Citation
S. Gilbert Islands' Church manual

Material Information

Title:
S. Gilbert Islands' Church manual Taniani kaetieti n te ekaretia
Added title page title:
South Gilbert Islands' Church manual
Translated Title:
Taniani kaetieti n te ekaretia
Creator:
London Missionary Society
Goward, W. E. ( Compiler )
Iupeli, F. S.
Place of Publication:
Beru [Gilbert Islands]
Publisher:
London Missionary Society
Publication Date:
Language:
Gilbertese
Physical Description:
32 pages. 19 cm.

Subjects

Subjects / Keywords:
Gilbertese language -- Texts
Kiribati -- Church history
Gilbertese language
Genre:
Readers
Texts
Spatial Coverage:
Pacific Ocean -- Kiribati -- Beru
Coordinates:
-1.316667 x 175.966667

Notes

General Note:
On cover: The London Missionary Society.
General Note:
Compiled by the Rev. W. E. Goward, and pastor Iupeli, and unanimously accepted by the members of the South Gilbert Islands' Churches, with their Pastors, Teachers and Deacons.
General Note:
Text in Gilbertese
General Note:
VIAF (name authority) : Iupeli, F. S. : URI http://viaf.org/viaf/92240301/
General Note:
This title is believed to be in the public domain under copyright legislation of the United Kingdom and Kiribati

Record Information

Source Institution:
SOAS University of London
Holding Location:
SOAS University of London
Rights Management:
This item is licensed with the Creative Commons Attribution Non-Commercial No Derivative License. This license allows others to download this work and share them with others as long as they mention the author and link back to the author, but they can’t change them in any way or use them commercially.
Resource Identifier:
9653833 ( oclc )

Downloads

This item has the following downloads:


Full Text
THE

LONDON MISSIONARY SOCIETY.

S.Gilbert Islands

CHURCH MANUAL.

TAIANI KAETIETI
N TE

EKARETIA.

BERU, 1908.






S.GiIbert lslands

CHURCH MANUAL.

TAIANI KAETIETI
N TE

EKARETIA.

BERU, 1908.

Compiled by the Rev. W. E. Goward, and Pastor
Iupeli, and unanimously accepted by the members of
the South Gilbert Islands Churches, with their Pastors,
Teachers and Deacons.




TAIANI KAETIETI N TE EKARETIA.

A karaoaki taiani kaetieti aikai nakon te
Ekaretia, ba a na warekaki tabeua mai buokoia
i aon te Ekaretia nkana e kai'aoaki te Kabowi.
A na kaotaki raoi aron Kaetieti aikai nakoia Kain
te Ekaretia, ao nakoia Tan Ukeuke, irouia Tan
Tantani ao Mitinare ni Kabowi nako.

E raoiroi nkana e ananaki te boki aei, e iai
taiani Kaetieti nakoia aomatan te Ekaretia ni
kabane nkana a tiba moani karinaki n te Ekaretia,
ba a bon iai bai aika riai ba a na karaoi, ma aro
aika riai ba a na bainna. Ba e tataro Iesu, ao E
taku,: I aki tataro ba Ko na uotia nako mai
aon te aba, ma I tataro ba Ko na kawakinia
mairoun Teuare huakaka.Ioane. xvii. k 15.
N ai aron naba ana taeka Bauro nakon te Ekaretia
i Biribi,: Kam na ti kakai'aoa ae bo raoi ma ana
Euankerio Kristo. I-Biribi. I. k27. Ao ai aron
naba ana taeka Betero, n ana moan reta, Ao te
Atua ae e reke mai Rouna te akoaki ni kabaneaki,
ae weteinkami nakon neboakina ae aki toki i nanon
Kristo Iesu, E na mana karaoinkami ba kam na
moa n raoiroi, nkana kam a tia ni maraki n aki
man, ao E na kateimatoainkami, ma ni kakora-
kaorainkami. I, Betero. V. k 10.

Te Ekaretia, bon rabatan Kristo, ao ana utu
te Atua, ao bon te oi ae kakanato ni Uean te
Atua i aon-aba. E kateia te Ekaretia Kristo i


4

bukia ana aomata ni koaua, ba a na uaia ni
** . .

kabaeaki ma Naia n arana i mataia aomata
aika kain aon te aba. Ana mwioko aia Uea
nakoia, ba a na makuiia ana makuii, ao a
na rikirake n te tanira, ma te rabakau, ma te
nanoana, ma te nanomaka, n ai aron are kaotia te
Euankerio, ba e na tauaki nanon te Atua i aonaba
n ai aron tauana i Karawa.

E riai irouia Kain te Ekaretia, nkana a tia ni
mana buniaki iroun te Tamnei are Raoiroi. Ioane

III. k 7. ao, nkana a tia ni kaki te aomata nikawai
ma ana makuri nako, ao a tia ni kaiina te aomata
nabankai. I-Korote. III. k 9.

E aki riai ba e na karinaki n te Ekaretia te
aomata ae e tuai ni kaekai ma ni kakoauai ma ni
kawakin i nanona ana taeka Iesu are koieaki n te
Ioane. III. k 1621, ao taeka riki aikai n te I
Ioane. IV. k 721. Taiani Kaetieti aikai a
katauraoaki ba kairiran ana Ekaretia Iesu n
aroaroia aika bo raoi ma nanon aia Uea ni kabane
aia boni ni maiu.

TAIANI KAETIETI.

I. E riai irouia Kain te Ekaretia ba a na
kakawaria taiani taromauri nako, ao a na tai kaki
ana Toa te Uea n te namakaina teuana, ke aia
Kabowi kain te Ekaretia. Tai bae naba te aomata
temanna n te bai teuana ae akea manena, ba bon


5

nanon te Atua ba e na tai kakiaki te bobotira n te
tain taromauri are e a tia ni kaetaki. Ti na tai
toki ni kakawai'i taiani taromauri nako, ba e riki
ba te kawai ae reke iai bai aika raraoi aika bain
tamneira aika bati, ao e riki ni maiu rake i nanora
ana taeka te Atua. Ebera. X. k 25.

II. Kam na kakaraoi aro aika raraoi n ami utu
nako, n ai ai'on te taromauri n te inabon ao n te
tairiki, ao te tataro n te tabo ae raba, ao warekan
te Baibara n te boni nako, ba e na rikirake te
Ekaretia n te. nonoana ao te rabakau mairoun te
Atua; ao mana aio,ba e na rikirake n ikawai te
utu ni bai ni kabane aika E kukurei te Atua iai.
Tara,:II. Timoteo III. 1417; Ioane V. 39 ;

I. I-Tetaronike. V. 17 & 18; I-Rom. XII. 12.;
I-Ebeto. VI. 18; I-Korote. IV. 2; I. Timoteo.

II. 14, & 8.

III. E riai ba a na kawakinaki ma n reireiaki
natia ni kabane kain te Ekaretia n ana taeka te
Atua ake n te Baibara. Ma a na tai taninaroti
n te makui'i aei ae boraoi ma nanon aia Uea.
Nanon te Atua ba kam na kabonanai natimi ake
kam ananaki mai Rouna; ma naia ae kam na
kaikawaia i nanon ana taeka, ao kam na tai toki ni
kairiria n ami taeka ao n aroaromi aika raraoi ni
kakoioa bukin nanon te Atua nakoia natimi.

Kam na kanakoia nakon te reirei n te Tabati, ao
nakon te reirei ni boni nako, ba e aona n reke
irouia te rabakau ao te ota ae riai irouia.


6

Kam na reireia naba ni kaetia aroaroia nako,
ba a na rau aroia ni botaki n te reirei, ao kam na
mwiokoia n te tai n taromauri.

