Citation
Na nigna na rooron̳o toke a Luk

Material Information

Title:
Na nigna na rooron̳o toke a Luk Bugotu
Translated Title:
[Gospel according to St. Luke in Bugotu.] ( English )
Creator:
Melanesian Mission
Place of Publication:
[Norfolk Island?]
Publisher:
Melanesian Mission Press
Publication Date:
Language:
Austronesian (Other)
Bugotu
Physical Description:
91 pages ; 18 cm

Subjects

Subjects / Keywords:
Bugotu language -- Texts ( LCSH )
Bible. Luke. Bugotu ( LCSH )
Genre:
reader
Texts ( LCSH )
Spatial Coverage:
Oceania -- Solomon Islands -- Isabel Province -- Santa Isabel Island
Coordinates:
-8.030556 x 159.176111

Notes

General Note:
Bugotu language

Record Information

Source Institution:
SOAS University of London
Holding Location:
SOAS University of London
Rights Management:
This item is licensed with the Creative Commons Attribution, Non-Commercial License. This license lets others remix, tweak, and build upon this work non-commercially, as long as they credit the author and license their new creations under the identical terms.
Resource Identifier:
174072428 ( oclc )
IG Bug.995 /39768 ( soas classmark )

Downloads

This item has the following downloads:


Full Text


BIBLE. Bugotu.

[The Gospel according to St. Luke

in Bugotu.]


NA NIGNA NA ROORONO TOKE

A LUK.

BUGOTU.

MELANESIAN MISSION PRESS. MDCCCXCIII.




NA ROORONO KE TOKE NIGNA
A LUK.

1 NA THEWGNA.

1 Na vunegna arahai kena sethe kena pipilia na va-
liiagna na komi fata igita katida vaututunia gua, 2 ke
vagagna imaraira kena tuturi athātha mai arahai kena
kidi reirei, yi kena eia na hagore; 3 mi ani inau ku

gagana, t/i ku vunegna na risoagna vanigo Theophiliis,
inau ku nia c/ipo niyua na hiroagna tagna na turugugna
mai na komi fata ianeni, 4 vaho c/i ko githatha tokea
^ovu na komi hagore, kena velepuhigogna gohi gi keda
kathea.

5 Tagna na magavugna Herod na vunagigna i Judea,
sikei na mane havugagi, iaani na ahagna Sakaria, mi
manea tagna nigna na vike Sakaria ma Abia; ma tau-
gna itadia dathegna Aaron, ma na ahagna Elisabet.
6 Mi roira koro mono nanasa tagna na matagna God,
mi roira koro legua na komi roorono veitula ma na
komi puhigna na tarai na nigna Lord, ma ahai ke boi
yi^ira. 7 Me teo mua na rodathedia, iia Elisabet iaani
ke kara, miroira koro kuekue moro kaekave gohi tagna
na magavudia.

8 Me eia na hanu ia?ieni, imanea ke havugagi tagna
na mathagna na nigna na vike tagna na matagna God,
9 na legugna na roorono i havugagi, ^i e kathea na
vaugithatha gi c ruguhage tagna na vatbegna Lord puguliagna na gai gubaga. 10 Ma na mavitu c/ou^ovu
kena tarai i kosi tagna na vido i magavu ianeni kena


4

LVK T.

pugulia i koragna r*i gai gubaga. 11 Ma na Angcl
nigna Lord ko mai tate vania ko sokara tagnn lima ma-
dotliogna na bali havugagi 12 Ma Sakaria ke regia, me nia thare na hehegna, ma
na matagu ko puinia. 13 Ma na Angol ko hagoro
vania, mo gagua, Sakaria, ko sagoi matagu; ke ronovia
gohi nimua na tarai ; ma taumu Elisabct keda vahua
vanigo a Dathemu, mo ko tuguni ahagna John. 14 Ma
na lealeaa ma na tootoi/o koda hatia ; ina na mavitu ke
setlio kedana lealeaa na vahuagna, 15 Na vunegna
inianca keda thaba tagna na matagna Lord, iiie ke boi
kouvia na wine ma na bea meomee ; mi manea kcda
vonu na Taruna ke Tabu, ke mono mua tagna na kutu-
gna idogna. 16 Mi manea keda vajefe tabirura na
dathe Israel kena 8ethe kena varegia a Lord God ima-
raira. 17 Mi manea keda nagovia tagna na managna
ma nigna na hehe a Elia, dia ara tamadia kena vano regia ara dnthedia, mi marea
kena hamutaginia eigna na hehedia ke jino me ke thao-
tbadoga; mi manea kc eia tokea vania Lord na mavitu
nanasa. 18 Ma a Sakaria ke hagoro vania na Angel,
Ivei kuda nia na githathagna ani ? inau ku kuckuo gohi,
ma tau na Angel ke hagore tugu vania, me gagua, Inau Gabriel,
mi nau ku sokara tagna na matagna God ; mi manea ko
veitulau mai gi ku hagorea vanigo, mu ku tuturia vanigo
na roorono toke iaani. 20 Regia, ko da mui, mo ko boi
tanomalaga na hagore kora ke turugu i hagore, me keda
juf-unia na magavu na boni na komi hanu iaani ke kathea
koragna, eigna ko boi vaututunia na hagorer/u, gi keda
katliea na magavu ke naba. 21 Ma na mavitu kena
pitua a Sakaria, mena nia vcro eigna ko mono hau
tagna na Vatbe ke Tabu. 22 Mi manea ke rugu au me
boi tanomalaga na hagore tate vaniragna : g\ cna adoa
na rcgiagna na salinau tagna na Vatlic ke Tabu : cigna


LUK 1.

5

imanoa ke matakunira vanira me bugowj vamua. 23 Mo
kc eia, me r/ovii na magavugna ke nia tano koragna, g\
e tabiru mai tagna na vathegna.

24 Ma na komi magavu iraneni ke (jovu, gi e boebote
a Elieabet a taugna, me nia mono korai vathe e lima na
vula, me gagua, 25 A Lord ke eia vaniu ke vagagna
ianeni tagna na komi magavu^u ke rei horu mai, g\ ko
hati tavoga itar/ua na ronoraga/^u ke dika itadia na komi
tinoni.

26 Mi tagno e ono na vulagna a God ke veitulaa na
Angel Gabriel, g\ ke taveti tagna na ruru i Gnlilea, na
ahagna i Nasareta, 28 g\ e gagua vania na vaivine na
kupi kena parua vania gohi namane, na ahagna Joseph,
na vinaliuliugna David ; ma na ahagna na kupi a Meri.
28 Mi manea ke hage me hagore vania, Tokc ! Igoe na
vaivine sonihathavu, a Lord itamua, keda na kilotokego
vano igoe itadia na komi vaivine gougovu. 29 Mi ia ke
rcgia, me nia thare na hohegna na hagoregna, mi ia ke
toatoga na bagorc tokoagna iaani keda vagagna ivei.
30 Ma na Angel ke hagore vania, Meri, ko sagoi ma-
tagu, igoc ko pada na sonihathavu tagna God. 31 Be-
gia, igoc koda boebote, mo ko vahua datbemu na mane,
mo ko tuguni ahagna Jesus. 32 Imanea keda vunagi,
rae kedana kiloagna a Dathegna na Puku ni Thaba : ina
Lord God keda hca atu na bali sopou a tamagna David:
33 me ke vunagi hahali tasrna na vinahuhugna Jakob;
ma nigna na hugutagna keda hau me hau. 34 G\ a
Meri ke bagore vania na Angcl, Hava u aniahitngi? ku
boi adoa na mano. 35 Ma na Angel ke hagore tugu,
me gagua, Na T iruna ke Tabu keda horu mai popomu,
ma nigna na mana na Puku ni Thaba keda unahigo horu
i popomu: na vunegna ianeni kedana kiloa a Hanu ke
Tabu ko vahua ianeni a Dathegna God. 36 Me regia,
a Elisabot a togamu ke kaekave gohi, g\ o vuavuha, mi
a^reri kena kiloagna na kara i janigna, me ono gohi na


6

LUK I.

vulagna ikea^aieni. 37 Eigna teo sikei hagore keda
boi tanomana itagna God. 38 Ma Meri ke gagua, Ko
regiu inau nigna na vaivine tae^o a Lord: ke ei kathea
vaniu ke vagagna ko hagorea gohi. Ma na Angel ke
bugae itagna.

39 Mi tagna na komi magavu iraneni a Meri ke bu-
gae, me saisami taveti tagna na pokusu i meleha i
Judea ; 40 me vano hage tagna na vathegna Sakaria,

me hagore tokca Elisabet. 41 Ma Elisabet ke ronovia
na hagoretokeagna, ma na c/ari ke nntu itagna na kutu-
gna, ma Elisabet ke vonunia na Taruna ke Tabu :
42 ma g\ e hagoreagna me hagore hutu, me gagua,
Igoe, kena kilotokego itatfiā na komi vaivine, mi Mānea
gua na sagaro i kutumu na ahanu vatoke. 43 Me hava
u ania g\ a idogna nic/ua na Lord ke mai regiu ? 44 Re-

gia, nimua na hehe kilotoke rae iro kori' kulir/u, g\ e
nutu ke vagagna ke lcalcaa na ^ari tagna na kiitui/u.
45 Mi ia ke vaututunia gohi, na vaivine ke vatokea ;
eigna a Lord keda. eikathea na korai fata ke hagoroa
vania gohi. 46 Ma Meri ke gagua, Na vahavi kiiothaha Lord, 47 ma na taruna Imanea God na Vabavi^u. 48 Imanoa ke siro horua
nigna na vaivinc taeyo ko talulegua: rogia, ikear/aieni
ke turugu na komi pa 49 Imanea ke eia vaniu na regithehe ; mc ke Tabu na
ahagna. 50 Ma na nigna na rarovi vanira kena nia
maimanihihi itagna na komi pac/usu ma na par/usu.
51 Ke tatelia au nigna na mathagai tagna na limagna;
gana tagna na kutudia. 52 Ko thagirahoru tagna na
bali sopoudia kena thaba, c/i e thagirahadi kena talule-
gura. 53 Imānca ke vaamahura kcna rofo tagna na
korni fata ke toke ; mo r/ic/i vavahara kena pada. rono.
54 Imanea ke batbca Israel nigna na tinoni taer/o, g\ e
gagana tabirua nigna na rarovi; 55 ke vagagna kc


LUK I.

7

hagorea vanira ara kueda, vania Abraham, ma na vina-
huhugna ke hau me hau. 56 Ma a Meri ke mono va-
gagna e tolu na vula, g\ e tabiru tagna na vathegna.

57 Me garani gohi na vulagna na vahuhugna Elisa-
bet; gi e vabua a dathegna. 58 Mi mara na kotni ku-
lagna i monohaidu mara tahigna kena adoa a Lord ke
tateli hutu nigna na rarovi vania; mi marea kena nia
lealeaa haidu. 59 Mi tagna e alugna na magavu kena
nia haidu na so^ivaugithathagna na meomeo ; mi marea
kena ha tamagna. 60 Ma idogna ke hagore vanira, me gagua,
Teo, da tuguniagna ahagna John. 61 Mi marea kena
hagore vania, Teo sikei itadia na vinahuhumu kena
kiloagna na aha ianeni, 62 Mi marea kena mata-
kunia vania tamagna, ke hehegna na kiloagna a ahai.
63 Mi manea ke kaea na bali rioriso, me risoa ke
vagagna ianeni, Na ahagna John. Mi marea kena nia
vere. 64 Ma na livogna ke saisami hanavia ma na
thapigna gua ke tavaunu, gi e hagore tate me kilotokea
God. 65 Ma na matagu i popodia hiiigagna, mi marea tagna na pokusu i Judea kena rono-
via na komi fata iraani. 66 Marahai ^ou^ovu kena
ronovia menataiuhorua tagna na kutudia, mena gagua,
Sina Lord ke mono itagna.

67 Ma Sakaria, tamagna na ^ari ke vonuma na
Tarujia ke Tabu me tinaraira nia, me gagua, 68 Igita
kati kilotokea a Lord God Israel; ke sirohorua me hati
tabirua nigna na vike. 69 Mi manea ke sokaraginia na
vahavida tagna na vinabugna David nigna na tinoni
tae^o ; 70 Ke vagagna ke hagorea nia na livodia na

komi Prophet ke tabu tagna na vuhagna na maramagna
mai: 71 Na vahavida tagna na thevu i oka, mi tagna

na limadia f/om/ovu kcna siriu baginigita; 72 gi keda
r irovira ara kueda eigna na nigna na talubagore ke


8

LUK II.

tabu ; 73 Na hagore jiijigi eni ke taiuhagoregna tagna

tamada Ahraham, ^ike hegita mai; 74 Keda hatiau-

gita tagna na limadia na thevu i oka; katida tano vania
tagna na hehei bugoro, 75 Tagna na mono ke tabu me
ke jino tagna na matagna legumagavuda. 76 Migoe,
Meomeo, kena kilogo nia na Prophet nigna na puku ni
tbaba haluhadi; eigna igoe koda nagovia i nagogna Lord
gi ko hatha nigna na hanana; 77 Gi koda vanohera

na thaothadoga i havi vanira na nimua na vike eigna na
talutavogagna na paluhadia: 78 Eigna na hehei ra-

rovi God igita; na Sogalai aho i popo ke mai sigogita
tagna gohi, 79 Gi e raraha arahai kena sopou tagna
na puni ma na unauna i thehe ke hau, me vajinoa na
bithaba tagna na hanana i soleana.

80 Ma na meomeo ke hutu hadi, me vanasia hahali
na taruna, ke mono tagna na meleha ke r/ou, garani na magavu ke tate vanira marai Israel.

2 NA THEVUGNA.

1 Me ke eia tagna na komi magavu iraneni, na ha-
gore veitula ke ruguau mai tagna Kaisar Augustus, na
risoagna na abadia youpovu tagna na maramagna.
2 Me vaho gi ena kaea ha mi manea Kurenius ke thaba punusia i Suria. 3 Mi
maraira ^ou^ovu kena taveti gi kena risoa na ahadia
kori pukuni soasopa monodia. 4 Ma a Joseph ke kalasu
mai i'Galilea, tagna na ruru i Nasareta, me mai laba
Judea, kori nigna na ruru a David, kena kiloagna i
Bethlehem; (na vunegna imanea, ke veiliavigi kori vi-
nahuhugna David:) 5 gi kena risoa iroira a Meri ke

parua, gi e vuavuha gohi. 6 Mi roira koro mono gi e
kasa na magavugna gi e vahuhu. 7 Gi e vahua a da-
thegna na kamanago, me huhagna na pohe me vakolia
tagna na bali vanagna na kau ; na vunegna ke teo na


' LUK II.

9

mathadia tagna na vathoi binaboli.

8 Mi kekeha tinoni kena reiregi sipu kena nerc rara-
rai kori taliao ianeni kena rararai tugu vaoli punusia
nidia na booi sipu kori boni. 9 Afa na Angel nigna.
Lord ke sokara garanira, ma na siladagna Lord ke si-
lada kililira, mena nia matagu ke hutu puala. 10 Ma
na Angel ke hagore vanira, Sagoi matagu ; eigna inau
ku tuturia vanigamu na rooro?io ke toke, eigna kotida
nia lealeaa hutu puala ke mai anira na vike youyovu.
11 Na vunegna ke vahua itamiu ^eni na Vahavi Imanea
a Christ a Lord tagna na rurugna David. 12 Mi iaani
na vaugitbatba vanigamu: Igamu kotida regipada na
meomeo ke huhagna na pohe, ke koli tagna na bali
vanagna na kau. 13 Ma na booi mavitu i popo kena
saisami tagna na Angel ianeni kena setbe kena kiloto-
kea God, mena gagua, 14 Kiiothaha God tagna na maa-
loa, na soleana tagna na maramagna itadia na komi ti-
noni na hehe toke.

15 Me komi reiregi sipu kena veihaohagoregi, Igita katida ta-
veti thovohaliu vamua, mati jufu i Bethlehem katida
vano regia nida na fata ke eia gohi, a Lord ke tuturia
vanigita mai. 16 Mi marea kena saisami mai, mena
regipada a Meri, ma a Joseph, mi Manea na meomeo ke
koli tagna na bali vanagna na kau. 17 Mi marea kena
vano regia t/ovua, meomeo iaani kena tuturia vanira mai. 18 Marahai
r/ow/ovu kena ronovia kena regia mara na reiregi sipu kena hagorea vanira.
19 Keana a Meri ke kalitia vamua eigna na komi fata
(/ou na reiregi sipu kena tabiru, mena kilothaba mena ha-
goretokea God tagna na komi fata kena ronovia mcna
regia, ke vagagna kena tuturia vanira gohi.

21 Me alu gohi na magavu kc r/ovu ena sor/ivaugi-


10

LUK II.

thathagna na roeomeo, mena kiiotugua na ahagna Jesus,
ke vagagna na Angel ke kiloagna, bosi vuha mua itagna
na kutugna idogna.

22 Me ^ovu na magavu g\ ena vararabara iroira i
koragna na leguagna na nigna na roorono a Moses, koro
hatia vano i Jerusalem. na vano talu punusia na ma-
tagna Lord. 23 (Ke vagagna ke risoa golii tagna nigna
na roorojio Lord, Ke kiloa tabu eigna a Lord na komi
t/ari mane kamanago you^ovu ;) 24 Ma g\ e hea atu

na havugagi leguagna na hagore veitula nigna na roo-
rono a Lord, E rua na kavuku, ba e rua na dathei bora.

25 Me regia, na tinoni ke mono i Jerusalem, na abagna
Simeon; imanea na pukuni tinoni ke kakaia, ke nia
maimanihihia God, me ke mono pitua na talutavogadia
marai Israel : ma na Taruna ke Tabu ke unahia itagna.

26 Ma na Taruna ke Tabu ke hogatha vania, keda boi
regia na thehe, gi e vuhai regia na Christ nigna a Lord.

27 Mi manea ke nia mai tagna na Vunuha ke Tabu

eigna na Taruna: ma idogna Jesus ma tamagna koro
hati hagea, gi maraira kena ei vania na leguagna na
roorono i velepuhi, 28 mi manea ke palahadia, mo
hagoretokea God, me gagua, 29 Lord, ikeat/aieni ko
lubati soleana nimua na tinoni taer/o, ke vagagna Ko
hagorea gohi; 30 Eigna na mata
vahavimu, 31 Ko kidi kaekalitia tagna na matadia na
komi mavitu t/ouyovu ; 32 Na raraha ke vatatea va-

nira kekeha binaboli, ma na siladadia na Israel nimua
na mavitu.

33 Mi roira Joseph maidogna Jesus koro nia vere na
komi hagore ke hagorea eigna imanea. 34 Ma a Simeon
ke hagoretokera iroira, me gagua vania Meri a idogna
na //ari, Regia, na tbe kena kutu c/i ena sokara tabiru tagua imanea ;
rni manea na vaugitliatba kedana nia huhugu tagna ;
35 (Migoe gua na isi keda kathe fota na tarunamu,) gl


LUK II.

11

e soni tatclia na komi gagana tagna na komi kutu ke
sethe. 36 Me sikei na Prophet na vaivine, Anna da-
thegna Phanuel, itagna na vinaliubugna Aser : na komi
magavugna ke sethe me hau gohi, ke mono itagna
taugna e vitu na vinoga. 37 Mi manea ke thehesasani ke
mono ke vagagna e vati tutugu na vinoga me tomaga
e vati, me boi taveti sania na Vunuha ke tabu, me tano
maimanihihi vania God bo?ii ma na dani eigna na sota
ma na tarai. 38 Mi ia ke thae hagea tagna na vido
i magavu ianeni me hagoretokea God, me tuturia vani-
ra (/om/ovu kena mono pitua na hui tabiruagna i Jeru-
salem. 39 Mi roira koro eia na leguagna ^ou^ovu ke
naba na rooro??o i veitula Lord, g\ qto tabiru i Galilea
tagna na ruru i Nasareta. 40 Me hutu hadi na me nasi na tarunagna, me vonunia na thaothadoga: ma
nigna na sonihathavu God ke mono vamua itagna.

41 M’a tamagna ma idogna koro taveti Jerusalem legu
vinoga na leguagna na tooto^o i tbovoliuni. 42 Me
salage rua gohi na vinogagna, g\ o tolu hadi i Jerusalem
na leguagna na roorono i tootor/o. 43 Ma na komi
ruagavu ke (/ovu gohi, imaraira kena ha^a kalasu i ta-
biru, ma a Jesus na (?ari ke mono horu i Jerusalem;
mi roira Joseph ma idogna koro boi adoa. 44 Mi roira
koro gagana imanea da e hage jotha koragna na mavitu,
moro taveti boni hagi; g\ qtq hiroa teoa tadia ara ku-
ladia udu mi tadia ara kamanedia. 45 Koro boi regia,
ma g\ oro tabiru i Jerusalem na hiroagna. 46 Mc tolu
na magavu g\ qtq regipadaa imanea tagna na Vunuba
ke Tabu, ke sopou tagna na hotagidia na komi velepu-
hi, ke ro?iovia na hagoredia, me huahuatira. 47 Mara-
hai (/om/ovu kena ronovia mena nia vere na thaothado-
gagna ma na komi nigna na hagore tugu. 48 Mi roi-
ra koro rcgia moro nia pcperiki; ma idogna ke hagore
vania, mo gagua, Datbeyu, eigna na hava ko eia ke va-
gagna iaani vanigami ? Regia, irogami a tamamu kuru


12

LUK III.

dika hehe kuru hirogo. 49 Mi manea ke anira, Eigna na
bava rogamu koro hirou ? Koro boi adoa inau ku mono
kori vathegnaTamayu ? 50 Mi roira koro boi thaotha-

dogagna na hagore ianeni ke hagore vanira. 51 Mi
manea ke tabiru duadia na horu i Nasareta, mi manea
ko mono tot/a irotadia : ma idogna ke sobo vamua na
komi hagore iraani tagna na hohegna. 52 Ma a Jeaus
ke hutu hadi tagna na tbaotbadoga roa na tonogna,
ma na hehe toke vania God ma na tinoni.

