Talauhui, fieina-
tamua.
Impetuous, a. Fakamalohi, agaka-
kaha.
Impious, a. Taelotu.
Implacable, a. Taefakamolemole.
Implant, v. Ke tutu‘i, ke to.
Implement, 5. Me‘a fakatufuga(tool);
ibu (utensil).
Implicate, v. Ke fakabiki, ke faka-
kau.
Implore, v. Ke tagi, ke hu, ke kole.
Impolite, a. Taefakaabaaba.
Import, v. Ke omai ha koloa mei ha
fonua kehe.
Importance, s. Me'a mamafa.
Important, a. Mamafa, maogooga.
Importunate, a. Koletaumau, havele.
Importunity, s. Koletaumau.
Importune, v. Ke kolekole.
Impose, v. Ke fakakavega.
Imposition, s. Kaka.
Impossible, a. Tae faa fai, ikai
mafai.
Impost (duty), s. Koe tute (t.e.).
Imposter, s. Koe tagata kaka.
Imposture, s. Kaka.
Impotent, a. Tae mafai.
Impound, v. Ke fakahu ki a manu.
Impoverish, v. Ke fakamajiva, ke
fakatakabe.
Impracticable, a. Tae faa fai, ikai
mafai.
Imprecate, v. Ke fakamalaia.
Imprecision, s. Tae totonu.
Impregnate, v. Ke fakafeitama.
Impress, v. Ke maogo.
Impressive, a. Molumalu.
Imprint, v. Ke fakailoga.
Imprison, v. Ke fakabobula, ke
fakahu.
Improbable, a. Ikai mooni.
Impromptu, a. Ke lea taeteuteu.
Improper, a. Taetau, taegali.
Improve, v. Ke gaohi ke leleiage.
Improvident, a. Ke tae tokonaki ki
he aho ka hau.
Improviso, ad. Tae fakakaukau,
taefifili.
Imprudent, a. Mahehei.
Impudence, s. Fiematamua, faka-
feiloaki, ganagana.
Impudent, a. Fiematamua, fielahi,
talauhui, ganagana.
Impulse, s. Ke fai moe loto oho.
Impunity, s. Fakaata mei he tautea.
Impure, a. Taemaa, taehaohaoa.
Impute, v. Ke lau ki ai, ke tuku.
In, prep. I, ihe.
Inability, s. Taemafai.
Inaccurate, a. Taetotonu, hala.
Inaction, s. Taegaue, fakabikobiko.
Inadequate, a. Taetau, taefeuga.
Inanimate, a. Me‘a taemoui.
Inapplication, 5. Fakabikobiko.
Inappropriate, a. Taehoa, taetau,
taegali.
Inarticulate, a. Taebuaki lea
totonu, leovale.
Inasmuch, ad. O behe.
Inattention, s. Tautekovi, faka-
tatakuane.
Inattentive, a. Taetokaga.
Inaudible, a. Taeogo.
Inaugurate, v. Ke fakanofo.
Incalculable, a. Taefaalaua.
Incapable, a. Tae lava me‘a.
Incarcerate, v. Ke fakabobula.
Incarnation, s. Ke kofu aki ae jino,
o hage koe laumalie.
Incase, v. Ke fao buha.
Incautious, a. Taefakabotoboto, tae-
teteki, taevakai.
Incendiarism, s. Koe hia oe tutu
fale.
Incense, s. Koe tutu me'a namu
kakala.
Incessant, a. Taetuku.
Inch, 5. Iniji (t.e.) me‘a fua.
Incident, s. Me‘a oku hoko, aia oku
hoko.
Incision, s. Tafa, lavea.
Incite, v. Ke fakaloto‘i ke gaue, ke
ue‘i ae loto, ke vaavaaki, ke
fakabutobuta, ke fakakeke, ke
fakatebekia.
Incivility, 8. Aga taefakaabaaba.
Inclement, a. Alotamaki.
46


IND
ING
Incline, v. Ke fakatafa (to lean),
ke fakabiko'i (to bend); ke faka-
tokagafi (dispose).
Inclose, v. Ke a‘i, ke akilotoa, ke ai
ki loto.
Include, v. Ke lau fakataha, ke kau
taha.
Incognito, a. Buli, tae fakahaha.
Income, s. Vahega.
Incommode, v. Ke fakaabiabi.
Incommutable, a. Tae gofua ke
tala.
Incomparable, a. Taelava ke faka-
tatau.
Incompetent, a. Taemafai.
Incomplete, a. Taeoji, taekakato.
Incomprehensible, a. Tae faa ilo,
tae faa fakamahino.
Inconsiderate, a. Taefakakaukau,
taetokaga.
Inconsistent, a. Taehoa.
Inconsolable, a. Tae faa fakafiemalie.
Inconstant, a. Taemau, veiveiua,
taetaumau, faaliliu.
Incontestable, a. Tae faa fakakikihi.
Inconvenient, v. Ke fakabiko, ke
fakaogojia.
Incorrect, a. Taetotonu, hala.
Incorrigible, a. Fakamatafatu.
Incorrupt, a. Tae faa auauha.
Incorruption, s. Tae faa auauha.
Increase, v. Ke tubu o lahi; toloi
(extend) ; tubulaki (advance),
vivini.
Incredible, a. Taemooni.
Incredulous, a. Taetui, ikai faa tui.
Incriminate, v. Ke fakahalaia.
Incurable, a. Tae faa fakamoui.
Indebted, a. Moua.
Indecent, a. Fakalielia.
Indecorous, a. Taetau.
Indeed, ad. Mooni.
Indefinite, a. Taemau.
Indelicate, a. Agataema.
Indent, v. Fakamakoko.
Independent, a. Ke taefalala, taua-
taina.
Indian, s. Koe kakai o Initia.
Indicate, v. Ke fakahinohino.
Indifferent, a. Taetokaga.
Indignant, a. Ita, tubutamaki,
fifiji, fakafifiji.
Indignity, 8. Agataetau.
Indirect, a. Ikai totonu.
Indiscreet, a. Vale.
Indispose, v. Mahaki.
Indistinct, a. Taemahino, balai, fa-
kauliulilatai.
Individual, a. Ha foi toko taha.
Indolent, a. Fakabikobiko, makau.
Indoor, a. I loto fale.
Induce, v. Ke talauhuaki, ke faka-
lotofi.
Indulge, v. Ke tuku ke fai, ke faka-
fiemalie.
Industrious, a. Faagaue.
Inebriate, v. Ke kona.
Ineffectual, a. Vaivai ke taofi.
Inelegant, a. Tae matamata lelei.
Inequality, 5. Taefakatatau.
Inevitable, a. Kuo pau.
Inexcusable, a. Tae faa fakamole-
mole.
Inexorable, a. Uefigataa.
Inexperience, 5. Tae maheni, taeboto.
Inexplicable, a. Taefaafakamau.
Inextricable, a. Taefaavete.
Infallible, a. Tae faa hala, taehala.
Infamous, a. Fakalielia, ogoogokovi.
Infant, s. Tamajii valevale.
Infectious, a. Bibihi.
Inferior, a. Jii hifo.
Infertile, a. Taefua.
Infest, v. Ke fakafiu.
Infidel, s. Fakaikai Otua.
Infinite, a. Taegata.
Infirm, a. Vaivai.
Inflame, v. Ke tutu; ke fakakala-
kala.
Inflammable, a. Tutu gofua.
Inflammation (swelling), s. Hifoa.
Inflict, v. Tautea.
Influence, v. Ke bule‘i. t
Influenza, s. Fofonu.
Inform, v. Ke tala (apprise); ke
fakaha (instruct).
Information, s. Koe me‘a oku tala.
Infuriate, v. Ke fakalili, ke fakaita.
Infuse, v. Ke ligi ki ai.
Ingenious, a. Boto i he filioi, faka-
meaa, nimameaa.
Ingenuous, a. Fai totonu.
Inglorious, a. Ogoogokovi.
Ingraft, v. Ke fakatubu foou.
47


INS
INT
Ingratitude, 8. Ofa taehouga.
Ingress, s. Huaga.
Inhabit, v. Ke nofo ai, ke faka-
kakai.
Inhabitant, s. Kakai.
Inhale, v. Ke manava.
Inherit, v. Ke ma‘u i he tuku
fakaholo.
Inheritance, s. Tufakaga, tofia.
Inhospitable, a. Taefakaafe.
Inhuman, a. Agapago, agakovi
aubito.
Iniquity, s. Agahala, hia.
Initial, s. Koe uluaki mata'i tohi
o ha kubu‘ilea.
Inject, v. Ke fana ki lotO.
Injunction, s. Fekau.
Injure, v. Ke fai ha kovi, ke faka-
mele.
Injustice, s. Taetotonu.
Ink, s. Vaitohi.
Inkstand, s. Tuuga vaitohi.
Inland, s. Tukuuta, lotofonua.
Inlay, , r. Ke fonoji.
Inlet, s. Ava.
Inmate, s. Kauga nofo.
Inmost, a. Lolotoage.
Inn, s. Fale talifonoga,
Inner, a. I loto aubito.
Innocent, a. Taehalaia, agatonu,
tonuhia.
Innumerable, a. Taefaalaua.
Inodorous, a. Taenanamu.
Inoffensive, a. Taefakamamahi.
Inquest, s. Koe fakamau oku fai o
ka mate fakafokifa ka taha.
Inquire, v. Ke fehui, ke fakatotolo,
ke eke.
Inquisitive, a. Faafehui, havele.
Insane, a. Vale, faha.
Insatiable, a. Taefiu, fiugataa.
Inscribe, r. Ke tohi ai.
Inscription, «s*. Koe tohi fakamatala
oku tuu i ha me‘a.
Insect, s. Koe manu totolo.
Insecure, a. Taemau, gatoto.
Insensible, a. Ke mole ae loto, tae
ogo‘i, bogia.
Inseparable, a. Taemavae.
Insert, v. Ke fakahu ki loto.
Inshore, ad. Ihe tafaaki fonua.
Inside, s. Ki loto.
48
Insight, 8. Koe ilo fakapapau.
Insignificant a. Taemahuiga, me‘a
noabe.
Insincere, a. Malualoi.
Insinuate, v. Ke fakaolo.
Insipid, a. Taeifo.
Insist, v. Ke kole fakafiu, ke kole
fakamatoato.
Insnare, v. Ke tauhele.
Insociable, a. Ke tae fie feiloaki lea
mo ha taha.
Insolent, a. Fiematamua, Fielahi.
Inspect, v. Ke vakai, ke fevakaiva-
kaiaki, ke sivi (£.e.).
Inspiration, 5. Fakamanava; faka-
loto‘i.
Inspire, v. Ke fakamanava.
Install, v. Ke fakanofo.
Instant, a. Anaini.
Instantly, ad. Anaini.
Instead, ad. Koe fetogi.
Instep, s. Tua vae.
Instinct, s. Koe loto boto.
Institute, v. Ke fokotuu.
Instruct, v. Ke ako, ke akoi.
Instrument, s. Koe higoa o ha me‘a
kuo gaohi mei he ukamea.
Insubordinate, a. Taemuitala, tala-
gataa.
Insufficient, a. Taefeuga, kii, jii.
Insult, v. Ke gaohi kovi mo manuki,
ke fakahouhau.
Insupportable, a, Taefaakataki.
Insurance, s. Koe paaga oku totogi
e ha taha ki ha kautaha, ke oua
naa mole katoa enau paaga, kapau
e vela enau koloa.
Insurgent, a. Agatuu.
Insurrection, 5. Koe agatuu.
Intact, a. Kakato.
Integrity, s. Totonu, agatonu.
Intellect, s. Atamai.
Intelligence (news), s. Ogoogo.
Intemperate, a. Faakona.
Intend, s. Ke loto ke fai, ke tokaga
ke fai.
Inter, v. Ke tanu.
Intercede, v. Ke hufia, ke fakalaloa,
ke hufaki, ke taukaboi.
Interchange, v. Ke fefetogiaki.
Interdict, v. Ke fakatabu.
Interest, w. Ke kau (concern).


1NT
IVO
Interfere, v. Ke kaunoa, ohovale.
Interior, a. Ki loto.
Interject, v. Ke fakahu ki loto.
Interjection, s. Koe higoa o ha
kubu‘ilea oku'buaki fakafokifa, o
hage koe lea, oiaue, oiauele.
Intermarry, v. Ke femaliaki.
Intermeddle, v. Ke kaunoa, ke
gagafa.
Intermit, v. Ke vahavaha.
Intermix, v. Ke palu, ke fakafefiofi,
ke vahavahai.
Internal, a. Ki loto.
International, a. Me‘a fakaebuleaga.
Interpret, v. Ke hiki lea, ke fakaha
hono uhiga.
Interrogate, v. Ke fakafehui.
Interrupt, v. Ke taofi, ke fakabiko.
Interval, s. Vahaa.
Interview, s. Koe aahi.
Intestate, a. Ke bekia bea tae tuku
lia tolii tuku.
Intestines, s. Koe gakau.
Intimate, a. Vaofi, maheni.
Intimidate, v. Ke fakamanavajii, ke
fakamana.
Into, prep. Ki, kia.
Intolerable, a. Taefaakataki.
Intomb, v. Ke tanu.
Intone, v. Ke hivehiva.
Intoxicate, v. Ke kona, ke inu kava
malohi ke lahi.
Intrench, v. Ke keli kolo.
Intricate, a. Fihi, fefihitaki.
Intrigue, s. Aleafeiloaki.
Introduce, v. Ke fakaha.
Intrude, a. Ke kaunoa.
Intrust, v. Ke tuku ke tauhi e ha
taha.
Inundate, v. Ke lomaki.
Invade, v. Ke tau‘i, ke hoko atu o
tau‘i.
Invalid, s. Taha mahamahahi.
Invaluable, a. Koloa taefaalau.
Invent, v. Ke fakatubu me^a foou.
Invert, v. Ke fulihi.
Investigate, v. Ke fakatotolo.
Invigorate, v. Ke ogojino, ke
fakabutobuta.
Invincible, a. Taemagoh.
Invisible, a. Taehamai.
Invite, v. Ke fakaafe.
Invoice, s. Koe tohi moua moe
totogi ae g. mda fakalautelau.
Involuntary, a. Ke fai tae loto ki
ai.
Involve, v. Ke fakakau.
Inward, a. I loto.
I.O.U. s. Koe uhiga, oe g mataitohini,
“oku ou moua kiate koe.”
Ire, s. Ita.
Irksome, a. Fakafatogia.
Iron, s. Aione (£.e.), ukamea.
Irredeemable, a. Taelava hono
huhui.
Irreligious, a. Taelotu.
Irrepressible, a. Taefaalolomi.
Irresolute, a. Veiveiua.
Irreverent, a. Talauhui.
Irritable, a. Ita gofua, fakafifiji.
Island, s. Motu.
Isthmus, s. Kalevemotu.
It, i^ron. Ai, aia, eia, ia.
Itch, v. Ke veli, ke velia.
Itch, 8. Poku.
Its, prow. Aana, oona.
Ivory, s. Lei.
49


JOC
JUX
J
Jabber, v. Ke lea fakatavave, ke
butuki.
Jacket, s. Kote nounou.
Jade, v. Ke fakatuta.
Jag, v. Ke fakamagamaga.
Jaggy, Motumotu, taemolemole.
Jail, 5. Fale fakabobula.
Jam, s. Koe jiamu (t.e.), koe me‘a
kai oku gaohi mei he fua oe akau
kuo haka moe suka.
Jam, v. Ke fakaefihia.
January, s. Januali^ koe uluaki
mahina i he ta’u.
Jar, v. Ke fepaki.
Jar, s. Jia (t.e.) koe ibu aiaga me‘a
huhua.
Jargon, s. Kotekote.
Jaunt, v. Ke fakahavilivili.
Jaw, s. Gao.
Jealous, a. Lotomahalo, fuaa,
meheka.
Jeer, v. Ke manuki, ke taukae.
Jehovah, s. Jihova (tf.e.), Otua.
Jelly, s. Jeli (t.e.), me‘a kai tetetete.
Jeopardy, -s. Lelega.
Jerk, v. Ke tuo.
Jersey, s. Kofu sipi.
Jest, v. Ke fakahua, ke fakafiehua.
Jet, s. Koe vai buna.
Jew, s. Jiu (t.e.).
Jewel, s. Maka mahuiga.
Jewellery, s. Jiueli (t.e.), koe g.
me‘a teuteu oku gaohi mei he
koula moe maka mahuiga.
Jewish, a. Fakajiu.
Jib, s. Sibi (te.), koe la taumua.
Jig, 8. Alee.
Jilt, v. Ke liaki ae alea mali.
Jingle, v. Ke fakagatata, ke gatata.
Job, s. Gaue.
Jockey, s. Tagata oku ne heka ae
hosi i he lova.
Jocose, a. Fakakatakata.
Jog, v. Ke alu mamalie.
Join, v. Ke hokotaki, ke fakahoko.
Joint, s. Hokotaga, hokoaga.
Joint, v. Ke fakakubu, ke hokotaki.
Joist, 5. Lago.
Joke, v. Ke gutuhua, ke fakahua,
ke fakafiehua.
Jolly, a. Fiefia, nekeneka.
Jostle, v. Ke fakapaki, ke faka-
fepakituu.
Journalist, s. Koe taha oku tohi
maae nusipepa.
Journey, 8. Fonoga.
Joy, 5. Fiefia, nekeneka.
Joyful, a. Fakafiefia.
Jubilee, s. Jiubeli (t.e.), koe ta‘u e
nimagofulu.
Judge, s. Koe tagata fakamau.
Judge, v. Ke fakamau.
Judicious, a. Fakabotoboto.
Jug, s. Jioki (t.e.) koe ibu aiaga
vai.
Juice, 8. Huhua.
Juiceless, a. Taehuhua.
Juicy, a. Fonu i he huhua, huhuafia.
July, s. Julai (t.e.), ko hono fitu oe
mahina oe tacu.
Jumble, v. Ke fefiofi.
Jump, v. Ke hopo.
J unction, 5. Koe hokoaga.
June, s. June (t.e.), ko hono ono oe
mahina oe ta‘u.
Jungle, s. Vao.
Junior, s. Koe jii.
Jurisdiction, s. Vaheokubule.
Juror, s. Jula (t.e.).
Just, a. Totonu.
Justice, 5. Tonuhia, totonu.
Justify, v. Ke fakatonuhia.
Juvenile, a. Fakatamaiki.
J uxtaposition, s. Ofi ki ai, fakaofi.
50


LAC
LAM
Kaiser, s. Kaisa (t.e.), Tu‘i o Jea-
mane.
Kangaroo, s. Kagalu (£.e.), koe
manu veefa o Aositelia.
Kedge, s. Koe taula jii.
Keel, s. Takele.
Keen, a. Majila (sharp); huhuki
(piercing); fai feiga (eager).
Keep, v. Ke tauhi.
Keeper, s. Koe leo.
Keepsake, s. Me‘a tauhi of a.
Keg, s. Buha.
Kennel, s. Koe fale ae kuli.
Kernel, s. Kakano, uto.
Kerosene, 5. Kelasini (t.e.), koe lolo
ki he mama.
Kettle, s. Tiketele (t.e.).
Key, 5. Ki (t.e.).
Keyhole, s. Koe ava oku ai ki ai ae
ki.
Kick, s. Aka.
Kidnap, v. Ke kaiha‘a kakai.
Kidney, s. Kofuua.
Kill, v. Ke tamatei.
Kin, s. Kaiga i he toto.
Kind, a. Agalelei (benevolent).
Kind (sort), s. Ala, avaga, falega,
faiga‘mea, hologa, faahiga.
Kindle, v. Ke tafu (ignite); tutu
(set on fire).
Kindness, s. Agaofa, agalelei.
Kindred, s. Faahiga, kaiga.
King, 5. Tu‘i.
Kingdom, s. Buleaga.
Kingly, a. Fakatu‘i.
Kiss, s. Uma, fekita.
Kitchen, 8. Fale gaohi kai, beito.
Kite, s. Bekabeka.
Kitten, s. Pusi jii, uhiki pusi.
Knab, v. Ke buke, ke faao.
Knack, s. Faiva.
Knag, 5. Tuga ihe akau.
Knapsack, s. Koe kato ae solitia.
Knave, s. Tagata kaka.
Knavish, a. Kaka.
Knead, v. Ke fakauka, ke natu.
Knee, s. Tui.
Knee-cap, s. Koe hui-tui-foi-moa.
Kneel, v. Ke tuulutui.
Knell, v. Ke ta fakabutu.
Knife, s. Hele.
Knight, s. Naite (t.e.), eiki fakanofo.
Knit, v. Ke jia.
Knob, s. Tebu.
Knock, v Ke ta, ke tuki.
Knot, v. Ke fakabona, ke nonoo.
Knotty, a. Tugotuga.
Know, v. Ke ilo, ke gailoa.
Knowledge, s. Boto, ilo.
Knuckle, s. Tuke.
Koran, 5. Kolani (t.e.), tohi tabu oe
kau Mahometi.
La, int. Si.
Label, s. Koe koga pepa fakabibiki
oku tuu i ai ae higoa o ha me‘a.
Laborious, a. Faa gaue.
Labour, s. Gaue.
Lace, s. Leisi (i.e.) koe teuteu
vagavaga.
Lace, v. Ke tui filo.
Lacerate, v. Ke haehae, ke mahae,
ke hele.
Laceration, s. Haehae.
51
Lack, v. Ke majiva.
Lad, 8. Talavou.
Ladder, s. Tuuga, kakaaga.
Ladle, s. Mea ohu vai.
Lady, 5. Fineeiki, fefine eiki.
Lag, v. Ke fakatoubikoi, fakabebee.
Lake, s. Ano.
Lamb, s. Lami, uhikid sipi.
Lame, a. Ketu.
Lament, v. Ke tagilaulau.
Lamentable, a. Meafakamamahi.