Tara,:Te Tua-kaua. VI. 4-7 ; I-EbetoVI. 1-4;
I-Korote. III, 20 & 21 ; Taekan Rabakau. VI.
20-22; XIII. 24; XXII. 6 & 15; XXIII. 13, 14,
22; XXIX. 17.

IV.) E bon riai irouia kain te Ekaretia ba
a na karaurau n aroaroia nkana a rin i ani
maneaban te Atua ni taromauria. A na maka
te Atua ma ni karinea, ao a na iaoa arona ba E
moan tabu, ao E moani kakanato.

A na itiaki n rabataia ma baia, ao a na uoti mai
aia Baibara ma aia Boki n Anene, ba a aona ni
kona n i buobuoki n taromaurian arana ae tabu.

A na tekateka ma te rau, ao a na katauraoi nanoia
ni kan neboa arana n taian anene, ao ni bubuti
nako Ina n taian tataro, ma n onora n ana taeka
man te Baibara, ao mairouia ana aomata aika
kabarabara i aoia.

Iai te aro teuana ae aki riai n te botaki n taro-
mauri, e riai ni kararoaia aomata ni kabane aika
botaki iai,te banutunutu, ao te kakarabakau, ao
te taratara nako. E moan aki riai irouia te
Ekaretia, te nimatutu ma te matu n te taromauri,
uana naba te takakaro ma merimeri ke ataei, ao te
teirake n oti nako man te taromauri n te aro ni
kewekewe.

A na kakaonimaki n taromauria te Atua ma te

nano.


7

Tara,: Te Minita. V. 1 & 2 ; Ioane IV. k 23 &
24.

V. ) A bon kaotaki ma ni kinaki raoi ana aomata
te Atua ni koaua, ake a tia ni kaeka ana wewete
aia Uea are Iesu, ba a na kaokoroia man te bua-
kaka nako, ke te aro teuana ae riki i aon abana, ke
te aro teuana ae karikia aomata aika huakaka. A na
tai kakairi iai kain te Ekaretia n te aro teuana ae
riki man te huakaka, ke te aro ni Kiribati, ke te
aro n I-Matan, ae aki riai ma te Euankerio. A na
tai i raorao ma aomata aika huakaka ma aika aki
ako ni kan iriiri nanoia ni matan taniria; ao a na
tai karaoa te bai teuana ae kamara, ke kakairi iai,.
ba e kawa n tabeaiana nanoia aomata n ana.
makuri te Atua.

Kam na kakorakorainkami ni kamaunai bai aika
buakaka aika kakaokoro ma uan te Tamnei aika
riai iroumi, aika riki ni mamara iai nanoia aomata
aika kai baka, nkana a norinkami ba kam aki
teimatoa ma ni kimareirei n ti bai aika raraoi.
Kam na tai taninaroti, ao kam na botumaka ni'
kan ira nanon Iesu. E riai ba kam na kekeiaki n
te bon ai koraki ba kam na kakaraoi bai aika.
kukurei te Uea iai.

Tara,:Taekan Rabakau. I. k 10; Mataio V.
13-16; I. I-Korinto. V. 11-13; II. I-Korinto. VI. 14-
18; I-Ebeto. V. 1, & 8-11 ; II. I-Tetaronike. III. 6,.
& 14, 15.

VI. ) Te Ekaretia bon ana tana ni buaka Iesu..
Te buaka teuana ae riai irouia te buakana moa_


8

te Riaboro, ba a aona n tokanikai i aona ma
n teimatoa iroun Iesu; ao te buaka teuana riki ae
riai irouia te i buobuoki ma Iesu are aia Uea, ba e
aona n roko Ueana i nanoia aomata nako, ao a na
kauea n ti Naia i aoni bai ni kabane, ao a na
kitanna Uean Teuare buakaka. Ma naia are
riai ba kam na kamaruruninkami ma ni kakora-
korainkami ma ni kataimaki i maini banan ami
Mataniwi are ami Uea are Iesu Kristo, ba kam
aona ni kona n tabeka kain te buaka n tabo ni
kabane aika kam mena iai, ba e aona n reke
I-Kiribati ni kabaneia ba ana bai Iesu. Tara,:
Itaia. LIX. 16 & 17 ; I-Rom, XIII. k. 12; I-Ebeto.
VI. 10-18; I. I-Tetaronike. V. k 8 ; I-Timoteo. VI.
k 12.

VII.) Te bai ae moan te tamaroa ao e moan
te riai, ba a na karaoiroaki ma ni kamoamoaki
kain te Ekaretia n tatabemania i bukin aroaroia
aika moan itiaki i matan te Atua ni bai ni kabane
aika a karaoi n te boni nako. E riai ba e na ataki
aron te Kristian ni koaua n aroaroia nako kain te
Ekaretia nakoia akana aki taniria Iesu.

A na kaotaki ba Kristian ni koaua ni baikai,:
A na aki kona n tataekinna te taeka ae tiaki te
taeka are te koaua; a nakararoai ma te kewekewe
ma aro nako aika babao nako ; a na aki atona ni
kaakea te bai ae eti ma ni boraoi ma ana taeka te
Atua ; a na aki taetae ni kani kamauna ke karaba
te bai ae riai ni kaotaki.

Tiaki aron te Kristian te taetae buaka, te taetae


9

n uarao, te kakaiun, te karotu, ma bai ni kahane
akanne. A na nakonako kain te Ekaretia n ai
aron te Euankerio, a na toua mwin ana taeka Iesu
ni kabane, n tabo nako aika a maeka iai, ao i
buokoni makuri nako aika a tabe ni bekui iai, ba
a na aki kahuakakaki irouia aomata ake a mena i
tinaniku ni bon aikai. Tara,:MinitaXlI. 1 &
13 & 14; IoaneXII.35; I-Ebeto. V. 15 & 16; I-
Korote. IV. 5; I-Karatia. VI. 9 & 10; I-Ebeto.

IV. 20-25; I-Rom. XII. 2; I-Korote. III. 5-10.

VIII.) Tao iai taian aro ma taian katei aika
bain te ro nkoa i aoni Kiribati akana teimatoa ni
karokoa bon aikai. Bon aro aika buakaka baikai,
ao a karika te buakaka nako. Boni baikai ake a
riki ba tabeaiana n ana makuri te Atua are
kamaiuaki iai aomata iroun Iesu are Natina, Uean
te Ota bon Uean Iesu, ao Uean te Ro bon Uean
Tatan. Te Kristian kain Uean te Ota, ao te bekan
kain Uean te Ro. Te Kristian bon ana aomata
Iesu, ao te bekan ana aomata Tatan. Ao taekan
te Baibara aei,: Kam na tai reke buaka ma ake
aki Kristian, ba te iraorao ra iraoraon te raoiroi
ma te buakaka ? Ke te buobuoki ra, buobuokan
te Ota ma te Ro ? II. I-Korinto. VI. k 14.

Ma naia ae e riai ba a na kaokoroia kain te
Ekaretia man aro aika huakaka, tai buokia, tai
raonia, ao tai matan taniria : Ao tiaki ba ti anne,
ao e bon riai nakoia ana aomata Kristo, aika kain
te Ekaretia, ba a na makuri ni kamaunai taian aro
ao taiani katei ni Kiribati aika riki man te buakaka.