3 NA THEVUGXA.

1 Kori va8alage limagna na vinoga a Tibcrius Kaisar
ke vunagi, ma Pontius Pilat ke govornor i Judea, ma
Herod ke thaha i Galilea, ma Pbilip a tabigna ke tbaba
i lturea, ma na thevu i meloha i Trakonitis, ma Lusa-
nias ke thaba i Abilene, 2 Annas ma Kaiaphaa koro
mane na nago i havugagi, na hagoregua God kc lioru
mai tagna Jobn dathegua Sakaria kori meleba ke
3 Mi manea ke taitaveti kilili tagna na komi meleha
kori garige bea hutu Jordan, me ke velepuhiragna na
siuvitabugna na tugu hehe eigna na unuhi paluha;

4 Ko vagagna ke risoa gohi tagna nigna na rioriso Isaia

na Prophet, me gagua, Na hehegna na tinoni ke galao
kori meleha ke Lord, koti jari vajinoa na komi jari hanana. 5 Koti
kuvuri vavonua na lo supa ma na matbagugu ; na Jioliko, ma na hanana poepokiti kedana goi dadali
tabiru gua; 6 ma na komi vinahi
regia na nigna na vahavi God. 7 Na vunegna iaani #i
e hagore vanira na mavitu kena ruguau mai vania, gi
kena hatia na siuvitabu itagna, Mara na datbei poli,
ahai ke vator/agamu na taveti saniagna na dikatagna
keda mai. 8 Koti rur/u na sagaromiu ke nabagna na


LUK III.

13

tugu hchc, koti sagoi turugua na bagorctagna na helie-
miu, Tamada Abrabam ; eigna inau ku hagore vani-
gamu, A God keda sokaraginira tagna na komi gabira
iraani r/i kedana datbegna Ahraham. 9 Mi kea^aieni
na mabavu ke koli gohi kori ogadia na komi gai; mi
kokeha gai keda bosi ruyu na sagaro ke toke da toka-
horua, kcdana sonia tagna na joto. 10 Ma na mavitu
kena huatia, Na bnvakitida eia na? 1L Mi manea ke
hagore vanira, Ahai erua nigna na pohe itagna, da luba-
tia vania ahai ke teo nigna; ma ahai gagna na vana
keda eia gua ke vagagna. 12 Mi maraira gua na komi
hotha rono kena mai gi keda siuvitabura, mi maraira
kena hagore vania, Velepuhi, na hava kitida eia na ?
13 Mi manea ke hagore vanira gua, koti sagoi vele sethea
na rono kena veitulagamugna. 14 Mi maraira gua
kekeha soldier kena huatia, mena gagua, Na hava kitida
eia na ? Mi manea ke anira gua, koti Bagoi vamatha-
gaira arabai, koti sagoi toro vavabara arabai; koti hii
punusia vamua na ronoi tabamiu gi ke naba.

15 Ma na mavitu kena gagua me pitu, kena hiro
vaovaronoa tagna na hehedia eigna John, eni imanea
tuni da Christ, be teo; 16 Ma John ke hagore tugu

vanira, me gagua, Mi nau ku siuvitabugamugna na bca
vamua: imanea ke taitaveti mai ke mana vano ita^ua,
inau ku bosi naba na unuhiagna na gatho tagna na tai-
tari gatho i naegna: gi keda siuvitabugamugna na
Taruna ke Tabu ma na joto : 17 na nigna na etoeto

tagna na limagna, gi e hatha raraha nigna na bali pui-
pusi korn, gi keda hogoni haidua na ganogna tagna
nigna na bali baore; gi keda taluhaidua na vuevur/e
tagna na joto keda boi thehe.

18 Mi manea ke tuturia vanira na mavitu na Roo-
rono ke toke ke vagagna iaani, eigna na hagore ke vaa-
anara ke sethe me ke tavoga. 19 Ma a līerod i Tetrark
ke hira tinaraia eigna llerodias taugna Phiiip tahigna,


14

LUK III.

mi eigna na komi fata dika līerod ke eia. 20 Me ke
kamanegna hadi gua, g'\ e bilaki punusia Jolin tagna na
vathe tatari. 21 Me ke eia, g'\ e siuvitabura t/ovu gobi
na mavitu, g\ keda siuvitabua Jesus, mi tagna ke tarai
na maaloa ke thevurua, 22 ma na Taruna ke Tabu ke
horu mai popogna Jesus na tonogna ke vagagna rei-
reigna na bora, ma na hagore ke galao horu mai i popo
i maaloa ke gagua, Igoe a (iathe^u, inau ku dothovigo
puala; Inau ku hehe toke vanigo.

23 Ma a Jesus ianeni ke turugu i velepuhi na vino-
gagna ke vagagna e tolu hanavulu, me (kena gagana da
a) dathegna Joseph, dathegna Ueli, 24 dathegna Mat-
that, datbegna Levi, dathegna Melehi, dathegna Janna,
datbegna Joseph, 25 dathegna Matthatias, dathegna
Amos, dathegna Naum, datbegna Esli, dathegna Nago,
26 dathegna Maath, datbegna Matthatias, dathegna
Semei, dathegna Joseph, dathegna Juda, 27 datbegna
Joanna, dathegna Resa, dathegna Sorobabel, dathegna
Salathiel, dathegna Neri, 28 dathegnaMelchi, dathegna
Addi, dathegna Kosam, dathegna Elmodam, dathegna
Er, dathegna Jose, 29 dathegna Elieser, dathegna
Jorim, dathegna Matthat, dathegna Levi, 30 dathegna
Simeon, dathegna Juda, dathegna Josepb, dathegna
Jonan, dathegna Eliakim, 31 dathegna Melea, dathe-
gna Menan, datbegna Matthata, dathegna Nathan,
dathegna David, 32 dathegna Jesse, dathegna Obed,
dathegna Boos, dathegna Salmon, dathegna Naasson,
33 dathegna Aminadab, dathegna Aram, dathegna Es-
rom, dathegna Pbares, datbegna Juda, 34 dathegna
Jakob, dathegna Isaak, dathegna Abraham, dathegna
Thara, dathegna Naehor, 35 dathegna Saruch, dathe-
gna Ragau, dathegna Phalee, dathegna Ueber, dathegna
Sala, 36 datbegna Kanan, dathegna Arphaxad, datbe-
gna Shem, datbegna Noe, dathegna Lamek, 37 dathe-
gna Matbusala, dathogna Enoeh, datbcgna Jared, datlie-


LUK IV.

15

gna Maleleel, riathegna Kainan, 38 dathegna Enos,
dathegna Seth, datbegna Adam, dathegna God.

4 NA THEWGNA.

1 Ma a Jesus ke vonunia na Taruna ke Tabu gi e ta-
biru mai Jordan, g\ na Taruna ke hatia vano kori meleha
ke ^ou, 2 e rua tutugu i magavu na tidatho piapilau
ke auaua ianeni. Mi tagna na magavu ira??eni ke bosi
vana: me <;ovu, gi e rofo koragna. 3 Gi na tidatho
piapilau ke hagore vania, Gi ko Dathegna God na, ko
veitula na gahira iaani gi ke vuhai bread gua. 4 .Ma a
Jesus ke hagore tugu vania, me gagua, Ke risoa gobi,
Na tinoni keda bosi nia havi na bread na, keana na
komi hagoregna God vamua. 5 Ma na tidatho piapilau
ke talania hadia i popoi suasupa ke teve, ke saminia na
tuturiagna vania na komi huguta tagna na maramagna.
6 Ma na tidatho piapilau ke hagore vania, Kuda hego
atu na mana ^ou^ovu iaani, ma na thaba itagna: eigna
ke lubatia vaniu mai gohi; mu kuda hea ahai inau ku
magnahaginia. 7 Ma na vunegna iaani gi koda toron-
agi tuturu kori mata/yu, nimua ^ou^ovu itagna. 8 Ma
a Jesus ke ania, me gagua, Ko kavelu atu legu^u, Sa-
tana: ke risoa gohi, Koda toronagi tuturu vania Lord
God igoe, mo koda hii vania vamua manea hegegna.
9 Crovu gi e hati hadia i Jerusalem, me sokoraginia tagna
na porugui Vathe Tabu, gi e hagore vania, Gi ko da
Dathegna God na, ko sikili horu eeni: 10 Eigna ke

risoa gohi, A God keda veitulara nigna na komi Angel na
eimu igoe, mi maraira kedana tatajigo ; 11 mi tagna na
limadia imarea kedana sakurigo hadi guo mir/oi thovo-
haiiu na naemu kori popo i gahira. 12 Ma a Jesus ke
hagore tugu vania, me gagua, Me hagorea gohi, Sagoi
pilaua nimua na Lord God igoe. 13 Ma na tidatbo
piapilau ke auaua me ^ovu, gi c tavcti fapilau itagna.


16

LUK IV.

14 Ma a Jesus ke nia tabiru mai eigna na mana,
nigna na Taruna ke Tabu i Galilea; ma na rooronogna
ke ronoraga tagna na komi meleha iraneni. 15 Ma gi
e velepuhira tagna nidia na vatbei haidu, mi maraira
yout/ovu kena talunagora.

16 Ma kalitiagna imanea i neneni; mi tagna na magavu ma-
matho ke vano rugu hage tagna na vathei haidu eigna
da sinatha^i hehegna, gi e sokara me ijumia. 17 G'\
ena hea na rioriso na nigna Isaia na prophet: gi e vu-
rehea na rioriso, ma gi e regi pada na vido ke risoa
itagna, ke gagua, 18 Na Taruna nignaLord i popo^u,
eigna ke siuviugna gi kuda tuturia na roorono ke toke
vanira na komi kuma ; ke vetulaugna mai na utu vahagi
na komi kutu purunonojo, mu ku tuturia na lubatiradi-
agna na komi seka, ma na reirei tabiruagna vanira kena
doa, mu ku lubati vananasara kena gola, 19 na tuturi
tateagna na nigna vinoga a Lord ke maimagnahagi.
20 Mi manea ke lopotabirua na rioriso, ke hea tabirua
vania na mane i tano, gi e sopou. Ma na matadia grou-
hagore vanira, me gagua, Ikea^aieni na rioriso iaani ke
togo kalea kori kulimiu. 22 Mi maraira ^ou^ovu kena
tuturi tatea na eigna imanea, mi maraira kena nia vere
na hagore sonihathavu ke rugu au mai tagna na livogna.
Mi marea kena velea, E boi dathegna Joseph iaani?
23 Mi manea ke hagore vanira, me gagua, Migamu
kotida hagore vaniu mai vamua na hagore koiliu iaani,
Mane tidatho, ko vahavi tabirugo ; na komi fata eni tagna na puku melehamu. 24 Gi e hagore vanira,
E tutuni inau ku hagore vanigamu, Keda bosi kalitia
na prophet tagna na pukuni meiehagna. 25 E tutuni,
inau ku hagore vanigamu, na thehesasani ke sethe a
Israel tagna na magavugna Elia, tagna ke kakava na


LOk 4.

17

iiiaaloa e tolu na vinoga me ono na vula, ma na nenero
ke puinia na meleha ; 26 me ke bosi veitula atu a Elia

vania sikei itadia, keana i Sarepta, tagna na meleha 1
Sidon, vania sina thehesasani nenenL 27 Ma na rabaha
ke sethe a Israel tagna na vinogagna Eliseus na prophet
me ke bosi talumavo sikei itadia keana hegegna vamua
a Naaman i Suria. 28 Mi maraira t/out/ovu tagna na
tathei haidu, kena ronovia na hagore ianeni, ke vonunia
iia rihu, 29 mena bugae, mena g\g\ aua tagna na ruru^
inena hatia vano tagna na tietigele vahotha tagna ke
mono nidia na ruru, mena haya hujuahoru. 30 Mi
inanea ke horumai i hotagidia me taveti.

31 Mi manea ke tororohoru i Kapernaum, na rurugna
Galilea, me velepuhira hahali tagna na komi magavu 1
inamatho. 32 Mi marea kena nia vere na nigna na
roorono i velepuhi na vunegna na hagotegna ke mana
puala.

33 Mi tagna na vathei haidu ke mono neneni sina
tinoni na tidatho ke kore ikoragna, mi manea ke nia
kuakuala hadi eigna na hehegiia ke hutu, 34 me ga-
gua, Akeke ’ na hava itamami mi tamua a Jesus gna i
Nasareta ? Igoe ko mai mo ko vateoa gami ? inau ku
githathago igoe ahai; na nigna na Tabu God. 35 Ma
a Jesus ke huaria, me gagua, Ko bugoro nimua, mo ko
tugu au itagna, Ma na tidatho ke piruki urujomua tagna
hotagidia, g\ e rugu au itagna, me boi vadikala. 36 Mi
inaraira pfou^ovu kena nia v'efe puala, mi marea kena
nia veihaohagoregi, mena gagua, Na hava na hagore eni!
Na vunegna ke veitulara na komi tidatho ke kore eigna
hehe i thaba ma na mana, mi marea kena rugu au*
37 Ma na ro?iorogagna ke dulagi tagna na komi pupuku
meleha ^ou^ovu«

38 6ri e bugae me rugu au tagna na vathei haidu, me
tugu hage tagna ria tathegna Simori. Ma na Vunaogna
Slmori ke kathea na vahagi pafu ke' hutti j mi ffiafea


18

LtTK 4.

kena kaea Jesus eigna manea. 39 Mi manea ke sofcafst
hiiigai popogna, g\ e lutia na vabagi pafu ; g\ e tavauntt
itagna : mi manea ke saisami me sokara me tano vanira.-

40 Me kavelu gohi na aho, mafaira ^ou^rovu kena
nira mai varegiragna na komi tinoni tadia kena nia laee
na komi vahagi soasopa ; mi manea ke tabo soasopara
na limagna i popodia t/ou^oVu, gx e vahavira. 41 Ma
na komi tidatlio ke kore kena rugu au tadia kena sethe,
mena kuakuala hutu hadi, rnena gagua, Igoe a Christ, a'
Pathegna GFod. Mi manea ke lutira ke boi lubatira g'\
kena hagore : na Vunegna imarea kena adīoa gohi ima-
nea a Cbrist.

42 Me dani gohi, yi e rugu au me taveti tagna na
vido ke ^ou : ma na mavitu kena hiro leuīegua, g\ ena
vuhai pada, mena vasosotoa, gi e boi taveti sanira.
43 Mi manea ke hagore vanira, Na puku ni ni^ua gi
nau kuda tuturia na rooro/io ke toke eigna na huguta-
gna God tagna na komi ruru tavoga gua; na vunegna
iaani ke veitulau mai. 44 Mi manea ke titionoa ha--
hali tagna na k-omi vatbei haidu i Galilea.-

5 NA THEVUGNA.

I Me ke eia, na mavitu kena hu?iutia g\ kena rono-
via na liagoregna God, mi manea ke sokara garigegna
na kolo i Genesaret, 2 mi manea ke regia e rua na
hinage kena huiu tbona garigegna na kolo : mi marea
kena u^fura kena saki horu go’fri, na japoagna nidia. na'
jau. 3 Mi manea ke saki hage tagna sina hinage na
lunagogna Simon, me kaoa naf mena nia huju sapa sina
vido na hinage na hauniagna ilona : g\ e sopou, me ve-
lepubira na mavitu tagna na hinage. 4 Mi manea ke'
hagore *7ovu, g\ e hagore vania Simon, Ko n'ia hujusapa’
na hinage tagna ke maha, g\ koti aonihorua na ninrn
na jau na liatiagna na iga. 5 Ma’ Simon ke goi hago--
re vaniia, me gagua, Velepulii, gami kiti m/ura dani


LUK 5.

19

hagi, miti boi hatia sikei iga, keana na hagoremu kuda
aonihorua na jau. 6 Me kena eia ke vagagna huku-
nua, gi ena siesikei mata na ujatha iga ke sethe : ma
na jau ke nia nana. 7 Mi marea kena matakunira va-
no ara kuladia e sikei na hinage tavoga, gi ena mai ha-
thera. Mi maraira kena mai, mena vavonura na hina-
ge gi oro haya luvu. 8 Ma Simon Peter ke regia, me
koli pogo horu tagna na tuturugna a Jesus, me gagua,
Ko huju atu tagrua; na vunegna inau na tinoni koakoa
Lord. 9 Eigna imanea ke vere puala, mi maraira
itagna, eigna na ujatha iga kena hatia gohi: 10 Ma

James ma John ke vagagna iaani gua ara dathegna
Sebede, ara kulagna udu Simon. Ma a Jesus ke liagore
vania Simon, Sagoi matagu ; turugu ikea^aieni igoe ko
w/ura na komi tinoni. 11 Mi marea kena hulunia
thona ^ovua itaba na hinage gi ena taveti sania na ko-
mi nidia fata ^rou^ovu mena legua imanea.

12 Me ke eia, imanea tagna sina ruru, me regia na
tinoni ke tovuhia na tubu : mi manea ke regia a Jesus
gi e rago horu kori matagna, gi e kaea, Lord, gi koda
magnahaginia, koda tanomana na vararahaugna inau.
13 Mi manea ke nia tuhu na limagna, gi e tanolia, me
gagua, Inau ku magnahaginia, ko raraha. Ma na tubu
ianeni ke saisami salu itagna. 14 6rovu gi e lutia na
tuturiagna vania ahai: keana ko vano tatelia na tonomu
vania na mane havugagi, gi ko nia havugagi na komi
fata ke nia veitula gohi a Moses na vararahamu, eigua
na vaugithatha vanira. 15 Me nia dulagi na ronora-
gagna ke tuuvano itagna : ma na mavitu ke sethe kena
tataj/utu mai gi kena varonoa, gi na vabaviradiagna
tagna na komi vahagi itadia. 16 Mi manea ke taveti
sanira tagna na vido ke
17 Me ke eia, sikei na magavu ke velepuhira mara
na Pharhe mi mara na Velepubi roorono kena sopou,
mi marea kena mai gobi tagna na komi rurugna Gali-


20

LUK 5.

lea, mi Judea, mi Jerujsalem : ma nigna na mana Lord
itagna gi ke vahavira. 18 Me regia, kenalaolakoa mai
na tinoni ke laee tagna na sapegna : mi marea kena hi-
roa na laolafcoagna hage, gi kena talua tagna na ma-
tagna. 19 Me kena boi tanomalaga na padagna na
bali haiu kena hatia hagea iaani na vunegna na mavitu
ke sethe, gi ena nia ka#u hadi kori kokopagna na vathe,
gi ena ulia horu kori ato tagna na sapegna i hotagi
tagna na matagna Jesus. 20 Mi manea ke regia nidia
na vaututuni, gi e hagore vania, Na tinoni, ke taluta-*
vogai gohi na kojni paluhamu. 21 Mi maraira na
velepuhi ma na Pharise kena turugu na veihirohirogi,
mena gagua, Ahai hina iaani ke eia na hagore tabo ?
Ahai ke tanomalaga na talutavogagna na paluha, kea-
na God hegegna? 22 Ma a Jesus ke adoa nidia na
veihirohirogi gi e gagua vanira, eigna na hava koti
veihirohirogi kori kutumiu ? 23 Ivei ke malumu, gi ke-

da gagua, Ke talutavoga gobi na paluhamu, ba da
hagore, Sokara, mo ko taveti kilili ? 24 Keana, gi ga-

mu kotida githatha na dathei tinoni ke mana iaani kori
maramagna eigna na talutavogagna na komi paluha, ( e
hagore vania na tinoni ke lae, ) Inan ku hagorea vanigo,
Ko sokara, mo ko hatia na mathamu, mo ko vano ta-
gna na vathemu. 25 Mi manea ke saisami sokara ta-
gna na matadia, me hati hadia na bali koliagna, me
taveti kori vathegna me kilo thaba God. 26 Mi marea
you^ovu kena nia vere puala, mi marea kena kilo tha-
ba God, mi marea kena puinira na matagu, mena gagua,
Igita kati regia na regithehe i
27 Me ^ovu gohi, gi e rugu au, me regia na mane
hotha rono, na ahagna Levi ke sopou tagna na bali
hotha rono : gi e hagore vania, Ko leguu inau. 28 Mj
manpa ke taveti sania na komi nigna fata gougovu, me
sokara, me Jegua imanea» 29 Ma Levi ke eia vania
Jesus na arearc tagna na vathegna: mara na mavitu


LUK 5.

21

hotha rono kena sethe kena sopou haidu itadia gohi.
30 Mi mara na velepuhi ma na Pharise kena kiakilahi
vanira nigna na vaovarono, roena gagua, Eigna na
hava gi oti vana moti nira koou haidu mara na hotha
rono mara na koakoa ? 31 Ma a Jesus ke hagore tugu

vanira, me gagua, Arahai kena havi toke kena boi
magnahaginia na mane reiregi vahagi; marahai vamua
kena vahagi. 32 Inau ku boi mai hirora mara kena
jino, keana mara na koakoa kedana tuguhehe.

33 Mi maraira kena hagore vania, Eigna na hava na
nigna vaovarono John kena sota hahali, mena tarai ke
vagagna na Pharise mi marae itamua kena vana mena
koou vamua ? 34 Mi manea ke gagua nira, Koti ta-

nomalaga na eiradiagna na nigna na komi yari na vathe
taulagi gi ena sota, ke mono mua na manei taulagi ita-
dia. 35 Me kedana jufu mai na komi magavu vugoi
valiha, gi ke hati tavoga na mane i taulagi itadia, gi
ena sota tagna na komi magavu iraneni.