LAU
LEA
Lamentation, s. Aulotu.
Lamp, s. Mama.
Lance, s. Tao.
Lance, v. Ke hohoni, ke honii, ke
tafa.
Land, s. Fonua.
Landing, s. Faga.
Landless, a. Taeabi.
Landlord, s. Koe matabule oku
aana ae abi no.
Landmark, 5. Fakagataaga fonua.
Landscape, s. Koe aga ae fuga
fonua.
Landslip, s. Koe koga fonua kuo
holo.
Lane, s. Koe hala fajii.
Language, s. Lea.
Languid, a. Gavaivai; gahe; gagahe,
gase, gasegase
Languor, s. Vaivai.
Lantern, s. Mama bulou.
Lantry, a. Loloa mo tutue.
Lap, s. Fuga.
Lap, v. Ke emo.
Lapse, v. Ke hala, ke mole.
Larboard, s. Kiama.
Larceny, s. Kaihaa.
Lard, s. Gako oe buaka.
Larder, 8. Botu tukuaga me‘a kai.
Large, a. Lahi, lalahi, fuu, fuulahi;
folia (full-grown) ; haa (bulky).
Larger, a. Lahilahiage.
Lash, v. Ke lalava (bind); ke ha‘i
(tie).
Lash, s. Koe iku£i uipi.
Lass, cr. Finemui.
Lassitude, s. Fevaleaki.
Last, a. Fakamui, kimui.
Last, v. Ke tologa.
Lasting, a. Tologa.
Latch, s. Fakamau oe mataba.
Late, a. Tomui, tokamui.
Lately, ad. Toki.
Lather, s. Koa, kokoa.
Latin, s. Latini (t.e.) koe lea ae
kakai Loma.
Latitude, s. Latitute (t.e.) ko hono
mamao mei he ikueta.
Laud, v. Ke fakaogolelei.
Laudable, a. Tau moe fakamalo.
Laugh, v. Ke kata.
Laughter, s. Kata.
52
Launch, r. Ke velo ki tahi, ke toho
ki tahi.
Laundress, s. Fefine fo kofu.
Laundry, s. Fale fo aga kofu.
Lava, s. Maka vela meihe fonua
vela.
Lavatory, s. Fale kaukau.
Lave, v. Ke kaukau.
Lavish, v. Ke maumau koloa.
Law, 8. Lao.
Lawful, a. Gofua, totonu.
Lawless, a. Tae fai ki he lao, liaki
fono.
! Lawn, 8. Tupenu hinehina (linen);
malae (grass plot).
Lawsuit, 8. Koe me‘a oku fakamau.
I Lawyer, s. Laoia (t.e.) koe akonaki
i i he fono.
' Lay, v. Ke tokoto (lay down); ke hili,
j ke hilifaki (to place); ke fakalala
(lay waste) ; ke buke (lay hold);
ke toitoi (lay wait) ; ke fakato
(lay eggs).
Layman, s. Akonaki.
Lazy, a. Fakabikobiko, makau.
Lead, s. Bulu.
Lead, v. Ke taki, ke tataki (guide) ;
muomua (go before); ke fakahino-
hino (direct); ke takimua.
Leader, s. Tataki, takimua.
Leaf, s. Lau, lou, louakau.
Leafless, a. Taelau, tae fai lau.
Leafy, a. Fonu i he lau.
I League, s. Maile e tolu (three
; miles); kautaha (alliance).
i Leak, v. Ke mama.
1 Leaky, a. Taumama.
Lean, a. Tutue, bahui.
Lean, 5. Kakano, kanomate.
Lean, v. Ke faafaaki; ke faaki.
Leap, v. Ke hopo (jump); ke buna
(bound).
Leap-year, s. Koe ta‘u oku fakalahi
i aki ae aho e taha, i hono fa ae ta‘u.
Learn, v. Ke ako.
Learned, a. Boto.
Lease, s. Lisi (t.e.), no.
Least, a. Jiitaha.
Leather, s. Leta (t.e.) hoe kilifl
manu kuo fakatologa.
Leave, v. Ke alu (depart); ke tuku
(desist); ke auto (disappear); ke


LEV
LIN
fakatoe (reserve); ke fakalala
(vacate).
Leave, s. Fakagofua (permission).
Leaven, s. Levani(^.e.)me‘afakatubu
Leavings, 5. Toega me‘a.
Lecture, v. Ke malaga, ke akonaki.
Ledge, $. Tapa (edge) ; palepale
(shelf).
Ledger, s. Tohi moua.
Lee, s. Muimatagi.
Leer, s. Fakahila.
Leeward, ad. Luluga.
Left, a. Toohema.
Left-handed, a. Hema.
Leg, s. Vae; alaga-vae.
Legacy, s. Koloa tuku.
Legal, a. Fakaelao.
Legality, s. Gofua.
Legend,.$. Talatubua.
Leggin, s. Ufiufi ae vae.
Legible, a. Mahino.
Legislate, v. Ke faulao.
Legislative, 8. Fale alea.
Legitimate, a. Fanau mali.
Leisure, s. Ata, ataata.
Leisurely, ad. Mamalie.
Lemon, s. Lemani (t.e.).
Lend, v. Ke no, ke nono, ke foaki,
ke tuku.
Length, s. Loloa.
Lengthen, v. Ke fakaloloa.
Lengthy, a. Fuoloa.
Lenient, a. Agaofa, agamolu.
Lens, s. Jioata ta fakatata aki ae laa.
Leopard, s. Lebate (t.e.).
Leper, s. Kilia.
Leprosy, s. Mahaki kilia.
Less, a. Jiihifo.
Lessen, v. Ke fakajiijii.
Lesser, a. Jii jiihifo.
Lesson, s. Lesoni (£.e.).
Lest, con. Naa, telia.
Let, v. Ke tuku, ke tukuage, ke
fakagofua.
Lethargy, .s. Fie mohe, mamafa.
Letter, s. Tohi nima.
Levee, s. Koe fakataha ae kakai
tagata, ke fakaabaaba ki he Tu‘i
be ko hono fakafofoga.
Level, a. Molemole, tokalelei.
Lever, s. Koe me‘a hiki me‘a mamafa.
Levity, s. Agamaamaa.
Levy, v. Ke tanaki.
Liable, a. Matamata moua.
Liar, s. Tagata toi.
Libel, v. Ke tohi talanoa loi.
Liberal, a. Agalelei, faafoaki.
Liberate, v. Ke fakatauataina.
Liberty, s. Tauataina.
Library, s. Koe g. tohi kuo tanaki,
fale-tohi.
Lice, s. Kutu.
License, s. Tohi fakagofua.
License, v. Ke fakagofua mei he
buleaga.
Lick, v. Ke emo.
Lid, s. Tabuni.
Lie, v. Ke loi.
Lie, v. Ke tokoto.
Lieutenant, s. Koe ofisa (t.e).
Lieu, s. Fetogi.
Life, s. Moui.
Lifeless, a. Taemoui.
Lift, v. Ke hiki (remove); hihiki,
hikihake (raise) ; hikijia (exalt).
Ligament, s. Hokatagahui.
Light (sun), s. Mama.
Light (not heavy), a. Maamaa,
bahabahagi, taifiifi, takajia.
Light (kindle), v. Ke tafu.
Lighten, v. Ke fakamaamaa.
Lightly, ad. Maamaa.
Lightning, 5. Uhila.
Lights, s. Maamaa.
Like, a. Tatau (equal) ; o hage
(similar).
Like, v. Ke manako.
Likely, ad. Galigali.
Likewise, ad. Fold (also).
Limb, s. Kubu, alaga (body); vaa
(tree).
Limbed, a. Magamaganoa.
Lime, s. Lahe.
Limit, v. Ke fakagataaga.
Limit, s. Gataaga.
Limitless, a. Tae hano gataaga.
Limp, v. Ke ketu, ke koni.
Limy, a. Lahelahe.
Line, s. Laini filo.
Line, v. Ke fakaatu, ke fakakakano.
Lineage, s. Hohoko.
Linen, 5. Lineni (£.e.) /koe tupenu
kuo gaohi mei he falakesi.
53


LOD
LOV
Linger, v. Ke fakatuotuai, ke abe.
Lingering, a. Tuai.
Linguist, s. Ko ha taha oku boto
ihe g. lea kehekehe.
Link, s. Koga oe jeini.
Lion, s. Laione.
Lip, s. Lougutu.
Liquid, s. Vai, ha mea oku vai.
Liquor, s. Kava malohi.
Lisp, v. Ke lea tajiba.
Listen, v. Ke fanogo.
Listless, a. Taetokaga.
Litany, 5. Lotu taurnau.
Literally, ad. Hono uliiga totonu.
Literature, 5. Koe g. tohi.
Litigate, v. Ke fakatauilea.
Litter (brood), s. Fagaga.
Litter (to strew), v. Ke fakafelefele,
ke fakaotoota ; ke fanau ae buaka
.(pigs)-
Little, a. Jii, iki.
Live, v. Ke moui.
Lively, a. Faa gau’e.
Liver, 5. Ate.
Livery, s. Teugataha.
Livid, a. Volu mo takauli.
Living, s. Me‘a oku mau mou ai e
ha taha.
Lizard, s. Moko, bill.
Lo, int. Vakai.
Load, s. Uta, kavega, tauloto, fua-
taga.
Load, v. Ke fakaheka; ke fafao
(gun)-
Loaf, s. Fo£i ma.
Loan, s. Kelekele moui.
Loan, s. Koe no.
Loath, a. Fakababaku, fakafiloha.
Loathe, v. Ke fakalilia, ke fehia.
Lobe, s. Koga oe maamaa ; kau£i
teliga.
Lobster, 8. Uo.
Local, a. Fakavahe.
Locally, ad. Fakaevahe.
Lock, s. Loka (t.e.), mea fakamau
mataba mo buha.
Lock-jaw, s. Kita.
Lock-up, s. Ke fakahu ki fale faka-
bouli.
Locomotive, s. Enijini (t.e.').
Locust, s. Hee.
Lodge, v. Ke nofo abitaga.
54
Lodging, s. Koe fale tali fonoga,
koe abitaga.
Loft, s. Fata.
Loftiness, a. Fielahi, fieeiki.
Lofty, a. Maoluga.
Log, s. Lago.
Logic, s. Koe fakakaukau.
Loin, s. Fajitua.
Loiter, v. Ke fakatolobi.
Lonely, a. Gaogao.
Long, a. Loloa (tall); fuoloa (pro-
tracted) ; fuofuotuu (conical) ;
hako (straight).
Long, w. Ke holi.
Longer, a. Tomo, loloaage.
Longevity, 5. Moui fuoloa.
Longitude, s. Lonijitute (t.e.\ ko
hono va mamao mei he isite kihe
uesite o mamani.
Long-suffering, a. Kataki fuoloa.
Look, v. Ke jio, ke vakai, ke jiofia.
Looking-glass, s. Jioata.
Look-out, s. Koe leo.
Loom, v. Ke kite.
Loop, s. Nooua.
Loose, v. Ke vete (untie); ke tuku-
age (release).
Loose, a. Gau£eu£e, gatoto, faka-
tagato, gatolo.
Loot, v. Ke vete.
Loquacious, a. Faalau, babunoa,
gutubabunoa.
Lord, 5. Eiki.
Lord’s supper, s. Ohomohe, saka-
lamenite (t.e.).
Lose, v. Ke mole (gone); ke manimo
(hid); ke ulugia (not to win).
Lost a. Manimo (hid); mole, he
(strayed); maeatuu.
Lot, 5. Vahega, inaji.
Lots (to cast), v. Ke talotalo.
Lotion, s. Vaitului.
Loud, a. Logoaa.
Lounge, v. Ke mimio holo.
Louse, s. Kutu.
Lousy, a. Kutua.
Lovable, a. Tau moe ofa.
Love, v. Ke mamana, ke ofa, ke
manako.
Lover, s. Mamana.
Loveless, a. Tae ofeina.
Love-letter, 8. Koe tohi ofa.


MAG
MAJ
Lovely, a. Hoihoifua, fakaofoofa.
Low, a. Maulalo, tua.
Low, ad. Leo lalo.
Low-bred, a. Aga fakatua.
Lower, v. Ke fakajiijii (diminish) ;
ke fakatokilalo (put down); ke
aoaofia (cloudy).
Lowering, a. Fetautaui.
Lowland, s. Talalo.
Lowly, a. Agavaivai.
Loyal, a. Agatonu.
Lubricate, v. Ke fakaliekeheke.
Lucid, a. Ajinijini, tajilo, tajilojilo.
Lucifer, s. Maji (Z.e.).
Luck, s. Monuia.
Ludicrous, a. Gutuhua, fakakata.
Luff, v. Ke fakatauala.
Luggage, Koe kofu moe ala me^a
behe, ha taha fonoga be folau.
Lukewarm, a. Mam af ana.
Lull, r. Ke malu.
Lumber, x. Papa.
Luminous, a. Gigila, uloulo.
Lump, s. Takaoga, tuutaga.
Lumpy, a. Tutuna, fefete.
Lunacy, s. Vale, mole ae loto.
Lunar, a. Fakaemahina.
Lunatic, a. Agafakasesele.
Lunch, s. Kai hoata.
Lung, s. Maamaa.
Lurch, v. Ke lue, ke tajipa.
Lure, v. Ke tauhele.
Lurk, v. Ke toitoi.
Luscious, a. Huamelie.
Lust, s. Fakakakano, holi-kovi.
Lustful, a. Holi-kovi.
Lustrous, a. Gigila.
Lusty, a. Malohi.
Luxuriant, a. Tubumoui, hako.
Luxury, s. Me‘a maugataa.
Lying, s. Lohi (false).
Lying, a. Takoto.
Lynch, v. Ke tautau taefakamau.
Lyre, x. Haape.
Macerate, Ke fakatutue, ke gaohi
ke tutue.
Machine, x. Mejini (t.e.) koe me‘a
kuo fau mei he ukamea.
Machinist, x. Tagata fau mejini.
Mad, a. Vale, tagia.
Madam, x. Fineeiki.
Madden, v. Ke gaohi ke vale.
Made, 7>. Kuo gaohi.
Magazine, x. Makasini (^.e.); koe
fale tuku aga one mo bulu.
Maggot, x. Uaga.
Maggoty, a. Uagaia, totofia.
Magic-lantern, s. Bomama.
Magician, x. Fiemana.
Magistrate, s. Fakamau.
Magna Charta, s. Koe tohi faka-
tauataina ae Kakai Bilitania.
Magnanimous, a. Loto gali tagata.
Magnate, s. Koe eiki maoluga.
Magnet, x. Makaneti (t.e.), koe uka-
rnea oku ne fuji kiate ia ae aione.
Magnificent, a. Naunau ia.
Magnify, v. Ke fakahikihiki, ke
hakeakii, ke fakalahi.
Magnitude, x. Fuulahi.
Mahogany, x. Mahokani (t-.e.) koe
papa mahuiga oku gaohi mei ai
ae naunau ae fale.
Mahometan, x. Mahometi (t.e.).
Maid, x. Taahine; fefine taemali
(unmarried).
Maid-servant, x. Kaunaga.
Maiden, x. Finemui.
Mail, v. Ke ave tohi.
Maim, v. Ke mutu.
Main, x. Moana (ocean).
Mainland, x. Fonua lahi.
Mainmast, x. Fana loto.
Maintain, v. Ke tauhi; ke taukoka.
Maintenance, x. Me‘a oku tauhi
aki.
Maize, x. Koane (^. Majestic, a. Fakaeeiki, hoihoifua
fakalagilagi.
Majesty, x. Afio, afiona, afiafiona.


MAN
MAS
Major, a. Lahi, motuaage.
Major, s. Koe ofisa oku maoluga i
he kapiteni.
Majority, Toko lahi taha.
Make, v. Ke gaohi, ke fakatubu.
Maker, 6*. Taha oku ne gaohi be
fakatubu.
Malady, s. Mahaki.
Male, s. Faahiga tagata.
Malediction, s. Malaia.
Malefactor, s. Hiamatea.
Malice, s. Fakafaji, fakafajifaji,
fehiamate.
Malicious, a. Fakafajifaji.
Malign, v. Ke lauikovi.
Malignant, a. Fakafajifaji.
Mallet, •$. Ham ala akau ; ike.
Maltreatment, s. Gaohi kovi.
Mamma, S-. Fa‘e.
Mammal, s. Manu huhu, koe higoa
ae faga manu oku nau fakahuhu e
nau uhiki.
Mammon, s. Koloa.
Mammoth, Koe fuu manu ihe
kuoga mua.
Man, 6*. Tagata.
Manage, v. Ke agi; ke fai.
Manager, s. Taha oku agi.
Mandate, s. Fekau.
Mandrake, s. Tutai.
Manful, a. Toa.
Manger, s. Aiaga-kai ae manu.
Mangle, s. Me‘a tatao kofu.
Mangrove, Togo.
Manhood, s. Fatutagata.
Maniac, s. Tagata vale.
Manifest, v. Ke fakaha.
Manifesto, s. Fono.
Manifold, a. Lahi.
Manipulate, v, Ke fai ae gaue aki
ae nima.
Mankind, s. Faahiga ae tagata.
Manlike, a. Fakaetagata, fakamotua.
Manly, a. Agafakatagata, fakamo-
tua.
Manna, s. Mana (t.e.).
Manner, s. Aga, faliuga.
Manoeuvre, 6*. Koe ako tau ae g.
manuao.
Mansion, s. Fale lahi.
Manslaughter, s. Koe tamatei
fainoa.
Mantel, s. Koe palepale i oluga ae
botu tuku aga afi.
Mantle, s. Bulubulu, kofu tua.
Manual, a. Koe gaue fai aki ae
nima.
Manufactory, s. Koe higoa ae g.
fale oku lalaga mo fau ai ae g.
me‘a kotoabe.
Manufacture, r. Ke lalaga, ke fau,
ke gaohi.
Manure, s. Me‘a fakamoui kelekele.
Manuscript, s. Koe tohi kuo tohi
aki ae tohi nima.
Many, a. Lahi, tokolahi, eve, gaeve,
gauta, gei.
Maori, s. Mauli, koe kakai o Neu
Sila.
Map, s. Mape (£.e.), koj fakatata
oe fuga o mamani.
Mar, v Ke fakamele, ke fakapago-
pagoi.
Marble, s. Maka hinehina mahuiga.
March, 6‘. Maaji (t.e.) ; ko hono
tolu oe mahina oe ta‘u ; laka (a
step).
Mare, s. Koe liosi fefine.
M argin, s. Tapa.
Margin, v. Ke fakatapa.
1 Marine, a. Fakaetahi.
I Mariner, s. Toutai.
Mark, v. Ke fakailoga, ke fakailo-
iloga.
Mark, s. Fakailoga, ila, iloga.
Marked, a. Mat-ohi, matohitohi,
batubatu, fakailoga.
Market, s. Faiaga fakatau.
Marriage, s. Mali, taane (chief).
Marriageable, a. Balubalu.
M arrow, s. Uho.
Marry, v. Ke mali.
Marsh, s. Ano.
Marshy, a. Anoano.
Mart, s. Fakatauaga.
Martial, a. Agafakatau.
Martinet, s. Taha bule kakaha.
Martyr, s. Maata (t.e.), koe taha
oku tamatei koeuhi ko ene lotu.
Marvel, s. Me‘a fakaofo.
Marvel, v. Ke ofo.
Masculine, a. Tagata, fakaetagata.
Mash, v. Ke momoji, ke fakamolu,
1 ke fakalailai.
56