10

A riai irouia Kain te Ekaretia nkana a kararoai
ma aro aikai :Te taromauria te anti temanna, ao
te tabunea nako, ao te karereanti, ao te makuri n
te Tabati, ao te bakaineia tamaia ao tinaia, ao te
nim manin, ao te nim kiraoki, ao te kamoia aomata
ni baikai, ao te un, ao te manainai, ao te kaboa te
huakaka, ao te kamateia aomata, ao te orooro, ke
te kamanatuai, ke te korokoroi rabataia aomata, ao
te wene ni bure, ao te kauomani buia, (ao te
kauomaniaki), ao te kamaira, ao te taetae ae
kamara, ao te kawara te ruoia, ao te ie, ao te bino,
ao te anene ae buakaka, ao te ira, ao te kewekewe,
ao te mataiakin ana bai te aomata, ao te karika te
kiriwe nakoia ake a tautaeka i aoia, ao te kainika-
tona. ao te bakantan, ao te bakanrerei, ao te taitai,
ao te iein ni bekan, ma bai aika karaoaki iai, ao te
kune aro ni kareke bai aika aki riai, ma te
karietata, ao te nano buaka, ao te kareke kai, ao
bai ni kabane aika aki neboaki te Atua iai.

Tara, :I-Rom. I. k 28-32; I-Ebeto. IV. 22-32;
ao V. k 3-7; I-Korote. III. 5-10; I. I-Tetaronike.
IV. 3-7 ; Te Kaotioti. XXII. 15. Mataio V. 21,22,
27, 28 ; 43-48 ; Mataio VI. 2, 5-8; ao 24. Mataio.
VII. 3-5 ; 13 & 14 ; 15-20 ; 21-23. Mataio XXIII.
27 & 28.

IX.) Bon iai aro aika raraoi aika riai ba
a na karaoia kain te Ekaretia nkai ana aomata
Iesu Kristo naia, ao a tia ni kitan Tatan ma bain
Ueana ni kibane. A na kariki uan rairan nanoia,
ae te raraoma i bukin te buakaka. A na taniria


11

Iesu are aia Tia Kamaiu, ma n onimakinna ma te
nano ni koaua, ao a na kekeiaki ni karaoi makuri
aika raraoi, ao a na teimatoa ma ni kimareirei ni
bain Uean ae Atua, ao a na kariki uan te Tamnei
are Raoiroi i nanoia ba kakoauan aia mana buniaki
i Rouna.

Uan te Tamnei boni baikai,;Te tanira, te
kimareirei, te rau, te taotaonakin nano, te
atataiaomata, te raoairoi, te kakaonimaki, te nima-
manei, te tauban, te nanomatoa n tau bai aika
raraoi, te nanoraoi, ao te tataninamarau, te
katituaraoi nakon te Atua, ao te tataro n te tabo
ae raba, ao te tataro n te utu, ao te wareka te
Baibara, ao te maka te Atua, ao te kawakina te
nano ba e na itiaki i matana, ao te riba te buakaka,
ao te toro iroun te Atua ma te kimareirei, ao te
buaka n te buaka ae raoiroi.

E riai irouia kain te Ekaretia, ba a na reireia
natia, ao aomato nako n ana taeka Iesu ; ao a na
kakawari taromauri ni maneahan te Atua, ao a na
kakawakinna ana Toa te Uea, are Iesu Kristo ; ao
a na kimareirei n aia botaki n tataro Kristian, ao
aia rein anene Kristian, ao a na taniria ma n akoia
aomata nako, ni katoton aron Iesu ni bai ni kabane.

A na mena i buokoia Kristian n ai aron are tua
Kristo, n taniria ma n akoia ma ni kawakinia; ao
a na reireia, ao a na boaia, ao ni kabebetei nanoia,
ao a na onora i rouia ma te nimamanei, ao te
nanorinano nkana a boaki ma n reireiaki i rouia.


12

Kain te Ekaretia bon tani makuri n Uean te
Atua, ma naia are e riai ba a makuri kain te
Ekaretia n tatabemania n ana makuri nako te
Atua, aika e kona n rikirake iai Uean te Ota, ao e
na kamaunai Uean te Ro.

Ba tiaki ti Minita, ake a tia n rineaki ba a na
kawakinna ana Ekaretia Iesu, ake a riai i rouia te
makuri ba a na kamaiuia aomata, ao e bon riai
nakoia Rikan ao Kain te Ekaretia ni kabaneia ba
a na riki ba Tan Akawa nakoia aomata, ao Tani
Makuri ni karaoi makuri aika kona n reke iai kaini
Kiribati ba kain Uean te Atua. A na uaia ni
makuri te Ekaretia ma te Minita ba a na burimaunia
aomato ba a na riki ba natin te Atua n onimakinan
Iesu Kristo. Tao a kona ni karaoia aomata ni
kahaneia, ake kain te Ekaretia, te makuri aei, n
ana buobuoki te Atua nakoia, nkana a bon teimatoa
n aroaroia aika raraoi, ao a na tataro i bukia
aomata nako, ao a na taetae nakoia ni kaotia raoi
ana nanoana te Atua iroun Natina are Iesu nke E
ana Naia ba aia Tia Kamaiu, ma ni kaotia raoi
nakoia unin te Atua ae mena i aoia aika nano
matoatoa n tauan te buakaka.

Tara,I-Karatia. V. 19-26 ; I-Ebeto. V. 8-19 ;
I-Korote. III. 12-17; I. I-Tetaronike. IV. 9-12;
I. I-Tetaronike. V. 5-11; II. I-Korinto VI. 1;
I-Ebeto. VI. 9 & 10.

X.) E riai irouia Kain te Ekaretia nkana a iri
nanon taeka aika a koreaki n te I-Ebeto. V. 22-33,
ba bon taiani kaetieti baikai mairoun te Atua


13

nakoia tana, ba a na maeka ni botaki i nanon te i
tanitaniri, ao te i akoakoi, ao te i buobuoki ni bai
ni kabane. Ba e kanai ana taeka te Atua, Mane,
kam na taniria bumi n ai aron naba Kristo nke E
tanira te Ekaretia, ao E ana boni Naia i bukina.
Ao ana taeka teuana riki aei Ao e riai naba ba a
na taniria buia mane, n ai aroia n taniri rabataia,
Ao aio riki teuana, Ainenuma, Kam na iriiri
nanoia bumi n ai aron te ira nanon te Uea, ba
atun te aine te mane, n ai aron naba Kristo nkai
atun te Ekaretia, ao te Tia Kamaiua te rabata
naba.

Taian tana nako aika kain te Ekaretia aika kona
n iriiri nanon taeka aika a na karekea iai te
kakabaiaki mairoun te Atua, ao a kona n tiku ma
te rau, ao te raoi ni karoko mateia.

Tara. :I-Ebeto. V. 2233; I. I-Korinto. VII.
35; I-Korote. III. 18 & 19; I. Timoteo. V. 14;
Tito II. 4 & 5; I. Betero. III. 17.

XI.) E moan te raoiroi irouia Kain te Ekaretia,
akana a bati ni karawawataki nanoia i bukini
mateia kain aia utu, ke aomata aika bati n taniraki
i rouia, ba a na kabebeteaki nanoia n taeka aikai
man te Baibara,Ao ti aki tanirinkami, tari, ba
kam na aki atai aroia aika matu, ba kam na tai
nanokawaki, n ai aroia tabeman akana akea aia
kantanina.