36 Mi manea ke hagore koiliu vanira; Ahai ke boi
sesua na resui pohe mathanani gi e pama hathatano
tagna na pohe tuali; keda eia ke vagagna iaani, keda
sesu na mathanani, me gue na vido i sesu i pohe ma-
thanani neni keda boi nabagna tagna na pohe tu-
ali. 37 Mahai gua ke boi toia na wine mathanani
tagna na guiguli botho tuali: keda eia ke vagagna
iaani na wine mathanani ke poha na guiguli botho haula-
gi, me ke tilima sonia, ma na guiguli botho ke dika
gohi. 38 Me ke toia na wine mathanani tagna na gui-
guli hotho mathanani; me rua koro mono toya. 39 Ma
ahai ke kou gohi na wine hauiagi keda boi saisami
magnahaginia na mathanani: eigna ke gagua, Na hau-
lagi ke toke.

6 NA THEVUGNA.

1 Mi tagna na ruagna na pukuni magavu i mama-


22

LUK 6.

tho, ko taveti saki pothoho kori ac/utu korn : mi mara
na komi nigna na vaovarono kena viuvihuki na komi
vunu i korn, mena naja kori tataba i limadia. 2 Mi
kekeha Phariae kena hagore vanira, Eigna na hava gi
oti eia na fata ke boi managna na eiagna tagna ua ma-
gavu i mamatho ? 3 Ma a Jesus ke bagore tugu vani-

ra, me gagua, Igamu koti boi ijumia iaani, na hava ke
eia David tagna na rofoagna, mi marea itagna ? 4 Ei-

gna imanea ke vano hage tagna na vathegna God, me
hatia na bread vaugithatha, me gania, me hera soaso-
pa na komi tinoni itagna; ke boi nabadia arahai keda-
na hai gania keana mara na komi mane havugagi va-
mua. 5 Mi manea ke gagua vanira, Na dathe tinoni
ke thaba punusia na magavu i mamatho.

6 Mi sikei na magavu i mamatho tavoga, ke vano
hage tagna na vathei haidu me velepuhira : mi sina ti-
noni ke lae na limai madothogna. 7 Mi mara na ve-
lepuhi ma na Pharise kena kaekalea, gi keda vahavia
tagna na magavu i mamatbo be teo; gi marea kena re-
gipada na vunegna gi kedana toroagna. 8 Mi manea
ke githatha nidia na gagana, gi e hagore vania ke lae
na limagna, Bugae hadi mo ko sokara au mai hotagi.
Mi manea ke sokara. 9 Gi e anira a Jesus, Inau ku-
da huatigamu; ivei ke nabagna eigna na magavu i ma-
matho na tano toke ba na tano dika ? Na vabaviagna
ba na vatheheagna ? 10 Mi manea ke dorovi kililira

^ouyovu, gi e hagore vania na tinoni, Ko nia hanava
na limamu. Mi manea ke eia ke vagagna ; ma na li-
magna ke goi heta rua tbevu. 11 Mi marea kena nia
buibuli na dika itadia; gi ena veihaohagoregi gi kedana
eia vania Jesus na hava,

12 Mi tagna na komi magavu iraani, ke vano itagna na
suasupa na vano tarai, mi manea ke tarai danibagi va-
nia God. 13 Me dani gobi, gi e kilora mai m komi
nigna vaovarono; me vahia tadia e salage rua na tino--


f/ŪK 6.

2$

fii, guniagna na ahagna Peter,) ma Andrew tahigna, a
James ma John, a Philip ma Bartholo'mew, 15 a
Matthew ma Thomas, a James dathegna Alpheus, m‘a
Simon ke kilo'agna a Selotes, 16 Ma a Juda tahigna
Jame8 ma Judas Iskariot, na mane peoperoL

17 Mi manea ke tororo horu haidu itadia, me sokara
tagna na nata, ma na komi vaovarono ke sethe, ma na
mavitu ke sethe tagna ria meleha udrilu i Judea mi Je-
ru8alem, mi garigei laugna i Tur mi Sidon, kena mai
ria komi vahagi; 18 arahai ke dikalara na komi tida-

tho i kore me ke vahavira. 19 Ma na mavitu ^ou^rovu
kena ha^a tanolia; na vunegna na mane ke rugu au ita-
gna, ke vahavira ^ou^ovu.

20 Mi manea ke tadara hadi na komi nigna vao-
varono, me anira, Kilotokegamu, na komi kuma : na
vunegna nimiu na hugutagna God. 21 Kilotokegamu,
na komi rofo ikea hu i vugoi valiha. Kilotokegamu, koti tani ikea^aieni:
na vunegna igamu kotida kia i vugoi valiha. 22 Kilo-
tokegamu itagna na komi tirioni kedana eiriuhagini-
gamu, me kedana g\gi tavoga gamu, me kedana vele-'
daudamugamu, me kedana gigi soriia na ahamiu ke va-
gagna ke dika, na vunegna na dathei tinoni. 23 Koti
tootoc/o tagna na magavu ianen'i, mo koti teteri suesu-
ge : regia, ke hutu na tabamiu i popo': eigna ara tama-
dia kena eia gohi ke vagagna1 iaani Vanira na komi pro-
phet. 24 Keana puku ni rarovigamu na komi pada
rono ! na vunegna igamu koti hatia gohi na nimiu na
vakaso hehe. 25 Rarovigamu, koti mahu gohi ! na vu-
negna igamu kotid i rofo i vugoi valiha. Rarovigamu,
koti kiakia ikea^aieni! na vunegna igamu kotida koko-'
rio, mo kotida taitani i vugoi valiha. 26 Rarovigamu,-
tagna na komi tinon-i c/ouprovu kedana kilotokegamu !•


24

LUK 6.

na vuncgna ara tamadia kcna eia golii ke vagagnā iaa-
ni vanira na komi propbet piapilau.

27 Keana inau ku hagore variigairiu toti ronovia,
Koti dothovira na komi nimiu thevu i oka, koti tano-
toke vanita kena airiuhaginigamu, 28 koti hagore to-
kera arahai kena fafaranaginigamu, mo koti tarai eidia
kena la^ugamu. 29 Ahai ke tapoa na thevu i bakri-
mu, ko goi ero vania sina thevu i bakomu; ma ahai
keda hati tavoga itamua nimua na pohe kuikuvi, sagoi
lutia vania nimua na pokolima. 30 Ko lubatia vanira
^ou^ovu kena kaea itamua; ma ahai ke hati tavoga
nimua na komi fata, sagoi kae tabirua. 31 Me ke va-
gagna igamu kriti magnahaginia na kdmi tinoni kedana
eia vanigamu, koti eia vanira ke vagagna ianeni. 32 Ma
gi koti dothovi tabirura arahai kena dothovigamu, eigna
na hava keda hagoretokegamu ? Ä’igna mara na koakoa
kena dothovi tabiruta atahai kena kidi dothovira.
33 Ma gi koti tanotoke vanira arahai kena tanotoke
Vanigamu, eigna na hava keda hagriretokegamu ? Eigna
mara na koakoa kena eia ke Vagagna iaani. 34 Ma gi
koti hera vano gua arahai koti goi pitura kena hegamu
tabiru, eigna na hava keda hagotetokegamu ? Eigna
mara na komi koakoa kena heta vano gua mara na
komi koakoa, gi kedana hea tabiru ke nabagna. 35 Ke-
ana igamu koti dothovira na gamiu na thevu i oka, mo
koti ei tokea, moti hea vario, moti pitu tabirua na teo ;
gi keda hutu na tabamiu, mi gamu kotida ara dathegna
a Thabā puala: eigna imanea ke hehei etotho vanita
inena hehei gaula mi marea na dika. 36 Igamu koti
riia dotho na hehemiu, ke vagagna na hehegna tamamiu
ke dotho. 37 Sagoi fate, gi keda boi fategamu: sagoi
fate kathea, gi kena boi fate kathegamu: koti unuhi
tokea, gi keda unuhi tokegamu : 38 koti riia keukemUj

<7i keda hegamu; na bali nanaba ke toke, ke puiniho-
tua, me -dudulia, me purusagi, kena talua tagna nimiri


LTJK 6.

25

na binu. Na vunegna tagna na bali nanaba igainii
koti naba keda naba tabirugamu.

39 Me (?ovu tanomalaga na nagoviagna na doa ? Koroda boi kutii
baidu tagna na lodu ? 40 Na vaovarono ke boi thaba

haluhadi na velepuhi; ma ahai ke haiutinathagi keda
vagagna na velepnhi. 41 Eigna na hava ko regia na
pupurumai gai tagna na matagna tahimu, mo ko boi
adoa na tautu i gai tagna na matamu ? 42 Mi vei o

ania na tanomalaga na hagore vaniagna tahimu, Tama-
tahi atu, mu ku sonia tavoga na pupurumai gai tagna
na matamu, mo ko boi regia nimua na tautu i gai tagna
na matamu igoe ? 0 pilau ! ko kidi sonitavoga na tautu
i gai tagna na matamu, c/ovu g'\ koda reirei soleana na
sonitavogagna na pupurumai gai tagna na matagna
tahimu.

43 Etgna e teo na gai ke toke ke ru ke dika, me teo na gai ke dika ke ruyua na sagaro ke
toke. 44 Keda ado soasopara na komi gai eigna na
komi sagarodia. Ahai ke boi vihukia na fig tagna na
vabinoto, ma na sagaro i vine tagna na kaukaru.
45 Na puku ni tinoni ke hati aua na puku ni fata tagna
na nago i fata kori kutugna; ma na dika i tinoni ke
hati aua na dika i fata tagna na saosagoma i fata ke
dika kori kutugna; eigna tagna na suku i gagana kori
kutugna ke hagore aua ahai.

Eigna na hava g\ oti kilou inau, Lord, Lord, mo koti
boi legua na hagoret/u ? 47 Ahai ke mai regiu, me

ronovia na hagorer/u, me ke ei leulegua, kuda tuturia
vanigamu imanea ke vagagna ahai: 48 imanea ke

vagagna na tinoni ke utuhia na vathe, me gelia horua,
me vasokaraginia na sosoloi vathe tagna na gahira ;
ma na birinita ke mai, me ke obonia na vathe ianeni
me ke boi tanomalaga na gaigaliagna : na vunogna ke
sokara na sosologna tagna na gahira. 49 Ahai ke


26

LUK 6.

ronovia na hagorer/u, me ke boi ta?io legua, imanea ke
vagagna na tinoni ke utuhia na vatho tagna na thepa
vavaha me teo na tiotinonigna; ma na bea hutu ko
obo?iia na vathe ianeni, me aaisami magohu; me hutu
na roogna na vatbe ianeni.

7 NA TUEVUGNA.

1 Mi manea ke hagore ^ovua nigna na komi hagore
vania na mavitu, gi e vano hage i Kapernaum.

2 Ma na tinoni tae^o nigna na thabadia hathanatu

soldier ke vahagi, iaani me garani theho, mi manea ke
gagana bobea. 3 Mi manea ke ronovia eigna Jesus, gi
veitulara kekeha pauni manegna i Judea, gi kedana
kaea na mai vahaviagna nigna na tinoni taec/o. 4 Mi
maraira kena vano jufunia Jesus mena kaetogokalea,
mena gagua, Imanea ke naba koda eia vania iaani :
5 Na vunegna imanea ke dotbovia na mavitu igita, me
ke utuhia vanigita gohi na vathei hāidu. 6 Ma aJesus
ke sakai udu haidu itadia mi manea ke boi haunia na
vathegna, ke veitulara kekeha kulagna na tbabadia na ha-
thanatu i soldier ke hagore vania, me gagua, Lord, sogoi
buebulego ; ke boi naba^u koda hage mai tagna na
vathe<7U : 7 Ma na vunegna iaani ku boi gagana ke

nabat/u g\ kuda taveti atu regigo ^eni: keana ko hagore
vavaha, gi keda nia havi ni gua na tinoni hniu horu, mi kekeha tinoni i thepayu,
mi nau ku hagore vania kekeha, Ko taveti atu, me ke
taveti: mu ania na ruagna, Ko mai, me ke mai; mu
ania na nn/ua na tinoni tae^o, Ko eia ke vagagna iaani,
me ke eia. 9 Ma Jesus ke ronovia iraani, me nia vere
eigna imanoa, gi e kavelu tabiru vanira na mavitu ke-
na legua imanea, me gagua, Inau ku hagore vanigamu,
iinau ku boi regia sikei vaututuni hutu, ke vagagna
iaani Israel. 10 Mi marea na komi mane veitula, ke-
na tabiru tagna na vatlio mena regi pada na tinoni ta-


LTTK 7.

27

er/o ke vahagi ke havi gohi.

11 Govu gi na danigna imanea ke vano kori ruru
kena kiloagna Nain : mi kekeha nigna na vaovarono ke-
na sethe kena taveti duagna imanea, ma na mavitu ke
sethe. 12 Me garania gohi na hagetha i peogna na
meieha, regia, kena hatia aua mai na tinoni thehe, ke
vahu sopa idogna, mi ia na thehesaisani: ma na mavi-
tugna na ruru kena sethe itagna. 13 Ma a Lord ke re-
gia iia, rarovia, me ania, Sagoi tani. 14 Mi manea
ke garania gi e tanolia na gai laolako : mi marea kena
hothatia kena sokara soto Mi manea ke gagua, Luva-
olu, inau ku hagore vanigo, Sokara. 15 Ma na tinoni
thehe ke bugae, me turugu i hagore. Ma a Jesus ke hea
vano idogna. 16 Ma na matagu ke iera youyovu : mi
marea kena hagoretokea God, mena gagua, Na prophet
hutu ke sokara mai itada; ma, God ke siromia mai na
nigna na mavitu. 17 Ma na ronoragagna eni ke dula-
gi au mai Judea taligu, mi tagna na komi meleha you-
(?ovu ke kililia.

18 Mi marea na vaovarono nigna John kena vano
tuturi vania na komi fata ^ou^ovu iaani. 19 Mi ma-
nea ke kilora mai erua na nigna na vaovarono gi e vei-
tulara na vano regiagna Jesus, koro hagore, Igoe hina
imanea keda mai na ? ba kiti pitua ahai tavoga ?
20 Mi roira na tinoni koro vano pada, moro gagua, a
John siuvitabu ke veitula gami mai tamua na huatigog-
na, Igoe hina imanea keda mai na ? ba kiti pitua ahai
tavoga. 21 Mi tagna na vido i magavu imanea ke
vahavira kena sethe tagna komi vahagi ma na komi
vavahagiti, ma na komi tidatbo; me ke sonihathavua
vanira mara na komi doa gi kena reirei tabiru. 22 Mi
manea ke hagore tugu vanira, me gagua, Koro tabiru,
mo koro tuturi vania John na komi fata koro regia, moro
ronovia ; na komi doa kena reirei tabiru, ma na komi tho-
gu kena taveti kilili, ma na komi tutubu kena salu, ma


28

LUK 7.

na komi pui kena roorono, na tinoni thohe kena sokara
tabiru, me vanira na kuma ke titionoa na rorono toke.
23 Me kilotokea ahai keda boi pejuragi eit/u inau.

24 Mi romarea na mane veitula nigna John koro
tabiru, g\ a Jesus ke turugu hagore vanira na mavitu
eigna. John, Na hava igamu koti rugu au tagna na vido
ke you gi kotida regia na ? na seo ke maemalehe^oa na
t/uri ? 25 Ba na hava gua koti rugu au g\ koti regia

na ? Na tinoni ke nia poko na komi pohe ke maluate
na ? Regia, arahai kena nia poko na pohe dadali, mena
gania na puku ni vana, mena mono tadia na vathedia
na koi vunagi. 26 Ba na hava koti rugu au gi koti
regia na ? Na prophet na ? Hii inau ku hagore vaniga-
mu ke tbaba haluhadi tagna na prophet. 27 Keana
imanea iaani ke risoa oigna gohi, Regia, ku kidi veitula
nagogo nk/ua na mane veitula, gi keda jaria na hana-
namu kori matamu. 28 Mi nau ku hagore vanigamu,
Tadia c/om/ovu kena vahura tagna na vaivine teo sikei
prophet ke thaba punusia John siuvitabu : keana abai
ke iso kori hugutagna God ke thaba punusia imanea.
29 Ma na mavitu ^ou^ovu kena ronovia, mi mara na
hotha rono, kena kilojinoa God, mi marea kena hatia
gohi nigna siuvitabu Jobn. 30 Keana ’marea na komi
Pharise mara na komi velepuhi kena boi nidia na roo-
rono God ke kidi gagana itadia, kena boi kidi hatia
nigna na sinvitabu. 31 Ma a Lord ke gagua, Tagna
na hava kuda koeliu na komi tinoni kori pa^usu iaani ?
mi marea kena nabadia na hava ? 32 Imaraira kena

vagagna na komi veikiokilogi, mena gagua, Igami kiti ifu vanigamu, mo-
ti boi mai ra boi tani legugami. 33 Ma a John i siuvitabu ke mai
me boi gania na brcad me boi kouvia na wine ; mi ga-
mu koti gagua na tidatho dika i koragna. 34 Na da-
thei tinoni ke mai me ke vana me ke kou ; mi gamu koti


LUK 7.

29

anira, Regia na tinoni oluolu ma na koou meemee ima-
nea, na kuladia mara na koakoa mi mara na hotha rono !
35 Me ke fatejinoa ia na Thaothadoga eigna nigna na
komi ^rari r/out/ovu.

36 6?i e sina Phariae ke kaea gi keda vana haidu du-
agna tagna na vathegna. Gi manea ke vano hage ta-
gna na vathegna na Phariae, me koli gi e vana. 37 Mi
»ina vaivine kori ruru, na koakoa, mi ia ke adoa manea
ke koli tagna na vathegna na Pharise, gi e hatia mai
na lokai reho gahira na kotho i tautasu ikoragna,
38 gi ia ke sokara hiiigai na naegna i legugna, me tani,
gi e turuyu na tudu horu na kothohu i matagna kori
naegna, gi e nigotha mumujagna tagna na sesehu i
ulugna, gi e soesopi na naegna, me havulagna tagna na
kotho i tautasu. 39 Ma na Pharise ke kiloa mai Jesus
ke regia, ke hagore kori kutugna, me gagua, Iaani. gi e
na prophet, ke adoa gohi na vaivine iaani ke tanolia ke
vagagna ivei, gi ia na koakoa. 40 Ma a Jesus ke ga-
gua nia, Simon, itar/ua sina fata ku harya hagore vani-
go: gi e gagua, Velepubi, ko hagore. 41 Sikei na
tinoni ke taluvata tagna e rua na tinoni: e sikei ke
taluvata itagna e lima na hathanatu i rono, varuagna e
lima hanavulu. 42 Keana e teo irotadia koroda tugu-
agna, imanea ke talutavoga leea ^oūqovu na paluhadia.
Ahai keda dothovia vano irotadia na ? 43 Ma a Simon

ke hagore tugu, me gagua, Inau ku toga imanea ke ta-
lu tavoga na paiuha ke hutu vano. Ma a Jesus ke ha-
gore vania, Ko fate vakathea. 44 Gi e tabirua na vai-
vine, gi e gagua vania Simon, Ko regia na vaivine
iaani ? Inau ku hage mai tagna na vathemu, na bea,
eigna na nae^u ko boi heu inau ; mi ia ke tuduhia na
na naet/u na kothohu i matagna, me havula mumujagna
na sesehu i ulugna. 45 Ko boi soesopiu inau : keana
inau ku hage mai kori vathemu iia ke boi tautu na
soesopiagna na naer/u. 46 Ko boi tautasua na ulur/u


30

LUK /.

eigna na kotho i gubaga. 47 Na vunegna iaani inau
ku hagore vanigo, Ke talutavoga na paiuhagna ke sethe;
na vunegna ke dothovia puala: keana keda talutavoga
vaisoa na paiuhagna, ahai ke dothovi isoa. 48 6ri e
hagore vania na vaivine, Ke talutavoga na komi palu-
hamu. 49 Mi maraira kena koli mena va?ia haidu du-
agna kena turugu i hagore kori hehedia, Ahai hina iaani
ke talutavoga na komi paluha ? 50 Mi manea ko ha-

gore vania na vaivine, Nimua na vaututuni ke vahavigo
gohi; Ko taveti soleana atu.

8 NA THEVUGNA.

1 Me ke eia, tagna na komi viovido i mono, me velepuhi me tuturia na
roorono toke nigna God; mi marai salage rua itagna,
2 mi kekeha vaivine, ke vahavira gohi tagna na komi
tidatho dika ma na komi laee Mary kena kiloagna
Magdalene, e vitu na tidatho dika kena ruguau gohi
itagna, 3 ma Joana na taugna Kousa ke reiregia na
vathegna Herod, toliraSusanna, menasethe kena tavoga
kena tano vania eigna nidia na komi fata.

4 Ma na mavitu ke sethe kena haidu mena vano re-
gia mai tagna na komi ruru, gi e hagore vanira tagna
na hagore koiliu : 5 Na tinoni rabokagi ke ruguau c/i

e rabokaginia na sagaro: mi tagna na rabokaginiagna
kekeha ke kutu garigeigna na hanana; mena terihi
bakaia, ma na komi manu i popo kena gani yovua.
6 Mi kekeha ke kutu tagna na popoi gahira ; me kotu
hadi, me goi goee gua, na vunegna ke teo na gnugnubu
itagna. 7 Mi kekeha ke kutu tagna na hotagigna na
karu; me nia kotu hadi, kekeha ke kutu tagna na thepa ke toke, me kotu hadi,
mo ru/yu ke vagagna na hathanatu. Ke hagore vagagna
iaani ronovia,

LVK 8.