MEA
MER
Mask, s. Buloa, me‘a ufiufi ki he
mata.
Mason, s. Tufugatamaka.
Mass, s. Kakai tokolahi; me’a lahi.
Massacre, v. Ke fakaauha ae kakai
tokolahi, ke fakafebogaki.
Massage, v. Ke fakaamohe, ke lomi-
lomi.
Massive, cl. Mamafa (heavy).
Mast, s. Fana.
Master, s. Bule, tagataeiki.
Masterly, a. Houtamaki.
Masticate, v. Ke mama, ke lamu.
Mat, 8. Fala.
Match, s. Maji (t.e.'); hoa (pair);
feauhi (contest); mouifa (fire).
Matchless, cl. Taehoa, tae hano
tatau.
Mate, s. Kaumea, hoa.
Material, s. Naunau, g. me‘a.
Maternal, cl. Fakaefa‘e.
Mathematician, s. Matematika (t.e.).
Mathematics, s. Fika.
Matriculate, v. Koe sivi fakahu ki
koliji.
Matrimony, 8. Mali.
Matron, s. Fefine mali.
Matter, s. Me‘a (affair); pela (pus).
Matting, s. Fala faliki.
Mattress, 8. Me‘a fakamolu mohega.
Mature, ci. Foha, momoho, motua,
matuotuo.
Maul, v. Fakavolu.
May, 8. Me (t.e.), ko hono nima oe
mahina oe ta’u.
May, v. Ke faa.
Mayor, s. Bule kolo.
Maze, 8. Halafihifihi.
Me, pron. Au, ko au.
Meagre, cl. Tutue.
Meal, 8. Me‘a kai; mahoaa (flour).
Mean, a. Fakatua, fakalauvale
meavale; maulalo (low).
Meaning, s. Uhiga.
Means, s. Kologa, vahega.
Meanwhile, ad. Lolotoga.
Measles, 8. Misele (tf.e.), mahaki
petepete oku bibihi.
Measure, 8. Fua.
Measureless, a. Tae lava hono fua.
Meat, 8. Kakano kiki.
57
Mechanic, s. Tufuga.
Medal, s. Metali (rf. Meddle, v. Ke kaunoa, ke oho-noa.
Mediate, v. Ke fakalelei.
Mediator, s., Fakalelei, fakalaloa,
moihu.
Medical, a. Fakafaitoo.
Medicine, s. Faitoo.
Meditate, v. Ke fakalauloto, lau-
lauloto.
Meek, a. Agavaivai, agamalu.
Meet, v. Ke fetaulaki, ke fakafe-
taulaki, ke fakataha, ke fakabi-
nega, ke fekitaki, ke femoui.
Meeting, 8. Fakataha.
Melancholy, a. Loto mamahi.
Mellow, a. Aata.
Melodious, cl. Ogo malie.
Melody, 8. Faji hiva.
Melon, 8. Meleni (t.e.\ hina kai.
Melt, v. Ke vai, ke fakavai.
Member, s. Kubu (limb) ; koe
tokotaha o ha kautaha.
Membrane, 8. Roe kili i loto.
Membranous, a. Matamatakupega.
Memento, 8. Me£a fakamanatu, me‘a
tauhiofa.
Memorable, a. Tau ke manatu.
Memory, 8. Loto manatu.
Men, 8. Kau tagata.
Menace, v. Ke fakamana.
Menagerie, 8. Koe g. manu kaivao
kuo tanaki fakataha ke tauhi.
Mend, v. Ke monomono ; ke taufau
(sail).
Mendacity, 8. Loi.
Menial, 8. Tamaioeiki.
Menial, 8. Gali tua.
Menstrual, a. Mahaki fakafefine.
Mental, a. Fakaatamai.
Mention, v. Ke fakaha, ke tala.
Mentor, s. Akonaki.
Merchandise, 8. Koloa fakatau.
Merchant, s. Tagata fakatau.
Merciful, a. Aloofa, manavaofa.
Merciless, a. Taemanavaofa.
Mercury, 8. Mekulio (t.e.).
Mercy, 8. Aloofa.
Merely, ad. Be.
Merge, v. Ke fakataha.
Meridian, 8. Melitiane (t.e.) koe


MIN
MIS
laine fakahoata, oku hoata malie
ka tuutonu ae laa moe melitiane.
Merit, v. Ke mau tatau moe gaue.
Merry, a. Fiefia.
Mesh, s. Mata ae kupega.
Mesh, v. Ke aau, ke aaua.
Mess, s. Fakaotoota.
Message, s. Fekau, boboaki.
Messenger, s. Tagata fekau, ave-
fekau, talafekau.
Messiah, s. Misaia (t.e).
Messmate, s. Kaugakai.
Metal, s. Ukamea.
Metaphor, . Mete, s. Meafua.
Meteor, 6?. Fetuuejiafi.
Meter, s. Me‘a fua kasa (mao oe
makafefie) moe vai.
Method, s. Aga.
Methodical, a. Agamau.
Metropolis, s. Koe kolo mua.
Microscope, s. Me‘a fakaata momo‘i
me‘a.
Midday, s. Hoata malie.
Middle, a. Loto.
Middling, a. Saisaijii, saisaijiibe.
Midland, a. Loto fonua.
Midnight, .$*. Tuuabo.
Midshipman, 6*. Ofisa jii.
Midst, s. Lotolotoga, haohaoga.
Midwife, s. Mauli.
Might, s. Malohi, mafimafi.
Mighty, a. Malohi.
Migrate, v. Ke alu o nofo i ha
fonua mamao ; gaholo (fish).
Mild, a. Agavaivai, malu.
Mildew, s. Matuutamaki.
Milk, 6*. Huakau, koe huhua oe
huhu.
Milky Way, s. Kaniva.
Mill, s. Me‘a fakamomoji.
Milliner, .9. Fefine gaohi tata.
Millinery, s. Naunau ki he ulu.
Million, s. Miliona (Z.e.).
Millionaire, Ha taha oku ne mau
ae paaga e miliona.
Milt, s. Atebili.
Mimic, v. Ke faifaitaki, ke luma.
Mince, v. Ke tofitofi, ke fakamo-
moiki.
Mind, v, Ke tokaga, ke tauhi.
58
Mind, ts*. Loto, atamai, finagalo (chief).
Mindful, a. Tokagai.
Mine, 2yron‘ Aaku, ete, ooku,
oota, ooto, haaku, hoto, hooku,
hodta.
Miner, s. Tagata keli koula moe ala
me‘a behe.
Mineral, s. Koe higoa ae g. me(a
mahuiga oku keli mei he kelekele,
o hage koe koula, moe siliva moe
g. ukamea.
Mingle, v. Ke feligiaki, ke fefiofi.
Minister, s. Minisita (t.e.), bule
lakaga gaue; faifekau.
Minister, v. Ke tauhi, ke talifekau.
Minor, a. Jii.
Minor, s. Ko ha taha kuo teeki ai
kakato hono ta‘u e uofulu ma
taha.
Mint, s. Koe botu oku tuku ai ae
paaga.
Minute, s. Miniti (t.e.).
Minute, a. Jii aubito.
Miracle, s. Mana.
Mire, s. Pelepela.
Mirror, s. Jioata.
Mirth, s. Fiefia.
Misadventure, s. Mala, faigatamaki.
Misadvised, a. Ke fakahinohino-hala,
ke akonaki‘i hala.
Mesalliance, s. Koe mali ae eiki
moe tua.
Misapply, v. Ke gaue koviaki.
Misbehave, s. Agataetau.
Misbelieve, v. Ke taetui.
Miscalculate, v. Ke taetanaki toto-
nu, ke lau haia.
Miscall, v. Ke ui hala.
Miscarriage, s. Tamato.
Mischief, s. Pauu; kovi.
Mischievous, a. Agapauu, babahi.
Mischoose, v. Ke filihala.
Misconceive, v. Ke taetotonu ene
mahalo.
Misconduct, .*?. Agataetau.
Misconstrue, v. Ke hiki lea hala,
fakauhigakehe.
Miscount, v. Ke lauhala.
Misdeed, s. Gaue kovi.
Miserable, a. Lotomamahi.
Miserly, a. Nimamau.


MOM
MOT
Misfortune, x. Mala.
Misgive, a. Ke lotojii.
Misgovern, v. Ke bule taetotonu.
Misguide, v. Ke fakahinohino hala,
ke taki hala.
Misinterpret, v. Ke hiki lea hala,
ke fakamatala hala.
Misjudge, v. Ke fakamau hala.
Mislead, v. Ke fakahe.
Mislay, v. Ke galo ae tukuaga o
ha me‘a.
Misprint, v. Ke hala hono buluji.
Mispronounce, v. Ke buaki hala
ae lea.
Misrepresent, v. Ke fakaaamio, ke
hikui, ke hikuhikui, ke fakau-
higakehe.
Miss, 5. Taahine.
Miss, v. Ke hala, ke fetokaki.
Missing, a. Mole, buli.
Missionary, <9. Faifekau ki muli.
Misspell, v. Ke sipela hala.
Mist, s. Hahau, kakabu, balabu.
Mistake, x. Hala, fainoa.
Mister, 8. Misa, tagataeiki.
Mistress, x. Misii, fineeiki.
Mistrust, v. Ke taefalala.
Misuse, v. Ke gaue koviaki.
Mitigate, v. Ke fakajiijii; ke faka-
malu.
Mix, v. Ke feligiaki, ke fefiofi, ke
palu, ke hakalo, ke he‘u.
Moan, v. Ke toe, ke toetoe.
Moat, 5. Keli.
Mob, x. Koe kakai tokolahi mo
maveuveu, fakabutuga.
Mock, v. Ke manuki, ke luma, ke
kaea.
Mode, x. Aga, faliuga.
Moderate, a. Ke faifaimalie.
Modern, a. Oe kuoga ni.
Modest, a. Ma, fakaakiakimui.
Modification, s. Fajialea, fajifajialea.
Modify, v. Ke fakajiijii.
Moist, a. Gaugau, hauhau, viku-
viku, malulu, gahu, gahuhu, hau-
jia.
Moisture, s. Hahau.
Molar, s. Hau.
Mole, x. Ila.
Molest, v. Ke fakafiu.
Moment, s. Miniti (t.e.), kemo.
59
Momentous, a. Mamafa.
Monarch, x. Tu‘i, bule lahi.
Monarchy, s. Buleaga.
Monastery, x. Koe fale ae kau
patele.
Monday, x. Monite (t.e.).
Money, s. Paaga.
Monitor, s. Ha taha oku nainai.
Monk, x. Moniki (t.e.).
Monkey, s. Geli.
Monogram, x. Koe uluaki matai
tohi ae g. higoa o ha taha kuo
tohi fakafefihitaki.
Monopolise, v. Ke mau hono kato-
katoa eha tokotaha, ke mau faka-
tafataha.
Monosyllable, x. Koe higoa oe ku-
bufilea oku tahabe hono kubu.
Monotony, s. Tatau be, taekehe.
Monster, s. Faahikehe, fakafafine.
Month, s. Mahina.
Monthly, a. Fakamahina.
Monument, x. Makafakamanatu.
Mood, x. Aga ae loto.
Moon, x. Mahina.
Mope, v. Ke tuletule.
Moral, a. Agamaonioni.
Morbid, a. Mahamahaki.
More, a. Lahiage, lahi hake.
Morning, x. Bogibogi.
Morose, a. Fakafulofula.
Morrow, x. Abogibogi.
Morsel, x. Momoime‘a.
Mortal, 8. Mategofua, matea.
Mortar, s. Me‘a momojiaga.
Mortification, 8. Ke mate ha koga
oe kakano oe jino, kae kei moui
ae tagata.
Mosquito, x. Namu.
Moss, s. Limu fonua.
Most, a. Lahi.
Mote, x. Malamalafiakau.
Moth, s. Ane.
Motheaten, x. Anea.
Mother, x. Fa‘e.
Motion, s. Gau‘e.
Motionless, a. Taegau‘e.
Motive, x. Uhiga.
Motley, a. Bulebule.
Motto, x. Koe lea tauhi, o hage koe
lea, “Koe Otua mo Toga ko hoku
tofia.”


NAM
NAR
Mouldy, a. Tuugafulufulua, mafu,
afuluga, abuanea, buneefua.
Moult, v. Ke funa.
Mound, Eji, jia, tafuga.
Mount, v. Ke kakahake.
Mount, s. Mouga jii.
Mountain, s. Mouga.
Mourn, v. Ke tegihia, ke tagi, ke
totoe.
Mournful, a. Fakamamahi.
Mouse, 6*. Kuma-buga.
Moustache, s. Koe kava oe lougutu
oluga.
Mouth, s. Gutu.
Mouthful, s. M aaga.
Move, v. Ke gau‘e, ke luelue, ke
mafihu, ke feunui, ke gautouta.
Mow, v. Ke tutuu.
Much, a. Labi, eve.
Mud, s, Pelepela.
Muddle, v. Ke fakamaveuveu.
Muddy, a. Gaehu.
Muff, s. Koe kato ufiufi nima.
Mug, s. Ibu inu.
Mule, 6*. Miuli (t.e.).
Mulish, a. Paogataa.
Mullet, s. Kanahe.
Multiplication, s. Fika liuga.
Multiply, v. Ke liuga.
Multitude, s. Koe kakai tokolahi
aubito.
Mum, a. Logo mate.
Mumble, v. Ke'fakaleoleogu.
Mummy, s. Koe jino oe mate kuo
fakatologa.
Munch, v. Ke lamu vave.
Municipal, a. Fakakolo.
Munificent, a. Faa foaki. .
Murder, s. Fakabo, fakabogi.
Murderer, s. Tagata fakabo.
Murmur, v. Ke hanu, ke fatu.
Muscle, s. Kakano.
Muse, v. Ke fakalauloto.
Museum, s. Koe fale tanaki aga
me‘a kehekehe.
Musice, s. Faji hiva.
Musket, 6* Meafana.
Muslin, 6*. Tupenu galemulemu.
Must, v. Koe lea fakamamafa, o hage
koe lea “ Kuo pau be keu mate”
(I must die).
Mustard, s. Mositate (t.e.).
Muster, v. Ke tanaki fakataha.
Musty, a. Mafu, buneefua.
Mute, a. Noa.
Mutilate, v. Ke fakamutu.
Mutiny, v. Ke agatuu ae kau tau
be koe kauvaka.
Mutter, v. Ke gulu, ke fakaleoleogu.
Mutton, s. Koe kakano oe sipi ka
tamatefi.
Mutual, a. Fakatouoji.
My, pron. Eku, ete, haku, hoku.
Myriad, s. Laui-mano.
Myrtle, s. Made.
Myself, pron. Koau.
Mystery, 6*. Me‘a lilo, lilolilo.
Mystify, v. Ke fakabuli.
N
Nab, v. Ke faao.
Nag, s. Kii hosi.
Nag, v. Ke faa tafulu.
Nail, s. Pejipeji (claw) ; fao (iron
pin).
Nail, v. Ke tukitukifao.
Naked, a. Telefua, tekefua, teke-
tekefua; fakatekefili.
Nakedness, s. Telefua.
Name, s. Higoa, huafa (chief’s).
Nameless, a. Taehigoa.
Namely, ad. Aeni.
Namesake, s. Higoa taha.
Nap, s. Mohe nounou (sleep); koe
fulufulu oe tupenu.
Nape, s. Koe hokoaga kia.
; Napkin, s. Koe holoholo.
Nappy, a. Tuletulemohe.
! Narcotic, a. Fakamohe.
| Narrate, v. Ke talanoa, ke fakaha.
, Narrative, s. Talanoa.
I Narrow, a. Fajii, laujii.
i Narrow, v. Ke fakafajii, ke faka-
fajiijii, ke fakalaujii.
60


NEC
NEX
Narrowness, s. Eajii, laujii.
Nasal, a. Fakaeihu.
Nasal, s. Hui-ihu.
Nasty, a. Likoliko, kovi, palaku.
Natal, a. Mei hono faelefi.
Nation, s. Buleaga.
National, a. Fakaebuleaga.
Nationalise, v. Ke fakanofo koe
taha oe buleaga.
Nationality, s. Of a ki hono buleaga
totonu.
Native, s. Koe higoa ae kakai oku
faelefi iha fonua.
Nativity, s. Faelefi, -fanaufi.
Natty, a. Maoboobo.
Natural, a. Fakamamani, fakana-
tula, hono aga.
Naturalise, v. Ke hoko koe taha ae
kakai o ha buleaga kehe.
Nature, s. Natula, aga.
Naught, s. Ikai ha me‘a.
Naughtiness, s. Agapauu, agakovi.
Naughty, a. Pauu, kovi.
Nausea, s. Loloa.
Nauseous, a. Fakaloloa, fakalua.
Nautical, a. Fakaetoutai.
Naval, a. Fakaevaka.
Navel, s. Bito.
Navigable, a. Lava ke folau ai ha
vaka.
Navigate, v. Ke folau.
Navigator, s. Koe taha oku ne faka-
folau ae vaka.
Navy, s. Folau vaka manuao.
Nay, ad. Ikai.
Neap-tide, s. Tahi mamaha.
Near, a. Ofi, moejila (at hand);
taulalo (within reach); tautata
tata, feofiaki (not distant).
Nearly, ad. Mei,meimei, tei, teitei.
Nearness, s. Ofi.
Neat, a. Mau, maoboobo.
Neatly, ad. Mau.
Necessaries, s. Koe g. me‘a totonu
ke ma‘u.
Necessitate, v. Ke fakafelatogaki.
Necessity, s. Me‘a oku pau ke fai
be ma‘u.
Neck, s. Kia, ua.
Necklace, s. Kahoa.
Necropolis, s. Tanuaga, faitoka.
61
Nectar, s. Koe inu talatubua ae g.
Otua.
Need, s. Me‘a fiema'u.
Need, v. Ke fiema‘u, ke majiva.
Needful, a. Aoga, totonu.
Needle, s. Hui tuitui.
Needless, a. Taeaoga.
Needy, a. Majiva.
Nefarious, a. Agafakalielia.
Negative, a. Ikai.
Negative v. Ke fakaikai.
Neglect, v. Ke taetokagai, ke faka-
jivejiva, ke fakajivejiveme‘a.
Neglected, a. Moutukua.
Neglectful, a. Taetokaga.
Negligent, a. Agataetokaga.
Negotiate, v. Ke alea fakatau.
Negress, a. Fefine Afilika.
Negro, &*. Tagata Afilika.
Neigh, s. Koe tagi ae hosi.
Neighbour, s. Kaugaabi.
Neighbourly, a. Agafakakaugaabi.
Neither, pron. Ikai ha taha.
Nephew, 5. Ilamutu.
Nerve, s. Neave (£. he kakano oku tau ogoi ai ae ma-
mahi; manavalahi (strength).
Nerveless, a. Taemalohi, vaivai.
Nervous, a. Malohi (strong); mana-
vajii (weak).
Nest, s. Bunuga.
Nestle, v. Ke fakafaaki, ke oofaki.
Nestling, s. Koe manubuna kuo
toki fofoai.
Net, s. Kupega.
Net, v. Ke jia ; ke aau, ke aaua.
Net-like, a. Vagavaga.
Nether, a. Taubotu ki lalo.
Neuter, a. Me‘a taemoui, taef efine
be taetagata.
Neutral, a. Taekau fakafaahi, ke
nofo noa.
Never, ad. Ikai aubito, ikai o tae-
gata.
Nevertheless, ad. Ka koe mooni, ka
nae.
New, a. Foou ; matamata.
Newly, ad. Fakafoou.
News, s. Talanoa foou.
Newspaper, s. Niusipepa, koe pepa
oku tuu i ai ae ogoogo oe aho.
Next, a. Hoko, feholo ‘i.


NON
NOU
Nib, s. Mata‘i peni.
Nibble, v. Ke olaola, ke totoji.
Nice, a. Lelei, sai ; tefitoua (food.)
Nicely, ad. Totonu ; sai.
Nicety, Totonu.
Niche, s. Kii palepale.
Nick, v. Ke tutuu fakailoga, ke
matoji, ke fakaugouga.
Nickname, s. Fakatenetene, higoa
fakahua.
Niece, s. Uamutu.
Niggard, s. Taha nimama‘u.
Niggardly, a. Nimama'u.
Nigger, s. Nika, tagata uliuli.
Nigh, a. Ofi.
Night, s. Bo, bouli.
Nightly, a. Fakaebo, bo katoabe.
Night-watch, s. Leo ihe bouli.
Nimble, a. Fakavave.
Nine, a. Hiva.
Nine-fold, a. Tuohiva.
Nineteen, a. Hogofulu ma hiva.
Ninety, a. Hivagofulu.
Ninny, s. Vale.
Ninth, s. Hono hiva.
Nip, v. Ke lau.
Nippers, s. Me‘a uu.
Nipple, s. Mataihuhu.
Nit, s. Liha.
Nitty, a. Lihaia.
No, ad. Ikai.
Nob, .s\ Ulu (head); eiki.
Nobility, s. Kau nobele ; agafakae-
eiki.
Noble, 5. Nobele, eiki.
Noble, a. Fakahikihiki, agafakae-
eiki.
Nobody, s. Koe tua, ha taha noabe.
Nocturnal, a. Ihe bo kotoabe, faka-
ebo.
Nod, v. Ke tulemobe, ke bunou.
Noise, s. Logoa‘a, valau, vake, vatau,
bato.
Noiseless, a. Taelogoa‘a, taeogo.
Noisily, ad. Fakalogoa‘a.
Noisy, a. Logoaa, malau, agamalau.
Nominal, a. Taemooni koe higoa be.
Nominate, v. Ke fakanofo.
Nonchalant, a. Agataetokaga.
Non-conductor, s. Me‘a oku taelava
ke ave ai ae tauhele uhila.
Nondescript, a. Me‘a kuo teeki ai
fakamatala.
None, a. Ikai ha taha.
Non-elect, s. Taha taefili.
* Nonentity, launoa.
Nonesuch, s. Tae hono tatau.
Non-existence, s. Taemoui.
Nonplus, v. Ke bubutuu.
Nonsense, 6’. Laubisi, launoa, tae-
uhiga.
Nonsuit, v. Ke taofi ae fakamau 0
ha me‘a.
Nook, s*. Leke.
Noon, .s’. Hoata.
Noonday, 6’. Hoatamalie.
Noonday, a. Jijijiga, jijijijiga.
Noose, 6’. Noounu, noohele.
Nor, eon. Ikai.
Normal, a. Tatau mo hono aga.
North, n. Noate (t.e.), tokelau.
Northerly, a. Fakatokelau.
Northward, a. Kihe tokelau.
Nose, .s'. Ihu.
Nostril, s. Ava‘iihu.
Not, ad. Ikai, koe lea fakaikai.
Notable, a. Ogoogo.
Notability, s. Taha ogoogo.
Notch, v. Ke togitogi, ke faka-
ugouga.
Note, s. Fakailoga ; tohi nounou
(letter); ogoogo (fame); matai
tohi oe me‘a hiva, noti (t.e.).
Note, v. Ke tohi.
Noted, a. Ogoogo.
Nothing, 5. Ikai ha me‘a, meanoa.
Notice, s. Koe tohi fakaha.
Notice, v. Ke fakaogoi, ke fakao-
gona ; ke fakaha.
Noticeable, a. Tau ke tokagai.
Notify, v. Ke tala, ke fakaha.
Notion, .s\ Mahalo.
Notorious, a. Ogoogo kovi.
Notwithstanding, ad. Ka nae ikai,
ka, kae, umaa.
Nought, s*. Ikai ha me‘a; noa (t.e.).
Noun, s. Koe higoa oe g. kubudlea
oku ui aki ae kakai, be koe botu,
be ha me‘a; o hage koe lea,
Jioaji, Toga, kava, ufi.
Nourish, v. Ke fafaga, ke tauhi.
62