Ba nkana ti taku ba e koaua maten Iesu ma
mana utina, ao te Attia E na kairia akana matu


14

i nanon Iesu, ma Iesu n te aro naba anne.
Tara.:I. I-Tetaronike. IV. 13 & 14. Ao taeka
aikai naba, Ma e a bon tia ni kaotaki Kristo mai
huokoia mate, ae te moan ua i buokoia aika matu.
Ba nkae e mamate te aba iroun te aomata ao a na
mana uti naba mate iroun te aomata. Ba aroia
aomata, nkai a bane ni mate iroun Atam, ao ae
aroia naba baa na bane ni kamaiuaki irouni Kristo.
Ao te aomata nako n ana bon nako: te moan ua
Kristo; ao rimwi ana koraki Kristo n rokona.
Tara,: I. I-Korinto. XV. 20-23 ;

A na aki tan kain te Ekaretia n ai aroia aomata
ake akea aia kantanina ni mana kaitibo ma aia
aomata ake a mate. A na kaki i nanoia ana taeka
Iesu are kanai, Boni Nai te mana uti ao te
maiu, Ao a na rau nanoia ba a tabe n onima-
kinna ana taeka Iesu, are kanai, Ane onimakinai,
nkana tao e boni mate, ao e a boni mana maiu : ao
ane maiu ma n onimakinai ao e na bon aki mate.
Tara. Ioane. XI. 25.

E aki riai irouia kain te Ekaretia te tanini-wenei,
ao te tan n takaka, n ai aroia bekan, i aoia aia
mate, ba e taku ana taeka te Atua, A kabaia mate
akana mate i nanon te Uea i mwin nkai: E taku
te Tamnei, bon te koaua ba a aona ni motikirawaia
man aia makuri ; ba a airi aia makuri ma naia.
Tara. :Te Kaotioti. XIV. 13. I. I-Korinto. XV.
12-26. Te Kaotioti. VII. 9-17. Ioane. XII, 25-26.
Ioane. XVII. 2&3&24. I. I-Tetaronike. IV. 13-18.
I. I-Korinto. XV. 54-58.


15

XII.) E riai irouia kain te Ekaretia ba a na
kakoaua ana taeka te Atua aio, Kam aki atainkami
ba maneaban te Atua nkami, ao e maeka Tamnein
te Atua i nanomi ? nkana e urua maneaban te
Atua te aomata, ao naia e na uruaki iroun te Atua;
ba e tabu maneahan te Atua, are bon nkami.
Tara I. I-Korinto. III. 16 & 17. Ao aio riki, Kam
aki atai rabatami ba maneaban te Tamnei are
Raoiroi are i nanomi, are reke i roumi mairoun te
Atua ? Ao tiaki ami bai nkami; ba kam kaboaki
n te bo ae kakawaki : kam na neboa te Atua n
rabatami. Tara. I. I-Korinto. VI. 19 & 20.

' A na ianoi aroni taeka aikai, ma tao e na oti
raoi nanoni taeka aikai nakoia, ni kanai, ba a na
aki kabarekai rabataia ni karaoan te aro teuana
ae aki kona ni kimareirai iai aia Uea; ma naia ae a
boni bure kain te Ekaretia nkana a ona bubun te
moko ni karokoa a mamate iai, ke e kona n riki i
nanon rabataia aoraki iai. Uana naba baika a moi
iai, ma n amarake iai kain te Ekaretia, ao a na
itiaki ma ni bonana raoi haikanne n rabataia, ma n
aki riki iai te aoraki ke te tabeaiana teuana n
rabataia.

Ao ai uana naba aroaroia ni maeka, ba a na aki
bainna te aro teuana, ae a na riki ni buakaka
rabataia iai. E aki riai irouia kain te Ekaretia
nkana a wet^a tani kabiribiri, ke tani katoki
aoraki, ba a na karaoi aro ni bekan i aon rabataia,.
ke te kabiribiri, ke rinan rabataia n te aro ae
kamara ke n te aro ae aki riai i matan te Atua. A


16

na onimakina ana akoi te Atua nkana a aoraki, ao
a na bane ni bainna ana taeka Tawita are kanai,
Karaoiraoa Iehova, tamneiu, ao tai manuoki ana
akoi ni kabane: Ae kabara am bure ni kabane ; ae
katoki aorakim ni kabane ; ae kaboa maium man te
mate; ae bauniko n te atataiaomata ma te
nanoana. Tara.:Taian Areru CIII. 2-4. I-Rom.
XIV. 7 & 8; I-Ebeto. II. 19-22; I. Betero. II. 5.
Ebera. III. 6.

XIII.) A na ota raoi kain te Ekaretia n aron
ana kantanina te Atua ni karaoan ana makuri i
aon te aba: E weteia moa akana taniria Iesu ba
ana botanaomata, ao E aranaki naia bate Ekaretia,
ao mai buokoia kain te Ekaretia ake a moa ni
kakaonimaki e kona te Atua n rineia Minita ao tan
Reirei ba a na kawakinaki aomata nako irouia, ma
n tataekinna te Euankerio nakoia.

Akana katabuaki i bukin ana makuri te Atua a
boni kitan aia bai ni kabane, ao a na riki ba tani
Makuri i bukin Iesu ma Ueana. Ma naia ae E
anania ana Ekaretia te Atua ana kaetieti i bukia
ba a na maneaki ao akoaki irouia ana botanaomata.
Aikai ana kaetieti : Kam na ururinia ami Tia
Kairiri, ake a tataekinna ana taeka te Atua
nakoimi, Kam na ira nanoia ami Tia Kairiri,
ao kam na rian aia taeka : ba a tantani ni kawakin
tamneimi. Tari, kam na ataia akana kakora-
koraia ni makuri i buokomi, akana mena i aomi i
nanon te Uea, akana reireinkami, ao ba kam na
kabatiai n taniria i bukin aia makuri. Ao te


17

Atua E bon tua, ba akana kaota te Euankerio, ao
a na kareke roia n te Euankerio. Ane reireiaki
n ana taeka te Atua e na buoki ana bai aika raraoi
ma te Tia Reirei.

Ao e riai ba e na ananaki te Tia Makuri bon
ana makuri.

A na ira nanon ana taeka te Atua aikai kain te
Ekaretia, ma n taniria aia Minita ma ni kawakinia
ni bai aika raraoi, ma n anania bon aia makuri, n
ai aron ana kantanina ma ana moti te Atua.

A na buobuoki ma te kimareirei kain te Ekaretia
ni makuri aika riai n te Umantabu, ke n ana auti
te Mitinare, ke bai riki tabeua aika manena nakon
taromaurian te Atua n te kawa, ba boni makuri
aikai uan aia tanira nako lna. Ba nkana a taku
kain te Ekaretia, ba a taniria lesu ao a aera nkai
a rarawa ni buoki bain Ueana ? E riai nkana a
kaotia aia tanira n te kimareirei ni kani buoki
makuri nako aika raraoi ma ni bonana nakoni
Ueana. Ba e kanai ana taeka te Atua, Ba E aki
ribuaka te Atua ni manuoki ami makuri ma
ami tanira are kam kaotia nakon arana nke
kam akoia Kristian, ao nkai kam kume
naba n akoia. Tara. Ebera. VI. 9-12. Ao aio
riki,: Ti aki toki ni katituaraoa te Atua i bukimi
ni kabaneinkami n atoninkami n ara tataro; nkai
ti aki toki n ururina ami makuri ae bain te onimaki
ma ami makui'i ae korakora ae bain te tanira, ao
nanomakami ni kantanina ara Uea are Iesu Kristo.
I. I-Tetaronike. I. 2 & 3. E na aki manuokaki ana


18

mwioko Iesu nakoia ana aomato, Kam na nako
ni kakiritiania botanaomata ni kabaneia, ni babeti-
toia nako nanon aran te Tama, ma te Nati ma te
Tamnei are Raoiroi, Mataio. XXVIII. 19.