31

9 Ma nigna na komi vaovarono kena huatia, mena
gagua, Na hava na hagore koiliu iaani? 10 Mi manea
ke gagua, Ke sonihathavua vanigamu gi kotida adoa na
komi fata vogiriu tagna na hugutagna God: keana vani-
ra tagna na hagore koiliu; t/i marea kena reirei kedana
boi tanomana, na reirei, me kena ronovia kedana bosi
thaothadogagna. 11 Na hagore koiliu ke vagagna iaa-
ni: Na sagaro na hagoregna God. 12 Imarea tagna na
garigei hanana imarea kena ronovia ; Sat-ana, me thaua na hagore tagna na kutudia, gi kena
boi vaututuni gi kena havi. 13 Mi marea popoi gahira,
imarea kena ronovia, mena hati tootor/oa na hagore ; me
teo na ogadia, kena vaututuni kudoa, mi tagna na ma-
gavu i auau kena halu haunia. 14 Mi ianeni ke kutu
tagna na hotagigna na karu, imarea kena ronovia gohi,
kena bugae, me virigira tagna na komi thare ma na
komi rono gua ma na mono tooto iaani, me kena boi gothapa. 15 Mi ianeni tagna na
thepa ke toke, imarea kena ronovia na bagore tagna na
puku ni hehe ke toke, mena tano nasia, mena gothapa
tagna na mono maluate.

16 Ahai ke totha na juta, ke boi poloa sarai popo, me
me boi talua sarai sape; keana imanea ke vasokaraginia
tagna na bali talu juta, gi arahai kena hage mena regia
na rarabagna. 17 Teo sikei fata ke punusi, keda boi
tatelia i vugoi valiha; me teo sikei fata ke polo, keda
boi adoa me keda rugu au tagna na mana i vugoi valiha.
18 Na vunegna iaani koti reiregigamu ivei otia ania na
Ronoviagna : eigna itagna ahai gohi, keda talutogo vania
gua; me teo itagna ahai mua, keda goi tbau tabirua
itagna na hava ke gagana ke hatia gobi.

19 Govu gi idogna mara tahigna kena mai regia,
mena boi tano malaga na vano garaniagna eigna na ma-
vitu kena sethc. 20 Marahai kena tuturia vania, mena
gagua, A idomu mara tahimu kena mai sokara ikosi,


32

LUK 8.

kena haya regigo. 21 Mi manea ke gagua nira, Ā
ido regna God, mena legua.

22 Mi sikei na magavu, imanea ke vano hageiia na
hinage mara na komi nigna vaovarono: g\ e gagua va-
nira, Atu kati hathavu igita i sethevu i kolo. Mi ma-
rea kena au sapa. 23 Mi marea kena taveti sivarere
imanea ke nere : ma na loaloga ke horu tagna na kolo ;
ma na hinage ke vonu nia na bea, mi marea kena padara
na hoholo. 24 Mi marea kena garaniar/i ena raraia, mena
gagua, Velepuhi, velepuhi, igita kati thehe. Mi manea
ke bugae me huaria na guri ma na bea ke variapo; r/i
•oro soto me pahoru na sola. 25 6ri e gagua nira, Ivei
nimiu navaututuni? Mi maraira kena matagu, mena
vere, mena veihaohagoregi, mena gagua, Ahai hina iaani
eigna imanea ke veitula na guri ma na bea, koro ronovi
tokea.

26 6ri ena sivarere garania na melehadia Gadara,
thevugna mai Galilea. 27 Mi manea ke teteri thona i
lona, mi sikei na tinonigna na ruru ke pada imanea, ma
na tidatho dika kena taro?iia i koragna, me boi nia. pokō
na pohe, me boi mono tagna na vathe, keana tagna na
komi lumai giugilu. 28 Mi manea ke regia Jesus, mo
nia sasanara, me pogo horu vania me nia kuakuala na
hagore ke hutu, me gagua, Na hava itayua inau mi ta-
mua, Jesus Dathegna God ke thaba puala ? Inau ku
kaeyo, sagoi parau. 29 (Eigna a Jesus ke veitula gohi
na tidatho dika g\ keda rugu au tagnana tinoni. Eigna
na tidatho ke sethe kena kiaria, me ke mono tatari ima-
nea tagna na komi piru valau, ma na komi atho i nae ‘
mi manea ke tagi kamotoa na komi tatari, ma na tidatho
dika ke ^ia vano tagna na komi meleha ke 30 Ma Jesus ke huatia, me gagua, Ahai na ahamu ?
Mi manea ke gagua, a Legion : na vunegna na tidatho
dika kena sothe kena hagcvia. 31 Mi marea kena kaea


LVK 8.

33

teoo na kokotogna. 32 Ma na ujatha i botho ke sethe
neneni kena huohume itagna na suasupa : mi marea na
komi tidatho kena kaea keda lubatira gi kena vano
hage tagna na komi botho. Mi manea ke lubatira.
33 Mi marea na komi tidatho dika kena rugu au tagna
na tinoni iaani, kena vano hage tagna na komi botho :
ma na ujatha i botho kena subulo horu tagna na tieti-
gele kori bea hutu, mena bilomu ^ovu. 34 Mi maria
kena heragadia, kena regia na hava ke eia, mena gogo,
mena tuturia itagna na ruru mi tagna na komi meleha.

35 Mi maria kena rugu au mai gi kena regia ke eia na
hava; mena jufu?iia Jesus, gi ena regia na tinoni na
komi tidatho dika kena rugu au gohi itagna, ke sopou
ke goi nia poko na pohe, me ke goi thaothadoga me
garania na naegna Jesus; mi marea kena matagu.

36 Marahai kena reirei kena tuturi vanira ivei ke ania
na vahaviagna na tinoni ianeni na tidatho dika ke taro-
nia itagna. 37 Ma na mavitugna ^ou^ovu na meleha-
dia i Gadara kena kaea vunegna ke parara na matagu hutu ; mi manea ke hage-
lia na hinage me tabiru. 38 Keana na tinoni ke rugu
au na komi tidatho dika itagna ke kaea Jesus gi keda
mono itagna; ma Jesus ke lubati sonia, me gagua,
39 Ko tabiru i vathemu, mo ko tuturi vanira na komi
fata imanea God ke eia vanigo gohi. Mi manea ke
tabiru me varoronora kori ruru you ke bohe a Jesus ke eia vania gohi.

40 Ma Jesus ke tabiru, ma na mavitu ke sethe kena
hati to^otor/oa : eigna imaraira tua. 41 Me regia, sina tinoni na ahagna Jairus ke
mai regia, mi manea sikei tadia kena thaba tagna na
vathei haidu: me pogo horu tagna na naegna Jesus, gi
e kaea na vano tagna na vathegna: 42 eigna na da-

thegna itagna na kupi ke vahu sopa, ke vagagna e sa-


34

LUK 8.

lage rua gohi na vinoga, me keda tbelie. Mi tagna na
kalasugna na mavitu ke setbe kena pisi kililia.

43 Ma na vaivine na gaugabua ke turube e salage rua
gohi na vinoga, ke nia veiragevi gohi nigna na komi
fata keda nia havi vanira na komi mane tidatbo, me
teoo sikei tadia ke tanomalaga na vahaviagna, 44 gi e
t.aveti vano hiiigai legugna, me taboa na kujukui pohe-
gna: ma na gaugabua ke turube ke saisami soto.
45 Ma a Jesus ke gagua, Ahai ke tanoliu inau ? Ma
na mavitu t/oiu/ovu kena sopa hugu, ma Peter mi ma-
raira itagna kena gagua nia, Velepuhi, na mavitu kena
haiduvigo, me kena guguvigo itamua, mo ko hagore,
Ahai ke tanoliu inau ? 46 Ma a Jesus ke gagua, Ahai

mua ke tanoliu inau : eigna ku adoa na mana ke rugu
au ita me taveti aiariri mai, me kutu horu itagna, me tuturi
vania tagna na matadia na mavitu t/our/ovu na vunegna
na hava gi e tanolia, mivei ke ania gi e saisami havi.
48 Mi manoa ke gagua vania, Dathe(/u, ko mono tor/a:
nimua na vaututuni ke vahāvigo ; ko taveti soleana atu.

49 Mi tagna ke haohagore, gi e mai sina tinoni tagna
na vatbegna na mane ke thaha tagna na vatliei haidu,
me gagua, Ke thehe gohi a Dathemu ; sagoi vabuebule
a Velepuhi. 50 Ma a Jesus ke ronovia, ke hagore tu-
gua, me gagua, Sagoi matagu : mo ko vaututuni vamua,
gi keda vabavia. 51 Mi manea ke vano hage tagna na
vathe, ke boi lubatia sikei na tinoni gi keda vano hage
tagna, Petcr vamua, ma John, ma James, ma tamagna
ma idogna na f/ari vaivine. 52 Mi maria tani sasanara: mi manea ke gagua vanira, Koti sagoi
tanihin, ke boi thehe, ke nere vamua. 53 Mi maria
gougovu kena kihaginia na vunegna imaria kena adoa
ke thehe gohi. 54 6ri e gigi aura gougovu ikosi, gi e
t.aaolia na limagna na Gran, ko bugae. 55 Ma na tarunagna ke goi tabiru


LŪK 8.

35

mai, g\ e saisami sokara: ma a Jesus ke veitula na
heagugna. 56 Ma tamagna ma idogna koro nia vere
rodia : mi manea ke lutira na tuturiagna vania ahai na
fata ke eia gohi.

9 NA THEWGNA.

1 6ri e kilo haidura mai na komi vaovarono e salage
rua, ^i e hera na mana ma na thaba punusira na komi
tidatho dika ^ougovu, me keda vateora na komi vabagi.
2 Me ke veitulara atu g\ kedana tuturi aua na hugu-
tagna God, g\ kedana vahavira na komi vahagi. 3 Me
ke hagore vanira, Koti sagoi tanolia sikei fata eigna na
tavitimiu, talua na supa, ba na noi, ba na vana, ba na
rono ; sagoi tano rua pobe koti soasopa vamua koti hatia.
4 Mo koti vano hage tagna sina vathe, kotida mono
neneni, g\ kotida rugu au itagna. 5 Marahai kedana
boi kalitigamu, mi gamu koti rugu au tagna na ruru
ianeni, koti gujuri sonia na maomavu i thepa tagna na
naerniu na vaugithathadia. 6 G'\ ena taveti atu tagna
na komi ruru, me kena tuturia na roorono toke, mena
vahavira na komi vahagi ^oui/ovu neneni.

7 Ma a Herod na Tetrak ke ronovia na komi fata
^ou^rovu ke eia imanea: g\ e horuhaihadi na hehegna,
eigna kekeha tinoni kena hagore, A John i siuvitabu ke
sokara tabiru tadia kena thehe; 8 mi kekeha kena

gagua, A Elia ke tate mai; mi kekeha, g\ sina prophet
gna i janigna ke sokara tabiru. 9 Ma a līerod ke ga-
gua, Inau ku vibukia na ulugna John : ma ahai iaani,
ku ronovia na komi fata vagagna iraani itagua ? Mi
manea ko hiroa na regiagna.

10 6ri ena tabiru mai na komi vaovarono, mena tu-
turia vania na komi fata kena eia. Govu me talani polora vano tagna na vido ke ^ou, garania. na
ruru kena kiloagna Bethsaida. 11 Mi maria na mavi-


36

LUK 9.

tu kena adoa #i ena legua, mi manea ke hati dotbovira,
gi e hagore vanira eigna na hugutagna God, roe vahavi-
ra ke nabagna na vahaviradiagna. 12 Me kavelu gohi
na aho, gi ena mai marae salage rua, mena gagua nia,
Ko lubatira atu na mavitu, gi ena vano mono tagna na
komi vido i meleha kilili, ma na komi faralegai, gi kena
nere, gi kena hiro vana: na vunegna igita eni tagna na
vido ke
ti heragadia vana. Mi maria kena gagua, E lima va-
mua na bread iaani me rua na gathi iga; gi katida boi
taveti katida voli gadia na vana na mavitu iaani kena
eethe puala. 14 Eigna imaraira ke vagagna e lima na
togai tinoni. Mi manea ke hagore vanira na komi nigna
vaovarono, Sopa limahanavulu soasopa boora moti vaso-
poura. 15 Mi marea kena eia ke vagagna, mena vaso-
poura (/out/ovu. 16 Mi manea ke ta?io!ia e lima na
bread ianeni me rua na iga, me tadahadi i popo, gi e
hagoretokera, me vidora, gi hera na komi vaovarono gi
ena kemulia vanira na mavitu. 17 Mi maria kena
vana mena mabu (70U/70VU ; mena hathatanora na vido-
gna e snlage rua na supu ke popu.

18 Me ke eia, imanea ke tarai hegegna, ma na komi
nigna vaovarono kena itagna : mi manea ke huatira, me
gagua, Na mavitu kena hagore gi inau ahai ? 19 Mi

maraira kena hagore tugu, mena gagua, A John Siuvi-
t.abu ; mi kekeha, A Elia; mi kekeha sina propbet gna
i janigna ke sokara tabiru. 20 C?i e gagua vanira, Mi
gamu koti hagore gi inau ahai ? Ma Peter ke hagore
tugu ke gagua nia, Igoe a Christ nigna God. 21 Cri e
hovera, me lutira na tuturiagna vania arahai; 22 me

gagua, Keda boi tanomana na haliu gi keda sethe na
paragna na dathe tinoni, me gigi soniagna tagna marai
pauni mane, mi marai na manc liavugagi ke tliaba, mi
marai velepuhi gi keda nia giagilai thehe, mi tagna tolu-
gna na magavu gi keda goi sokara tabiru.


LUK 9,

37

23 6?i e hagore vanira ^ou^ovu, me gagua, Ahai ke
magnahaginia nalegugna inau, keda niu huhugu tabiru-
agna, keda sikomia hadi na nigna na gai babala legu-
magavu, gi keda legu inau. 24 Eigna ahai ke magna-
haginia na vahaviagna na havigna keda vateoa: ma
ahai keda vateoa na havigna na vunegna inau da vahavi
tabirua. 25 Eigna na hava keda maliolio na tinoni, gi
keda sonituta na maramagna ^ouyovu, keana imanea
keda vateo tabiruugna
niu maomamo ei^u inau ma nk/ua na komi hagore, eigna
imanea keda nia maomamo na dathei tinoni, g\ keda
mai kori siladagna, ma nigna na Tamagna, ma nidia na
komi angel ke tabu. 27 Mi nau ku hagore tutuni va-
nigamu, kekeha i tadia kena sokara iaani, kedana boi
gnami vidogna na thehe, kena vuhai regia nidia na
hugutagna God.

28 Gi ke eia vagagna iaani, e alu na magavu, legugna
na komi hagore eni, gi e hatira a Peter, ma James, ma
John, mena hadi tagna na suasupa, gi e tarai. 29 Mi
tagna ke tarai ke tugua na matagna,ma na nigna na pohe
ke pura me ke dadali. 30 Me regia, e rua na tinoni
koro veihaohagoregi itagna, romaria a Moses ma a Elia :

31 mi romaria koro tate au kori silada, moro hagore
eigna na rugu auagna keda eia t/ovua i Jerusalem.

32 Me ke hohetia na nere a Peter mi romaria itagna :
gi o tolu rarai gohi tolumaria, kotolu regia na siladagna,
me rua na tinoni koro sokara duagna. 33 Gi ke eia, gd
koro taveti sania, a Peter ke gagua vania Jesus, Vele-
puhi, e toke vanigita katida mono iaani: kitida hatia e
tolu na aava iaani; sikei e vanigo igōe, mi sikei e vania
a Moses, mi sikei e vania e Elia: mi maneake boi adoa
na hava he hagorea. 34 Mi manea ke hagore vagagna
iaani, gi e mai na parako, me tafura : mi tolumaria ko-
tolu taveti tagna naparako motolu matagu. 35 Mana
hagore ke galao au mai tagna na parako, me gagua,


38

LUK 9.

Iaani a Datbe^u, ku dothovia puala : koti ronevia.
36 Mi tagna na hagoro ke galao au f/ovu, tolurnarca
kotolu regia vano a Jesus hegegna. Mi tolumarea ko-
tolu bugoro, motolu boi velea vania ahai tagna na komi
magavu ianeni eigna na komi fata kotolu regia gohi.

37 Me ke eia, me dani vuovugei, gi ena tororo horu
tagna na suasupa, na mavitu ke sethe kena veipadagi
itagna. 38 Me rogia, sikei na mane itadia na mavitu
ke nia gaegahe, me gagua, Velepubi, inau ku kaehuhu-
rugo, ko regia rarovia dathe^u : eigna imanea na yari
vahu sopa. 39 Mo ko regia, ria tidatho ke hatia, me
saisami sasanara; me sesua, me lulu na okogna gi e
ha<7a kalasu i taveti itagna me puru nonojo. 40 Mi nau
ku kaera nimua na komi vaovarono gi kedana gigi aua;
keana ena boi nia tanomalaga. 41 Ma Jesus ke hagore
tugu, me gagua, Na pa^usu iaani boi vaututuni me kena
buebule! Ivei gua kuda nia jufu na mono itamiu, gi ku
malumuaginiu gua eigna igamu ? Hatia mai a dathe-
mu. 42 Mi tagna na tavetiagna mai, na tidatho dika
ke nia piri horu, me sesua. Ma a Jesus ke huari punusia
na tidatho dika, gi e vahavia na ^ari, gi e goi hea tabi-
rua a Tamagna.

43 Mi maria ^ou^ovu kena nia vere na mana ke ma-
thagai nigna God. Mi tagna kena nia vere na komi
fata a Jesus ke eia, ke gagua vanira na komi nigna vao-
varono, 44 Koti talua tagna na kulimiu na hagore
iaani; eigna keda lubatia na Dathei tinoni tagna na
limadia na komi tinoni. 45 Keana ke boni na hehedia
eigna na hagore iaani, me ke polo itadia, gi kena nia
boi thaothadogagna : mi maraira kena matagu gi kena
huatia eigna na hagore iaani.

46 Na veihuhugugi ke turugu hadi itadia, ahai itadia
keda thaba. 47 Ma a Jesus ke varonoa na veihuhugugi
tagna na kutudia, g\ e hatia na y/ari iso, me talua gari-
gcigna, 48 me anira, Ahai kcda kaliti tokea na yari


LUK 9.

39

ia'ini tagna na ahar/u, ke kaliti tokeu : ma ahai ke kaliti
tokeu inau ke kaliti tolrea imanea ke veitulau mai: eigna
ahai itamiu ke talulcgua vano, imanea keda tbaba.

49 Ma a John ke hagore vania, me gagua, Velepuhi,
igami kiti regia ahai ke g\g\ aura na komi tidatho dika
tagna na ahamu ; mi gami kiti lutia, na vunegna ke boi
nigami udu. 50 Ma a Jesus ke gagua, Sagoi lutia, na
vunegna ahai ke boi thevu punusigita ke thevu itada.

51 Me ke eia, na magavu ke hati hadia ikoragna ke
garani mai, g\ e nanasa na matagna na taitaveti i Jeru-
salem, 52 me veitulara na nagoviagna na hanana : mi
marea kena taveti, mena vano hage itagna na vido i mo-
lebadia i Samaria, marea kena boi hati tokea na vunegna na gagana ke
nago Jerusalem. 54 Tagna romarea na nigna na vao-
varono John ma James koro regia, moro gagua, Lord,
ko magnahaginigami na hagoreagna na joto keda mai i
popo, me keda gani 55 Ma a Jesus ke dorovi tabirura me huarira, me gagua,
Irogamu koro boi adoa ke vagagna ivei na Taruna ke
mono itamiu.

56 Eigna na Dathei tinoni ke boi mai gi keda vateoa
na havidia na komi tinoni, keana g\ keda vabavira.
(rovu gi ena taveti tagna na vido i meleha tavoga.

57 Me ke eia, tagna na tavetidia kori hanana me ha-
gore vania sikei na tinoni, me gagua, Lord, inau kuda
legugo ivei ko ha^ra vano. 58 Ma a Jesus ke hagore
vania, Na komi fox na komi kato itadia, ma na komi
manu i popo na gneku itadia ; keana tagna na Dathei
tinoni teo na mathagna keda nia uluna. 59 Mi manea
ke gagua vania na tinoni tavoga, Ko leguu inau. Me
gagua imanea, Lord, ko lubatiu gi kuda tabiru, mu kidi
vano r/ilua Tama^u. 60 Me gagua Jesus, Ko lubatira kena
theho g\ kedana r/ilura na tinoni thehe itadia : mi goe ko
taveti saniu mo ko tuturia na hugutagua God. 61 Mi


40

LUK 9.

8ina tinoni tavoga gua ke ania, Lord, inau kuda legugo;
mo ko kidi lubatiu mu kuda hagore “ mono nimiu sole-
ana” vanira tagna na vathe^u. 62 Me gagua a Jesus,
Teo sikei tinoni ke talua na limagna tagna na supale i
bopa, me ke dorovi tabirua, ke nabagna na hugutagna
God.

10 NA TUEVUGNA.

1 Me tanolegua, gi e vilira a Lord kekeha tinoni gua
marae vitu ha?iavulu, gi e veitulara kena udu ruarua i
nagogna tagna na komi ruru mi tagna na komi meleba,
gi keda vano nigna neneni vugoi valiha. 2 Gi e gagua
vanira, ke hutu na gegeli, mara na tinoni a^utu kena
bosi sethe: mo koti tarai vania na vunagigna na gegeli,
gi ke veitulara gua kekeha mane a gegeli. 3 Taveti atu: regia, inau ku veitulagamu atu
ke vagagna na komi sipu i hotagidia na botho rihu.
4 Koti sagoi haveria na supu i rono, ba na noi, ba na
bali valiagna na naemiu : moti sagoi hagore vanira ara-
hai kori hanana. 5 Mo kotida vano hage tagna na
vathe hava, kotida kidi gagua, Na soleana tagna na
yathe iaani. 6 Gi ke mono neneni na dathei soleana,
na nimiu na soleana keda tokuvia: ba gi keda teo, na
nimiu na soleana keda goi tokuvi tabirugamu. 7 Mo
koti mono tagna na vathe ianeni, mo koti vana, moti
kois>4ia komi fata itadia : eigna na mane a/7utu ke ma-
nagna na taba. Koti sagoi iju vathe. 8 Mi gamu koti
vano hage tagna na ruru hava, mi maria kena hati tata-
jigamu na, koti gania na komi fata kena hegamu:
9 ma koti vahavira kena vahagi neneni, moti hagore
vanira, moti gagua, Na huguragna God ke garani vani-
gamu mai gohi. 10 Migamu koti vano hage tagna na
ruru hava, me kena boi hati tatajigamu, koti rugu au
kori hanana, moti gagua, 11 Na maumavu i thepa gua


1UK 10.