OBJ
OBS
Nourishment, s. Me‘a tokoni, me‘a
kai.
Novel, a. Foou, foofoou.
Novel, 5. Tohi talanoa.
Novelty, s. Fakafoou, tokitoki.
November, s. Novema (t.e.) ko hono
hogofulu ma taha oe mahina oe
tarn.
Novice, s. Ha taha toki kamata
ha gaue foou.
Now, ad. Koeni, eni.
Nowadays, ad. I he g. ahoni.
Nowhere, ad. Ikai iha botu.
Nowise, ad. Ikai faafai.
Noxious, a. Kovi, fakamamahi.
Nude, a. Telefua, tekelei.
Nudge, v. Ke teke.
Nudity, s. Telefua.
Nugget, s. Koe takaoga koula.
Nuisance, s. Me‘a fakafiu.
Null, a. Fakataeaogai.
Numb, a. Mamate, gugu.
Number, s. Lau, toko.
Number, v. Ke lau.
Numberless, a. Taefaalaua.
Numeral, s. Fika.
Numerate, v. Ke lau fakalautelau.
Numerous, a. Toko lahi.
Nun, s. Tauboou.
Nunnery, s. Fale ae kautauboou.
Nuptial, a. Fakaemali.
Nuptials, s. Mali.
Nurse, s. Tauhi.
Nurse, v. Ke tauhi, ke fakahuki.
Nursery, s. Loki ae tamaiki.
Nursling, s. Tamajii valevale.
Nurture, v. Ke tauhi, ke fafaga.
Nut, s. Niu.
Nutcrackers, s. Me‘a fofoai niu.
Nutmeg, s. Faahiga niu.
Nutriment, s. Me‘a kai.
Nymph, 5. Otua fefine fakaofoofa.
Oak, s. Oke (t.e.), koe akau mahuiga
ki he fau me‘a.
Oar, s. Fohe.
Oarsman, s. Tagata aalo.
Oasis, s. Koe kii botu mauiui i he
toafa.
Oat, s. Ote (t.e.), koe akau oku
momoji hono tega ke kai.
Oath, s. Fuakava.
Oatmeal, s. Otemili (t.e.), ote kuo
momoji.
Obduracy, 6’. Lotofefeka, fefeka.
Obdurate, a. Lotofefeka, ogogataa,
mahimago.
Obedience, s. Muitala, talagofua.
Obedient, a. Muiagi, muitala, tala-
gofua, lofajia, aganofo.
Obeisance, s. Fakaabaaba, bunou,
hu.
Obese, a. Bubuta.
Obey, v. Ke talagofua, ke muitala.
Obit, s. Bekia.
Obituary, 5. Koe tohi bekia.
Object, s. Me‘a oku holi ki ai ha
taha.
•Object, v. Ke fakaikai, ke taeloto-
ki ai.
Objectionable, a. Taukovi, taeleleia
ai.
Objurgate, v. Ke valoki.
Oblation, 6*. Feilaulau.
Obligate, v. Ke taofi i he aleapau
(contract).
Obligation, s*. Koe moua fakakaiga.
Oblige, v. Ke fekau ke fai; ke fa-
kafiemalie.
Obliging, a. Fakakaiga, agalelei.
Oblique, a. Fakaheihei, fakateiabaa,
fakateiteiabaa.
Obliterate, v. Ke tamate‘i, ke holo-
holo‘i.
Oblivion, s. Fakagalo ; fakamole-
mole.
Oblivious, a. Fakagalo, fakagalo-
galo‘i.
Oblong, a. Loloa, fakaloloa.
Obnoxious, a. Fakalielia.
Obscene, a. Fakalielia, feauaki.
Obscure, a. Fakabouli taemahino,
boila, boiboila.
63


OCT
OIL
Obscurity, s. Kakabu, fakabouli.
Obsequies, s. Meafakaeiki.
Obsequious, a. Fakamaulalo.
Observant, a. Fakatokagai.
Observatory, s. Koe fale oku faka-
ata mei ai ae g. fetuu moe mahina.
Observe, v. Ke tokaga, ke vakai. *
Obsolete, a. Fakaonoaho, fakaeono-
aho.
Obstacle, s. Me‘a taofi.
Obstinacy, s. Paogataa, agamaka,
agalahi.
Obstinate, a. Paogataa, agalahi, |
fakafefeka.
Obstreperous, a. Logoaa, kaila lo-
goaa.
Obstruct v. Ke fakagahau, ke taofi.
Obstruction, a. Tukiaaga ; me‘a
taofi.
Obtain, v. Ke ma‘u.
Obtainable, a. Lava ke ma‘u.
Obtrude, v. Ke ohonoa, ke kaunoa.
Obtuse, a. Peku, taeaji.
Obvert, v. Ke fakafoohifo.
Obviate, v. Ke fakafetaulaki; ke
taofi.
Obvious, a. Mahino.
Occasion, v. Ke fakanunu, ke faka-
tubu.
Occasion, s. Tuuga ; tubuaga.
Occasionally, ad. Fakataimi.
Occipital, a. Hui-mui-ulu.
Occiput, s. Mui ulu.
Occult, a. Fakafufu.
Occupancy, s. Tofia, me‘a ma‘u.
Occupation, s. Lakaga gaue, faiva.
Occupy, v. Ke gaue aki, ke tauhi;
ke ma‘u.
Occur, v. Ke hoko.
Occurrence, s. Fakalavanoa, me‘a
hokonoa.
Ocean, s. Moana.
Oceanic, a. Fakaemoana.
Octagon, s. Ha me‘a oku valu hono
tafaaki.
Octangular, a. Me‘a tuliki valu.
Octave, s. Okatave (tf.e.), koe noti
e valu.
Octennial, a. Fakavalutaffi.
October, s. Okatoba (tf.e.) ko hono
hogofu oe mahina oe tafu.
64
Octogenerian, s. Ha taha kuo kakato
hono ta‘u e valugofulu.
Octoroon, s. Tamajii ae loma moe
tea.
Ocular, a. Kau ki he mata.
Oculist, s. Tagata faitoo mata.
Odd, a. Taehoa, matamatakehe.
Oddly, ad. Matamatakehe.
Ode; s. Sipi.
Odious, a. Fakanamuku‘i, aga faka-
lielia, fehia.
Odiously, ad. Fakalielia.
Odoriferous, a. Namukakala, na-
musai, manogi.
Odorous, a. Namukakala, namule-
lei.
Odour, s. Nanamu, namu.
Of, O, a.
Off, a. Mamao (distant).
Off, ad. Mei.
Offal, s. Gakau.
Offence, s. Me‘a fakaita, fakahala,
agahala.
Offenceless, a. Taehalaia.
Offend, v. Ke faihala, ke faikovi, ke
halaia.
Offensive, a. Fakamamahi.
Offer, v. Ke fakaali, ke fakaalia, ke
atu.
Offering, s. Feilaulau ; me‘a of a.
Office, s. Ofisi (£.e.), lakaga faka-
buleaga.
Officer, s. Ofisa (t.e.)} ha taha ma‘u
lakaga fakabuleaga.
Official, a. Fakabuleaga.
Officious, a. Kaunoa (intermeddling).
Officiousness, s. Kaunoa.
Offing, s. Botu tahi ofi ki he tafaa-
kilagi.
Offscouring, s. Otoota.
Offset, s. Huli (shoot).
Offspring, s. Hakd, fanau.
Often, ad. Toutou, tuolahi, liuga
lahi.
Ogle, s. Hila.
Oh, ex. Oi, oiau.
Oil, s. Lolo.
Oil, v. Ke lolo‘i, ke lolololofi, ke
fakalolo, ke fakalolololo.
Oilcloth, s. Koe faliki hekeheke.
Oiliness, s. Lolololo.
Oily, a. Lolo‘a, molemole.


OPE
ORA
Oint, v. Ke pani.
Ointment, s. Lolo takai, faitoopani,
feau.
Old, a. Motua; lalafu; luku(weak);
au (ripe), banea; motuu (nuts) ;
motui, vavala (worn).
Olden, a. Mua.
Olive, s. Olive (t.e.).
Omen, s. Fakailoga; uhie (ill); faka-
hamelie (good) ; fakahatamaki
(bad).
Ominous, a. Fakaamanaki-kovi.
Omission, s. Taefai.
Omnibus, s. Jaliote uta kakai.
Omit, v. Ke taetokaga, ke liaki, ke
taefai.
Omnipotent, a. Mafimafi.
Omnipresent, a. Aonui.
Omniscience, s. Tokaimaanaga.
Omniscient, a. Boto fakaotua, tokai-
maanaga.
On, 2)rep. Ki oluga.
Once, ad. O tatuo taha, liuga taha,
tuotaha, tataha.
One, a. Taha; tautaha (single).
Onerous, a. Fakafeatugi.
Onesided, a. Fakabotutaha, faka-
palataha.
Onion, Onioni (t.e.).
Onlooker, s. Taha mamata.
Only, a. and ad. Be.
Onset, s. Kapa.
Onslaught, s. Kapa, tau malohi.
Onward, ad. Laka atu, alu atu.
Ooze, 77. Ke bubu, ke tafe mamalie.
Ooze, 5. Pelepela.
Opal, i1. Opale (t.e.), maka mahuiga.
Opaque, a. Taeajilojilo.
Open, v. Ke tagaki (lift up); ke
too (unclose); ke mafaa (extend);
ke fakavaha (thin); ke fufuke
(expose); ke fetatalaaki (unfasten);
ke fehi (oysters); ke afii (stretch);
ke faai (extend); ke fakaava, ke
fakaavaava (unclose); ke faka-
maga (gape); ke fakatuba, ke
fakatubagi (break open) ; tatala
(tear off); ke fuke, ke fukefuke
(open out, as a native oven).
Open, a. Ata, ataata (spacious) ; a,
ava, tatala (not shut); faai (ex-
tended) ; gugutu (empty); hau-
haufano (airy) ; mafee, mafehi,
mafela (extended); maga (spread-
ing) ; malaelae (clear); matagaki
(lift up); matoo (disunite); matala
(expanded) ; mafuke (unfolded);
tafagaloa (wilderness-like); tava-
va (teeth); vaata, vaavaa (bran-
chy) ; vagavaga, vavaga (net-like).
Opening, s. Ava.
Openly, ad. Fakahaha.
Opera, s. Koe bo faiva hiva.
Operate, v. Ke fai, ke gaue; takafia
(medicine).
Operation, s. Gaue.
Opiate, s. Faitoo fakamohe.
Opinion, 6*. Fakakaukau, mahalo,
loto, boa, fakauta.
Opinionative, a. Manako ke fai ki
hono loto oona.
Opportune, a. Tuumalie.
Opportunity, s. Tuumalie, faiga-
malie.
Opposable, a. Lava hono taofi.
Oppose, v. Ke agatuu, ke taeloto
kiai, ke taofi, ke fakaboboi.
Opposite, a. Feagai, feouga, feuga,
tuutauhoa.
' Oppress, v. Ke fakafeatugi; ke faka-
mafajia, ke fakamalohia, ke faka-
aoao.
Oppression, s. Fakaaoao.
Oppressive, a. Fakamalohi, faao,
fakafeatugi, fakahau, fakaehau.
i Optic, 6‘. Mata.
| Option, s. Fili, faiteliha.
' Optional, a. Faiteliha.
I Opulence, s. Koloa.
i Opulent, a. Maukoloa.
Or, con. Be.
Oracle, s. Fakakaukau boto, folofola.
Oracles, s. Koe folofota ae Otua.
Orange, s. Moli.
Orange blossom, s. Fijidmoli.
Orange,peel, s. Kilihmoli.
| Orang-outang, s. Koe fuu geli o
hage ha tagata.
Oration, s. Lea, malaga.
Orator, s. Tagata lea malie; tufu-
galea.
65


OUN
OUT
Orb, s. Mata, ha me‘a fuobotoboto.
Orbed, a. Fuobotoboto.
Orbit, s. Koe hala a mamani, bea
koe fetuu i he lagi; koe luo oe
mata.
Orchard, s. Koe goue akau fua.
Orchestra, s. Koe kau ifi.
Ordain, v. Ke fakanofo, ke kotofa
ke tuutuuni.
Ordeal, s. Ahiahi.
Order, v. Ke fekau, ke bui, ke
fakatuuiuuni.
Order, s. Koe fekau; aga (method);
faahiga (class).
Orderly, a. Mau.
Ordinance, s. Tuutuuni.
Ordinary, a. Faafai, maheni.
Ordination, s. Fakanofo.
Ordnance, s. Me‘a fana fonua.
Ore, s. Koe higoa oe g. ukamea
kotoabe.
Organ, s. Oakani (t.e.), buha me‘a
lea. Koe talia oe g. me‘a i loto ae
tagata, o hage koe maamaa, mafu,
ate.
Organise, v. Ke tuutuuni.
Oriental, a. Fakahahake, mei Esia.
Oriental, s. Kakai mei he hahake
o Iulope.
Origin, s. Tubuaga, tefito, faka-
vakaga, fakatefito.
Original, a. Foou.
Originally, ad. Ihe kamataaga.
Originate, v. Ke lagalaga, ke laga-
lagaki, ke fakatubuga, ke faka-
tubu, ke oi.
Ornament, s. Teuga.
Ornamental, a. Teuteu.
Ornate, a. Teuga, teuteu.
Orphan, s. Tamai mate mo fa‘e
mate.
Orthodox, a. O tatau moe tuutuuni
ae lotu.
Oscillate, v. Ke lulu, ke kavekave.
Ostentatious, a. Manako ke faka-
aliali, fakalaukau.
Ostrich, s. Ositaliji (t.e.) koe manu-
buna oku mahuiga hono fulufulu.
Other, a. Kehe.
Otherwise, ad Ka ikai.
Ought, v. Oku totonu ke fai.
Ounce, s. Aunise (t.e.).
66
Our, pron. Ko ho tau, ko e tau;
koe ma (dual); koe mau.
Ours (dual) pron. Amaua, omaua,
otaua, ataua, haataua, hootaua,
haamaua, hodmaua, homaua.
Ours, pron. Atautolu, otautolu,
amautolu, omautolu, haatautolu,
hotautolu, hamautolu, homautoli,
hootautolu.
Ourselves, pron. Akimautolu.
Oust, v. Ke kabuji fakamalohi.
Out, ad. Tua (abroad); mei (out of).
Outbalance, v. Ke mamafaage.
Outbid, v. Ke fakatau feauhi.
Outbreak, s. Mahaki to (disease);
ke buna hake (bursting forth).
Outcast, s. Koe liaki, auhe.
Outcry, s. Kaila logoaa.
Outdo, v. Ke lia, ke liia, ke feauhi;
ke auhia.
Outdoor, ad. I tua.
Outermost, a. Mamao taha.
Outfit, s. Naunau ki he folau.
Outgoing, s. Me‘a oku hu atu.
Outgrow, v. Ke hulu ene tubu.
Outhouse, s. Fale i tua ha fale lahi.
Outlandish, a. Fakatukuuta, faka-
muli.
Outlast, v. Ke tologa fuoloa taha.
Outlaw, w. Ke taemalui ehe lao.
Outlet, s. Ava.
Outlive, v. Ke auhia, ke moui fuo-
loataha.
Outlook, s. Vakavakaiaga.
Outnumber, v. Ke tokolahiage.
Outpace, v. Ke veevaveage
Outpour, v. Ke liligi ki tua.
Outrage, v. Ke gaohi fakalielia‘i, ke
gaohi kovi.
Outreach, w. Ke huluatu.
Outrider, s. Koe fakafeao heka hosi.
Outrigger, s. Hama.
Outrival, w. Ke auhia ihe me‘a
kotoabe, ke feauhi.
Outrun, v. Ke bue ihe lele, ke laka
ihe lele.
Outset, s. Kamataaga.
Outshine, v. Ke hulu ene gigila.
Outside, s. Itua, tua.
Outside, a. Ki tua.
Outskirt, s. Tetebu.
Outspread, v. Ke fakamafola.


PAC
PAI
Outstretch, a. Ke fakamafao.
Oval, Fuobotoboto o hage ha
fo‘imoa.
Ovation, s. Mavava.
Oven, s. Gotoumu.
Over, a. Kioluga; hili.
Over, prefix. Ke hulu, koe kubufilea
oku faa fakabibiki ki he g.
kubu‘ilea kehe.
Overall, s. Uufi.
Overawe, v. Ke fakamabee, ke faka-
feavaki, ke fakamamalu.
Overbalance, v. Ke mamafa faka-
botutaha.
Overbearing, a. Faao, fielahi.
Overboard, ad. Mei he vaka ki
tahi.
Overburden, 7;. Ke fakamou, ke
mafajia, ke mafamafajia.
Overcast, r. Ke aoaofia, ke aoaojia.
Overcharge, v. Ke fuu lahi ae
totogi.
Overcoat, s. Kote tua, kofu fakauha.
Overcome, v. Ke ikuna, ke faka-
moulaloa, ke filitoka.
Overdo, v. Ke faiekina.
Overdose, s. Maaga fuu lahi fau oe
faitoo.
Overdraw, v. Ke lahi hake ae tohi
paaga i he paaga kuo fakahu.
Overdue, a. Ke laka ihe taimi oku
totonu ke totogi ai.
Overflow, v. Ke fakamahuohua, ke
taumahua.
Overgrow, a. Ke fakahaliavale, ke
vaoa.
Overgrown, a. Baleva, balevaleva,
fakahaliavale.
1 Overhang, v. Ke taube, ke mamalu.
Overhead, ad. I oluga.
Overland, a. Ke ave i uta.
Overlap, a. Maliili, mahilihili.
Overload, v. Ke fakamafajia, ke
faiekina.
Overlook, v. Ke aahi.
Overpower, v. Ke fakaaoao ; ke
lkuna.
Oversee, v. Ke agi.
Overshade, v. Ke femaluaki.
Overshadow, v. Ke oofaki, ke
mamalu. '
Oversleep, v. Ke moumohea.
Overspread, v. Ke lofia, ke lofilofia,
ke aafa, ke uufi, ke fakatafola.
Overtake, v. Ke alofia; ke moua.
Overweigh, w. Ke fuu mamafa hono
fua.
Overwork, v. Ke kaikaifiu; ke
mafajia ihe gaue.
Owe, v. Ke moua, ke taetotogi.
Owl, s. Lulu.
Owl-faced, a. Matalulu.
Own, i^ron. Aaku, ooku (my own);
aau, oou (thy own); aana, oona
(his, her own); atautolu, otautolu
(our own) ; amoutolu, omoutolu
(your own); anautolu, onautolu
(their own).
Own, v. Ke ma‘u.
Ox, s. BuIm tagata.
Oxygen, s. Ea (fie.), koe kasa koe
osikena.
Oyster, s. Tofe.
Pace, 5. Laka.
Pacific, 5. Pasifiki (£.e.) koe oseni i
he vaha o Amelika mo Esia mo
Aositelesia.
Pacific, a. Malu.
Pacification, s. Fakalelei.
Pacify, v. Ke lolomi, ke fakafiemalie,
ke fakalelei.
Pack, v. Ke fao, ke faololo.
Package, s. Kofume‘a, kavega.
Packet, s. Kofukofu.
67.
Pad, s. Fakamolu.
Padding, s. Koe fakakakano ae
me‘a fakamolu.
Paddle, v. Ke aalo.
Paddle, s. Fohe, aalo.
Paddock, s. Loto a manu.
Padlock, s. Koe loka tautau.
Pagan, s. Hiteni (fie.), taelotu.
Page, s. Peji (fie.) koe lau oe tohi.
Paid, v. Kuo totogi.
Pail, s. Bokete (fie.).