Aroaron te Ekaretia mai nkoankoa ni karokoa
nkai ae te ira nanon ana taeka Iesu aei. A
kanakoia aomata aika weteaki iroun Iesu ma n i
buokoia ba a na makuri ana makuri n aba aika
raroa aika a tuai n ataia te Euankerio, ao a bon i
buobuoki ma Naia n aia makuri nako, ao a na ana
karea n ririki nako i bukia, ba a aona ni kona ni
karaoi bai ni bane aika bonana nakoia aomata aika
a tuai n ataia Iesu are aia Tia Kamaiu. E riai
ba a na ana karea nakon te Atua Kain te Ekaretia,
ba e aona n koro raoi bukin ana mwioko Iesu.

Ao teuana riki, a na buokia ana makuri Iesu
kain te Aono aei, ba e aona ni waetata te bon ae a
na bane n ataia kaini Kiribati ronoronon ana tanira
aia Tia Kamaiu. Tara. I. I-Korinto. IX. 13 & 14.
I-Karatia. VI. 6. I. I-Tetarononike. V. 13. Ebera.
XIII. 7 & 17. I-Timoteo. V. 17 & 18.

XIV.) A na ianoa tama ma tina aika kain te
Ekaretia, taekan te kaetieti III. ba e kaotaki iai
aroaroia nakoia natia, ao ana tua te Atua n aroni
kawakinia. E riai irouia kain te Ekaretia ba a na
kamauna te aro ni Kiribati ae te tibutibu, ae a riki
iai n anania ienena natia ba a na tautaeka i aoia,
ao a riki naba iai ba a na raure ataci ma tamaia ma
tinaia ni koaua. E moan te raoiroi riki te ira
nanon ana tua te Atua, ae te kamaekaia natia i


19

rarikia, ma ni kawakinia, ma n reireia n aro aika
boraoi ma nanon te Atua. Ba e kanai ana taeka
te Atua, Kam na tai kaunia natimi : ma kam na
kaikawaia i nanon te kataereaki n reireiaki ma
te tuatuanaki aroia aika kariaiaki iroun te Uea.
Tara. I-Ebeto. VI. 4.

Ba aei ana taeka te Atua nakoia ataei, Ataei,
kam na iriiri i nanon ami karo i nanon te Uea : ba
e riai aei : Ko na karinea tamam ma tinam, (ba
aei te moan tua e iai roana ae te taeka n akoi,)
ba ko aona ni kabaia ao e aona ni man tekatekam
i aon te aba Tara. I-Ebeto. VI. 1-3.

Te Berita aei, ae e riai irouia aomata ni kabaneia
ni karaoia ni main karinakia nako nanon te Ekar-
etia; nke a tia n reireiaki raoi n aroaroia aika
boraoi ma taiani Kaetieti aikai. :

Nai, ae..........................., I a tia n

reireiaki raoi n taeka ni kabane i nanon taiani
Kaetieti aikai ; ao nkai a bon ota i rou. N na
kekeiaki ma nanou ni koaua n iriiri nanon Taiani
Kaetieti aikai, ba I taku ba a bon bo raoi ma ana
taeka te Atua, aika a tia ni koataki raoi nakoiu
irouia ana aomata te Atua. I taniria Iesu ma n
onimakinna ba ti Naia au Tia Kamaiu, ao I kan
nki ba kain ana Ekaretia; ao I kona n ana
buobuki Tamnein te Atua nakoiu i bukin au tataro
n te bon ae koraki, n teimatoa ma n toua mwin
ana taeka Iesu, ma n toro i Rouna : ao N na
kabaea arau n te bebzi aei ba kakoauan au


20

taeka i matan te Ekaretia aika ikotaki ikai, ba N
na riki ba ana aomata Iesu nai, ao N na kakaraoi
ma nanou ni koaua bai aika bo raoi ma taiani
kaetieti aikai, ao bai aika bo raoi ma nanon te
Atua aika kaotaki n te Baibara.

Amene.

Nai, ae,................................

Te Kawa........................... .....

Te Abamakoro............................

Te Ririki...............................

Tani Kakoaua,...........................



21

TAIAN TUA N TE EKARETIA. G.I.

A na iri nanon taian Tua aikai Kain te Ukeuke.
Turai. 1908.

I. RIKAN MA TANI BUOBUOKI.

RIKAN. A na rineaki n te Nakoa aei, n ti
aomata aika ikawai raoi, ao a ota raoi n aron te
Baibara, ao a atoatonaki ba raraoi irouia kain te
Ekaretia ni kabaneia, ao a na rabakau n te ware-
ware, ao a na atatai n tataro, ao a bati ni
kakaonimaki n aroaroia nako. A na kataki naba
moa aikai ba uara; ao rimwi a na rikan, nkana a
aki kabuakakaki. I. Timoteo. III. k 8-13. Ma
naia ae, a na kataki moa n aia ririki aika aua ke
nimaua i nanon te Ekaretia, ao nkana a itiaki
aroaroia ao a aki katuaeaki n rlriki akanne, ao
rimwi a na karinaki i mataia kain te Ekaretia,
nkana a nano iai kain te Ekaretia n te Aba-makoro.

A na aki maiti riki rikan i aon uoman n te kawa
ae ti 50 kain te Ekaretia, ti aman Rikan nkana te
100, ao onoman rikan i aon te 200, ao waniman
rikan i aon te 300 kain te Ekaretia, n te Kawa
teuana.


22

TANI BUOBUOKI. A na aki mana karinaki
n aki akaka kain te Ekaretia, ba a na kabarabara
n te kawa, ma ti rikan aika rineaki n te Tua are i
eta, ke aomata tabeman aika rabakau raoi n te
Baibara, ake a atoatonaki ba a raoiroi, ao a aki
katuaeaki n aia ririki aika 5 i nanon te Ekaretia.
E moan raoiroi nki nkana ti Rikan a na bainna te
Nakoa aei, ao nkana e iai aia kimareirei Kain te
Ekaretia nakoia tabeman aika riai nakon te nakoa
aei, a na aki maiti riki i aon temanna mai buokoia
100 Kain te Ekaretia.

II. TE BABETITO.

ATAEI. A na karaoaki te taromauri ni babetito,
ae a na babetitoaki iai natia kain te Ekaretia, ao
kain te Ukeuke, ao aomata aika kona ni kawakinna
beritan te Babetito, kakauan karaoana n te ririki
nako, n namakaina aika, :Tianuari, Eberi, Turai,
Oketoba.

E na karaoaki te taromauri aei i nanon te
Umantabu, i mataia kain te Ekaretia. A na bane
n roko iai te Tama, te Tina, ao natia ai'ka a na
babetitoaki, ao a na tei i matan te Minita, ao a na
boni karaoa te berita, ba a na aki tibunaki natia
aika a nani babetitoaki nkai, i matan te Atua ma
nanoia ni koaua. A na kabaeaki ni bokin te
Ekaretia, araia Tama, Tina ao natia aika a
babetitoaki n taromauri aikai, ao te namakaina ao
te ririki ae karaoaki iai.


23

IKAWAI. Kain te Ukeuke aika a tuai ni
babetitoaki, e na babetitoia te Minita, nkana a
koro 9 aia namakaina n te Ukeuke, nkana a
kakaonimaki n aroaroia nako, ma n ota i rouia
Ronoronon Iesu ao kawain te maiu. E na karaoaki
te Babetito aei i main te Kabarabara n te Inabon
n te Tabati ae na karaoaki iai ana Toa te Uea.

III. IEIN.

Ataeinaine. E tabu naba n te Ekaretia n ana
natia aika aine nakon te iein, nkana e tiba oti te
kanikina i rouna. E riai ni warekaki tenua te
ririki i mwin te kanikina, ao a na tiba mareaki
nkana a marurun raoi rabataia.