41

na melehamiu ke thanu tagna na naemami, igami kiti
ujuri punusigamu: keana koti adoa iaani, tagna God ke garani vanigamu mai gohi. 12 Inau ku
hagore vanigamu, Keda mamatha vano i Sodoma, tagna
na ruru ianeni kori magavu ianeni. 13 Rarovigo igoo
Korasin ! Rarovigo igoe Bethsaida ! gi keda eia na komi
regithehe i Tur mi Sidon i janigna, ke vagagna ke eia
gohi rotamiu, iroira koro tugua na hehedia i janigna,
koro sopou itagna na pohe roku ma na ravu. 14 Keda
mamatha vano i Tur mi Sidon kori fate tagna ro-
gamu. 15 ITigoe, Kapernaum, ke huiunigo ke jufu
tagna na maaloa gi keda sonigo horu tagna na lodu i
joto. 16 Ahai ke ronovigamu ke ronoviu inau; ma ahai
ke nelegamu ke nele inau; ma ahai ke nelcu inau, ke
nelea imanea ke veitulau mai inau.

17 Mi maraira na vitu hanavulu kena tabiru tootogro
mai, mena gagua, Lord, kena taiuhorura na komi tida-
tho saragna na naemami vunegna na ahamu. 18 Gi e
gagua vanira, Inau ku regia a Satana ke vagagna na
ona ke kutu horu i popo. 19 Regia, Inau ku hegamu
na mana, gi kotida tapaiiahoru na komi poli, ma na
komi idogna na liva, ma punusia na hetagna na thevu i
oka: me teo sikei fata keda dikalagamu. 20 Mo koti
sagoi nia tootof/o iaani, gi kena taiuhorura na komi ti-
datho dika; keana koti nia tooto^o vano gi kena risoa
gohi na ahamiu i popo.

21 Tagna na vido i magavu ianeni a Jesus ketootor/o
kori tarunagna, me gagua, Inau ku hagoTetokego, Mama,
na vunagi punusiagna i popo mi saragna na vunegna ko
poloa na komi fata iraani vanira kena adoa mena thao-
thadogagna, mo ko tuturi vanira na komi meomeo: hii,
Mama, eigna ke toke vagagna kori matamu. 22 Me
tabirura mara komi nigna vaovarono, me gagua, Ke heu
mai na komi fata yout/ovu tagna Tamat/u: me teo
sīkei tinoni ko adotokea na Datlie, imanea ahai, keana.


42

LŪK 10.

na Mama vamua : ma na Mama, imanea ahai, keana na
Dathe vamua, mi manea gua na Dathe ke ha tatea vania ahai. 23 Gi e dorovi tabirura na komi nigna
na vaovarono, me hagore polo vanira, Kilotoke na komi
mata kena reirei na komi fata koti regia : 24 eigna Inau

ku tuturi vanigamu gi mara na komi prophet mara na koi
vunagi kena eethe, kena magnahaginia na regiagna na
komi fata koti regia, mena boei regia; gi ena ronovia na
fa-ta koti ronovia, mena bosi ronovia.

25 Me regia, sikei na velepubi ke eokara, aua, me gagua, Velepuhi, na hava ku eia gi kuda tanolia
na havi liau? 26 C?i e gagua imanea, Na hava ke risoa
gohi tagna na roorono i velepuhi ? na hava ko ijumia
itagna ? 27 Gi e hagore tugu, me gagua, Koda dotho-

via a Lord nimua na God tagna na kutumu ^ou^ovu,
mitagna na tarunamu ^ou^ovu mi tagna na hehemu
J70U/70VU, mi tagna na betamu ^ou^rovu, mi tagna na
gaganamu ^ou^rovu ; ma nimua na mono haidu vagamu
igoe. 28 6ri e goi gagua vania, Ko hagore tugu kathea:
ko eia ke vagagna, gi koda havi. 29 Keana imanea ke
liaj/a vajino tabirua, me gagua vania Jesus, Ma ahai na
ni^ua na mono haidu? 30 Ma a Jesus ke hagore tugu,
me gagua, Sina tinoni ke taveti taiuhoru i Jerusalem ke
ha^a regia i Jeriko, gi e hoholo tadia na mane thabu
polo, mi marea keua unuhi tavoga nigna na pohe, menar
pusia, mena taveti sania, ke garani gohi na thehegna.
31 Mi sina mane havugagi ke haiuhoru vavaha kori
hanana ianeni: gi e regia, me taveti jike haginia. 32 Mi
sina manegna na Levi gua ke jufunia na vido neneni,
me regia, gi e goi jike haginia mua. 33 Ma na mane-
gna Samaria tagna na tavetigna ke jufunia; me regia,
gi e rarovia, 34 gi e vano regia me tari punusia na
komi nesogna, gi e rotea itagna na kothô i olive, ma na
wine, gi e vano vasopoua tagna na nigna ass, gi 0 hatia
vano tagna na vathei binaboli, me reiregia. 35 Me vuo-


LUK 10.

43

vugei me ha^a taveti, gi e tatelia e rua na rono, me vano
hea na tonoi vathe me ania, Ko reiregia gua; egniha na
rono igoe koda sonia na vunegna imanea, inau kuda tu-
gua nimua na taluvata itagna, gi kuda tabiru mai.
36 Ko gagana tadia tolumaria ahai na monohaidu eigna
na tinoni ke hoholo itadia na mane thahupoio ? 37 Me
ania imanea, imanea ke rarovia. G^i e gagua a Jesus,
Igoe ko vano^ ke eia ke vagagna.

38 Gi e eia vagagna iaani, ke taveti imanea ke vano
hage tagna sina meleha; mi sina vaivine na ahagna
Martha ke hati tatajia kori vathegna. 39 Ma tahigna
kena kiloagna Meri, mi iia ke sopou garania naegna
Jesus, ke ronovia na hagoregna. 40 Ma Martha ke
ruyusi puala eigna ke kaikaliti, me garania mai, me ha-
gore vania Jesus, me ania, Velepubi, o boi gagana a ta-
hi tulaa gi keda hatheu inau. 41 Ma a Jesus ke ania,
Martha, Martha, e thare na hehemu na vunegna na
komi rur/usi na fata ke sethe: 42 keana sikei fata va*

mua : ma a Mary ke vahia gohi na f ata ke toke, keda
boi hati tavoga itagna.

11 NA TIIEVUGNA.

1 Me ke eia vagagna iaani, imanea ke tarai kori vi-
do, gi e soto, sina nigna vaovarono ke hagore vania ,me
gagua, Lord, ko velepubigami gi garni kitida tarai, ke
vagagna a John ke velepuhira komi nigna vaovarono.
2 Gi e gagua vanira. Tagna na taraigamu kotida ga-
gua, Mama i popo, keda tabu na ahamu. Keda mai na
hugutamu. Keda legua na hehemu i thepa vagagna i
popo. 3 Uegami mai legumagavu na vana ke nabagna
sina magavu. 4 Ko talutavoga na paluhamami; eigna
igami kiti lubatira ^ouyovu nidia na taluvata itamami.
Ko sagoi lubatigami kori piapilau : keana ko hati auga-
mi kori koakoa.


44

LUK II.

5 Me gagua vanira, Ahai itamiu na kulagna itagna
me vano regia kori hotagi boni, g\ e gagua vania, Nige
ko hou mai gua e tolu na bread ; 6 Na vunegna a ku-

la lia ? 7 Mi manea i sut/ai vatbe ke gagua, Ko sagoi

vabuebuleu: e bilaki gohi na hagetha, mi mara na ko-
mi dathe<7U itagna na matha i noroi itagma ; ku boi
tanomana na bugae mu kuda hego gamua. 8 Inau ku
hagore vanigamu, g\ keda boi ]nigae na bea gagna, na
vunegna na kulagna, imanea keda bugae me keda vano
hea egniha ke magnahaginia na vunegna ke vabuobulea.
9 Minau ku gagua vanigamu koti kaea, g\ keda hega-
mu ; koti hiroa, g\ kotida regipada; koti kikidi, g\ keda
hanavia vanigamu. 10 Na vunegna ahai ke kaea ke
hatia, mi manea ko hiroa ke pada ; mi manea ke kikidi
keda hanavi vania. 11 Ahai na mama itamiu, g\ ke
kaea dathegna na bread itagna, keda hea na gahira ? ba
na iga, me keda hea tuguagna na iga na poli. 12 (7i
keda kaea na kidoru, keda hea na tuguagna na idogna
na liva ? 13 G\ gamu mara na koakoa koti adoa na

vano heragna na fata ke toke na komi dathemiu : ma
g'\ a Tamamiu i popo keda hera vano na Taruna ke tabu
Vanira arahai kena kaea itagna.

14 Mi manoa ke g\gi aua na tidatho dika, mi manoa
ke mui. Me kc eia ; me rugu au gohi na tidatho g\ e
hagore na mui ma na mavitu kona nia vere puala.
15 Me kekeha itadia kena gagua, Imanea ke g\g\ aura
na komi tidatho dika nia Beelscbub na vunagidia na
komi tidatho dika. 16 Mi kekeha gua itadia kena
auaua, kena hiroa tagna na vaugithatha mai i popo.
17 Mi manea ke adoa na gaganadia, g\ e gagua vanira
na monogna ke tbevurua na tbevu tagna na thevugna
ke ohu ; ma na vathe ke thevurua na tlievu tagna na the-
vugna, ke kutu. 18 G\ da thevurua a Satana nathevu
tagna na thevugna, mivei ke ania ke nasi na hugutagna?


LUK 11.

45

eigna igamu koti hagorea ?i inau ku nia gigi aura na
komi tidatlio dika tagna a Beelsebub. 19 Keana ku gigi aura na komi tidatho dika tagna a Beelsebub, na
mara dathemiu kena gigi aura tagna ahai ? na vunegna
iaani imaraira kedana fategamu. 20 Ma gi inau tagna
na kaukaugna God ku gigi aura na komi tidatho dika, e
tutuni na hugutagna God ke jufunigamu gohi. 21 Na
mathagai ke tanolia na tinabegna ke vatada vano kori
hagethagna, na komi nigna fata ke mono taudolu:
keana gi na mathagai asi ke mai ko heta punusia, me
thaua itagna na tinabegna ke varava i popogna, mo ke-
mulia na vavaro. 23 Ahai ko bosi itar/ua imanea sina
thevu: ma ahai keda bosi liboroa tar/ua inau imanea ke
niaraba. 24 Sina ltidatho dika ke rugu au tagna na
tinoni ke halu tagna na komi vido ke dagaga, ke hiroa
na mathagna keda mamatho neneni; me boi pada me
goi gagua, Inau kuda goi tabiru tagna na vathq^u ku
rugu au mai gohi tagna. 25 Mi manea ko vano jufu,
mo regia ko kidi hatha gohi, mo sa(/ala. 26 6ri e taveti,
me hatira mai e vitu na tidatho gua kena dika vano Ä«ta-
gna; gi ena vanohage mena taronia neneni: ma na
vahuigna na tinoni ianeni ko dika puala vano tagna na
turugugna.

27 Me ke oia, mi manea ke hagorea na komi hagore
iraani, g\ e sina vaivine tagna na mavitu ke galao na
hagoregna, me gagua, Kilo tokea na kutu ke vavuhago,
ma na susuu ko suuvia. 28 6ri e gagua imanea, E tu-
tuni, kilotokera vano kena ro?iovia na hagoregna God,
mona palikutia.

29 Ma na komi mavitu kena oethe kena haiduvia,
imanea ke turugu na hagore, me gagua, Na fafataiaani
ke tano dika: kena hiroa na vaugithatha; me keda hera
teo sikoi vaugithatha, keana nigna na vaugithatha Jona
na prophot vamua. 30 Eigna ke vagagna a Jona na
vaugithatha vanira marae Nineve i janigna, ke vagagna


46

LUK 11.

gua iaani na Bathei tinoni vanira na pat/usu iaani.
31 Na auborogna ilona keda sokara haidu kori fate ita-
dia na komi tinoni na pa^usu iaani, me keda fate ka-
thera: na vunegna imanea ke vano turugu mai tagna
na kokoto i maramagna yi e haya ronovi na thaothado-
gagna Solomon; mo koti rei mai, iaani ke thaba vano
tagna Salomon. 32 Ma na kotni tinonigna Nineve gua
kedana sokara haidu kori fate tagna na pa^usu iaani,
me kedana fate kathera ; na vunegna imarea kena tu-
guhehe eigna na titionogna Jona, mo koti regia, iaani
ke thaba vano tagna Jona.

33 Teo sikei tinoni ke totha na lui, me ke talu
poloa, ba kori sarai sape, keana tagna na bali talu lui
mugua, gi kena hage mai neneni arahai vamua kena re-
gia na raraha. 34 Na luigna na tono na mata; da reirei togokalea na matamu na tonomu ke laema
t/out/ovu; gi keda dika na tonomu ke puni c/ouyovu.

35 Ko reireigigo gi na raraha i koramu keda boi puni.

36 Ke laema na tonomu (/ouyovu na, me teo sikei vido-
gna ke puni, keda laema hihovu vamua, ke vagagna
na siladagna na lui ke laemago.

37 Mi manea ke talu hagorea, sina Pharise ke kaea
gi e vano vana haidu itagna: gi e vano bage, me koli.
38 Ma na Pharise ke regia, me nia vere gi ke koli, ke
boi kidi selima. 39 Gi e gagua a Lord, Keat/aieni iga-
mu mara na komi Pharise koti vararaha vamua na talu-
gugna na hinao ma na boeboenahu; ma na koramiu ke
vonunia na hehei giagina ma na koakoa. 40 Marae
buebule imanea ke eia na talugugna me boi eiagna na
koragna na ? 41 Mo koti hera vavaha nimiu na komi

fata ke hathera na komi kuma; mo koti regia, na komi
fata you^ovu ke raraha vanigamu. 42 Rarovigamu
mara komi Pharise igamu koti nia keukemu e salage
tomaga na vuvulu ma na kuromu ma na salage thaba
ke vuraga hadi moti lubatia na hehei fate ma na hehei


LUK 11.

47

dothoviagna God : gamu koti eia na komi fata iraani

moti bosi sonia iraneni ke toke na. 43 Rarovigamu
mara komi Pharise ! igamu koti hehegna na komi bali
koli nago tagna na komi vathei haidu, ma na komi ha-
goretokegamugna tagna na komi lalaba i sabiri. 44 Ra-
rovigamu mara komi velepuhi ma na Pharise, koti
nigamu gaegahe ! igamu vagagna na komi beku ke bosi
tate, ma na komi tinoni kenahaiupopogna kena boi regia.

45 Mi sina velepuhi ke hagore tugu vania, me gagua,
Velepuhi, ko hagorea iraane ko hagore vahahigami gua.

46 Mi manea ke gagua, Barovigamu gua, igamu marai
velepuhi! koti puinira na komi tinoni na hotha bohe, mi-
gamu koti bosi tanoliagna na hotha sikei kaukaumiu.

47 Rarovigamu ! koti tutu punusia na titilidia na komi

prophet, mara kuemiu kena thabu vathehera. 48 E tu-
tuni igamu koti tuturi tatea moti hiia na nidia na tano
na komi kuemiu: eigna imaraira kena thabu vathehera,
migamu koti tutu punusia na titilidia. 49 Na vune-
gna iaani na nigna na thaothadoga God ke gagua, Inau
kuda veitulara na komi prophet mara na veitula, mi
marea kedana thabu vathehera kekeha, kena kanalagi-
nira kekeha : 50 Na vunegna gi keda hiro tabirua

itadia na payusu iaani na gaugabuadia na komi prophet
^rou^ovu, mena valuluatagna na fokognana maramagna
mai; 51 tagna na gaugabuagna Abel giagilai jufu

tagna na gaugabuagna Sakaria, kena vathehea variho-
tagigna na Vathe ke Tabu ma na bali havugagi : e tu-
tuni ku gagua vanigamu, Ke hiro tabirua tagna na
par/usu iaani. 52 Rarovigamu marai velepuhi! na vu-
negna igamu koti hati tavoga na kiigna na thaotha-
doga: migamu koti boi hage i koragna mi maraira kena
haz?a hage neneni, igamu koti lutira.

53 Mi manea ke hagore ke vagagna iaani, mara vele-
puhi, mara Phariee kena toni baroa puala, mi maraira
kena vabuebulea gi keda liagorea na komi fata ke sethe :


48

LUK 11.

54 me taluaginia mena hirora na lakuagna sikei hagore
tagna na livogna,
12 NA THEVUG#A.

1 Mi tagna na vido ianeni na mavitu ke setbe puala
kona haidu mai, mena veitaatapaligi, gi e turugu hagoro
vanira nigna na vaovarono, me gagua, Koti reirogia
nidia na leven mara na Pharise, na hehei gaogahe.
2 Eigna teo sikei fata ke punusi, keda boi tatelia i vugoi
valiha ; me teo sikei fata ke poloa, koda bosi adoa i vu-
goi valiha. 3 Na vunegna iaani na fata koti hagore
tagna na puni keda ronovia tagna na raraha ; ma na fata
koti nia nunuu tagna na kuli tagna na voki poopolo keda
nia veavela tagna na kokopai vathe. 4 Mi nau ku ha-
goro vanigamu atu, ara kulat/u, Koti sagoi matagunira
kena vathehea na tono, mi legugna ianeni, teo sikoi fata
dika vano kedana tanomana na eiagna. 5 Mi nau ku
tuturi vanigamu atu kotida matagunia ahai; kotida ma-
tagunia imanea, legugna ke vathehe gohi, ke mana gua
na soniagna i Geena; e tutuni, inau ku hagore vanigamu,
kotida matagunia imanea. G E lima na cheu kena boi
sabiriagna e rua na vido i rono na ? Me ke boi toga
sania sikei tadia kori matagna God. 7 Ke ijumia gohi
na komi sesehu ^ou^ovu i ulumiu. Na vunegna iaani
koti sagoi matagu: igamu koti thaba vano tagna na
komi cheu ke sethe. 8 Mi nau ku hagore vanigamu,
Ahai ke tuturi tateu inau kori matadia na komi tinoni,
na Dathe tinoni keda tuturi tatea imanea kori matadia
na komi angel nigna God: 9 ma ahai ke niu hugu

inau kori matadia na komi tinoni, keda nia hugu ima-
nea kori matadia na komi angel nigna God. 10 Ma
ahai keda nelea na Datliei tinoni na, keda talutavoga na
palubagna: keana abai ke velesausapua na Taruna ko
Tabu na, koda boi talutavoga na paiuhagna. J1 Me


LUK 12.

49

kena thagigamu vano tagna na komi vatlioi baidu. me
anira na komi mane fate, mo anira na koi vunagi, koti
sagoi nia tugu gagana kotida tatajia nia na hagore tugu
vanira, ba na hava kotida hagorea: 12 na vunegna na

Taruvta ke Tabu keda velepuhigamu tagna na vido i ma-
gavu ianeni na fata kotida hagorea.

13 Me sina tinoni tagna na mavitu ke hagore vania,
me gagua, Vele.>uhi, ko hagore vania a kula^u, r/i ke
lhevurua itac/ua na fata i tamaga. 14 Mi manea ke
gcigua nia, Nige, ahai ke taluu inau g\ ku fatc, mu ku
kemulia ? 15 Me ^ovu g\ e gagua nira, Koti reireigi-

gamu, nio koti tatajigamu g\ koti sagoi tahotha liogna
na fata ; na vunegna na havigna na tinoni ke boi nanaba
na fata ke tomaga itagna. 16 Mi manea ke hagore
koiliu vanira, me gagua, Nigna na a^utu na tinoni pa-
da rono ke rote na vana itadia : 17 mi manea ke hi-

roa gehegna, me gagua, Kuda eia na hava ? ke teo
na vido i sape kuda baorera neneni ni^ua na vana.
18 Gi e gagua, Kuda eia ke vagagna iaani: kuda reoa
niyua na komi sape, rau kuda goi ei hutua: g\ ku baore
haidura niyua na vana, ma na komi ni^ua fata. 19 Mu
ku gagua nia na tarunagu, Taruna komi fata kena boa nabagna na vinoga ke sethe: Ko
mamatho nimua, mo ko vana gua, mo ko kou, mo ko
lealeaa nimua. 20 Ma God ke hagore vania, me gagua,
Buebule, kori bo?/i iaani kena kae tabirua itamua. na
tarunamu: me legugna, nigna ahai na komi fata ko
kidi baorera ? 21 Ke vagagna iaani na tinoni ke bo

haidua vania hegegna na komi nigna fata, me bosi pada
rono vania God.