PAN
PAR
Pain, s. Mamahi, laga.
Pain, v. Ke fakamamahi, ke laga.
Painful, a, Mamahi, fakamamahi,
kakaha.
Painless, a. Taemamahi.
Paint, 8. Vali.
Paint, v. Ke vali.
Painter, 8. Tagata vali.
Painting, 8. Fakatata.
Pair, 8. Floa.
Pair, v. Ke fakahoa, ke fehoanaki.
Palace, 8. Palasi (t.e.), fale ae tu‘i.
Palatable, a. Vovo, mategu.
Palate, s. Aofi-gutu.
Palaver, v. Ke fakalai.
Pale, a. Tetea, tea.
Palette, 8. Koe ibu lafalafa oku
gaue aki ehe tagata ta fakatata,
ke hui ai ene vali.
Paling, 8. Akau ki he a.
Pall, s. Koe bulou ae buha butu.
Palliasse, s. Koe faliki fefeka oe
mohega.
Pallid, a. Tetea.
Palm, s. Aofi-nima; pame (t.e.) (tree).
Palpitate, v. Ke tube, ke halotu.
Palpitation, s. Tube, halotu.
Palsy, s. Mahaki tete.
Paltry, a. Matamatatua.
Pampas, s. Koe g. telea mohuku o
Amelika.
Pamper, v. Ke fakapelepele, ke
fagabeji.
Pamphlet, s. Koe tohi taetakafi.
Pan, 8. Koe kulo lafalafa.
Pancreas, 8. Takai.
Pane, 8. Koe koga jioata lafalafa i
he mataba jioata.
Panel, 8. Koe papa manifi i he loto
mataba.
pang, 8. Laga, oho.
Panic, 8. Ilifia fakafokifa mb faka-
tuugaa.
Panorama, s. Koe g. fakatata oe
fuga oe fonua, o hage ko ete jio
takatakai.
Pant, v. Ke fegaaki, ke fehabotui,
ke tatube, ke gaga, ke ga.
Pantaloon, 8. Talausese (t.e.).
Pantry, 8. Panitele (tf.e.), koe loki
faoaga me‘a kai.
Papa, 8. Tamai.
Papal, a. Fakaepopi.
Papaw, 8. Oleji.
Paper, 8. Peipa (tf.e.).
Papist, 8. Taha lotu fakapopi, kato
lika.
Par, 8. Tatau, tusa, tutuha.
Parable, 8. Lea fakatata.
Parachute, s. Koe me‘a o hage ha
fakamalu, oku alu hifo ai ae
kakai mei he baluni (koe meca
oku alu i he ata).
Parade, v. Ke fakalakilaki.
Parade, 8. Koe fakaaliali fakatau.
Paradise, s. Palataisi (t.e.), hevani
(t.e.).
Paradox, 8. Me‘a oku gali launoa
ka oku mooni.
Paragon, 8. Taha haohaoa.
Paragraph, 8. Vahe.
Parallel, a. Huufataha, palaleli (t.e.).
Parallelogram, 8. Palaleli‘aga (t.e.),
koe faahiga tapafa oku palaleli
hono g. tapa feagai.
Paralysis, 8. Koe mahaki mamate.
Paramour, s. Mamana, feagai.
Parapet, s. Koe a maka oe halafa-
kakavakava.
Paraphrase, v. Ke hiki mo faka-
mahino ha lea.
Paraphrast, 8. Taha hiki lea.
Parasite, s. Koe higoa oe g. akau
oku tubu bibiki ki he g. akau
kehe.
Parasol, s. Fakamalu jii.
Parboil, v. Ke moho ota.
Parcel, v. Ke vahe, ke vahevahe.
Parcel, 8. Koe kofukofu me‘a.
Parcener, 8. Kau hokb.
Parch, v. Momoa, laaina.
Pardon, 8. Fakamolemole.
Pardon, v. Ke fakamolemole.
Pare, v. Ke tele.
Parent, s. Matua.
Parentage, 8. Tubuaga.
Parenthesis, s. Koe higoa oe ogo
laine oku na taofi ha kubui lea,
(o hage koeni).
Pariah, 8. Taha kuo fakahe£i.
Paring, 8. Kili.
Parish, s. Botu kolo.
Park, 8. Koe malae fakabuleaga.
68


PAS
PAT
Parley, v. Ke fealeaki, ke fealelea-
aki, ke fakakikihi.
Parliament, s. Fale Aiea.
Parliamentary, a. Fakaefalealea.
Parlour, s. Fale talanoa.
Parole, s. Koe lea fakaha ae kau
leo.
Paroxysm, s. Mahaki oho.
Parricide, s. Fakabo tamai.
Parrot, s. Kaka, manubuna.
Parry, v. Ke teke, ke tekei.
Parse, v. Ke fakaha ae higoa oe g.
kubu‘ilea, bea mo honau aoga i he
kubu, bea moe botu totonu ke
nau tuu ai.
Parsimonious, a. Nimamau.
Parson, s. Faifekau.
Parsonage, s. Fale ae faifekau.
Part, s. Inaji, io, tufakaga, vahega.
Part, v. Ke vahe, ke fakamavahe,
ke mavae, ke fakamavae.
Partake, v. Ke kau ai.
Partial, a. Filifilimanako, fakapala-
tahabe.
Partiality, s. Filifilimanako.
Partially, ad. Fakafilifilimanako.
Participate, v. Ke kau ai.
Particle, s. Koe higoa oe g. kubu-
filea oku ua honau aluaga o kau
fakatouoji ki he noun moe verb.
Particle, s. Momoime£a.
Particular, a. Fakamakukaga, faka-
jina.
Parting, s. Mavae ; vahe.
Partition, v. Ke fakaana, ke faka-
anaana, ke fakaholiji.
Partition, s. Holiji, vahevaheaga.
Partner, s. Ohoana (husband or
wife); kautaha.
Partnership, s. Kautaha.
Parts, s. Botu (region).
Party, Fakaafe; faahi (side).
Parvenu, s. Koe tua mau koloa.
Pass, v. Ke alu atu; ke mahemu
(from); ke fakalaka (over) ; ke
mole (disappear); ke tuku ki mui.
Passage, s. Ava (opening); vahe
(clause); folau (voyage).
Passenger, s. Ha taha folau be
heka jaliote kae totogi.
Passing, s. Alu atu.
69
Passion, s. Aga, holi, loto lahi.
Passionate, a. Ita vave.
Passive, a. Tali agi fiemalie be.
Passover, s. Katoaga oe Laka-atu;
Pasova (t.e.).
Passport, s. Koe tohi fakagofua ke
folau.
Past, a. Hili; oji; mu‘a.
Paste, s. Baluji, buluji.
Paste, v. Ke buluji, ke baluji.
Pasteboard, s. Koe peipa matolu oku
gaohi mei ai ae faga kii buha.
Pastor, s. Koe tauhi sipi; faifekau.
Pastry, s. Pai (t.e.), koe faahiga ma.
Pasture, 6*. Koe fonua kuo to aki ae
mohuku ke fafaga ae faga sipi moe
bulumokau.
Pat, a. Tata.
Pat, v. Ke boboki, ke tata.
Patch, s. Monomono.
Patch, v. Ke monomonoji, ke mono-
mono.
Pate, s. Fo‘i ulu.
Patella, s. Hui-tui-foi-moa.
Patent, s. Koe tohi fakagofua mei
he buleaga, ke taofi ae toe gaohi
faifaitaki ha me‘a tatau, moe me‘a
kuo fau e ha taha.
Paternal, a. Fakaetamai.
Path, s. Hala, aluaga.
Pathetic, a. Fakaofa.
Pathless, a. Taehala.
Pathos, s. Me£a fakaofa.
Pathway, s. Hala, aluaga, aluga.
Patience, s. Kataki, faakataki.
Patient, a. Kataki, faakataki, uku-
ma. ,
Patient, s. Ha taha mahaki.
Patiently, ad. Faakataki be.
Patriarch, s. Peteliake (t.e.), koe
ulu oe famili be oe jiaji.
Patrimonial, a. Tukufakaholo.
Patrimony, s. Koe tofia tukufaka
holo.
Patriot, s. Koe taha oku of a ki
hono fonua totonu.
Patriotism, s. Koe ofa ki hoto fonua
totonu.
Patrol, s. Koe kau leo oku nau
leohi ae abitaga ihe bouli.
Patron, s. Taha oku ne malui be
tokoni.


PED
PEN
Patronise, v. Ke tokoni; ke fielahi.
Patter, v. Ke batutu.
Pattern, s. Sipiga, fakatatau, faka-
tata, faifaitakiaga.
Pattern, v. Ke fakatatau, ke faifai-
taki.
Paunch, s. Kete.
Pauper, s. Taha paea mo majiva.
Pauperise, v. Ke fakakaifonua.
Pause, v. Ke tatali jii, ke fetou-
mouaaki.
Pave, v. Ke faliki aki ae maka.
Pavement, s. Koe faliki maka.
Pavilion, s. Fale tupenu, fale fehi-
kitaki.
Paw, s. Pejipeji oe manu.
Pawn, v. Ke no paaga aki ae koloa
kae toki huhu£i.
Pawnbroker, s. Koe taha oku no ki
ai ae koloa.
Pay, v. Ke totogi; ke huhu£i.
Payment, s. Totogi.
Pea, s. Pi (t.e.),koe fua oe akau totolo.
Peace, s. Fiemalie, melino, valelei.
Peaceable, a. Melino, fiemalie.
Peaceably, ad. Lelei, fakalelei.
Peacemaker, s. Fakalele, fakaboboto.
Peach, s. Piji (t.e.) koe higoa oe
akau mo hono fua.
Peacock, s. Pikoke (t.e.), manu faka-
ofoofa.
Peak, s. Tumutumu.
Peal, s. Koe leo oe fafagu.
Pear, s. Pea (t.e.), koe higoa oe
akau mo hono fua.
Pearl, s. Mataitofe.
Pearly, a. Hage ha mataitofe.
Peasant, s. Kakai gaue, kakai tua
oe fonua, meavale.
Peat, s. Koe faahiga mohuku popo
oku gaueaki koe fefie.
Pebble, s. Makahunu.
Peck, v. Ke toji, ke tojitoji.
Peculiar, a. Agakehe.
Pecuniary, a. Kau ki he paaga.
Pedagogue, s. Koe failautohi, faiako.
Pedal, s. Me£a tabili oe me£alea.
Pedant, s. Botoaniumui.
Pedantic, a. Fakaaliali ene boto.
Peddler, s. Tagata oku ne tuuaki
ene me£a ke fakatau.
Pedestal, s. Koe me£a ke tuu ai ae
imeji; tuuga.
Pedestrian, s. Ha taha oku alu i
lalo.
Pedigree, s. Hohoko.
Peel, v. Ke fefohiaki; ke fakama-
taka; ke ihi; ke aufoe, ke hihi;
ke fofohi, ke fohi, ke fohifohi.
Peep, v. Ke aji, ke fakajio, ke faka-
jiojio, ke fakaaji.
Peer, s. Nobele, (t.e.), Eiki.
Peerage, s. Haa nobele.
Peerless, a. Tae hono tatau.
Peevish, a. Noe, noenoe, labakalae,
iteita.
Peg, s. Koe fao akau.
Pelt, v. Ke lijigi, ke tologi.
Pen, s. Peni (t.e.) me£a tohi; koe
kii a manu (coop).
Penalty, s. Tautea.
Penance, s. Koe fakamamahi ihe
huhui hia.
Pence, s. Peni (t.e.), koe vahe hogo-
fulu ma ua e taha oe silini.
Pendant, s. Fuka (flag); hau teliga
(earring).
Pending, a. Taepapau.
Pendulum, s. Koe me£a tautau oe
uaji.
Penetrate, v. Ke aji, ke hu, ke hoka.
Penetrating, a. Loto iloilo.
Peninsula, s. Penisula (t.e.), koe
muitolotolo, koe botu fonua kuo
meimei takatakai aki ae tahi, ka
oku biki kihe fonua lahi ihe botu
e taha.
Penitent, a. Fakatomala.
Penknife, s. Helefufu.
Penman, s. Tagata tohi.
Pennant, s. Fuka loloa.
Penniless, a. Taepaaga£ia, tae tha
paaga.
Penny, s. Tenali (Bible); peni (t.e.).
koe vahe e taha oe hogofulu ma
ua oe silini.
Pennyweight, s. Peniueti (t.e.), me‘a
fua koula.
Pension, s. Vahega malolo.
Pensive, a. Fakalaulauloto.
Pentecost, s. Penitekosi (t.e.), koe
katoaga laka atu ae kakai Jiu.
Penury, s. Majiva me£a.
70


PER
PET
People, s. Kakai, kainaga.
People, v. Ke fakakakai.
Pepper, s. Pepa (t.e.), polo fifiji.
Peppery, a. Fifiji.
Perambulate, v. Ke alu fano mo
takamilo.
Perambulator, s. Koe jaliote ae
tamaiki valevale.
Perceive, v. Ke ilo, ke vakai, ke
mamata.
Percentage, s. Koe inaji ae tagata
fakatau i heene fakatau me‘a, o
kapau tene fakatau ha me‘a ki he
silini e uofulu, tene mau eia ae
silini e taha ai, kae age ae hogo-
fulu ma hiva ki he taha oku aana
ae me‘a.
Perceptive, a. Lava ke ilo.
Perch, s. Hekega, tuula.
Perch, v. Ke tuukauga, ke kapa-
kapatuhi.
Perchance, ad. Abe.
Percolate, v. Ke sivi.
Perdition, s. Malaia.
Perfect, a. Haohaoa, ooji, agahao-
hao, maonioni.
Perfection, s. Haohaoa.
Perfidious, a. Kaka.
Perfidiously, ad. Fakakaka.
Perfidy, s. Koe kaka, liaki alea.
Perforate, v. Ke fohui, ke fakaava,
ke fakaavaava, ke feavaaki, ke
feavaavaki.
Perforation, *•. Hihia.
Perforce, ad. Faifakamalohi.
Perform, v. Ke fai.
Perfume, v. Ke fakanamulelei, ke
fakanamukakala.
Perfume, s. Me‘a nanamu, namu-
kakala.
Perfunctory, a. Ke fai ihe tae-
tokaga.
Perhaps, ad. Abe.
Peril, s. Tuutamaki.
Peril, v. Ke tuutaubeube, ke faka-
tuutamaki.
Period, s. Kuoga, taimi (t.e.)
Periodical, a. Fakakuoga.
Perish, v. Ke mate, ke auha.
Perishable, a. Auhagofua.
Periwinkle, s. Elili.
71
Perjure, v. Ke fuakavaloi.
Perjury, s. Fuakavaloi.
Permanency, s. Tuumau, tologa
Permanent, a. Tologa, tuumau
Permission, s. Fakagofua.
Permit, v. Ke fakagofua.
Permit, s. Koe tohi fakagofua.
Perpendicular, a. Tuuhagatonu, utu
(liku).
Perpetrate, v. Ke fai.
Perpetual, a. Taetuku.
Perpetuity, s. Taegata.
Perpetually, ad. Mau, mauaibe.
Perplex, v. Ke fakafefihitaki, ke
maveuveu, ke bubutuu.
Perplexity, s. Fihi, bubutuu.
Persecute, v. Ke fakataga.
Persecution, s. Fakataga.
Persevere, v. Ke kitaki, ke kauhaki,
Ke fakaahukona, ke feukunaki, ke
fakabuha, ke fakabuhaa, ke faka-
lolea, ke fakabutae, ke fakafiho,
ke fakafitefitaa, ke taukave, ke
kavekave, ke fakakukafi, ke faka-
ukunaki, ke vilitaki, ke vili.
Persist, v. Ke fakafitefitaa, ke tau-
kave, ke vilitaki, ke kaveaki.
Person, s. Ha taha.
Personage, s. Koe taha ogoogo.
Personal, a. Koe me‘a o ha taha.
Personate, v. Ke faifaitaki ki ha
taha.
Perspective, s. Koe ta oe fakatata
ke ha tatau moe me‘a oku ta inei
ai.
Perspiration, s. Kakava, tautaa.
Perspire, v. Ke bubuha, ke tautaa.
Persuade, v. Ke fakalotoi.
Pertain, v. Ke kau kiai.
Pertinacious, a. Paogataa.
Perturbation, s. Fakanoatuu.
Pervade, v. Ke hu.
Perverse, a. Fakaamio, agafefeka,
agamaka, fakaulufatu, mioi.
Pervert, v. Ke fakakehe.
Pest, s. Fakafiu ; mahaki fakaauha.
Pester, v. Ke fakafiu.
Pestilence, s. Koe mahaki fakaauha.
Pestle, s. Me‘a momoji.
Pet, s. Pele, bujiaki.
Pet, v. Ke fakanainai‘i, ke fakar
pelepele, ke fakasani, ke fakasani-


PIL
PLA
sani, ke fagafao, ke bujiaki, ke
fakaoioi.
Petal, s. Koe lau oe fijiakau.
Petition, s. Kole.
Petrify, v. Ke liliu koe maka.
Petroleum, s. Koe lolo oku buna
hake mei he maka.
Petticoat, s. Fakabiva, biva.
Pettish, a. Iteita, noenoe, labakalae.
Petty, a. Vaiga, jii.
Petulant, a. Iteita.
Pew, s. Nofoa i fale lotu.
Phaeton, s. Jaliote veefa taefale.
Phantom, 6*. Faahikehe, buloa.
Pharisee, s. Falesi (t.e.).
Phenomenon, s. Ha me*'a oku haha-
kehe.
Philanthrophy, s, Koe of a ki he kakai
kotoabe.
Philosopher, s. Filosifa (t.e.).
Phlegm, s. Fiho.
Photograph, s. Koe fakatata kuo ta
aki ae laa.
Phrase, s. Kubu oe vahe.
Physic, &•. Faitoo.
Physician, s. Toketa (t.e.), tagata
faitoo.
Pick, v. Ke fili (choose) ; ke toli
(gather)
Pickaxe, s. Toki fakamolu kelekele.
Pickle, v. Ke fakamasima.
Pickpocket, s. Ha taha oku kaihaa
mei he kato oe kofu o ha taha-
kehe.
Picnic, s. Kai tunu.
Picture, s. Koe fakatata.
Pie, s. Pai (t.e.), me‘a kai.
Piebald, a. Bulebule.
Piece, s. Koga.
Piecemeal, a. Tekoga.
Pier, s. Uafu {t.e.).
Pierce, v. Ke huhu, ke mahuhu, ke
mahuhuhuhu, ke huhuhuhu, ke
huhuki, ke huki, ke fakaaji, ke
fakaajiaji, ke fakamahuhuhuliu,
ke feajiaji, ke feajiaki.
Piety, 6*. Aga fakalotu.
Pig, s. Buaka.
Pigeon, s. Lube.
Pigment, s. Loa.
Pile, v. Ke fehilihili‘i, ke fehilihili-
faki, ke ato, ke atofaki, ke hilia.
72
Pile, s. Tuuga, fokotuuga; koe pou
oe uafu.
Pilfer, v. Ke kaihaa me‘a iki.
Pilgrim, s. Aunofo, taha fonogo ki
ha botu tabu.
Pilgrimage, s. Koe fonoga ki ha
botu tabu.
Pill, s. Fodakau faitoo.
Pillage, v. Ke vete.
Pillar, s. Pou maka.
Pillow, s. Oluga.
Pillow, v. Ke fakaoluga.
Pillowcase, s. Koe ufiufi ae oluga.
Pilot, s. Pailote (t.e.), tagata fakahao
vaka.
Pimple, s. Fuofua
Pin, 6’. Pine (t.e.).
Pinch, v. Ke lau, ke lalau, ke lauji,
ke umaji.
Pinchers, s. Mefa uu, me‘afaka‘u,
fakauu.
Pine, s. Paini (t.e.), koe akau oku
talatala hono lau.
Pine, v. Ke fakaauaujino, ke fakaa-
au o oji.
Pineapple, s. Fainapiu, laiatea.
Pink, s. Koe kulokula meimei hine-
hina.
Pinnacle, s. Tumutumu.
Pious, a. Lotumooni.
Pip, s. Tega oe fodakau kai.
Pipe, s. Paipa (t.e.).
Pique, v. Ke keigo.
Pirate, s. Toutai kaihaa.
Pistol, s. Koe kii me‘a fana.
Pit, s. Logosa; luo keli.
Pitfail, s. Lovosa.
Pitapat, s. Tube.
Pitch, v. Ke tolo, ke lijigi, ke lafo,
ke lafolafo.
Pitcher, s. Koe ibu aveaga vai.
Piteous, a. Fakamamahi.
Pith, s. Uto, penu.
Pitiful, a. manavaofa.
Pittance, 6*. Vahega jii.
Pity, s. Ofa, manavaofa.
Place, s. Botu.
Place, v. Ke tuku kiai.
Placid, a. Agavaivai.
Plague, s. Mahaki fakaauha.
Plague, v. Ke fakafiu, ke fakatau-
vele, ke fakakikina.