Ataei ni mane. Ririkin natia aika mane aika a
riai ni mai'eaki iai tao 18, ba a aona n ikawai raoi.
Nkana e bainaki te aro aei n te iein, ao e riki iai te
maruruil raoi, ma te korakora, ma te tamaroa
rabataia aia kariki.

Iein ma te Bekan. E tabu naba nakoia kain te
Ekaretia, n ana natia te mane ke te aine ni
mareaki ma te bekan ; uana naba kain te Ekaretia
ake a ikawai, e tabu nakoia ba a na iein ma te
Bekan.

Tana aika biriaki n nako. A na aki mareakini
te taromauri te tana ae a tia ni biriaki n nako, ni
karokoa a tia ni mai'eaki n te tua, ma a boni koro
raoi aia namakaina aika 10 n te Ukeuke, ao a boni
kakaonimaki n aroaroia nako. A na aki koi'eaki
araia n te Ukeuke ni karokoa a tia ni mai'eaki n te
Tua.


24

IV. TE KAUTABO.

A na aki ikotaki kain ara Ekaretia ao te Ukeuke
n te amarake ni kimareirei n te iein, nkana etuai ni
mareaki te tana n te tua.

A na aki i buobuoki kain te Ekaretia ke te
Ukeuke n te Kautabo, ke n te aro riki teuana n te
iein ni kananne.

E tabu naba nakoia kain te Ekaretia n ikotaki n
te aro ni Kiribati ae te kautabo ni bai aika aki kai
reke, ke bai aika kahoaki n te takataka ke n te
mane, aika e riki n aki kaubai ma ni karawawataki
iai te utu, ke e riki iai n tarau n te tarau ae
ababaki ; ba kioina a karaoia te kautabo n te aro
ae aki riai, ma ni kani kamoamoaki iai, ae a riki
iai n tabekia uotaia ae a aki kona n uouotia.

Te amarake ni kimareirei ni bai tabeua, aika kai
reke, ae karaoaki n te aro ae tamaroa ma n itiaki
i matan te Atua, ao a kona n ikotaki iai.

E tabu te kautabo n roko i aoni maten kauta-
bona, ba e aki riai te aro ni kautabo are rokoia, ao
a mana kaboaki i rouia kaataboia ake i maia, ao
kamatauninan aon te mate n anai baina, ao e riki
n aki mimiton iai rokoni banan ana wewete te Atua
are mimiton, ae e riai ni maka te Atua iai aomata
nako. Ao e na aki tani naba te kautabo, ba tanin
te kautabo bon te tan ae huakaka ao te kewe.

V. ARO NI BEKAN.

(1) E tabu naba nakoia kain te Ekaretia n i
buobuoki ni kaboa te tua, ae tuan te aomata ae
karaoia te aro ae moan te buakaka, ae ai aron te


25

wene ni bure, ke te ira, ke te kamanin, ke te tiri
aomata, ke te ereere, ke aro riki tabeua aika ai
aron aikai.

(2) E tabu naba n te Ekaretia ni katona te ika
ae koro n te Tabati, ke ika aika konaia tan akawa
aika riaon te Tabati.

(3) E tabu naba irouia kain te Ekaretia, te
ruoia, ke te no, ke i buobuoki nakoni bai aika
bonana n te aro anne, ae te amarake, ke te katona
amarakena, ke te raranai bai aika manena n te
ruoia.

(4) E na ota raoi nakoia kain te Ekaretia, ma
kain te Ukeuke, ba a boni kainaomataki n ana
tau-taeka te Kometina, ba bon nanon te aomata ke
ruoia ke e aki. E bon tabu n te tua ni Buritan n
te Aono aei, te kamakaki ke te kairoroaki te
aomata temanna ba e na ruoia, ke e na buoki bain
te ruoia.

(5) E na tabu naba nakoia kain te Ekaretia, ke
kain te Ukeuke, te aro ni bekan ae te ikotaki ni
kabobo nanoia ma te koraki n te aro n tiritiri, ke
te kiriwe; ke te kakamakuia aomata ma ni kairoroia
ba a na karaoia te bai riki teuana a taku i nanoia
ba e buakaka, ma e aki riai i matan te Atua.

(6) E tabu naba nakoia Kain te Ekaretia te
reireia natia n te ruoia, ke taian takakaro aika
kamara, ke anania aomata aika ianena natia ba a
na reireia. Ao kanai naba taiani kuna aika buakaka.
Ao aio riki, a na aki kanakoia natia ba a na nora te
ruoia, ke taian takakaro aika kamara.


26

(7) A na aki katona kain te Ekaretia te amarake
ni bekan, ae reke man te aro ni bekan teuana:
ae te ruoia, te biriaki n nako, te kautabo ni bekan,
te bun iroun te aine ae tuai ni mareaki, ke te
amarake riki teuana ae reke man te aro ni bekan
teuana.

(8) E tabu naba n te Ekaretia te Tirere, te
Karana, te Boua, te Ie, te Bere Kati, te Tie ae
huakaka, ke te Takakaro riki teuana ae buakaka.

(9) E na baka man te Ekaretia te aomata ae
na riki ba te Ibona, ke te Tia Tabunea, ke aomata
aika bobo ma anti, ke te Tia Katoki aoraki n te
aro ni bekan, ke te aomata ae mamata te anti
i rouna, Ao e na baka man te Ekaretia te aomata
ae karaoia te taitai i aon rabatana, ao e na baka
naba te Tia Karaoa te taitai.

(10) E na baka man te Ekaretia te aine ae boa
natina i nanoni birotona, ao a na baka naba tani
kabun aika karaoa te bure aei, ma ake a i buobuki
iai.

(11) E tabu naba n te Ekaretia ni mana karaoia
te tanini-wenei, ke taian tan n takaka i aon te
mate.

(12) E tabu naba nakoia kain te Ekaretia te
kaeka i aon rabataia te kabiribiri ae kamara, ke a
riki ba tani kabiribiri nakoia temanina, ke a i
buobuoki ma naia iai, n te kabiribiri ae kamara, ae
a riki ni bure iai,

(13) Aroni kaboakin te taekanakon te tei-aine :
E tabu nakoira kain te Ekaretia, ae kaboaki te
taeka irouia, ni katauraoa te bai ae bati i main te


27

Tia Kabo-taeka ba ana bai,iai te ba, te riri, te
kunikai, te amarake ae bati, ke te bai riki teuana
naba. E a tau te amarake teutana naba, ni boni
katei waeia iai tani kabo-taeka.

Ao i mwini bon te taeka, nke e a taninaki koron
namakaina aika 3,E tabu naba te Ekaretia, ke
ana utu te mane ni weteia te tei-aine anne ni
kaamarakea ma ni kabaibaia, ba e riki iai te
huakaka, ae te rau, ma te tauanen. E riai ba e
na taninaki tian te mare.

Nkana e koro tain te mare ma nkana a kan
amarake ni kimareirei i bukin te tana ae bou, n ai
aron aron te Kristian ni koaua, a na amarake n
amarake aika kai reke.

(14) Katakin te Iein. A tabu naba te Ekaretia
ni bobotaki n onora i bukin te iein, ke tao te tei,
ke te ikawai te tei-aine arei,

(15) E tabu te Ekaretia n ikotaki nakon te
tei-aine, ae e a oti i rouna te kanikina, n amarake
i aona, ma ni karaoi bai nako aika bain te ro, ma
ni karaoi ririna, ma n iriiria, ma ni katekateka, ma
bai riki tabeua.

(16) Te Korotobibi. E tabu te Ekaretia ni
karaoa te aro anne. Ane karaoia, ma ane karaoaki
nako ina, a na baka.

(17) Te Kamakoro. E tabu te Ekaretia ni
karaoa te aro anne. E tabu are karaoia, ma ane
karaoaki nako ina, ma ane ira nanon te makuri
anne. A na baka.