22 6ri e hagore vanira nigna na komi vaovarono, rao
gagua, Na vunegna iaani g\ u gagua vanigamu, Koti sa-
goi gagana bohea eigna na havimiu, na liava koti gania;
mi eigna tonomiu, na hava koti pokoagna. 23 Na
liavi ke bolie vano tagna na vana, ma na tono tagna na


50

LUK 12.

pohe. 24 Koti gagana eigna nakomimanu: navu-
negna imarea kena boi roerote, mena boi haohatho ; me
tco na binara ba na sape itadia ; ma God ke hera gadia
na komi manu vamua: egniba migamu koti tbaba vano
itadia ? 25 Abai itamiu ke gagana na, me ke ta/ioma-

laga na batbeagna na tevegna tagna sikei na hanava ?
26 Ma g\ koti boi tanomana na ciagna na fata ke iso
teoteoa, eigna na hava g\ oti goi gagana hoheagna gua
na komi fata tavoga? 27 Mo koti gagana eigna na
na komi pepcla ivei kena kotu : kena boi ar/utu, mena
boi gathotho: minau ku gagua vanigamu, a Solomon
tagna na siladagna /youyovu meboi gnilau vagagna sikei
tadia. 28 Ma gi na seschu, ke bavi ikeac/aieni mi vugoi
keda sonia tagna na joto, a God kc gnilaua ke vagagna
iaani; gnihayi keda oopogamu, igami koti vaututuni iso
na? 29 Migamu gua koti boi biroa na hava kotida
gania, mo kotida kouvia, mo koti boi gagana ruarua.

30 Eigna na komi vikegna na maramagna kena hiro-
biroa na komi fata iraani ^ou^ovu : ma Tamamiu ke
adoa gohi na komi fata iraani ke toke eigna igamu.

31 Mo koti kidi hiroa na hugutagna God; me ke togoa
vanigamu na komi fata iraani. 32 Koti sagoi matagu,
igamu na gathi booi sipu : imanea a tamamiu ke gagana
hehetoke g\ c hegamu na huguta. 33 Koti kidi nia sa-
biri sosoni komi nimiu fata, c/i koti hera atu na komi
kuma ; eia vanigamu na supu i rono keda boi tanomana
na tautu, na nago i fata i popo keda boi ha//asalupu, na
tinoni bilau kc bosi garani itagna, ma na muhu keda
bosi teoa. 34 lvei ke mono na nimiu na nago i fata
tagna, na kutumiu 9re>?eni gua.

35 Na hotagimiu keda kidi taria, ma na nimiu na
lui keda bcubctliu ; 36 migamu vagadia maraira kena

pitua na vunagidia, kc tabiru mai tagna na sonibaidu-
gna taulagi ; mi manea kc jufu mai me kc kikidi. imarea
kcna saisami banavia vania. 37 Kilotokera mara na


LUK 12.

51

komi tinoni tae/70, na vunagidia ke tabiru mai mo ke
regi pndara kena kavena pitua ; e tutuni inau ku hago-
re vanigamu, imanea keda tariagna na hotagigna, me
ke vasopoura, me rugu au, me kemulira. 38 Ma g\
keda mai tagna na ruagna na kavena, g\ keda mai tag-
na na vatoliugna, me ke regi padara vagagna iaani,
kilotokera na komi tinoni taeyo iraneni. 39 Mo koti
adoa iaani, g\ imanea na tonoi vathe ke adoa gohi na
vido i boni na tinoni bilau ke mai itagna, ke kavcna,
me boi lubatia na vatliegna g\ ke riua. 40 Mi gamu
gua koti kidi mono na vunegna kori vido i magavu koti
boi gagana imanea na dathei tinoni ke mai koragna.

41 Ma a Peter ke ania, Lord, igoe ko gagua na ha-
gore koiliu iaani vanigami, ba o anira you/yovu ?

42 Ma a Lord ke gagua, Ahai imanea na reiregi fata
ke nanasa ke thaothadoga, na vunagigna keda taīu rei-
regi punusiradiagna tadia kori vathegna, g\ keda kemu-
liragna na file vana ke nabadia kori rnagavu ke toya ?

43 Kilotokea na reiregi fata iancni, na vunagigna ke

tabiru mai me ke regipad 1 imanea ke tano ke vagagna
ianeni. 44 Inau ku hagore tutuni vanigamu, g\ manea
keda talua i popogna na komi nigna fata t/oiv/ovu.
45 Cri ke hagore kori hehegna na tinoni taer/o ianeni^
Nit/ua na vunagi ke naranu nutu na maiagna ; me ko
kidi pusira mara na komi r/ari taer/o na manc ma na
vaivine, ke vana me ko kou, me kc nia ili; 46 na vu-

nagigna na tinoni tacr/o iaaeni kcda tabiru mai tagna
na vido i magavu ke bosi githatha vamua, fne ke vuru-
kusua, me talua tadia kena boi vaututuni. 47 Ma na
tinoni tae<70 ianeni ke adoa begcgna na vunagigna me-
ke boi kaekaliti, rae boi legua na hehogna, kcda pusi
hutua. 48 Mi maneake bosi adoa, me ke tano ke na-
bagna na pusiagna na, keda gathi pusia. Eigna vania
ahai kc lioa ke setlic na, tagna imanea keda hiroa kc
sctbc ; me ania aliai kena talua ke setbo na, tagna ima-


52

LTJK 12.

nea kcdana kae tabirua vano.

49 Inau ku mai mu soni na joto tagna na marama-
gna; minau ku magnaliaginia na hava, g\ ke tafunia
gohi. 50 Ma na siuvitabu itayua ke siuvitabu inau
itagna; me ke vagagna ivei ke rut/usiu inau g\. ke vubai
^ovu? 51 Igamu koti gagana inau ku maif/i u hea na
soleana tagna na maramagna na ? Tco ; mi nau ku ga-
gua vanigamu, na thevu : 52 me ke turugu ikea
elima na tinoni kedana mono tagna sina vathe kena the-
vurua, e tolu punusia e rua, me rua punusia e tolu.
53 Na mama keda nia tbevu punusia a datbci mane,
ma na datliei mane punusia na Maina : ma ido keda
tbevu punusia a dat,hci vaivine, ma na dathei vaiviue
keda tbevu punusia na ido; ma na vunao i ido punu-
sia na vunao i dathe vaivine, ma na vunao i dathei vai-
vine punusia na vunao i ido.

54 Gi e gagua nira na mavitu, Kotiregia na puni ke
hadi i paka, r/i koti saisami gagua, Keda uha mai; me
uha bina. 55 Me tavuge mai na sokara lau na, koti
gagua, Keda guguvu; me guguvu hina. 56 Igamu na
komi gaegahe, koti ta??omana na giagithatha na mata i
maaloa ma na thepa; be hava r/i oti giagithatha na vido
iaani ? 57 Mi eigna na hava igamu koti boi fate jinoa

begemiu ? 58 Koro vano tagna na tliaba punusia ro-

gamu na nimua na kana na, kori hanana, ko nia gipogi
kcda lubatigo tagna imanea ; r/i keda boi thaugo vania
na mane i fate, ma na mane i fate keda lubatigo vania
na mathagar, ma na mathagai keda hujugo vano tagna
na vathe tatari. 59 Inau ku hagore vanigo, koda boi
rugu au tagna, ko giagilai tugu r/ovua na kujuku i peda
i rono.

13 NA TUEVUGNA.

1 Mi kekeha tinoni noneni tagna na magavu ianeni
kena tuturia vania eigna marai Galilea, a Pilat ke gni-


LUK 13.

53

gno haidua na gaugabuadia tagna na nidia na komi ha-
vugagi. 2 Cri a Jesus ke hagore tugu vanira, niegagua,
Igamu koti gaganara marai Galilea iraneni kena koakoa
vano itadia marai Galilea (/ouyovu na, na vunegna kena
paraa ke vagagna ianeni ? 3 Teo : inau ku anigamu,y/i

kotida nia tugua na heheraiu, kotida thehe vagadia. 4 Mi mara na tinoni iraneni e salage alu, na
vathe gahira i Siloam ke horuvi punusira, me vathehera
vano itadia na komi tinoni f/ouyovu kena mono i Jeru-
salem ? 5 Teo : inau ku anigarau,
na hehemiu, kotida tlwbe (/oiu/ovli ke vagadia. 6 Me
ke hagore koiliu ke vagagna iaani; Abai ke joua na fig
kori nigna a/7utu, mi manea ke ha^a mai hiroa na sara-
gogna, me bosi pada itagna. 7 Gi e gagua nia na reiregi
a ganogna na fig eni, mu bosi pada : ko toka horua ; eigna
na hava //i o punusia na thepa ? 8 Gi e gagua na mane

ar/utu, Lord, talua me keda mono gua kori vinoga iaani,
mu ku 9 gi keda sagaro i vugoi valiha na, ke toke; me keda
teo na, gi o toka horua. 10 Mi manea ke velepuhi
tagna sina vathei haidu tagna na magavu i mamatho.
11 Me regia, sina vaivine nencni, na tidatho ke valaea
na tonogna, e salago alu gohi na vinoga, me taveti oogo,
me bosi tanomana haliu na sokarajinogna. 12 Ma a
Jesus ke rcgia, gi e kiloa mai, me ania, Nige vaivine,
ikeat/aieni ke tavaunu gohi itamua Jao. 13 Gi e tabo-
agna horu na limagna i popogna: me ke goi saisami
vajino tabirua iia, mi iia ke kilothaba God. 14 Ma na
mane ke halubadi tagna na vathei haidu ianeni ke nia
dikahehe, eigna a Jesus ke vahavia na tinoni tagna na
roagavu i mamatho, me gagua vanira na mavitu, E ono
na Ä«nagavu r/eri gi da nia tano i koradia : tagna na ma-
gavu iraneni koti mai me kc valiavigamu, me ke tco


54

LUK 13.

kori magavu i mamatho. 15 Ma a Lord ke lmgore
tugu vania, me gagua, Gaegahe, ahai itamiu ke boi unu-
liia na nigna na kau ba na nigna na ass tagna na bali
vanagna, mo kd bosi nia taveti kori bea tagna magavu i
mamatho ? 16 Ma na vaivine eni a datbegna Ahraham,

a Satana ke taria gohi, e salage alu na. vinoga, me bosi
toke na unuhiagna na gatho kori magavu i mamatho na ?
17 Mi manea ke hagore gohi ke vagagna ianeni, mara
sina thevu ^oiv/ovu kena nia tootoyo eigna na komi fata ke tliaba
ke eia.

18 Mi manea ke gagua, Ke vagagna na hava na hu-
gutagna God ? me ke vagagna na hava kuda liagore
koiliua? 19 Ke vagagna na sagaro i mustard, na ti-
noni ke hatia, me sonia kori riigna a//utu ; me kotu
itagna, kena hatho gnekutagna na komi otooto. 20 Mi manea
ke hagore gua, Ke vagagna na havakuda koiliuagna na
hugutagna God? 21 Ke vagagna na leven na va>vine
ke hatia, me talu poloa kori popo i flour ke nabagna e
tolu,
22 Mi manea ke taveti thovohaliua tagna na komi
ruru, mitagna na komi vido i meleha, t/i e velepubira
tagna na vanoagna Jerusalem. 23 Mi sikei ke hagore
vania, mo gagua, Lord kedana bosi gathi sethe kedana
havi vugoi valiha na ? Mi manea ke anira, 24 koti
hatia na hetamiu na vano hage tagna na hagetha i peo
ke kapisa: inau ku anigamu, kedana setbe kedana hiroa
na hageadia na, me kcdana bosi tanomana. 25 I vugoi
valiha na tono i vathe ke sokara gobi, me ke bilaki lala-
hia na hagetha, igamu kotida turugu i sokara kori la-
laba ikosi, g\ kotida kikidia na bilakigna na vathe, f/i
kotida gagua, Lord, Lord, Ko ha?iavia vanigami ; mi
manea keda hagore tugu, e anigamu, Inau ku bosi gi-
thathagamu ivci koti vanoturugu mai: 26 mi gainu


LUK 13.

55

kotida turugu hagoro moti gagua, Igami kiti vana gohi
tagna na matamu mi kiti kou gua, mo ko velepubi gohi
tagna nimami na vcra. 27 Mi manea keda hagore,
Inau ku anigamu atu, inau ku boi adogamu ivei koti
vano turugu mai; koti taveti tavoga it-n/ua igamu you-
^ovu koti eia na koakoa. 28 I vugoi valiha na taitani
ma na r/ir/iri kei, kotida regira a Ahraham, ma a Isaak,
tolumaria Jakob, mi mara na komi prophet youyovu,
tagna na nigna na hugutagna God, me ke ikosi. 29 Kedana turugu mai tagna na soyalai aho, mi
tagna na huu i aho, mi lau, mi lona, mi maria kena so-
pou tagna na hugutagna God. 30 Ale regia, kekeba
kena lcgu ikea//aieni, kcdana nago i vugoi valiha, mi
kekeba kcna nago ikeat/aieni kedana goi legu i vugoi
valilia.

31 Mi tagna na magavu ianeni kekeha Pharise ke-
kana mai, mena gagua vania, Ko rugu au, mo ko taveti
tavoga: a Herod ke magnahaginia na vathehegogna.

32 Mi manea ke hagore vanira, Koti vano, moti velea
vania na fox datho dika, mi nau ku vahavira na komi vahagi i kenu-
gua mi vugoi, mi vatolugna na magavu keda udolu inau.

33 Mi kenugua, mi vugoi, mi valiha, ku taveti gua; na
vunegna ke bosi tanomana na haiiu na thehe haugna
sikei propheti Jerusalem. 34 A Jerusalem, Jerusalem,
ko vathehera na komi prophet mo ko piri vathehera ke
veitulara vanigo mai; inau ku haya magnahaginia na
haiduradiagna na komi dathemu, ke vagagna na koko-
rako ke hatha tanora ara dathegna kori saraibagigna,
moti boi magnahaginia. 35 R-egia, kena talua vani-
gamu na vatbemiu ke Kotida bosi regiu gua inau, mo koti giagilai liagore,
Kilotokea imanea ke mai tagna na ahagna Lord.


5G

LUK 14.

14 NA THEWGNA.

1 Me ke eia itagna na magavu i mamatho ke vano-
hage tagna na vathegna sikei itadia na Phariseke thaba
tinoni ke lupa i nagogna. 3 Ma a Jesus ke huatira
marae velepubi mara na komi Pharise, me gagua, Ke
uabagna na roorono na vabaviagna na komi tinoni tagna
na magavu i mamatho be teo? 4 Mi marea kena bu-
goro. G\ e tanolia, me vahavia, me lubatia. 5 (?i e
hagore vanira, me gagua, Ahai itamiu na nigna na ass
ba na kau keda kutu kori lodu, me keda bosi thagi sai-
8ami aua kori magavu i mamatho na ? G Mena bosi
tanomana na hagure tugu vaniagna tagna na komi fata
^ou^ovu iraneni.

7 6ri e hagore koiliu vanira ke kilora mai, imanea ke
regira kena vilia na bali koli haluhadi; me anira,
8 Ahai ke kilogo mai tagna na laulabugna na taulagi,
ko sagoi vano koli gua tagna na bali koli haluhadi; goe
mai sikei ke tbaba vano itamua; 9 mi manea ke kilo-

gamu mai irogamu keda gagua vanigo, Ko lubatia na
bali koli vania imanea iaani; mo ko nia maomamo ni-
mua nahiroagna tagna na kujukugna na bali koli.
10 Keana, ahai ke kilogo mai, koda vano koli tagna na
kujukugna ; me keda mai imaneake kilogo, g\ ke gagua
vanigo, Kula^u, ko hadi mai: g\ kena nigo jiejike mara
kena koli haidu itamua. 11 Na vunegna ahai ke
talu nagoa hegegna keda talulegua : ma ahai ke talule-
gua hegegna keda goi talunagoa.

12 G\ e hagore vania ke kiloa mai, 6ri koda eia na
vana hinaota ba na lavi, sagoi kilora mai sakulamu, ba
sagamua tamatabi, mara tubumu, mara nimua na mono
haidu kena pada roMo: goe na goi kilo tabirugogna, me
nanaba itamua. 13 Keana koda goi eia na vana gua,
ko kilora mai ua tiuoui kuina, mara ua tbclic nao, mara


LTJK 14.

57
na doa : 14 me keda kilo tokego igoe ; na vnnogna ke

teo itadia kedana nigo nanaba : me keda nanaba itamua
tagna na aokara tabiruadia mara kena jino.

15 Mi sikei tadia ke nia koli haidu ke ronovia na
komi hagore iraani, g'\ e gagua vania, Ke kilotoke vano
imanea keda vana tagna na hugutagna God. 16 Mi
manea ke hagore vania, Sina tinoni ke eia na rroare, g'\
e kilora mai mara kena sethe: 17 me jufu na vido

bali haiiugna g'\ e veitula nigna na tinoni, me ke tuturia
vanira ke kilora mai gohi, Mai; ke kaekalitia gohi na
komi fata /yom/ovu. 18 Mi maria kena velea kena ru-
^usi sania. Mi sikei ko hagore vania, Inau ku volia na
a^utu^ mi nau ku vano mu ku regia: inau ku kaego ko
lubatiu inau. 19 Sina mane gua ke hagore, Inau ku
volia gobi e salage na kau, kuda vano piipilira: nau ku
kaego ko lubatiu inau. 20 Mi sikei gua ke hagore, Ku
taugna na vaivine, na vunegna iaani gua u bosi tanomana
na vano. 21 Ma na mane veitula ke titionoa vania na
vunagigna na komi hagore iraani. Ma na mane tonoi
vathe ke dika tagna me gagua vania na mane i veitula,
Ko saisami rugti au tagna na komi lalaba ma na komi
hananagna na ruru, mo ko nira mai na komi tinoni
kuma, mi mara na thehe nae, mi mara na doa. 22 Ma
na mane veitula ke gagua, Vunagi, inau ku eia gohi ko
veitulagna, ma na vido ke mono mua. 23 Na vunagi
ke hagore vania na mane veitula, Ko vano tagna na
komi vera, mi tagna na komi peo, mo ko hururagna na
hagore vanira mai, g'\ ke vonuaia na vathe<7u. 24 Mi
nau ku hagore vanigamu teo sikei tadia ku kiloramai
gohi na mai gnamiagna na nit/ua na areare.

25 Ma na mavitu ke sethe kena haidu itagna: mi
manea ke rei tabiru, g\ e gagua vanira, 26 Ahai ke
mai regiu na, ke boi siriuhaginia atamagna, ma idogna,
ma taugna, ma dathegna, ma tahigna, ma vaivinegna,
me, tutuni, na havigna gua, ke boi nia tanomana na


58

LUK 14.

ni^ua na vaovarono. 27 Ma ahai ke bosi hulu?iia na
nigna na gai babala, me ke bosi leguu inau, ke boi nia
tanomana ni^ua na vaovarono. 28 Ma ahai ke magna-
haginia na tutuagna na vathe gahira ke teve, me ke boi
kidi sopou, me ke ijumia na rono keda hea na eigna, ke
nabagna na eiagna ^ovu be teo? 29 Me gelia na tioti-
nonigna, me boi vat/ovua, mi maraira r/out/ovu kena regia
mena turugu i kihaginia, me gagua, 30 Imanea ianeni
ke turugu na eiagna, keana boi ei ^rovua. 31 Mi sina
vunagi gua ke rugu au mai me rihu thevu punusia na
vunagi tavoga, me ke boi kidi sopou, me ke kidi gagana,
t/i, tagna na komi tinoni e salage na toga vamua, keda
tanomana na sokara punusiagna imanea ke nira mai
tagna e tutugu na toga ? 32 Keana da teo, ke hau mua

na ruagna, me ke goi veitula gohi na nigna na mane i
veitula, gi ke kaea na soleana. 33 Ke vagagna gua
iaani ahai tamiu keda boi taveti sania na komi nigna
fata keda boi tanomana na ni^ua na vaovarono.

34 Na tahi ke toke: keana gi na tahi ke beabeaga,
keda nia gubaga tagna na hava ? 35 E bosi nabagna

na thepa, ba na boku: me kedana sonitavoga gua.
Ahai na kuligna itagna keda ronovia, gi keda nia roo-
rono.

15 NA THEWGNA.

1 (tovu gi mara na komi hotha rono mi mara na
koakoa kena garania gi kena ronovia. 2 Mi marae
Phariae mi mara na velepuhi kena nia nunu, mena ga-
gua, Imanea iaani ke hatira mara na komi koakoa, me
ke nira vana haidu.

3 Mi manea ke hagore koiliu, me gagua, 4 Ahai
itamiu ke tonogna sikei hathanatu sipu, mc sikei ke teoa
itadia, me ke boi taveti sania e hiahanavulu me hia na
sipu tagna na vido ke f/ou gi ke vano biroa ianeni ke


LUK 15.

59

tcoa, mo giagilai pada ? 5 Me pada gobi me galalua

hadia kori luagna, me nia lealeaa. 6 Me jufu gohi kori
vathegna ke kilora mai ara kulagna ma na komi nigna
mono haidu, me gagua, Koti tootoc/o haidu itar/ua; na
vunegna ku pada gohi na sipu ke teoa ita^ua. 7 Inau
ku anigamu na tooto sikei na tinoni koakoa ke tugu hehe, guae hiahanavulu
me hia na tinoni ke jino, ke boi nabadia na tugu hehe.

8 Ma na vaivine gua ke tonogna e salage na rono, me
sikei na rono ke teoa itagna, ke boi totha na juta, me
ke boi hatha na vathegna, me ke nia ili na hiroagna,
me giagilai pada na ? 9 Me pada gohi ke kilora mai

na komi kulagna na vaivfne, ma na komi nigna niono-
haid.u, me gugna, Koti tooto^o haidu ita^ua; na vune-
gna ku goi pada gohi na rono ke teoa ita^ua. 10 Inau
ku hagore vanigamu atu, na tooto^o ke vagagna iaani
tagna na matadia nigna na angel nigna God, eigna sikei
na tinoni koakoa ke tugu hehe.

11 6ri e gagua, Sina tinoni e rua a dathegna itagna:

12 ma na ^rari legu ke hagore vania tamagna, Mama,
Ko heu mai kekeha nimua fata me ke tonor/u. Ma ta-
madia ke sopa kemulia vanira na eigna ke tonogna.