PLI
POL
Plaided, a. Totoho.
Plain, a. Ilogofua, mahino, mahino-
hino; papa (even).
Plain, 5. Tokalelei.
Plainly, ad. Mahino, ea.
Plaintiff, s. Koe taha oku tagi ki
he fakamauaga.
Plait, s. Fi.
Plait, v. Ke fi, ke lalaga.
Plan, s. Fakakaukau, tuutuuni.
Plan, v. Ke fakakaukau 4, ke
tuutuuni.
Plane, s. M e‘a tele.
Plane, v. Ke tele, ke tatele, ke tate-
letele.
Planet, s. Koe fetuu.
Plank, s. Koe laupapa laulahi.
Plant, s. Akau.
Plant, v. Ke to.
Plantain, s. Fuji, hopa.
Plantation, 8. Maala, goue lahi.
Plash, v. Ke taubi.
Plaster, s. Sima, buluji.
Plaster, v. Ke fakasima, ke fetuani,
ke fetuotuani.
Plate, s. Peleti (t.e.) ibu kaiaga.
Plateau, 5. Mouga lafa.
Platform, 8. Tuuaga, fataki, palepale.
Plausible, a. Gali mooni
Play, s. Vaiga, fakava.
Play, v. Ke vaiga, ke fakava, ke
monoji.
Playfellow, 8. Kaumea.
Playful, a. Fakahua.
Plead, v. Ke lagomakii.
Pleasant, a. Fakafiefia, matamata-
lelei, fekofei, gagatu.
Please, v. Ke fakafiefia; ke fili; ke
lelei, ke fakatolia.
Pleasing, a. Fakakinokinoifia, sao,
malie.
Pleasure, s. Fiefia, faiteliha.
Plebian, 8. Kakai meavale.
Pledge, 5. Ha me‘a fakamooni.
Pledge, v. Ke age ae fakamooni.
Plentiful, a. Mahu, falea, valea,
mohu, mohume‘a.
Plenty, $. Mahu, mahulafalafa,
mahutafea.
Pliable, a. Galemu, galemulemu.
Pliant, a. Gofe, gaofeofe: molu;
fafau.
Plod, v. Ke alu be gaue faifaimalie.
Plot, s. Koga fonua jii; koga.
Plough, s. Koe mejini keli kelekele,
koe huo toho.
Pluck, v. Ke toli, ke paki, ke pakii,
ke faki, ke fakita, ke tabaki ke
kabei.
Pluck, 8. Koe ate moe maamaa moe
mafu oe manu lau fakataha;
manavalahi.
Plug, 8. Umoji.
Plug, v. Ke umoji.
Plumage, s. Fulufuluh manubuna.
Plume, s. Fulufulu‘i manubuna.
Plump, a. Fuujino, butobuta.
Plunder, 8. Koloa vete.
Plunder, v. Ke vete.
Plunge, v. Ke uku (dive) : ke
fakahulu, ke fakahuluhulu; ke
lomaki, ke lomakii, ke fakauku.
Plural, a. Ke lahi hake i he taha,
me‘a lahi.
Plus, s. Posi (tf.e)., koe fakailoga
tanaki (+).
Plush, 8. Faahiga velivote.
Poach, v. Ke kaihaa manu kai vao.
Pocket, s. Kato oe kofu.
Pocket, v. Ke fao ihe kato oe kofu.
Pod, s. Koe kili oe tega, o hage koe
kili‘i pi.
Poem, s. Sipi.
Poet, 8. Bulotu-hiva.
Poetry, 8. Sipi.
Point, 8. Mata o ha me‘a majila ;
feituu (place).
Point, v. Ke fakamajila (sharpen);
ke fakahinohino (direct); ke faka-
totao; ke fakatuhutuhu; ke faka-
mata.
Pointed, a. Majila, totao.
Pointless, a. Peku.
Poison, 8. Vai kona.
Poison, v. Ke fakakonahi; ke au-
kava (fish).
Poisonous, a. Fakamate.
Poke, v. Ke hoka.
Poker, s. Me‘a hokaci afi.
Pole, s. Pole (t.e.), koe botu taubotu
taha ki he noate moe saute.
Pole, 8. Koe koga akau.
Police, 8. Polisi (t.e.), koe kau leo
oe kolo.
73


POR
PRA
Policeman, 8. Tagata polisi.
Polish, v. Ke fakagigila.
Polish, 8. Gigila.
Polite, s. Agafakaabaaba.
Political, a. Fakabuleaga.
Polka, 8. Fajihiva; hulohula.
Poll-tax, 8. Tukuhau ulu.
Pollute, v. Ke fakauli.
Polygamist, s. Jinifu.
Polygamy, 5. Jinifu.
Polysyllable, 5. Koe kubufilea oku
lahi hono kubu.
Pommell, v. Ke tuki.
Pomp, 8. Laukau, teuga lahi aubito.
Pompous, a. Fakalaukau, bolebole.
Pompously, ad. Fakamofutofuta.
Pond, 8. Luovai, anovai jii.
Ponder, v. Ke fakalaulauloto, ke
fakalauloto, ke fakakaukau, kefifili
Ponderous, a. Mamafa. ,
Pony, s. Hosi jii.
Pool, s. Luovai.
Poop, 8. Taumuli oe vaka.
Poor, 8. Meavale, majiva.
Poor, a. Majiva (needy) ; tutue
(lean); feifeiavale.
Poorly, a. Milimilina, lisalisa, maha-
mahaki.
Pop, v. Ke pa.
Pope, 8. Tu‘itabu.
Popish, a. Fakapopi (t.e.).
Populace, 8. Meavale.
Popular, a. Ofeina.
Populate, 8. Ke fakakakai.
Population, 8. Kakai oe fonua.
Porch, 8. Koe huaga ki he fale.
Pore, 8. Koe faga kii ava i he kili.
Pore, v. Ke jio fakamamau.
Pork, 8. Kakano oe buakaka tama-
tefi.
Porpoise, s. Tutu, tutuu.
Porridge, 8. Koe mahoaa kuo haka.
Port, 8. Taulaga.
Port-dues, s. Tute taulaga.
Porter, 8. Tagata tauhi mataba.
Portfolio, 8. Kato ai aga tohi.
Port-hole, 8. Koe mataba jioata ihe
kaokao oe vaka.
Portion, s. Inaji, vahega; tufakaga;
(work).
Portion, v. Ke tufa, ke vahe; ke
tufaki.
Portmanteau, 8. Buha leta.
Portrait, 8. Fakatata o ha taha.
Portray, s. Ke ta ae fakatata; ke
fakamatala.
Position, 8. Lakaga (situation);
tuuga.
Positive, a. Pau.
Positively, ad. Fakapapau.
Possess, v. Ke macu.
Possession, s. Koloa ma‘u.
Possible, a. Faa fai.
Post, 8. Pou (pillar); lakaga (office);
koe ofisi fakabuleaga ke ave tohi.
Post, v. Ke ave tohi.
Postage, 8. Koe totogi fakabuleaga
ke ave ae tohi.
Postman, s. Tagata tufa tohi.
Postmark, 8. Koe fakailoga faka-
buleaga i he tohi.
Post-office, 8. Positi ofisi (t.e.).
Postpone, w. Ke fakatoloi, ke auau-
tolo.
Postscript, 8. Koe fakalahi ki he tohi.
Pot, 8. Kulo.
Potato, 8. Pateta (t.e.) ; kumala
(sweet). .
Potent, a. Malohi.
Potentate, s. Koe bule mafai.
Poultice, 8. Buluji faitoo.
Pounce, v. Ke bo.
Pound, 8. Pauni (t.e.); sovaleni.
Pound, v. Ke tuki.
Pour, v. Ke liligi, ke huai; ke utu-
utufi; ke utufia ; ke fagogo; ke
fakatafe; ke ligi, ke ligiligi; ke
liligi.
Pout, v. Ke fakafulofula.
Poverty, s. Majiva.
Powder, s. Efu.
Powder, v. Ke fakaefu, ke tai.
Power, 8. Malohi, mafimafi.
Powerful, a. Malohi aubito, mafi-
mafi, mafai.
Powerless, a. Taemalohi, taemafai.
Pox (small), 8. Tonapapalagi.
Practicable, a. Mafai.
Practice, s. Aga, me‘a fai ma‘u.
Practise, v. Ke faa fai, ke ako.
Prairie, 8. Toafa mohuku.
Praise, s. Fakamalo.
Praise, v. Ke fakamalo, ke faka-
hikihiki, ke hakeakifi.
74


PRE
PRI
Prance, v. Ke hopohopo.
Prate, v. Ke valelau, ke fetebote-
boi, ke kekete.
Prawn, s. Mofiji faahiga lalahi.
Pray, v. Ke hufia, ke lotu.
Prayer, s. Lotu.
Prayerful, a. Faalotu.
Prayerless, a. Taelotu.
Prayer-meeting, s. Lotuhu.
Preach, v. Ke malaga.
Preacher, s. Tagata malaga.
Precarious, a. Taepapau, faka-
alogaua; mouimomanava.
Precaution, s. Tokateu, talifaki,
talakeikaba.
Precede, v. Ke inuomua, ke muaki,
ke fakamuaki, ke fakatotomua.
Precedence, s. Maolugaage.
Precedent, a. Muage.
Precept, s. Fono ; akonaki; fekau.
Precious, a. Mahuiga, maogooga.
Precipice, s. Lilifa.
Precipitate, v. Ke alu fakavavevave
(hasten); ke tuulu ; ke ohonoa.
Precipitous, a. Lilifa.
Precise, a. Tatau mate.
Precisely, ad. Totonu.
Precision, s. Koe fai tatau mo
totonu.
Preclude, v. Ke taofi.
Preclusion, s. Taofi.
Predecessor, s. Takimua.
Predicate, s. Koe higoa oe me‘a oku
fai, o hage koe lea, alu, hiki, too.
Predict, v. Ke kikite, ke fakakana.
Predominate, v. Ke buli.
Preeminent, v. Maoluga taha.
Preface, s. Koe g. lea i he mua
tohi, ke fakaha koeha a hono
uhiga oe fai ae tohi.
Prefer, v. Ke fili (choose); ke ma-
nako.
Prefix, v. Ke fakabibiki ki mua.
Pregnancy, s. Feitama.
Pregnant, a. Feitama, feneki, kete-
lau.
Prejudice, v. Ke mua h. fakakovi‘i
bea toki ilo.
Prelate, s. Bikopo (t.e.).
Premature, a. Taehoko, mui.
Premeditate, v. Ke tomua fakakau-
kau‘i.
Premier, s. Palemia (t.e.).
Premonition, v. Ke talakeikaba.
Preparation, s. Tokonaki, teuteu.
Prepare, v. Ke teuteu, ke tokonaki,
ke fakamoemoe, ke loku, ke teu,
ke teui.
Prepared, a. Nabanabagamalie.
Preposterous, a. Launoa.
Prescription, s. Koe tohi ae faitoo.
Presence, s. Ao.
Present, a. I heni.
Present, s. Me‘aofa; me‘afoaki; moi-
hulo
Present, v. Ke age, ke fakaha, ke
foaki.
Presently, ad. Anaiage, anaanaiage,
anai.
Preserve, v. Ke fakatologa, ke faka-
tolotologa.
Preside, v. Ke bule‘i.
President, s. Bule oe fakataha, jea.
Press, s. Tataoaga.
Press, v. Ke kuJuki, ke fakanoi, ke
fetataoaki, ke fakalolea, ke tatao,
ke faololo, ke fakafeutaki, ke
fakaefi, ke fakaefiefi, ke fakaefihia,
ke loio.
Presume, v. Ke babanaki, ke loto
fielahi, ke panaki.
Presumptuous, a. Fieme‘a.
Pretend, v. Ke fakakaka.
Prevail, v. Ke ikuna, ke aafa.
Prevalent, a. Malohi.
Prevaricate, v. Ke hehehu, ke hehu,
ke tahehu, ke takiaki.
Prevent, v. Ke taofi, ke abajia, ke
eehi, ke beua, ke bebeu.
Previous, a. Muomuaage.
Previously, ad. Tokamua.
Prey, s. Fili; koloafaao (booty).
Price, s. Totogi.
Prick, v. Ke mahuhu, ke mahuhu-
huhu.
Prickle, s. Talatala.
Prickly, a. Talatala.
Pride, s. Fakafutofuta, fielahi, faka-
sakesake.
Priest, s. Pilisite (t.e.), taulaeiki,
moihu.
Primate, s. Akibikipo (t.e.),.
Prime, a. Tuu ki mua.
Primitive, a. Uluaki.
75


PRO
PRO
Prince, s. Pilinise (^.e.), koe foha ae
tu‘i.
Princess, s. Pilinisese (t.e.), koe
of efine ae tu‘i.
Principal, a. Uluaki.
Principal, s. Eiki, matabule.
Print, s. Tupenu.
Print, v. Ke buluji, ke paki, ke
paaki; ke fakabulebule.
Printer, 8. Tagata buluji.
Prison, 8. Fale fakabouli.
Prisoner, s. Bobula, hoboate.
Private, s. Fakabuli, fakabulibuli.
Privately, ad. Fakaboloto, fakabuli-
buli, fakafufu.
Privation, 8, Majiva.
Privilege, v. Ke fakagofua.
Privily, ad. Fakafufu.
Prize, 8. Pale.
Probable, a. Mahalobe; gali.
Probably, ad. Galigali.
Probation, 8. Ahiahi.
Probe, v. Ke huhu.
Problem, 8. Tesi (t.e.).
Proceed, v. Ke kau; ke lakaatu;
ke abaabai; ke tubu.
Proceeds, s. Paaga ma‘u mei he
fakatau.
Procession, s. Koe kakai toko lahi
oku laka fakaotu ; fotu.
Proclaim, v. Ke fanogonogo, ke
fekalagaekina, ke kalagaaki.
Proclamation, s. Fanogonogo, fono.
Procrastinate, v. Ke fakatoloi.
Procreate, v. Ke fakatubu.
Procure, v. Ke ma‘u.
Prodigal, a. Maumau meca.
Prodigious, a. Lahi aubito, lahi
fakaulia.
Produce, v. Ke fua, ke fakatubu.
Production, 8. Me‘a fakatubu.
Profane, a. Taelotu, fakalielia.
Profane, v. Ke gaohi fakalielia‘i, ke
fakahala.
Profess, v. Ke fakaha, ke tala, ke
lavutuu.
Professor, s. Faiako ae koliji.
Proficient, a. Boto aubito.
Profit, v. Ke aoga.
Profitable, a. Aoga, avaki.
Profligate, 8. Feauaki.
76
Profound, a. Loloto (deep);
Profuse, a. Lahi aubito, mahu.
Progeny, 8. Fahahako, fakahako-
hako.
Prognostic, a. Taomaki; logologo.
Prognosticate, v. Ke fakakana, ke
kikite.
Prognostication, s. Pekepekatama,
kikite.
Programme, 8. Koe tohi fakamatala
ki he g. me‘a e fai i ha katoaga.
Progress, 8. Koe laka atu i he boto.
Progress, v. Ke moli, fakalikiliki.
Prohibit, v. Ke fakatabu, ke tabu.
Prohibition, s. Tabu.
Project, v. Ke hue, ke omo, ke
omoomo, ke fakaamoamo, ke tomo,
ke fakatolo.
Prolific, a. Faafakatubu.
Prologue, 8. Koe faji muomua.
Prolong, v. Ke fakatologa, ke faka-
toloi, ke fakatoho.
Promenade, v. Ke toutou laka mo
foki.
Prominent, a. Tuukimua, fuu ha
mahino.
Promise, s. Talaofa.
Promise, v. Ke talaofa, ke fakailo.
Promontory, s. Muitolotolo.
Promote, v. Ke hikihahe, ke hake-
akii, ke hakeekina, ke faka-
hikihiki.
Promotion, s. Hakeakii.
Prompt, a. Vave.
Prompt, v. Ke nekejia, ke paogofua,
ke fakaaiai, ke fakavaevae.
Promptly, ad. Faileva, vave hono
fai.
Promulgate, v. Ke fanogonogo.
Prone, a. Mapelu; fakafoohifo.
Prong, 8. Me‘a huhu oe huhu kai.
Pronoun, s. Koe higoa oe g. kubu‘i-
lea oku nau fetogi ae noun, o
macu hono lakaga, o hage koe g.
lea, an, koe, ia, kitautolu, kimou-
tolu, kinautolu.
Pronounce, v. Ke lea, ke tala, ke
fakaha.
Pronunciation, s. Koe buaki lea.
Proof, 8. Koe fakailoga fakamooni,
koe fakamooni.
Propagate, v. Ke fanafanau.


PRO
PUN
Propel, v. Ke teke atu.
Propeller, s. Koe me‘a teke oku ne
teke ke alu ae sitima.
Proper, a. Totonu, tau, fakagaligali.
Properly, ad. Totonu.
Property, s. Tofia, abi, koloa.
Prophecy, s. Kikite.
Prophesy, v. Ke kikite.
Prophet, s. Palofita (t.e.\ koe tagata
kikite; vavalo ; togafiji.
Propitiate, v. Ke fakalelei, ke
huhui.
Propitious, a. Fakalelei.
Proportion, s. Koe fika fakaagatolu;
fua fakatatau.
Proportioned, a. Kaugamalie.
Proportionally, ad. Fakatatau.
Proposal, 5. Koe tohi mali, alea
mali, alead ha me‘a.
Propose, v. Ke alea mali, ke alea‘i ha
me‘a.
Propound, v. Ke fakamahino.
Prorogue, v. Ke tutuku ae falealea.
Prosecute, v. Ke fakailo.
Proselyte, v. Ke ului, ke fakaului.
Prospect, -v. Ke kumi.
Prospecting, s. Koe kumi be oku i
ai ha koula be ha siliva i he fonua.
Prospect, 5. Koe aga o ene ha mai.
Prosper, v. Ke fakamonuia, ke
monuia.
Prosperity, s. Monuia.
Prosperous, a. Monimonitonu, moni-
monu, labea, labelabe.
Prostitute, s. Muitau.
Prostitute, v. Ke fakaagahala‘i.
Prostrate, v. Ke mahofa, ke faka-
foohifo, ke fakatomabee.
Prostrate, a. Feulugaki.
Protect, v. Ke malui, ke ugaki, ke
ugekina, ke fakaaofi, ke tauhi, ke
fakahao, ke haofaki
Protection, s. Hufaga, maluaga.
Protest, v. Ke fakatotonu, ke faka-
papau.
Protract, v. Ke fakafuoloa, ke faka-
tuai, ke fakatuotuai.
Protrude, v. Ke hulu atu, ke tomo.
Protuberance, s. Bubuta, tebutebu.
Proud, a. Fakasakesake, fakafuto-
futa, eba, laukau, toma, mataniji,
fakatutu, fielahi.
77
Proudly, ad. Fakalaukau, fakafiefie-
lahi.
Proverb, s. Koe lea fakatata.
Provide, v. Ke tauhi, ke tauhii, ke
fihaga.
Providence, s. Koe bule ae Otua.
Provident, a. Fihaga.
Province, .<â– . Vahe fonua.
Provincial, a. Fakaefonua.
Provision, s. Oho, me‘akai.
Provoke, v. Ke fakamahuahu, ke
fakahouhau, ke fakamatalili, ke
fakaita.
Prow, s. Taumua oe vaka.
Prowl, v. Ke totolo holo, o hage ha
manufekai.
Proximate, a. Hoko.
Proxy, 5. Fakakakava.
Prudence, s. Fakabotoboto, iloilo.
Prudent, a. Agafakabotoboto, aga-
fakamakukaga, iloilo, fieiloilo.
Prudish, a. Ma loi.
Prune, v. Ke fakalelefaa, ke auhani.
Pry, v. Ke fakajio, ke fakajiojio.
Psalm, s. Same (t.e.).
Public, s. Kakai.
Public, a. Fakahaha.
Publican, s. Tanakitukuhau.
Publicly, ad. Fakahaha.
Publish, v. Ke buluji, ke paid.
Pucker, v. Ke numinumi, ke numi.
Pudding, s. Puteni. (t.e.).
Puddle, .«?. Luopelapela.
Puff, v. Ke ifi; ke hela (pant) ; ke
fakafielahi (praise, vanity).
Pugilist, s. Tagata fuhu.
Pugnacious, a. Faake, takatata.
Pull, v. Ke fuji; ke toho, ke ma-
fujifuji, ke faofao, ke fao.
Pulp, s. Penu.
Pulpit, s. Tuuga.
Pulpy, a. Molu.
Pulse, s. Manava oe kalava.
Pulverise, v. Ke fakamomoji, ke oi.
Pumice, s. Koe maka oku laku ehe
g. gotoumu ihe g. fonua vela;
fuofuaga.
Pump, s. Pamu (t.e.).
Pump, v. Ke pamu (t.e.).
Pumpkin, s. Hinapapalagi.
Pun, s. Kanaga.


QUA
QUE
Punch, v. Ke huhu ; ke tuki.
Punctual, a. Tatau mate moe taimi
nae fakaha.
Punctuality, x. Kavekavehoko.
Punctuate, v. Ke vahevahe ae g.
kubu oe vahe.
Punctuation, s. Koe vahevahe oe g.
kubu.
Puncture, v. Ke huki.
Pungent, a. Aahu, fifiji; kakala.
Punish, v. Ke tautea.
Punishable, . . To ton u ke tautea.
Punishment, x. Tautea, Uute‘i.
Punt, x. Vaka lafalafa.
Pupil, s. Koe kano mata uliuli
(apple of the eye) ; tama ako
(scholar).
Puppet, x. Koe faitelihaaga o ha
taha kehe.
Puppy, x. Uhiki oe kuli.
Pur, x. Koe tagi ae pusi.
Purblind, a. Meimei kui.
Purchase, v. Ke fakatau.
Pure, a. Maa, agamaa, tafejinoivai;
tajinoivai.
Purely, ad. Agamaa.
Purge, r. Ke tolele, ke fakahana.
Purify, v. Ke fakamaa.
Purity, s. Maa.
Purple, x. Kulokula meimei lanu-
moana.
Purpose, r. Ke teu, ke fai, ke fiefai.
Purse, s. Kato aiaga paaga.
Pursue, v. Ke toubili, ke muia, ke
malele, ke fakamuia, ke tuli.
Purulent, a. Pela.
'Purvey, v. Ke tokonaki.
Pus, s. Pela.
I Push, v. Ke teke, ke teketekei, ke
humaki (through), ke tua, ke
holoi, ke hokai.
Puss, s. Pusi
Put, v. Ke ai; ke fakatetee (out, as
the tongue).
Put-off, x. Toloi.
Putrefy, v. Ke fakaeho.
Putrid, a. Eho, buaa.
I Putty, x. Pati (t.e.').
j Puzzle, v. Ke bubutuu.
! Pyramid, x. Koe g. maka kuo liili-
faki fakatapa fa o fakatuliki-
majila o au ki h. tumuaki, koe
g. faitoka oe tuci Ijipite.
Quack, v. Ke tagi o hage ha bato.
Quack, s. Tagata fiefaitoo.
Quadrant, x. Me‘a fakaata laa.
Quaerate, v. Ke fakajikuea.
Quadrille, x. Koe hulohula oku fai
ehe hoa e fa.
Quadrupel, x. Manu veefa.
Quadruple, a. Lof a.
Quaff, v. Ke inu lahi.
Quaint, a. Sai kae matamata kehe.
Quake, v. Ke tetetete, ke tekelili, ke
teketekelili.
Qualification, x. Boto tau moe
lakaga.
Qualify, v. Ke gaohi ke tau.
Quality, x. Aga.
Qualm, x. Loloa.
Qualmish, a. Fakaloloa, faufau.
Quandary, x. Bubutuu.
Quantity, x. Hono lahi o ha me‘a.
78
Quarantine, x. Koe kabuji kihe
motu mahaki.
Quarrel, v. Ke ke; ke fakake; ke
febuhai; ke buha ; ke fekei; ke
fekeikei; ke fekeituu.
Quarrelsome, a. Faake.
Quarry, x. Koe botu keli aga maka.
Quart, x. Kuati (£.e.), me‘a fua.
Quarter, x. Kuata (tf.e.) koe vahe fa
e taha.
Quarter, v. Ke vahe fa.
Quarterly, ad. Fakakuata.
Quartz, x. Koe maka oku ilo ai ae
koula moe ala me‘a behe.
Quash, v. Ke laiki.
Quaver, v. Ke fakatetetete.
Quay, x. Koe uafu.
Queachy, a. Tetetete.
Queen, x. Kuini tu‘i fefine.