(18) Te Kabiribiri ni kariki. E tabu te Ekare-
tia karaoana, nkana e raonaki n aron te ro, ma
aro tabeua aika kamara.


28

(19) Te Akawa. E moan tabu irouia te Ekare-
tia ao te Ukeuke, ni karaoia aro ni bekan ae
tabutabuakina, ae te aki kanira, te amarake n
taira, te aki kana irikon te ika ae karerekeaki, ma
aroni karaoan te wa, ma bain akawa, ma te u, ma
bai ni kabane aika e nako iai te iano ; ao e aki eti
te iano nakon te akawa ma n taku ba ti te Atua
are tau mwini bai ni kabane.

VI. Te Tabati,

(1) A na urina te Tabati kain te Ekaretia ni
kabaneia n tabuia. A na aki nakonako n te Tabati
ni kawari kawa aika raroa, ni kakaki botuia iai.
Nkana te aoi'aki ae kanana ae a kani kawaria, e
raoiroi riki ba a na nako n tairikin te Kaonobon,
ma nkana a ikotaki i aon te aoraki e riai i rouia ni
kawai'i taian taromauri ni kabane n teTabati, ao a
na tiku i rarikin te aoraki ba ti tabeman ke uoman.

Ao nkana a weteaki nakon te mate n te Tabati,
ao a na nakonako n ai aron nakonakon te Tabati n
rau, ma a na aki karonoa ; ma nkana a ikotaki i
aon te mate ao e roko tain te Taromauri, ao a na
tiku i rarakin te mate ba ti tabeman, ao a na bane
ni kawara te taromauri.

VII. Te Bake. E tabu naba irouia kain te
Ekaretia n ona bubun te bake n aki karaurau
teutana iai, ni karokoa a mamate iai. E aki riai
irouia kain te Ekaretia ba a na toronaki n te bake.

E tabu kain te Ekaretia n anan te tei te moko,
te baiti, ba e na moko, ba e kawa ni huakaka
rabatan te tei, ma ni kai'iki aorakina iai, Ane ri
aon te tua aei, ao e bon katuaeaki.


29

VIII. Bonin te Ukeuke. E bon riai te reireiaki
raoi kain te Ukeuke n ana taeka te Atua n aroaron
te Kristian. A na kakoroaki raoi aia namakaina
aika 12 n te Ukeuke, ma nkana e a tia ni kataki,
ma n ukeraki n aron te ota are i nanoia ; ma nkana
a atatai n ana taeka te Atua, ma n ota nanoia
kawain te maiu, ma a na kaoti uan taniran Iesu i
rouia, ao a tiba karinaki n te Ekaretia.

E na aki karinaki n te Ekaretia te aomata
temanna ti nkana e a tia ni karekea ana Baibara
ma ana Boki n Anene.

IX. Te Bakabureia. N aron te taromauri e
kona te Minita ni karaoia i aon rabatan te aomata
ae bakabureia. E na aki warekaki i aona taekan
taromaurian taunakin rabatan te Kristian are
mate, ba ti ataia te bakabureaki bon te mate ae
bati n ribaki i matan te Atua, ma e na aki kona n
nako karawa tamnein te aomata ae bakabureia,

Taekan te taromauri ae riai te kabebete nano
nakoia te utu, ao te reirei nakoia kain te kawa ba
a na karoroaia ma te aro ae buakaka aei.

X. Kaboakin Baibara ma Anene. E riai irouia
kain te Ekaretia ma kain te Ukeuke, ba a na toa
ma aia Baibara ma aia Anene, ao a na kamanenai
ni boni nako, ao n taromauri nako, ba uan aia
kakaonimaki. E na aki mana karinaki n te
Ekaretia temanna mairouia kain te Ukeuke nkana
e tuai ni kaboa ana Baibara ma ana Anene.

E na aki kaeka te Mitinare ana taeka te aomata
ae taku ba e babana wareware, ke aki noraba, ti


30

nkana a kona kain te Ekaretia ni kakoauai ana
taeka.

XI. Te Aro n Tibutibu. Nke ti bon ataia mai
nanon ana taeka te Atua, e boni bo raoi ma nanona
ba a na kawakinia natia aomata aika Kristian, ti
nan karaoia nkai te tua aei,E bon aki riai irouia
kain te Ekaretia ba a na kitania natia, ma n anania
aomata aika ianena natia ba a na tautaeka i aoia.
Ba e bon ota i roura ba nanon te Atua ba a na
kamaekaia kain te Ekaretia natia i rarikia, ma ni
kawakinia, ma n reireia ni bai aika raraoi n Uean
Iesu.

XII. Te iriiri taian Taromauri. E bon aki riai
nakoia kain te Ekaretia ma kain te Ukeuke ni kaki
taian Taromauri n te Tabati, ao ni marenan Tabati
ao Kabowin te Ekaretia, ao ana Toa te Uea. ao
taian Taromauri nako aika riai ba a na kawaria.
Te aomata ae aki kakaonimaki n iriiri taiani
Taromauri nako, e na katuaeaki.

XIII. Taian Reirein Ataei. E moan aki riai
irouia kain te Ekaretia ma kain te Ukeuke ba a na
tauia natia, ba a na aki kakawaria taian reirei ma
taian Taromauri nako. Te aomata ae aki kakaoni-
maki n tautaeka i aoia natina ni kanakoia nakon
taian reirei, ma taian taromauri, ao e na katuaeaki.

XIV. Makuri aika riai. Kain te Ekaretia ao
kain te Ukeuke aika tataneiai n aki i buobuoki ni
makurian te Umantabu, ke n uman te Mitinare, ke
a rawa n ana karea, ma n anabai, ma n aki kawakin
te Mitinare, a bon kitan aroaron te Kristian ni
koaua. Ao a na reireiaki iai.


31

Taian Taeka ni kaoti iai aroarona nako, ao ana
makuri nako, ao nakoana nako.


32

Taian Taeka ni kati iai aroarona nako, ao ana
makuri nako, ao nakoana nako.






Full Text

PAGE 3

!"!#$

PAGE 5

#%%&'%##&#'%#% %((((((!"(((((()('"%(('(('(!(#*((!##+'"( (((!'(((((((!((!(,!(!-./('(!'("(#((01(23&(,((,!-1/'(()('0.,(45%(,!!1/%%(((((!"((((('!(((!((((!((!((.((0!,6(27 #(!'!%!((*%.(('

PAGE 6

8 ((!99: ((&((%"(*(!( ( !((!(!!(!((!(%'" '(!((# (5!(((("((!( (.'(; ((((((((("((( ((2<142!(((6(5142#'((((((*( #%%&'%## '((("(!((#*(!('"((#(!

PAGE 7

3 %(((((#(((")(!(("((((!(((%=(43 '((((!)(!!"(,(!((((%>!1((("((((%#!-1#28125>6?;> .#(625@2A>.=24>.62A>.'64># 218! ("(((((((%(,+()*&%(((((>((("(!((((((( (%( '(((#!((!((

PAGE 8

< '((!(!("( #!-1##.(68.5>.62.8>.'!47@42>#((647.44>=48>==<@23>==2?!28!44>===25 6B((((%%(%(!CC!(( %(!,,(%!(( %((!((!(!(,!(( ((.!((((!1!(((!(((!!(((!((("(" %(((%

PAGE 9

5 #!-1/#+62>6(4?@48 6B%((((%(!(((""*!((.(((!((!((((((%(((((((!('!(.+!((%(((((((>((!(((!("(% '((((((((((((#(!(((((!(((((('!(()(((((((((((((* #!-1#(((27>+62?.2<>.'622.2?>.'628.2A>.62!@A.22>.#(
PAGE 10

A !((>(((*!(*(!(&(!(*#((+(((((.((((+"*'!((((((((!(.'(#!-1E=2<@25>.!=(24>.627.2A>.#(6(A>.#6(24 6B#!(((((((((%((((('((((((( %(('((!-1%(((((((>(("("(((>((((%>((((((( #('(!