13 Me bosi rae sethe na magavu g\ na talubaidua yom/ovua, me binaboli vano tagna na meleha
ke hau, me ke hai sonikililia ke tonogna tagna na mono
koakoa. 14 Ma na komi nigna rono ^ou^ovu ke salupu
itagna, ma na nenere ke hutu ke padara tagna na meleha
ia?ieni; mi manea ke turugu > tinoni diadika. 15 Me
ke taveti me legu mono sina tinoni tagna na meleha
ianeni; mi manea ke veitulaa na vano tagna na taliao
na vahoru botbo. 16 Me magnahaginia na ha^ra nia
mabu na guiguli vanagna na botbo ; me teo sikei tinoni
keda heagagna. 17 Me ke goi puhi tabiru na hehegna,
me gagua, Egniha na mane taba itagna na vathegna
tamayu kena gani tabora na vana itadia ke sethe, keana


60

LUK 15.

inau ke tavau na guluva! 18 Kuda sokara ni^ua, mu
ku vano regia tama^u, mu ku ania, Mama, inau ku koa-
koa punusia i popo, mi tagna na matamu ; 19 me boi

naba sina nimua tinoni taba. 20 Mi manea ke sokara me
vano regia tamagna. Mi manea ke hau mua, a tama-
gna ke regia me rarovia, g\ e ragevia, me pogo horu
tagna na luagna me hihiginia. 21 Ma dathegna ke
gagua vania, Mama, inau ku koakoa punusia i popo, mi
tagna na matamu, me boi ulagayu koda kilo dathega
itae/ua. 22 Ma tamagna ke anira na bomi nigna na
mane taegro, koti hatia aua mai na nagoi poko mo koti
vapokoagna; mo koti vahagea na siraku tagna na kau-
kaugna, ma na suu tagna na bithabagna: 23 koti ha-

tia maia na dathe i kau ke popotoio, mo koti pahea ; ma
kati nia Vanahaidu, ma kati nia tootoyo : 24 na vune-

gna a dathe biru; ke hahi hi me ke goi pada tabirua. Mi marea
(701U70VU kena turugua na tooto^o. 25 Ma na mane kama-
nago tagna na taliaoa: mi raanea ke tabiru mai, ke ga-
rania na vathe, me ronovia na ifu ma na ra kiloa sina nigna na luvaolu, ke huatia, nahava i suj/a ri.
27 Mi manea ke gagua, Na vunegna tah’mu ke goi jufu
mai, ma tamamu ke pahea na dathei kau ke popotoio,
na vunegna ke hati tabirua mai imanea ke havi. 28 Mi
manea ke dikahehegna, me boi magnahaginia na hage :
ma tamagna ke rugu au, me kae huhurua. 29 Mi ma-
nea ke hagore tugu vania tamagna, mc gagua, Regia,
me sethe na vinoga ku ayutu vanigo, mu bosi vajefira
sikei hagoremu: mo ko bosi heu, mua sikei na dathe
goat, g\ inau mara kular/u kitida nia sakai tootoryo :
30 Ma dathemu ianeni ke tabiru mai, ke valuvua gobi
nimua na komi fata ke tonomu itadia na komi kikirase,
g\ o pabea na dathei kau ke popotoio. 31 Mi manca ke
anja, Dathcr/u, ko mono hahali itar/ua, ma na ni^ca na


LTJK 15.

61

fata youyovu na nimua gohi. 32 Me tokc kati nia too-
tor/o ma kati lealeaa ; na vunegna tahimu iaani ke thehe
gohi, me goi havi tabiru; ke hahi gohi, yi u goi pada.

16 NA THEWGNA.

1 Mi manea ke bagore vanira na komi nigna vaova-
rono, Sina mane pada rono, ma na mane i reiregia na
komi fata itagna; kena toroagna eigna ke soni vavaha
na nigna na komi fata. 2 G'\ e kiloa, me gagua vania,
Na hava ku ronovia itamua? ko velea vaniu eigna na
komi fata ko reiregia ; na vunegna koda bosi goi reiro-
giagna i vugoi valiha. 3 Ma na mane reiregi fata ke
hagore nunu, me gagua, Na hava kuda eia ? Na vuna-
gi na geli thepa; mu ku nia maomamo nir/ua na kaekilili-
agna. 4 Ku adoa na fata ku eia, mi vugoi valiha ke
(/i(/i tavogau inau tagna ni tiu tagna na vathedia. 5 Me kilora mai marear/our/ovu
na vunagigna ke taluvata vanira gohi, me gagua nia
sikei, Egniha ko nia kibo vania na vunagi(/u ? 6 Me

gagua imanea, Sikei na hathanatu na bali nanaba kotbo.
Mo gagua imanea, Ko hatia nimua na bali riorisogna na
taluvata, mo ko saisami sopou, mo ko risoa itagna e
limahanavulu. 7 Gi e gagua vania na varuagna, Migoo
egniha ko nia kibo ? me gagua imanea, Sikei na hatha-
natu araoi korn. Me gagua imanea, Ko hatia nimua na
bali riorisogna na taluvata, mo ko risoa horua itagna na
vatitutugu. 8 Ma na vunagi ke veletokea na mane ke
reiregi fata piapilau, na vunegna ke nia tano na thao-
thadoga ; eigna imaria na dathei maramagna iaani kena
thaothadoga vano tagna na par/usudia itadia na dathei
raraha. 9 Mi nau ku gagua vanigamu atu, Koti tooto-
tho kulaga itagna na mamon na tanohahi; migamu koti
salupu, kedana kalitigamu tagna na komi vathe ke mono


LUK 16.

hahali. 10 Ahai ke kakaia tagna na fata iso teotcoa,
imanoa keda kakaia tagna na fata kc hutu : ma ahai ke
tanohahi tagna na fata iso teoteoa, imanea gua ke tano-
hahi tagna na fata ke hutu. 11 G'i gamu koti boi ka-
kaia i Mamon na tanohahi, ahai keda nia tuavarava
vanigamu na puku ni fata? 12 Ma g\ gamu koti boi
kakaia eigna na fata nigna na tinoni tavoga, ahai keda
lubatia vanigamu na nimiu na fata? 13 Teo sikei ti-
noni taegro keda ayutu haidu vanira erua na vunagi:
eigna imanea keda nia siriu sikei, me keda dothovia na
ruagna: ba imanea keda legu haidua sikei, me keda
bekukuhaginia na ruagna: Igamu koti boi a^utu hatha-
tano vanira God ma Mamon.

14 Mi mara na Pharise, kena magnahagini rono, kena
ronovia iraani, mena leuleua. 15 Mi manea ke gagua
vanira, Igamu koti fatejinogamu hegemu tagna na ma-
tadia na komi tinoni; ma God ke adoa na hehemiu: na
fata ke haluhadi itadia na komi tinoni, ke sisiriuana
tagna na matagna God. 16 Na hagore veitula ma na
komi prophet kena jufu tagna John ; mi tagna na ma-
gavugna imanea ke turugua mai na tuturiagna nahugu-
tagna God, ma na komi tinoni (/ouc/ovu kena huhuru
mena hage gua koragna. 17 Me malumu gua na thovo-
haiiugna na maaloa ma na tbepa, guae na vidogna na
rioriso kori hagore veitula keda salupu. 18 Ahai ke
sonia ataugna, me ke hatia sina vaivine tavoga, imanea
ke goho: ma ahai gua ke hatia na vaivine ianeni ke
sonia gohi, imanea ke goho.

19 Me sina mane pada rono ke nia poko na pohe ke
sisi me ke pura, me gania legumagavu na puku ni vana :
20 mi sina tinoni kuma vamua na ahagna Lazarus, kena
talua kori hagetha i vatbegna ke tubu you^ovu na tono-
gna, 21 me magnahaginia na nia har/a mabu na pupu-
rumai vana ke kutu kori sarai sape i vana na manepada
rono : ma na komi iu kena mai gnapiagna na tubugna.


LUK 16.

63

22 Me ko eia, na tinoni kuma ke thehe, ma na komi
angcl kena hulunia hadi kori ra^agna Abraliam : ma na
inane pada rono gua ke thehe, mena
lagi ke vano paraa na vahagi, me tada hadi, me regi hau
nia Ahraham ma Lazarus tagna na ra^agna. 24 Me
kiloa, me gagua, Mama Ahraham, Ko raroviu, mo ko
veitula mai a Lazarus, gi ke lumi horua na kujukui kau-
kaugna kori bea, me ke mai vagaulagna na thapi parau puala tagna na joto iaani. 25 Ma Ahraham ke
gagua, Dathe^u, ko gagana tabirua ko tonogna gohi ni-
mua na komi fata ke toke tagna na havimu; me ke
vagagna ianeni a Lazarus na komi fata ke dika: mi
keayaieni ke vakasoa imanea, me ke pada parago igoe
na. 26 Mi hotagida gua na kolo papauro ke hutu ke
pilu punusigita gohi: ma ahai itamami kena magnaha-
ginia na ha//a sot/ala hathavu atu itamiu mena boi tano-
mana; marahai gua itamiu kena boi tanomana gua na
so^rala hathavu mai tamami. 27 Mi manea ke gagua,
Mama inau ku kaego ko veitula vano imanea tagna na
vathegna tama^u: 28 eigna e lima a tahi
mono mua itagna; me keda tuturi tatea vanira kenu-
gua ena, mir/oi mai nidia tagna na meleha i paapara
iaani. 29 Gi e gagua Ahraham, A Moses mi mara na
komi prophet itadia gohi; marea kedana ronovira.
30 Me goi gagua imanea, Teo, Mama Ahraham: me
sikei tadia ke thehe gohi gi e vano regira gua, mi maria
kedana tugu hehe. 31 Mi manea ke hagore vania, gi
kena bosi ronovira a Moses mi mara na komi prophet,
kedana boi ronovia sikei itadia ke thehe gohi me ke so-
kara tabiru.

17 NA THEWGNA.

1 Mi manea ke hagore vanira na komi nigna vaova-
rono, Na komi bali pejuragi kedana laba mai rnugua :


64

LUK 17.

nie rarovia imanealiedana laba mai itagna! 2 E toke
vano gi na gahira gathotho ke kililia na luagna, me ke
nia tororo imanea kori horara, guae keda boi vapejura-
gia sikei itadia na komi yari iao iraani. 3 Koti reire-
gigamu: gi a tahimu keda tanohahi punusigo, ko hua-
ria ; me ke tugua na hehegna, ko talutavoga na palu-
hagna. 4 Ma gi e vitu na tanohahi punusigoagna tagna
sikei na magavu ; me vitu na tabiruagna mai itamua,
me gagua, Tuguhehe nit/ua: ko talutavoga na paiuhagna.

5 Mi marae veitula kena ania Lord, Ko hathea ni-
mami na vaututuni. 6 Ma a Lord ko gagua, da na
vaututuni itamiu ke vagagna na sagaro i sinapi gua,
igamu koti gagua nia na gai eni, Ke hirivutigo, me ke
jougo tagna na horara; me keda hiigamu. 7 Mahai
itamiu ke tonogna na mane a^utu ke bopa ba ke reiregia
sipu, me ke laba mai tagna na a^utu, me e gagua nia,
Ko hage mai, ko koli mo ko vana ? 8 Keana keda boi

gagua nia vano, Ko kidi eia na ga^ua na vana, mo ko
tana na hotagimu, mo ko tano vaniu, g\ ku vana, mu
ku kou: mi legu/u koda vana gamua mo kou gamua
na ? 9 Imanea ke hagoretokea na mane a^utu ianeni

na ? na vunegna ke eia na komi fata ke veitulagna ?
Teo. 10 Ke vagagna gua ianeni igamu koti eia gohi
na fata ke veitulagamugna, gi koti gagua, Igami na
komi tinoni tae^o kiti gani luvua vamua : igami kiti eia
vamua na fata ke veitulagamigna.

11 Me ke eia, tagna na tavetiagna Jerusalem me ta-
veti thovohaliua hotagi Samaria mi Galilea. 12 Mi
manea ke vano jufu hage sina vido i meleha, e salage
na tinoni ke rarabaha kena vano pada, mena sokara
haunia: 13 mena kilo galaoa, mena gagua, Jesus,

velepuhi, ko rarovigami. 14 Mi manea ke regira, me
gagua nira, Koti taveti atu, mo koti tatelia na tonomiu
vanira na mane havugagi. Mi tagna na taveti atudia,
gi ena raraha tabiru. 15 Mi sikei itadia ke regia ke


1UK 17.

65

mnvo gohi, <71 e tabiru, me hagore hutu me kiiothaha
God. 16 Me ke pogo horu tagna na naegna me hago-
retokea: mi manea na Samaria. 17 Ma a Jesus ke
hagore tugu, me gagua, E boi salage kena raraha ta-
biru na ? Ivei marae hia, na ? 18 Ku boi regi mata-

dia kena tabiru mai na kilotbabagna God, keana sina
binaboli iaani. 19 (?i e gagua nia, Sokara, mo ko ta-
veti, nimua na vaututuni ke vahavigo.

20 Mi marae Pharise kena huatiagna, na hugutagna
God egniha gua t/i e mai, me ke hagorea tugu vanira,
me gagua, Na bugutagna God ke boi mai mua eigna na
dodorogna: me kedana boi gagua, Koti rei mai eni!
ba koti rei vanoa ianeni! na vunegna na hugutagna God
i korai kutumiu. 22 Mi manea ke gagua nira na komi
nigna vaovarono, Na komi magavu kedana mai i vugoi
valiba, kotida magnahaginia puala na regiagna sikei na
magavugna na Datbei tinoni, mo kotida mua regia.
23 Gi kedana bagore vanigamu, Koti regia iaani; ba,
Koti regia ianeni: koti boi taveti tavoga, mo koti sagoi
legura. 24 Me ke vagagna na ona ke onavia tagna na
thevu i maaloa, ke vitiliatagna na thevu i maaloa tavoga;
ke vagagna ianeni na dathei tinoni tagna na magavugna.

25 Me keda kidi paraa tagna na komi kaekathe ke
sethe, me keda nelea imanea tagna na pat/usu iaani.

26 Ke vagagna i janigna itagna na magavugna a Noa,

ke vagagna gua ianeni tagna na magavugna na Dathei
tinoni i vugoi valiha. 27 Imaria kena vana, mena kou,
mena taulagi, mena hatia na mane, me giagilai jufu na
magavu ianeni g\ a Noa ke saki hage vano tagna na
vaka, g\ e mai na gogovi me vateora ^ou^ovu. 28 Mi
tagna gua a magavugna a Lot; imarea kena vana, mena
kou, mena saisabiri, mena taveti voli, mena jou, mena
hotha vathe ; 29 mi tagna na magavu ianeni a Lot ke

rugu au sania i Sodom na joto ma na thaia ke saisami
mai i popo yi e vateora ^ouyovu. 30 Ke vagagna ianeni


66

LUK 17.

itagna na magavu na Dathei tinoni ke tate mai koragna.

31 Mi tagna na magavu ia??eni ahai ke mono kori ko-
kopa i vathe gua, ma na nigna na komi fata ikoragna
na nigna na vathe, keda boi vano goi horu i hatia: ma
āhai ke mono itagna na taliao keda boi goi tabirugna.

32 Koti gagana tabirua a taugna Lot. 33 Ahai keda
hiroa na havigna keda vateoa; ma ahai ke vateoa na
havigna imanca keda vahavia. 34 Mi nau ku hagore
vanigamu, itagna na magavu ia?ieni e rua na mane koro
koli tagna sikei na matha ; keda hatia tavoga sikei me
keda talua na ruagna. 35 Me rua na vaivine koro ga-
thotho haidu; me keda hatitavoga sikei, me keda talua
na ruagna. 36 Me rua na mane gua tagna na taliao;
me keda hatitavoga sikei, me keda talua na ruagna.
37 Mi marea kena hagore tugu mena gagua, Lord ivei
na ? ke gagua nira, Na tono ivei, na komi manu hutu
keda na haiduvia neneni.

18 NA TEEEVUGNA.

1 Mi manea ke hagore koiliu vanira, gi na komi ti-
noni kedana tarai hahali, me sagoi nia mar/oli; me ga-
gua, 2 Tagna sikei na ruru ke mono na mane fate, ke
boi nia maimanihihi God, ke boi nira jiejike na tinoni:
3 Mi tagna na ruru ianeni ke mono sina thehe saisani;
mi ia ke vano regia na mane fate, gi e ania, Ko rage-
legu vaniu tagna nit/ua nathcvu i oka. 4 Mi tagna na
turugugna ke boi magnahaginia ; mi legugna ke hagore
kori kutugna, Ku boi nia maimanihihi God, mu ku mua
nia jiejike na tinoni; 5 Keana na thehe sasani iaani

ke haya vabuebuleu, gi u ku ragelegu vania, mi ke mai hahali keda vababaou inau. 6 Gi e gagua a
Lord, Koti ronovia na hava ke hagorea na mane i fate
ke boi jino. 7 Ma a God, keda boi saisami ragclegu
vanira marai vavalii na? kena hagore heta hahali boni


LUK 18.

67

ma na dani, na hehegna ke maluati vanira ? 8 Inau

ku goi gagua vanigamu atu, imanea keda saminia na
ragelegu vanira. Keana imanea na Datliei tinoni ke
horu mai vugoi valiha, me keda regipada na vaututuni
kori maramagna be teo ?

9 Mi manea ke hagore na hagore koiliu iaani vanira
arahai kena tuavarava nidia g\ kena jino, me kena siriu-
haginira na mara tavoga: 10 Erua na mane koro

sakihadi tagna na Vunuha ke Tabu koro hagra tarai;
sikei na Phariae. na ruagna na hotha rono. 11 Ma na
Phariae ke sokara, g\ e tarai bugoro, g\ e gagua, God,
inau ku hagoretokego, inau ku boi vagagna na komi
tinoni tavoga, kena thauthau, mena boi fate jino, mena
goho, mu boi vagagna na mane hotha rono iaani.

12 Inau ku nia sota erua na magavu tagna sina wik,
mu ku nia keukemu na vasalagegna tagna ke tono^ru.

13 Ma na mane hotha rono ke sokara hau, ke boi nigna
na tadabadi i popo, me tupia na ra^agna, me gagua,
God, ko raroviu inau na tinoni koakoa. 14 Inau ku
gagua vanigamu, imanea iaani ke tabiru kori vathegna
na tinoni ke jino vano imanea tavoga: na vunegna ahai
ke taiuhutua hegegna da talu isoa gua: ma ahai da
talulegu isoa hegegna da taiuhutua.

15 Marahai kena nira mai na komi meomeo itagna,
g\ keda tabora: mi maraira na komi vaovaro?io kena
regiamena huarira. 16 Ma a Jesus ke kilora mai ita-
gna, me anira, koti lubatira na komi gathi r/ari g\ keda-
na mai ta^ua, moti sa lutira : na vunegna nahugutagna
God itadia arahai ke vagagna marea. 17 E tutuni,
inau ku hagore vanigamu, ahai keda mua hatia na hu-
gutagna God ke vagagna na meomeo, keda boi rugu
hage ikoragna.

18 Mi sikei na vunagi ke huatia, me gagua, Velepuhi
toke, na hava kuda eia, g\ u ta/iolia nif/ua na havi hau?
19 Ma a Jesus ke hagore vania, Eigna na hava g\ o


68

LVK 18.

kilougna na toke ? Teo ahai ke toke, keana sikei vamufl,
God. 20 Ko adoa na komi roorono i veitula, Sagoi
goho, Sagai hai thabu, Sagoi bilau, Sagoi vuhavuha ha-
gore, ko gagana bobera a Tamamu ma idomu. 21 Me
gagua imanea, Inau ku palikutia gohi tagna na mane-
luvaolut/u mua na komi fata iraani. 22 Ma a Jesus ke
ronovia na komi hagore iraani, me gagua vania, Keana
sikei mua ke teo itamua : ke kemulia na komi nimua na
fata, ko hera na komi tinoni kuma, g\ koda tonogna na
puku ni fata i popo: mo ko mai, mo ko leguu inau.
23 Mi manea ke ronovia na komi hagore iaani, g\ e
kokono puala: na vunegna imanea na mane pada rono
puala. 24 Ma a Jesus ke regia ke kokono puala, me
gagua, E hava g\ e vahothaginira na marai pada rono,
yi kena hage vano tagna na hugutagna God! 25 Ke

malumuaginia g\ na kamel ke sulupu au kori matai ni~
del guae na mane padarono ke hage vano kori hugutagna
God. 26 Mi marea kena ronovia kena gagua, Keda
vabavia ahai ? 27 Me gagua imanea, Na komi fata

kena boi tanomalaga na tinoni kena tanomana tagna
God. 28 Cri a Peter ke hagore vania, Regia, igami kiti
taveti sania na komi nimami fata manea ke gagua vanira, E tutuni inau ku hagore vani-
gamu, Teo sikei ke taveti sania na vathegna, ba tama-
gna, ba tahigna, ba taugna, mara na komi dathegna,
na vunegna na hugutagna God, 30 g\ e boi tanolia
sethea vano tagna na vido iaani, mi tagna na marama-
gna ke mai na havi hau.

31 C/ovu g\ e vahi tavogara raarae salage rua, g\ e
gagua nira, Regia, igita kati hadi Jerusalem, ma na
komi fata gougovu kena risoa gohi na komi prophet
eigna na Dathei tinoni keda kathe grovua. 32 Marea
kedana pero tatea vanira na komi binaboli, me keda ki~
haginia, me keda nia siriu, me keda anusua i popogna :
33 mi marea kedana pusia, g\ kedana vathehea, mi


LUK 18.

69
tagna tolugna na magavu, g\ keda sokara tabiru mai.
34 Mi maria kena boi thaothadogagna sikei fata ira-
ani: ma na hagore iaani ke poloa itadia, mi maraira
kena boi adoa na hava ke tatelia vanira.