RAG
RAK
Queer, a. Kehe, agakehe.
Quell, v. Ke lolomi, ke lomia, ke
lomilomi.
Quench, v. Ke fuifui (extinguish).
Query, s. Eke, fehui.
Query, v. Ke eke, ke taetui.
Quest, s. Kumi.
Question, s. Fehui, fakafehui, eke.
Question, v. Ke fehui, ke eke.
Questionable, a. Galigalikehe.
Quibble, u Ke fakamioi.
Quick, a. Vave, tavave.
Quick, s. Kakano moui.
Quicken, v. Ke faivave; ke faka-
moui, ke fakaake, ke fakaakeake.
Quickly, ad. Vave.
Quick-sand, s. Oneoneholo.
Quicksilver, s. Mekulio (/.£.).
Quiescent, a. Logo; fiemalie; malolo.
Quiet, a. Fakalogologo, logo.
Quiet, v. Ke lolomi.
Quietly, ad. Fakaaloalo.
Quill, 8. Peni kuo gaohi mei he fulu-
fulu‘i manu.
Quilt, 8. Ufiufi oe mohega.
Quinine, 8. Kinina (t.e.), faitoo.
Quinsy, 8. Paia ae moga.
Quire, 8. Kuaia (t.e.), koe lauipeipa
e uofulu ma fa.
Quit, v. Ke tuku, ke liaki.
Quite, ad. Aubito.
Quits, ad. Tatau.
Quittance, s. Koe fakaata mei he
moua.
Quiver, 8. Tagakaho.
Quiver, v. Ke fakatateme, ke faka-
tatemeteme, ke tetetete.
Quiz, v. Ke manuki.
Quorum, s. Ke feuga hono toko l'ahi
ae fakataha, o hage koe tuutuuni
ae lao.
Quota, 8. Inaji.
Quotation, 8. Koe vahe oku lau;
koe totogi oku fiemau.
Quote, v. Ke lau.
Quotient, s. Koe kuota, koe higoa oe
fika oku mau i he vahevahe ae
fika ki he fika.
R
Rabbi, s. Labai (t.e.), koe faifekau
Jiu.
Rabbit, 8. Labiji (t.e.), koe kii manu
Rabble, s. Fakabutuga.
Rabid, a. Tagia.
Race, s. Lova, fakabuebue, bue
(running) ; toutagata, faahiga
(family).
Race, v. Ke lova, ke fakabuebue.
Race-horse, s. Hosi lova.
Rack, v. Ke fakamamahi.
Racket, s. Logoaa ; koe akau vaiga
lonitenisi (t.e.).
Radiance, s. Gigila.
Radiant, a. Gigila.
Radication, s. Koe taaki fakaaufuli.
Radius, s. Koe huelo oha seakale
(t.e.).
Raffle, v. Ke talotalo.
Raft, s. Koe g. laupapa kuo nonoo
fakataha ke vaka aki.
Rafters, 8. Koe g. Iago oe fale.
Rag, s. Motumotu, koga holo.
79
Rage, 8. Ita, lili.
Rage, v. Ke ita, ke lili.
Ragged, a. Mahaehae, mafunofuna,
motumotu.
Raging, a. Lili.
Rags, 8. Motu‘i me‘a.
Rail, 8. Koe alu aga ae lelue.
Railing, s. A.
Railway, 8. Lelue (t.e.).
Raiment, s. Kofu.
Rain, s. Uha.
Rain, v. Ke uha.
Rainbow, s. Umata.
Rainy, a. Uha, uhauha, afuafu.
Raise, v. Ke hiki (lift); ke avagi;
ke fakalaga; ke hihiki, ke
. lagomia.
Raisin, s. Fuamelie, koe kalepi
momoa.
Rake, s. Huo nifo.
Rake, v. Ke tafi aki ae huo nifo.
Rakish, v. Hakonoa.


BAY
REC
Rally, v. Ke tanaki fakataha ae
kautau.
Ram, s. Sipi tagata.
Ram, v. Ke uhui.
Ramble, v. Ke eveeva noabe.
Rampart, s. A malohi oe kolo, bake-
lekele.
Ramrod, s. Akau fafao.
Rancid, a. Mafu.
Random, a. Fainoa, noa.
Range, v. Ke ai fakaotu.
Rank, s. Otu.
Rank, v. Ke fakaotu.
Ransack, v. Ke hagole; ke hakule,
ke haveve ; ke makulekule.
Ransom, s. Totogi huhui.
Ransom, v. Ke huhui.
Rap, s. Tuki.
Rap, w. Ke tuki, ke tukituki.
Rape, s. Tohotoho.
Rapid, a, Vave, tootoo, tabubu.
Rapidity, 5. Fakavave, fakatootoo.
Rapids, s. Vaito.
Rapine, s. Vete.
Rapture, s. Fiefia lahi.
Rare, a. Maugataa, kehekehea.
Rarely, ad. Ikai tuo lahi, tuojii.
Rascal, s. Jiana kaka.
Rash, s. Petepete.
Rash, a. Taemanavahe, ohonoa,
aafu.
Rashly, ad. Ohonoa.
Rasp, s. Kili-fakamata.
Rat, 5. Kuma.
Rate, s. Tukuhau (tax); mahuiga
(value).
Rather, ad. Fiefai.
Ratify, v. Ke fakapapau.
Ration, s. Inaji tufa fakaaho.
Rational, a. Lava ke fakakaukau.
Rattle, v. Ke fakapakihi; ke faka-
auaukolo; ke tologalu; ke tolo-
gulu.
Rattlesnake, s. Gata fekai.
Rattling, s. Tologulu.
Ravage, v. Ke vete, ke fakaauha.
Rave, v. Ke vale lau.
Ravel, v. Ke auau, ke mulumuluhi.
Raven, w. Ke uakai.
Ravenous, a. Fekai; faakai; feuu.
Ravine, s. Vanu.
Ravish, v. Ke tohotoho, ke toki, ke
tokia.
Raw, a. Ota, mata.
Ray, s. Huelo, akaaka (sun).
Rayless, a. Taehuelo.
Raze, v. Ke taaki, ke laiki.
Razor, s. Tele.
Reach, v. Ke tatae ; ke fetataeaki;
ke fakatatae ; ke au.
Reaction, s. Ke toe foki.
Read, v. Ke lau, ke laukoga, ke
lautohi.
Readily, ad. Faifiefai; vave; pao-
gofua.
Ready, a. Oji teu, moemoegamalie.
Real, a. Mooni.
Realise, v. Ke iloi.
Really, ad. Mooni.
Realm, s. Buleaga.
Ream, s. Limi (t.e.), koe laupeipae
fageau ma valugofulu (480).
Reanimate, v. Ke fakamoui, ke faka-
ake.
Reap, v. Ke ututa‘u, ke tuuji.
Re-appoint, v. Ke toe fakanofo.
Rear, s. Mui.
Rear, v. Ke fagafao.
Re-ascend, v. Ke toe kakahake.
Reason, s. Uhiga, boto; atamai.
Reason, v. Ke fakatauilea, ke faka-
kikihi.
Reasonable, a. Tau.
Re-assert, v. Ke fakabatonu.
Rebel, s. Agatuu.
Rebel, v. Ke agatuu, ke talagataa.
Rebellion, s. Agatuu, talagataa,
fakaaoao.
Rebound, v. Ke toe buna ki mui.
Rebuff, v. Ke taofi.
Rebuild, v. Ke laga foou.
Rebuke, v. Ke valoki.
Recall, v. Ke foki mai, ke fakama-
natu.
Recapture, v. Ke toe buke.
Recede, v. Ke fakaholomui.
Receipt, s. Koe tohi fakamooni.
Receipt, v. Ke tohi fakamooni.
Receive, v. Ke ma‘u, ke fetaliaki,
ke tali, ke talia.
Recent, a. Toki fai, toki.
Recently, ad. Toki.
Reception, s. Tali.
80


RED
REG
Recess, a. Leke ; vahaa.
Recharter, v. Ke toe no ha vaka
nae no.
Rechoose, v. Ke toe fili.
Recipe, s. Koe tohi fakaha ae g.
me‘a oku gaolii aki ha me‘a.
Reciprocate, v. Ke fefetogiaki, tou-
tou.
Recital, s. Koe lau gutu ha me‘a
tae ha tohi.
Recite, v. Ke lau.
Reckless, a. Taetokaga.
Reckon, v. Ke tanaki.
Reclaim, v. Ke toe ma‘u.
Recline, v. Ke faaki, ke tokoto, ke
matule.
Reclose, v. Ke toe tabuni.
Recognise, v. Ke toe ilo, ke toe
manatu4.
Recollect, v. Ke toe manatu.
Recommence, v. Ke kamata foou.
Recommend, v. Ke fakaogolelei.
Recompense, v. Ke totogi huhu‘i.
Reconcile, v. Ke fakalelei, ke faka-
oleole, ke fakaboboto.
Reconnoitre, v. Ke alu o fakajiojio.
Re-consider, v. Ke toe fakakaukau.
Re-construct, v. Ke toe laga foou.
Record, v. Ke tohi.
Recover, v. Ke toe ma‘u.
Recreate, v. Ke toe fakatubu footi.
Recreation, s. Koe vaiga inalolo.
Recriminate, v. Ke fefakailoaki.
Recruit v. Ke kumi kau tau foou.
Rectify, v. Ke fakatonutonu.
Rectitude, 6*. Agatonu.
Rector, s. Faifekau.
Recumbency, s. Tokoto.
Recuperate, v. Ke ake.
Recur, v. Ke toe fai, ke toe foki ki
he loto.
Red, s. Kulokula, ganogano.
Red, a. Bahakula.
Redden, v. Ke fakakulokula, ke
fakaganogano.
Redeem, v. Ke huhu‘i.
Redeemer, s. Koe huhufi.
Redeliver, v. Ke toe fakafoki.
Redemption, s. Huhu£i.
Red-hot, a. Vela; afu; fekulai.
Redress, v. Ke fakatonutonu.
81
Reduce, v. Ke fakajiijii; ke faka-
manifi.
Re-echo, s. Ke aulologo mo toe aulo-
logo.
Reed, $*. Kabo, vaakaho.
Reed, v. Ke lulu, ke fakavagavaga.
Reef, s. Hakau.
Reef, v. Ke tuku la.
Reefy, a. Hakau ia.
Reek, v. Ke fakaahu.
Reel, v. Ke tajiba, ke fejibaaki, ke
fetajibaaki, ke fetajibai.
Reel, s. Aiaga filo.
Refer, v. Ke fehu'i, ke kumi faka-
mooni.
Refine v. Ke fakamaa.
Refit, v. Ke teuteufoou.
Reflect, z». Kefakalaulauloto; keata.
Reflection, s. Koe ata.
Reform, v. Ke fakafoou, ke kamata-
foou.
Reformation, s. Liliu.
Refractory, a. Paogataa, agalahi,
talagataa.
Refrain, v. Ke fakamaumau.
Refresh, v. Ke fakamalohi.
Refreshment, 5. Me‘a fakamalohi,
me‘a kai.
I Refrigerate, v. Ke fakamomoko.
: Refuge, 6*. Hufaga, ugaaga.
i Refund, r. Ke toe totogi.
Refuse, v. Ke fakaikai; ke faka-
tale‘i.
Refute, z*. Ke fakaikai.
Regain, v. Ke toe ma‘u.
Regal, a. Galigalitufi, galigalieiki.
Regard, v. Ke tokaga, ke afio, ke
Regardless, a. Taetokaga.
Regatta, s. Koe katoaga fakatete.
Regenerate, v. Ke fakatubufoou.
Regent, s. Ha taha oku ne bule
maae tu£i.
Regiment, s. Koe koga kau tau,
mataga.
Region, s. Botu fonua.
Register, s. Lejisita koe tohi
fakahokohoko.
Regret, v. Ke fakatomala, ke faka-
taetae.
Regular, a. Mau.
Regulate, v. Ke fai o hage koe tuu-
tuuni, ke fakatonutonu.


REM
REP
Rehearse, v. Ke ako teuteu; ke
fakamaau.
Reign, v. Ke bule fakatu‘i.
Rein, s. Leta koe biti ae hosi.
Reins, s. Kofuua.
Reinsert, v. Ke toe fakahu.
Reiterate, v. Ke lau mo toe lau.
Reject, v. Ke fakatalei; ke taetali.
Rejoice, v. Ke fiefia.
Rejoin, v. Ke toefakataha.
Rejudge, v. Ke toe fakamau.
Rejuvenate, v. Ke toe fakatalavou.
Rekindle, v. Ke toe tutu.
Reland, v. Ke toe fakahifo ki uta.
Relapse, s. Kita.
Relapse, v. Ke toe foki ki mui; ke
fejiekina; ke fejikimui.
Relative, J8’ K^ga x he toto.
Relate, v. Ke tala ; ke temomo.
Relax, v. Ke fakagaloku ; ke faka-
vaivai; ke fakagaholo.
Relay, v. Ke toe teu.
Release, v. Ke tukuage, ke faka-
tauataina ; ke tukuatu.
Relent, a. Ke fakatomala.
Relentless, a. Taefakatomala, tae-
manavaofa.
Reliable, a. Faa falala.
Relieve, v. Ke fakamalu (ease); ke
tukuage (release); ke fakamalolo,
ke taufetogi, ke tautaufetogi.
Religion, s. Lotu.
Religious, a. Lotu, maonioni.
Relinquish, v. Ke tukuatu.
Relish, v. Ke ifolelei.
Reluctant, a. Taefiefai; baku.
Rely, v. Ke falala, ke tui.
Remain, v. Ke nofo.
Remains, s. Toe ; agaaga.
Re-make, v. Ke toe gaohi.
Remand, v. Ke toe fakafoki.
Remanent, a. Toega.
Remark, v. Ke tokagai, ke lauia.
Remedy, v. Ke gaohi ke lelei.
Remember, v. Ke manatu.
Remind, v. Ke fakamanatu, ke
fakaa.
Remiss, a. Taetokaga.
Remission, s. Fakamolemole.
Remit, v. Ke fakamoimoi.
82
Remnant, s. Toe; keikeinaga; liba.
Remonstrate, v. Ke valoki.
Remorse, s. Valoki ehe loto.
Remorseless, a. Taemanavaofa.
Remote, a. Mamao.
Remotely, ad. Ihe mamao.
Remount, v. Ke toe alu hake.
Remove, v. Ke fetuku, ke fetuku-
tuku : ke hiki.
Remunerate, v. Ke totogi.
Rend, v. Ke hae, ke haehae.
Render, v. Ke atu.
Rendezvous, s. Binega, binegaaga,
fakabinegaaga.
Renew, v. Ke fakafoou.
Renounce, v. Ke liaki.
Renovate, v. Ke fakafoou.
Renown, s. Ogoogo.
Rent, v. Ke lisi (t.e.), ke no.
Rent, s. Koe totogi ae lisi.
Reorganise, v. Ke tuutuuni foou.
Repair, v. Ke toe laga; ke mono-
mono ; ke huluhulu (thatch).
Reparation, s. Koe toe totogi.
Repass, v. Ke toe foki.
Repast, s. Taumafa, me‘a kai.
Repay, v. Ke toe totogi.
Repeal, v. Ke liliu.
Repeat, v. Ke toefai, ke faifoki, ke
fakaua, ke huaaki, ke nafui, ke
liuga, ke hueekina.
Repeatedly, ad. Liuga lahi, tuolahi.
Repel, v. Ke teke atu.
Repent, v. Ke fakatomala; ke lo-
lou; ke loloukimui.
Repentance, s. Fakatomala.
Repeople, v. Ke toe fakakakai.
Repine, s. Lauga.
Replace, v. Ke fetogi (substitute).
Replant, v. Ke toe to.
Replenish, v. Ke toe fakafonu.
Replete, a. Pito, fonu.
Reply, s. Boa ; tali.
Reply, v. Ke tala.
Report, v. Ke ogoogo; ke logona;
ke fakaha; ke talaki.
Report, s. Ogoogo; logologovaha,
pa.
Reporter, s. Ha taha oku fakaha ae
ogoogo..
Repose, v. Ke mohe (sleep); ke ma-
lolo (rest).


RES
RET
Repose, s. Mohe (sleep); malolo
(rest).
Repossess, v. Ke toe ma‘u.
Reprehend, v. Ke valoki.
Represent, v. Ke fakaha (show);
ke fakafofoga.
Representative, s. Fakafofoga.
Repress, v. Ke lolomi; ke fakamau-
mau.
Reprieve, v. Ke fakatoloi; ke faka-
molemole.
Reprimand, v. Ke valoki; ke tau-
tea.
Reprint, v. Ke toe buluji.
Reproach, v. Ke valoki; ke taukae.
Reprobate, s. Tagata agafakalielia.
Reproduce, v. Ke fakatubufoou.
Reproof, s. Valoki.
Reprove, v. Ke valoki.
Reptile, s. Manu totolo.
Republic, s. Lepubilika (t.e).
Republish, v. Ke buluji foou, ke toe
buluji.
Repugnant, a. Taeleleia.
Repulse, v. Ke kabuji; ke teke atu.
Repurchase, v. Ke toe fakatau.
Reputable, a. Ogoogolelei.
Reputation, s. Ogoogo.
Repute, v. Ke lau.
Request, v. Ke kole.
Require, v. Ke fiema‘u; ke eke.
Requite, v. Ke totogi.
Re sail, u Ke toe folau.
Re-salute, v. Ke fefakaabaabaaki.
Rescind, v. Ke liliu, ke tamatei.
Rescue, v. Ke fakahaofi, ke fakaha-
ofia.
Research, s. Koe eke fakatotolo.
Reseat, v. Ke toe nofo.
Resemble, v. Ke tatau.
Resent, v. Ke ita ai; ke tubu-
tamaki ; ke talituu.
Reserve, v. Ke fakatoe; ke faka-
totona.
Reservoir, s. Binega, binegaaga.
Reship, v. Ke toe fakaheka ha uta
ki vika.
Reside, v. Ke nofo.
Residence, s. Abi nofoaga.
Resign, v. Ke nofo mei ha lakaga.
Resign, v. Ke toe tohi ae higoa ke
fakamooni ki ha tohi.
83
Resignation, s. Tali agavaivai.
Resist, v. Ke taofia; ke teke, ke
tekei, ke teketeke, ke teketekei.
Resolute, a. Uligaki, uliuligaki,
fakamatafatu.
Resolve, v. Ke fakapapau; ke
kelituuga.
Resort, v. Ke fakataha.
Resound, v. Ke aulologo.
Respect, v. Ke abajia; ke faka-
abaaba.
Respectful, a. Lofajia, na, fakaaba-
aba.
Respiration, s. Manava.
Respire, v. Ke manava.
Respite, v. Ke fakatoloi ae tautea.
Respond, v. Ke tali.
Rest, v. Ke malolo; ke mohe (sleep);
ke fakafiemalie.
Rest, 8. Toe (remains); mohe (sleep);
malolo (repose).
Restaurant, s. Falekai.
Restive, a. Taefienofo; paogataa.
Restless, a. Taefaamalolo, taefiema-
lie, akafiji, tauoi, hohaa, fakatehi-
tehituu.
Restore, v. Ke fakafoki; ke toe atu ;
ke toe age.
Restrain, v. Ke taofi; ke lolomi;
ke fetaofiaki, ke fakafeavaki.
Restrict, v. Ke fakagatagata.
Result, 6*. Nunua; hono fua, taute,
tautei.
Resume, v. Ke toe kamata, ke toe
ma‘u.
Resurrection, s. Toetuu.
Retail, v. Ke fakatau fakafoi me‘a ;
ke toetala.
Retain, v. Ke ma{u; ke taofi ma‘u;
ke bukebuke; ke fakamaumau.
Retake, v. Ke toe too, ke toe ma‘u.
Retaliate, v. Ke tauaki fai.
Retard, v. Ke fakabiko, ke fakabibi,
ke fakabana, ke fakabanabana.
Retch, v. Ke fakahou; ke lua.
Retinue, s. Kau fakafeao.
Retire, v. Ke fakaholomui; ke foki
atu.
Retort, v. Ke tali fakaita.
Retrace, v. Ke hohoko.
Retract, v. Ke toe too.
Retreat, Ugaaga, toitoiaga.