PAGE 11

; !((!(!((%(((((!"((!(((!(((((!((((((((#!-1+=2@2?@28>=?3>.623@2<>.'63>.'6;@27>. 647.43>.=4>.'3.27 6B#((('((((,((((!(((((,((((%((&!*F*!**##'(*F!((*#'!(#%(,!-1/'(((('!((G'(!(FG.'6(28 +(((((((!(!!-%(!('!(((!((('((((

PAGE 12

27 %'((((-1#!(!(!(#!(!!((!((!!!(((!(!!((!(((!"!(!H((B!(!(!("!!!((!!("("!(!((("(((!((.(!(!!(!(((!(((((!(!(!(((!((((% #!-1.(4A.?4>.644.?4>6(?.5>.'3.27>.#(6?.5>#'==23+642!44!45!4A>8?.8A>+64!3.A>48+6?.3>2?@28>23.47>42.4?+==45@4A =B,(((((('!(#*(%((!(((%

PAGE 13

22 #'!((!((((((!(*%!((#((( *#(!>1#!(!!(!!!(((!.!!(!!!((%!!!"(,!(%!("((!((!%(!(( ((!!((>(("%!(("(#*!'>(('!'!((!(( %(''!(("(>!!(!!(((

PAGE 14

24 '((*%!(((((%!((((*F!(* ,(+!((("((!(((!(('(((#%("(!#+((((((('(*%%((+(%('#(((!(((!(!(%(!((!((!((%&(&#'!((%((( #!.'62;.4<>.6A.2;>.'24.25>.#(6;.24>.#(63.22>.'62>.6;@27 =B'((((((.644.??!((%

PAGE 15

2? (!((!((!((,((%!1/+!('((!&(0%((/%!!0%(!/%!'*!!'((!#'0 #(((((((((((((%!((!(( #-1.6441??>.'6?13>.'2A@2;>#628>#8@3>,215 =B'(!((""(((!(((!((((,!1/%((!!(((!(("(!((( ,(((!%((

PAGE 16

28 !#-1.#(62?@28%((!/+(('(!((,(,!(%!(('%((-'>"(('(0#!-1.'=647.4?> %((((((((%((((!/,&!0%.((!(!/%(!(!-((0#=43 (((."!((!(!!((%!/%((*"(-(#!(("(>(#-1#'=62?.'=624.4<#'6;.25=!43.4<=64@?@48.#(62?.2A.'=638.3A

PAGE 17

23 =B(((((%!/'((%(!(#%G(%!(%>%!(0#.'2<@25%(!/'(#!(%G%((>((((("(-(%0#.'62;@47 )%((!(((!(!(((((((*>((((((!((((*(!(((!((!(((( %(!(!((((((("I(!((((!((!((!((((%%

PAGE 18

2< ((%((!(#"(!1/'!!(((-%((>((((>(>(0#-1#%4.8.=65@A>.2;.44>,3< =B%(((%((-"(!((!((((((((%+("(((!((( %(((((%((!(+((*+(%(((((%((-1/'#'!(((%(!0/'#'!((-("(0/#!((((.(((!(*!((!((((0/%

PAGE 19

25 %!(((!(((0/%((%((#0 /%(#+((0 %(%(((!+("((!(!(% %((((((*!(+!((((%("!(((,((((!("(*G(((((((((*,((%!/,((%(((((((('!((((0#6;.24%(!-1/#(((%((((>(((((()((!((*'0.#(4@?(((

PAGE 20

2A "((!/'((((!.(#!&#!0+==62; %((((((J(%((("(((((((!(&((!((((!(((((#'((%'(!(("( %(!(((%!"('#'#.'=2?@28.'6<.#(62?=5@25.#625@2A =6B%(((!(((((!%("(((('!((!(((%!((

PAGE 21

2; (!("(!(%,((%!/'(-((("(((((((*#.68 ,(%(!1/%!((*--'(!H((!B((((#.62.? #,!((((((.>((('(-1 /&!! ((('(>(&((((#'(!((%!((((%(&#'!((((>((#%((((!"(!-&(K((

PAGE 22

47 ((((((!&(!&((((((!(%(((, % &!! #'" #%( #( #'(!

PAGE 23

42 #%%&#*%&#'%#% %#('*((#2;7A '%&+%#%&,*F,*F' '%&%(&(!(("!,!((((!("."!!((((/%(((>"(!((((((0#(A.2?+!((((((!(((((((!"((((!(((%.( %(((("37((!((277!(477!"(?77((!'"

PAGE 24

44 #%&,*F,*F'%((((((((!(("!(((#!(((,!((!(((((3((((&(!(('(((((!(((277'( #,%,##F %#%%((!(((!(*((!((("(,!(((((!((!-1#!!#!F( ((*!((%(#!#!)((!+!(!(((((!%(%((((!#!#(((!((((

PAGE 25

4? '%%'*((((!+!((;(*((!(((((!("((,'#((#* & %(((!((("((("((!(( %((()(2A!("&((!(!((!(( ,((((!(((>(((("!(,( #(((%((((!(()(!(((27*((!((((%(()(*(((()(#

PAGE 26

48 6#'%*#%,F %(((((*((((!(( %(((((*(('!((( ((((('(((((!(((((((!(((((""(!(((>((((!(((!(((( #((!(((!(((%!((( (((.!(((!((((!(!(((""%!(%(%((!((((" 6%F&,'%& H2B(((((!(((!

PAGE 27

43 "!(!((!(!(!(((( H4B((((#!((((("(# H?B((!!(!((((!(!(((!(( H8B(((!(*((!((.('!(((,%!((((((!(( H3B(((!((*((!((((((!((">((((((((((!(% H
PAGE 28

4< H5B%((((((!((-1!((!((!(!((((( HAB(#!'!,!!,'!#((!(#((((( H;B(((!(##!((!(#'(((!(!%(((!(#' H27B((!((((!(( H22B((."!((( H24B(((((((!((((!((!((!(! H2?B%((((.-(((!(((!(

PAGE 29

45 #'.(!1!!((!(!(((!("(.( %"(!(((((?!1(!(".(((!(((!!( &(((((((!'(!((((( H28B'(%(((!(!((".! H23B((((.!((!(!(((!(!!(((!( H2
PAGE 30

4A H2;B#%("(.*((!(((!1((!(!(((((((!("!("!!(((>((("(%"( 6##! H2B%#(((%(((#("("(!(((&()(((("!((('!(((((")(#!(((( %("((#!((((#!((>((((#!((!(" 6#,((((((!((((((( (((!1!(!("((!()((!%!((

PAGE 31

4; 6,*((((*(((%'%(((((24*((!(((!((>((%!("!(!((( (((((((,,(% =#,(&(+((("(((('!(((%!(((("(! #(((!((("((( ='(,%(((*((!,%!((!(!((((((((*((((,% (((+((""!((!

PAGE 32

?7 ((((((( =#%#&((%!("(('!((!1((((!((,%(((((!("(!(* =##(((((*((((##!#'"(!#*#((("#((((#(!(( =#%((((*((!((("#(#(((.(((((!!(( =6+(('((*((((((*!(+!("(!!(("(+!('(%(

PAGE 33

?2 ##(((!((!((

PAGE 34

?4 ##((L(!((!((