RIB
RIP
Retreat, v. Ke hoi a ki mui.
Retrench, v. Ke fakajiijii.
Retribute, v. Ke toe totogi.
Retribution, 8. Totogi tautea.
Retrograde, v. Ke fakaaaukimui.
Return, v. Ke tafoki; ke fakafoki;
ke liu ; ke liumai; ke liliu ; ke
maliu, ke maliuliu.
Reunion, 8. Koe toe fakataha.
Reunite, v. Ke toe fakataha.
Reveal, v. Ke fakaha ; ke fakafou;
ke aau, ke aaua.
Revel, s. Koe katoaga inu ke kona.
Revelation, s. Fakaha.
Revenge, v. Ke fakafajifaji, ke
fakavaavaa, ke fakavaa.
Revengeful, a. Fakavaa; fakafaji-
faji, fakavaavaa.
Revenue, 8. Koe paaga hu mai ae
buleaga, tukuhau moe tute.
Revere, -^e fakaabaaba, ke
Reverence, J abajia.
Reverence, 8. Abajia, fakaabaaba.
Reverend, a. Koe higoa fakanofo
oe faifekau.
Reverse, v. Ke fulihi, ke liukava.
Revert, v. Ke fulihi; ke fakafoki.
Review, v. Ke toe fakamau‘i, ke toe
sivi.
Revigorate, v. Ke toe fakamalohi.
Revile, v. Ke manuki, ke lauikovi.
Revise, v. Ke sivi.
Revisit, v. Ke toe aahi.
Revival, s. Ake.
Revive, v. Ke fakaakeake, ke ake,
ke fakaake, ke tuutuu.
Revoke, v. Ke liliu.
Revolt, v. Ke agAtuu.
Revolve, v. Ke fakatakamilo, ke fa-
katakatakamilo.
Revolver, s. Koe kii meafana.
Reward, 5. Totogi; pale.
Reward, v. Ke agai; ke sauni;
ke totogi.
Rewrite, v. Ke toe tohi.
Rheumatism, s. Koe laga ae feho-
kotagahui.
Rhubarb, 8. Koe akau oku kai hono
kau.
Rhyme, v. Ke fatu sipi be hiva.
Rhythm, 8. Tohelehele.
Rib, s. Hui-vakavaka; hui-palalulu.
84
Rib, v. Ke fakakaho.
Ribbon, s. Loufau.
Ribbon, v. Ke fakaloufau.
Rice, s. Laise (f.£.), koe tega oku
kai.
Rich, a. Ma‘ukoloa. koloaia.
Riches, 8. Koloa.
Riddle, 8. Koe lea oku fufu hono
uhiga; koe lea fakabulibuli.
Riddle, v. Ke fakamaa mei he kafu-
kafu.
Ride, v. Ke heka hosi be jaliote.
Ridge, 8. Tafugofuga.
Ridge, v. Ke fakatafugofuga, ke
fakahaloku, ke fakahanoku.
Ridicule, v. Ke manuki, ke faka-
manuki, ke fakamanumanuki.
Riding-habit, 8. Koe kofu heka hosi
fakafefine.
Riffraff, 8. Otoota.
Rifle, 8. Laifone (£.e.), meca fana.
Rifle, v. Ke vete.
Rift, v. Ke fahi, ke mafahi.
Rig, v. Ke teuteu.
Rigging, 8. Koe g. maea ae vaka.
Right, a. Toomatau, totonu.
Right, 8. Matau.
Right, v. Ke fakatonutonu.
Right-angle, 8. Tulikitotonu.
Righteous, a. Agatonu, faitotonu,
maonioni. .
Righteousness, 8. Maonioni.
Rigid, a. Taegaofe, agafefeka.
Rigour, 8. Malohi lahi.
Rigorous, a. Fakahau, fakaehau.
Rill, s. Kii vaitafe.
Rind, 8. Kili o ha me‘a.
Ring, 8. Mama.
Ring, v. Ke ta ae fafagu.
Ringleader, 8. Takimua.
Ringlet, s. Migimigi.
Rinse, v. Ke lanu, ke fufui.
Ringworm, 8. Lafa.
Riot, 8. Fakamaveuveu.
Riot, v. Ke fakamaveuveu.
Rip, v. Ke hae.
Ripe, a. Momoho, aata, au, bolouto,
hoata, matuotuo, motua, melo,
melomelo.
Ripen, v. Ke fakamomoho, ke faka-
ata, ke fakafoha.


ROO
RUM
Ripple, s. Fajitanunu.
Rise, v. Ke takatuu ; ke tuu hake;
ke mahiki; ke neneke.
Risk, v. Ke fakatuutamaki.
Rite, 6’. Tooga.
Rival, s. Ha taha oku feauhi.
Rival, v. Ke fevahavahaaki; ke
feauhi.
River, s. Vaitafe.
Riven, a. Bahihi.
Rivet, v. Ke fakamau aki ae uka-
mea.
Road, s. Hala, halafakabuleaga.
Roadside, 8. Veehala.
Roadstead, 8. Taulaga.
Roam, v. Ke eveeva fano.
Roan, s. Koe hosi kelo uliuli.
Roar, v. Ke logoaa, ke aulologo, ke
gugulu.
Roast, v. Ke tunu.
Rob, v. Koe kaihaa.
Robber, 8. Koe kaihaa.
Robe, 8. Kofu totolofa.
Robust, a. Malohi, afaafa, ivilahi,
ivimalohi.
Rock, s. Makatuu.
Rock, v. Ke lulu.
Rocket, s. Fanaafi.
Rock-salt, 8. Makamasima.
Rod, s. Koe vaakau loloa.
Roe, s. Koe fua oe ika.
Rogue, 8. Ha taha kaka, pauu.
Roguish, a. Pauu, agapauu, faka-
pauupauu.
Roll, s. Takaiga, faa.
Roll, v, Ke takatakai; kefakataka«;
ke fakatekefili.
Roman, 8. Koe tagata Loma (t-.e.).
Roman, a. Fakaloma.
Romance, 8. Koe fanaga.
Romanist, 8. Koe Katolika (t.e.).
Romp, v. Ke vaiga logoaa.
Roof, 5. Ato; oaoigutu (mouth).
Roof, v. Ke ato.
Room, 8. Loki; ata.
Roomy, a. Ataata, ata.
Roost, v. Ke tuukauga, ke kapa-
kapatu‘u, ke tuula.
Rooster, s. Moataane.
Root, s. Aka.
Root, v. Ke fakaaka, ke aka.
Rooty, a. Akaaka.
85
Rope, s. Maea; lopa (t.e.).
Ropy, a. Kanofafau.
Rose, 8. Lose(tf.e.), koe matalai akau
fakailoga o Bilitania.
Rosy, a. Kulokula.
Rot, v. Ke fakapopo ; ke balagia ;
ke fakamonumonuka.
Rot, 8. Popo.
Rotate, v. Ke fakatakamilo.
Rotation, s. Fakafonoga.
Rote, 8. Koe lau fakamanatu ae
me‘a kuo oji hono ako.
Rotten, a . Uga, anea, koho, pal a,
popo, popopopo, buaa, bukobuka.
Rouge, v. Ke fakakulokula.
Rough, a. Bahubahu; petepete;
hou ; loka, lokoloka; mamaka ;
nafunafua.
Round, a. Fuobotoboto.
Round, v. Ke fakafuobotoboto.
Rouse, v. Ke gautouta, ke hohaaji.
Rout, 8. Ikuna.
Rove, v. Ke eveeva fano; ke alu
fano ; ke auhe.
Row (riot), 8. Koe ke, vatau.
Row (line), s. Hologa, tuuta, otu.
Row, v. Ke aalo, ke hua.
Rowlocks, 8. Pini.
Royal, a. Fakatu‘i, agafakatu£i.
Rub, v. Ke olo, ke oloi; ke fakamu
lumulu‘i; ke femili; ke nuji; ke
mili; ke holoi; ke hoholo; ke
fenujiaki (wash).
Rubbish, s. Otoota, veve.
Ruby, 8. Koe maka koloa.
Rudder, 8. Foheuli.
Ruddy, a. Kulokula.
Rude, a. Lakulaku, taefakaabaaba.
Rudiment, 8. Kamataaga.
Pvuffle, v. Ke fakafetefete (mind) ;
ke fakamofelefele.
Rug, 8. Sipi kafu ; fala faliki.
Rugged, a. Petepete; taemolemole.
Ruin, 8. Auha.
Ruin v. Ke fakaauha.
Rule, v. Ke bule.
Ruler (supreme), 8. Kaihau ; bule.
Rum, 8. Koe kavapapalagi oku
gaohi mei he malasese.
Rumble, v. Ke gugulu, ke fakauulu.
Rummage, v. Ke fehakuleaki, ke
fufule.


SAI
SAN
Rumour, s. Ogoogo, logovuka.
Rump, s. Tuugaiku.
Rumple, v. Ke numinumi.
Run, v. Ke lele; ke kalifu; ke ki-
fu ; ke kifukifu; ke kiu; ke tafe;
ke tatafe ; ke utuutufi.
Runaway, 5. Taha hola.
Rung, s. Tuuga oe halakakaaga.
Rupture, v. Ke pa, ke fa.
Rush, v. Ke oho, ke ohofi, ke felo-
fiaki, ke felolofiaki, ke lofua.
Rush-light, s. Tome, toume.
Rust, s. Umeumea.
Rust, v. Ke umeumea.
Rustic, s. Ha taha mei tukuuta.
Rusty, a. Umeumea.
Rut, s. Luoluo oe hala.
Ruthless, a. Taeofa.
s
Sabbath, s. Sabate (t.e.), ahotabu.
Sable, 5. Koe higoa oe kii manu mo
hono fulufulu, bea oku mahuiga
aubito hono fulufulu.
Sable, a. Uliuli.
Sabre, s. Heleta.
Sack, v. Ke vete.
Sack s. Tagai.
Sacrament, s. Sakalamenite (t.e.).
Sacred, a. Tabu, tobutabu.
Sacredness, s. Tabu.
Sacrifice, v. Ke feilaulau.
Sacrifice, s. Koe feilaulau, hifo, hu.
Sacrilege, s. Koe fakauli ae g. me‘a
tabu.
Sad, a. Matapeko, lotomamahi.
Sadden v. Ke fakalotomamahi.
Saddle, Koe nofoa heka hosi, he-
kaaga.
Saddlecloth, s. Fakamolu oe nofoa
heka hosi.
Saddler, s. Koe tagata gaohi nofoa
moe naunau ki he hosi.
Sadly, ad. Fakalotomamahi.
Safe, a. Malu.
Safe, 6*. Seifi (t.e.), koe buha.
Safely, ad. Fiemalie, fakahao.
Saffron, s. Ega.
Sagacious, a. Lotoboto, iloilo.
Sage, s. Tagata boto.
Sage, a. Fakabotoboto.
Sago, s. Poga manioka.
Said, v. Ne tala.
Sail, s. La.
Sail, v. Ke folau.
Sailor, 8. Kauvaka, toutai, tama-
folau.
Saint, s. Sanita ha taha ma-
onioni.
Saintly, a. Agamaonioni.
Sake, s. Koeuhi.
Salary, s. Vahega gaue.
Sale, s. Fakatau tuki.
Saleable, a. Lava ke fakatau.
Salesman, s. Tagata fai fakatau.
Saliva, s. Aanu, favai.
Sallow, a. Egaega mo tetea ae kili.
Sally, v. Ke ohofi.
Salmon, s. Samane koe ika
lahi aia oku faa ai kapa.
Saloon, s. Koe ana lahi i vaka ; koe
fuu fale fai aga faiva mo inu aga
kava.
Salt, s. Masima.
Salt, v. Ke fakamasima, ke fakako-
nokona.
Saltish, a. Tahitahi.
Salubrious, a. Mauiui.
Salutation, s. Koe fakaabaaba,
fetapa.
Salute, v. Ke fakaabaaba; ke uma;
I ke fetapa, ke fetapaaki.
I Salvation, s. Fakamoui.
I Salve, s. Tului.
j Salver, s. Koe laulau siliva (te.).
Same, a. Tatau, behebe, hage.
Sanctification, s. Maonioni, hao-
haoa.
Sample, s. Koe me‘a oku fakaaliali
ke fakaha oku tatau h. toe oe
me‘a oku fie fakatau.
Sanctify, v. Ke fakatabufi.
Sanction, v. Ke fakagofua.
Sanctity, s. Haohaoa.
86


SAV
SCA
Sanctum, 5. Loki tabu.
Sand, s. Oneone.
Sand, v. Ke fakaoneone.
Sandal, s. Tobuvae.
Sandal-wood, s. Ahi.
Sandbank, 8. Laulauatea.
Sandstone, s. Makaone.
Sandwich, 5. Koe koga ma e ua,
bea oku iai ae kiki i hoona vahaa.
Sandy, a. Oneoneia, oneonea, teteve.
Sane, a. Boto ae loto.
Sanguine, a. Amanakilelei.
Sank, v. Ne goto.
Sap, s. Koe huhua oe akau.
Sapling, s. Huli.
Sapphire, s. Safaia (t.e.), koe maka
mahuiga bea oku lanu moana.
Sarcasm, s. Manuki.
Sardine, 5. Satine (t.e.), koe kii ika.
Sash, s. Koo (band); holisi oe mata-
ba-jioata.
Sat, v. Ne nofo.
Satan, s. Setani (t.e.), tevolo.
Satanic, a. Fakatevolo.
Satchel, s. Koe kii tagai fao aga
tohi.
Sate, ) v. Ke makona, ke fakama-
Satiate,/ kona, ke flu, ke hajia.
Satiated, a. Mogea.
Satin, s. Sateni (t.e.), koe tupenu
gigila..
Satisfaction, s. Fiemalie.
Satisfied, a. Mogea, tobono, tolia.
Satisfy, v. Ke fakafiemalie, ke ho-
hoia.
Saturate, v. Ke unu, ke fakagagake,
ke fakagahuhu, ke gagato.
Saturday, s. Aho tokonaki.
Saturn, s. Koe higoa oe fetuu.
Sauce, s. Kelevi (t.e.) hoe huhua
kuo gaohi ke kai aki ha me‘a.
Saucepan, s. Kulo.
Saucer, s. Sosa (t.e.) koe ibu ai aga
tikapa.
Saucy, a. Fiematamua, fakaeiki.
Saunter, v. Ke eveeva; ke fakami-
loha, ke fakamilohi, ke fakamimi-
lohi; ke tehitehituu.
Sausage, s. Soaseji (t.e.).
Savage, s. Babeliane (t.e.).
Savageness, 8. Fekai.
87
Save, v. Ke malufi; ke fakamoui ;
ke atofaki; ke fakahao.
Saving, a. Nimamau.
Saviour, 5. Fakamoui, atofaga, alo-
faki, atofekina.
Savour, 5. Ifolelei; manulelei.
Savoury, a. Ifolelei.
Saw, s. Kili.
Saw, v. Ke kiliji.
Sawdust, 5. Koe efu mei he kiliji
akau.
Saxon, s, Sakisoni (t.e.) koe kakai
nae uluaki hau mei he noate o
Jeamane.
Say, v. Ke lau, ke lea, ke behe.
Saying, s. Koe kanaga; koe boa;
kubu.
Scab, s. Bokubaku, mogumagu.
Scab (over), v. Ke fakamogumagu.
Scabbard, s. Koe me‘a faoaga heleta.
Scaffold, s. Koe tuuaga ke tautau
ai ae hiamatea.
Scaffolding, s. Koe palepale oku
fokotuu ihe laga fale.
Scald, s. Vela.
Scald, v. Ke vela.
Scale, s. Uno.
Scale, v. Ke auuno.
Scallop, v. Ke fakakaunifo.
Scalp, s. Koe kili oe ulu.
Scaly, a. Nafunafua, unouno.
Scamp, v. Ke fai fakakaka ae gaue.
Scamper (off), v. Ke takifu.
Scan, v. Ke sivi.
Scandal, 5. Lauikovi; fakakovi.
Scandalise, v. Ke fakaogoogokovi.
Scant, v. Ke jiifau.
Scantily, ad. Jiifau.
Scantling, s. Papa kihe tokotuu.
Scape-goat, < banatuli.
Scapula, 8. Hui-fohe.
Scar, s. Baga ; batu; kilibatebate.
Scar, v. Ke hahali, ke hali, ke halia,
ke hegi.
Scarce, a. Hahamalofia; kehekehea;
maugataa, taleta, tatataha.
Scarcely, ad. Hehea; taiki; mei-
mei ikai.
Scare, v. Ke fakahehegi.
Scarf, s. Noo, hekeji.
Scarlatina, s, Mofi kulokula,


SCO
SCR
Scarlet, s. Kulaahoaho.
Scarlet-fever, 8. Mofi kulokula bea
oku bibihi.
Scatter, v. Ke fakamovetevete ; ke
fakahaa, ke fakahakau, ke lofai,
ke lofeia, ke feleku, ke feleteni,
ke fakafelefele.
Scattered, a. Leta, fele.
Scene, s. Koe botu oku fai ai ha
me‘a.
Scenery, s. Koe fakatata oe fuga oe
fonua oku gaue aki ihe bo faiva.
Scent, . Scent, v. Ke fakananamu, ke faka-
gagatu.
Scentless, a. Taenanamu.
Sceptic, s. Ha taha taetui.
Sceptre, s. Koe tokotoko ae tu‘i.
Schedule, s. Koe tohi ae g. me‘a
kuo tanaki fakataha.
Scheme, s. Koe fakakaukau, koe
filioci.
Scheme, r. Ke fakakaukau4.
Schism, 8. Koe fepaki ihe lotu.
Scholar, s. Tamajii ako.
School, s. Ako, lautohi.
School, v, Ke ako‘i.
School-house, s. Falelautohi.
School-master, s. Failautohi.
Schooner, s. Vakafanaua.
Science, «. Saienisi (£.e.).
Scientific, a. Fakasaienisi.
Scion, s. Alo.
Scissors, 8. Helekoji.
Scoff, v. Ke manuki; ke taukae.
Scold, v. Ke tafulu, ke kofia, ke
laba.
Scoop, v. Ke ohu, ke ohuhake ; ke
ola; ke toufo (water).
Scoop, 8. Tata, me‘aohu.
Scooped, a. Kulokolo.
Scope, -s1. Ko h. gataaga ae botu oku
lava ke mamata ki ai ae mata;
gataaga oe mafai.
Scorch, v. Ke fakamagia ; ke magia;
ke fakamiha, ke fakamihemiha
(sun), ke velehia.
Scorched, a. Mofia, mohogia.
Score, s. Uofulu, tekau, (twenty).
Score, v. Ke tohi, ke tohitohi.
Scoria, Maka mei he vela.
88
Scorn, v. Ke manuki‘i, ke baetaku,
i ke taukae.
Scornful, a. Baetaku.
Scorpion, s. Gata, sikopio (t.e.).
Scot, s. Kakai totonu o Sikotilani
(M-
Scotch Fakasikotilani.
Scotchish J
Scoundrel, 5. Tagata kaka.
Scour, v. Ke olo.
Scourge, v. Ke haha, ke tautea.
Scout, 8. Koe tagata oku alu o faka-
ajiaji ki he fili lolotoga ae tau.
Scow, s. Vakalafalafa.
Scowl, v. Ke fakafeufeu.
Scraggy, a. Bakabakau, tutui.
Scramble, v. Kehihiko; ke tautaufoa.
Scrap, 8. Momoime‘a.
Scrape, v. Ke tarn a; ke teletel e ; ke
: vail, ke vauvau ; ke valu.
I Scraped, a. Matolo, matoloto!o.
I Scraper, s. Hakalo.
; Scratch, r. Ke balau ; ke fakakolii :
ke fakamalalilali; ke feaku; ke
. kakalii; ke kohi, ke kohikohi; ke
kokohi, ke taheu ; ke tavaku ; ke
vaku, ke vakuvaku.
Scrawl, v. Ke tohi vave mo kovi.
Scream, r. Ke ioho, ke kaila.
Scream, s. loho, kaila.
Screech, v. Ke ioho.
Screen, v. Ke atofaki, ke atofekina;
ke fakaugi, ke fakaugouga ke
buibui; ke fakau; ke fakamalu; ke
fakamalumalu ; ke feugakii; ke
lufilufi; ke aofia, ke malui, ke
maluia.
Screen, s. Ugaaga; ugaki; buibui;
aofia; malui; maluaga.
Screw, s. Sikalu (t.e.) koe fao vili.
Screw, v. Ke vili.
Scribble, v. Ke tohi taetokaga.
Scribe, s. Sikalaibe (tf.e.), tagata tohi.
Scrip, s. Tohi vahega koloa.
' Scripture, *. Tohi tabu.
| Scrofula, .$â– . Papala.
j Scrofulous, a. Koho.
• Scroll, 8. Takaiga peipa.
I Scrub, s. Koe akau iki.
1 Scrub, v. Ke olo, ke oloi.
I Scrubby, a. Jii, bana.
} Scruple, v. Ke toumoua, ke taefaa-
loto kiai;