35 Me ke eia, imanea ke garania gohi Jeriko, na doa
ke sopou tagna na hiiigagna na banana me ke kae rono:
36 g\ e ronovia na mavitu ke taveti horu me huatira
me gagua, Na hava vania, A Jesus gna i Nasaret ke taveti halu atu. 38 Mi
manea ke sasanara hutu, David, ko raroviu inau. 39 Mi maraira kena nagovia
na hanana kena huaria, g\ keda bugoro : keana imanea
ke goi huhuru na hagore heta vano tagna na turugu, Ko
raroviu inau. 40 Ma a Jesus ke sokara soto, me vei-
tulara na talaniagna mai: me ke garania gohi g\ a Jesus
ke huatia, 41 me gagua, Na hava ko magnahaginia
kuda eia vanigo na? mi manea ke gagua, Lord, gi kuda
reirei tabiru. 42 Ma a Jesus ke ania, Ko reirei tabiru ;
nimua na vaututuni ke vahavigo. 43 Mi manea ke sai-
sami reirei tabiru, gi e legua imanea, ke kilotbaba God:
ma na mavitu your/ovu kena regia, mena hagoretokea
God.

19 NA THEVUGNA.

1 Mi manea ke hage mai, ke taveti thovohaliu Jeriko.
2 Me regia, a hanu na ahagna Sakius, imanea na nagoi
hotharono, mi manea ke padarono. 3 Me ke ha$ra regia
Jesus : keana ke boi tanomana eigna na mavitu, na
vunegna imanea ke kudo. 4 Mi manea ke rage sariu-
tua, gi e habira hadi kori gai sukamur gi e regia : na
vunegna imanea keda mai taveti haliu. 5 A Jesus ke
garania atu na vido ianeni, me rei tada, me regia, gi e
ania, A Sakius, ko horu mai; eigna nau kuda mono
itamua kenugua kori vathemu. 6 Mi manea ke sai-


70

LUK 19.

sami horu, r/i e tatiji toyoto^oa. 7 Mi marea kcna
regia, regia na mane koakoa ke liac/a vana itagna. 8 Ma
Sakius ke sokara me gagua vania Lord ; Ko regia, Lord,
na thevugna na korni fata ku hera na komi kuma : c/i
inau ku hatia nigna hai na fata tahotha piapilau, e vati
na nia tabiruagna. 9 Ma a Jesus ke ania, (7eni na
havi ke jufu?iia na vathe iaani na vunegna imanea hina
,a dathegna Abrabam. 10 Eigna na Dathei tinoni ke
mai gi ke hiroa me vahavia na hava ke teoa ri.

11 Imaraira kena ronovi na komi hanu iraani, ima-
nea ke hatheagna nigna na hagore koiliu. na vunegna
ke garania nigna Jerusalem, mi marea kena toga nidia
mua na hugutagna God, keda saisami tate mai. 12 Me
gagua, Sikei na vunagi ke taveti tagna sina meleha ta-
voga, ke ha<7a vano hatia na hugutagna, gi ke tabiru mai.
13 Gi e kilora mai na komi nigna mane tano marae
salage me hera salage na pound, ke gagua vanira, Koti
tano eigna iraani, mu ku giagilai tabiru mai. 14 Mi
maraira na tinonigna meleha kena siriu haginia, mena
veitulara na komi veitula na leguagna, gi ena gagua,
Igami kiti boi rae magnahaginia ahanu iaani gi na vu-
nagimami. 15 Mi manea ke vano hati //ovua na hugu-
tagna, gi e tabiru mai, cji e veitulara gi kena da kilora
mai na komi nigna mane ta?io ^eri, ke kidi hera gohi na
rono, gi ke adoa kena vamaliolioa egniha kori sabiri-
agna. 16 Ma na nago ke mai, me gagua, Lord, nimua
na pound ke vamaliolioa e salage na pound. 17 Mi
manea ke gagua, Toke puala ! Igoe na mane ta?votoke :
na vunegna ko ta?io kakaia tagna na fata ke iso teoteoa,
ko thaba pu?iusia e salage kasa na ruru. 18 Me ke
goi mai na varuagna, me gagua vania, Lord, nimua na
pound ke vamaliolio e lima na pound. 19 Mi manea
ke goi gagua nia, Igoe gua, koda tbaba pu?iusia e lima
na ruru. 20 Mi sikei gua ke mai, me gagua, Lord,


LUK 19.

71

regia, nimua na pound iaani, ke mono kaekafei liahali
itar/ua tagna na pohe i nigotha: 21 na vunegna nau

ku matagunigo nic/ua eigna ke patugama na hehemu :
ko hati hadia na hava ko boi taiuhorua, mo ko baorea
na hava ko boi joua. 22 Mi manea ke goi gagua,
Tagna na livomu kuda fatego mane tano koakoa. Na
vunegna ko adou inau ke patugama na hehe^u, ku
hati hadia na hava ku boi talu horua gohi, mu ku bao-
rea na hava ku boi joua : 23 eigna na hava hitagi gi

ō boi talua nit/ua na rono tagna na bali juka ? mu ku
tabiru mai, gi ku hai pilia ke tono^u tagna na vamalio-
lioagna? 24 Gi e anira kena sokara garania, koti hati
tavoga na pound itagna moti goi hea manea e salage
na pound gohi itagna. 25 (Mi maraira kena ania,
Lord, imanea ke tonogna gohi e salage na pound.)
26 Me ke anira, Inau ku anigamu, Keda hea gua ahai
ke tonogna gohi: ma ahai ke boi tonogna mua, da hati
tavoga itagna na hava ke tonogna. 27 Mi maria na
ni^ua na thevu i oka kena boi magnahaginiu kuda vu-
nagidia, koti thaura mai, mo koti vathehera tagna na
matar/u.

28 Gi e hagore hadi Jerusalem.

29 Me ke garania gohi Bethphage mi Bethania tagna
na suasupa na abagna Olivet, me veitulara erua nigna
na vaovarono, 30 gi e gagua nira, Koro vano tagna
na meleha kenegamu; mo koroda jufunia, koroda rcgia
na dathei ass ke piniti, teo mua ahai keda sopou i po-
pogna ; mo koro unuhia, gi oro hatia mai. 31 Gi ahai
keda huatigamu, Eigna na hava gi oro unuhia ? koro
hagore tugua vagagna iaani, A Lord kc magnahaginia.
32 Mi romaria na mane veitula koro taveti atu, gi qto
regi pada ke vagagna ke hagorea vanira. 33 Mi tagna
na vido koro vano unuhia na dathe ass, imaraira kena
tonogna kena gagua nira, Eigna na hava

72

LVK 19»

na dathe ass ? 34 Mi romaria koro gagua, A Lord ko
magnahaginia. 35 Mi romaria koro talania na datho
ass vania Jesus ; koro tafua i popogna na rodia na oopo,
gi qtq vasopou a Jesus i popogna. 36 6Zi ena taveti
atu, imaria kena valiagna nidia na oopo punusiagna na
hanana. 37 Me garania gohi na tororohoruagna na
suasupa Olivet, na mavitu i vaovarono /70U70VU kena
turugua na lealea hutu, mena kilotokea God eigna na
komi regithehe kena regia gobi; 38 mena gagua, Ki-

lotokea na vunagi ke taveti mai tagna na ahagna Lord:
na soleana i popo ma na silada i haluhadi. 39 Mi ke-
keha Pharise kori mavitu kena hagore vania, Velepuhi,
ko huarira na komi nimua vaovarono. 40 Mi manea
ke hagore tugu vanira, Inau ku gagua vanigamu, gi ke-
dana bugoro iraani, na komi gahira kedana ninili hadi.

41 G\ e garania gohi na regiagna na ruru, me tani
punusia, 42 me gagua, g\ ko adoa, Igoe na, tagna na
magavumu iaani na komi fata ke tonogna nimua na
soleana! keana ikea^aieni kedana poloa tagna na mata-
mu. 43 Na vunegna na komi magavu kedana mai
itamua i vugoi valiha, nimua na thevu i oka kedana
geli lodu kililigo, me kedana sopou kililigo, me kedana
mono punusigo, 44 me kedana reogo ma na komi da-
themu i koramu ; me kedana boi lubatia sikei gahira
popo i gahira i koramu; na vunegna ko boi adoa na
magavu i sigomu.

45 Mi manea ke vano hage tagna na vunuha ke ta-
bu, me turugua na pajiauradiagna kena sabiri mena
juajuka rono i koragna. 46 Me anira, Ke risoa gohi,
na vathe i bilau.

47 Mi manea ke velepuhira legumagavu tagna na
Vunuha ke tabu. Mi mara na havugagi ke thaba mi
mara na velepuhi ma na komi thaba tadia na mavitu
kena ha

luk 19.

73

eia na hava: e‘gna na mavitu kakaia.

20. NA THEWGNA.

1 Me ke eia, tagna sikei na magavugna, imanea ke
velepuhira na mavitu tagna na Vnnuha ke Tabu, ke
tatelia na roorono toke, mara na mane havugagi ke
thaba, mi mara na velepuhi mi marea na komi pauuni
mane kena padaa, 2 nia. Ko tatelia vanigami ivei ke vagagna na mana ko
nia eiagna na komi fata iraani ? ma ahai ke hego na
mana iaani ? 3 Me hagore tugu, me anira, Mi nau
gua kuda huatigamu gua sikei hagore : moti tatelia
vaniu : 4 Na nigna siuvitabu John, ke mai i popo, ba

tagna na tinoni ? 5 Mi maraira kena veihaohagoregi,

mena gagua, 6?i katida hagorea, Mai i popo ; imanea
keda gagua, Eigna na hava gi oti boi vaututunia ?
6 Keana yi kati hagorea na, Tagna na tinoni; na mavi-
tu (jou maria kena goi gagua nia, Igami kiti boi adoa ivei ke
kalasu mai. 8 Mi manea Jesus ke anira, Mi nau gua
kuda boi tatelia vanigamu ivei ke vagagua na mana ku
eiagna na komi fata iraani.

9 Gi e turugu na hagore vanira na mavitu na hagore
koiliu iaani; Sina mane ke joua na ayutu vine, me kidi
lubatira vania na komi mane a tagna na meleha ke hau, me mono hau. 10 Mi kori
vulagna gi e veitulaa atu na tinoni taeyo kena vano hea
kekeha ganogna tagna na ayutu i vine: mi maria na
mane at/utu kena pusia, mena veitula tavogaa vavaha.
11 6?i e veitulaa atu na kamanegna na ruagna: mi
maria kena pusia gua, mena tonaria mamoa, mena vei-
tula vavaba atu. 12 Gi e goi veitulaa na kamanegna


74

LVK 20.

gua na vatolugna na tinoni: mi marea kena va?iesoa
mena soni aua. 13 e gagua imanea ke tonogna na
a^utu vine, Na hava hitagi kuda eia? Nau kuda veitu-
laa atu a dathe^u ku dothovia: gi kedana nia jiejikea
tuni gi kedana regia. 14 Keana imaraira na mane
a<7utu kena regia, gi ena goi veihirohirogi, mena gagua,
Iaani na varigna: mai, katida vathehea, gna nida na tamaga. 15 Gi ena soni aua kori at/utu,
mena vathehea. Na hava keda eia vanira imaria ima-
nea ke tono i a^utu? 18 Ipaanea keda goi mai, gi
keda vathehera ^ouyovu mara na komi agutu, me keda
hea vanira mara tavoga na agutu vine ianeni. Mi ma-
ria kena ronovia, ena gagua, Ko talua ke vagagnaiane-
ni. 17 6?i e regira, me gagua, Na hava iaani ke risoa
gohi, Na gahira mara na komi mane tutu kena lutia,
ikeat/aieni na ulu i ehogo ? 18 Ahai keda kutu kori

gahira ianeni keda tatohua imanea; keana keda kutu
popogna hai keda baka purunonojo.

19 Tagna na vido i magavu ianeni mara na havuga-
gi ke thaha, mi mara na komi velepuhi kena ha^a hiroa
na thotiagna; mena goi matagunia nidia na mavitu :
eigna kena vajania imanea ke hagore na hagore koiliu
iaani punusira. 20 (?i ena kaekalea, mena veitulara
na fagilaa, kedana gaegahe marea kena jino, gi kedana
hatia na hagoregna, gi kedana nia tamathaginia tagna
na thabagna ma na vunagigna governor. 21 Mi maria
kena huatia, mena ania, Velepuhi, igami kiti adogo ko
hagore, mo ko velepuhi jino, mo ko boi hai regia mata-
gna ahai, keana o tateli tutunia na hananagna God:
22 Ke nabagna na roorono gi katida hea na rono a
Kaisar, be teo? 23 Mi manea ke adoa-nidia na sua-
sula, gi e anira, eigna na hava gi oti pilau? 24 Koti
tatelia mai na pene. Na nigna ahai na nunuju ma na
rioriso ke mono itagna? gi ena ania, Nigna Kaisar.
25 Mi manea ke anira, Koti vano bea tabirua Kaisar


LUK 20.

75

na korni nigna fata Kaisar, ma vania God na komi nigna
fata GocL 26 Mi maria kcna boi tanomalaga na tano-
liagna na hagoregna tagna na matai mavitu: mi marea
kena nia vere nigna na hagoro tugu, mena būgoro.

27 Cri e mai regia kekeha Saduke, imaria kena hu-
hugu ko teo na sokara tabiru; mena huatia, 28 mena
gagua, Velepuhi, a Moses ke risoa vanigita i janigna,
Ahai ke thehe na, a taugna itagna, me keda thehe teo
a datbegna, ma taliigna keda hatia na taugna, me keda
goi vabubu tugu a tabigna. 29 M.ara gagna tamatahi
marae vitu: gi na yari kamanago kekidi taulagi, g\ e thehe
nigna, e teo a dathegna. 30 6?i na varnagna ke goi
hatia nigna na vaivine, mi manea ke thohe nigna, me
teo mua a dathegna. 31 Ma na tolugna ke goi hatia
nigna; me ke vagagna iaani imarea ^ou^ovu marae
vitu; kena thehe sania me teo a datūedia, gi ena thehe
gougovū. 32 Mi legudia na vaivine gua ke thehe.

33 Mi tagna na sokara tabiru vugoi valiha, iia keda
taugna ahai itadia na? Ä’igna e vitu kena taugna.

34 Ma a Jesus ke hagore tugu, me anira, Na komi da-

thei maramagna iaani kedana hatia na vaivine, mena
taulagi kori mane : 35 keana arahai ke fatera imarea

na nabagna na maramagna ianeni, ma na sokara tabiru
tadia kena thehe, kena boi hatia na vaivine, me kedana
taulagi tagna na mane: 36 mi mafia kedana boi thehe

gua i vugoi valiha: eigna kedana nabadia na komi
angel; mi marea kedana dathegna God, eigna imaria
kedana datliei sokara tabiru. 37 Na vunegna keda goi
vasokaraginira tabirua gua arahai kena thehe, a Moses
gua ke tatelia gua tagna na gnago, ke kiloagna Lord na
God Ahraham, ma God Isaak, ma God Jakob. 38 Eigna
imanea ke boi God nidia mara kena thehe, keana maria
vamua kena havi: eigna na komi tinoni ^ou^ovu kena
havi itagna. 39 Mi kekeha velepuhi kena hagore tugu,
mena ania, Velepuhi, igoe ko hagore nanasa. 40 Govu


76

LUK 20.

gi imarea kena boi sasaalaginia na huatiagna gua
iraanea.

41 Gi e anira, Eigna na hava kena bagorea Christ
dathegna Pavid ? 42 Mi manea David ke ania tagna

na buka salet A Lord ke ania Lord inau, Ko sopou tagna
na madotho^u, 43 gi inau kuda giagilai talura horu
gamu na komi tbevu i oka eigna na bali teteri saragna
naemu. 44 Ma gi a David ke kiloa Lord, mivei ke
vagagna dathegna imanea.

45 Ma na komi mavitu yout/ovu kena ronovia, mi
manea ke goi anira na komi nigna vaovaro?io, 46 koti
reiregira mara na velepuhi, kena magnahaginia na nia
taveti kilili na oopo teve, imaria kena magnahaginia na
hagore soleana tagna na vido bali sabiri, ma na komi
sape haluhadi tagna na vatbei haidu ma na komi matba
haluhadi tagna na komi areare. 47 Mena vana pisupa
na vatbedia na komi thehe sasani, mena tarai hau na
vunegna na piapilau ; iraani kedana hatia nidia na fate
vavahi i vugoi valiba.

21 NA THEVUGNA.

Mi manea ke tada hadi gi e regira mara na riiane pa-
da rono kena sikili horua nidia na keukemu vavaha
tagna na bali talurono. 2 Me regia, sikei na thehe sasa-
ni ke kuma ke vano vasikili horua erua na vido i rono.
3 (Ji e gagua, E tutuni inau ku anigamu, na thehe
sasani kuma iaani ke vasikili horu e halu vano itadia you-
yovu: 4 na vunegna imarea (/ow/ovu kena vasikili horua
na rono ke monotomaga, kena hea vavaha God : mi iia
ke talu horua na rono ke boi nanaba itagna, na komi
fata <7ou<7ovu keda nia havi nigna ea.

5 Mi kekeha kena hagore na Vatbe ke Tabu kena
gnilaua na komi puku ni gahira ma na komi livuagna,
#i e gagua imanea, 6 Na komi fata iraani koti regia,


LUK 21.

7

na komi magavu kodana mai, keda boi lubatia sikei ga-
hira popogna na gahira kedana boi reoa. 7 Mi marea
kena huatia, mena gagua, Velopuhi, egniha mua gi keda
kathea na komi fata iraani ? Na hava na vaugithatha
na komi fata iraani ke garani mai gohi ? 8 Me gagua

imanea, Koti reiregigamu guae na pilaugamu tuni; na
vunegna kena setlie kedana mai tagna na aha^u, mena
gagua, Inau : me ke garani mai gohi na magavu : sagoi
legura imarea. 9 Mi vugoi valiha igamu kotida ro-
novia na hehei rihu, ma na horu sapa, sagoi tu na he-
hemiu ; keda kidi nago mai iraani; keana na uulugna
ke teo mua.

10 £?ovu gi e gagua vanira, na vike keda sokara tag-
na na vike, ma na meleha tagna na meleha : 11 ma na
komi agnu ke hutu tagna kekeha meleha, na komi ne-
nere, ma na komi vahagi maemate ; ma na komi fata
ke maumauniga, ma na komi vaugithatha i popo. 12 Na
komi fata iraani keda boi jufu mua,kedana talua na lirna-
dia i popomiu, me kedana kanalaginigamu, me kedana ni-
gamu hii tagna na komi vathei haidu, mi tagna na vathei
tatari, me kedana thagigamu vano tagna na koi vunagi mi
tagna na komi thaba na vunegna na ahar/u. 13 Mi iaani
keda tate mai na vaugithatha vanigamu. 14 Koti ta-
lua kori hehemiu, koti kidi boi toga ivei na hava kotida
nia hagore tugu vanira : 15 Na vunegna inau kuda

hegamu na livo ma na thaothadoga, nimiu na thevu i
oka kedana boi tanomana na hagore punusiagna ma na
huruagna. 16 Ara tamamiu, mara tahimiu, mara ku-
lamiu kedana perogamu; kedana vathehera kekeha
itamiu. 17 Ma na mavitu ^out/ovu kedana siriuhagi-
nigamu na vunegna na aha^u. 18 Mi sikei na sesebu
i ulumiu keda boi teoa. 19 Tagna nimiu na hehe mono
i sara kotida palikutia na tarunamiu.

20 6?i e vugoi valiha kotida regia na komi booi rihu
kena mai kililia i Jerusalem,

78

LUK 21.

gohi na <7011 itagna. 21 Tagna na vido ianeni arahai
kena mono i Judea kedana gogo tagna na komi suasupa;
marahai kena mono hotagi meleha kedana rugu au sa-
nia ; marahai kena mono kori meloha tavoga kedana
boi hage. 22 Eigna iraani na komi magavu i ragelegu,
na komi fata ^ow/ovu kena risoa gohi kedana jufunia
ikoragna. 23 Ma rarovira hitagi kena boebote, mi m a-
rea kena vasusuu na meomeogna tagnana komi magavu
iraneni! na vunegna na kaekathe keda hutu puala tagna
na maramagna, ma na dikahehe tagna na mavitu iaani.
24 Me kedana nia kutu kori livoi isi, mi maria kedana
sokara tagna na mavitu yougrovu; ma na komi thevu i
oka kedana butuli lelebia Jerusalem g\ keda jufunia, na
magavudia tagna na komi mavitu vaugitbatba tagna. na aho, ma na vula, ma na veitugu;
mi tagna na maramagna na pono hehe keda guguvu ta-
gna na mavitu, wo ke jalakulu na kutudia; na horara
ma na tahi ke tar/umu; 26 na hehedia na mavitu

kena ma^oli eigna na matagu, mi eigna na kaekaleagna
na komi fata kedana punusia na maramagna; me keda
auagnua na komi mana. 27 Me kedana goi regia na
Datbei tinoni ke nia mai na mana ma na silada ke hutu
puala kori parako. 28 Mi vugoi valiha keda turugu i
jufunira mai na komi fata iraani, koti tada hadi, mo
koti bugaera na ulumiu; na vunegna ke garani mai na
huigamugna. 29 6?i e goi hagore koiliu vanira ; koti
regia na fig ma na komi gai ^ou^ovu : 30 Me kikimua

keda vusu, mi gamu koti regia moti adoa hegemiu na
vinoga koso ke garani mai gohi. 31 Ke vagagna gua
iaani, igamu kotida regia na komi fata iraani, kena agrai
#i koti -adoa ke garani mai gohi na hugutagna God.
32 E tutunj, nau ku hagore vanigamu, na pa^usu iaani
keda boi salupu me giagilai jufunia na komi fata pou-
(70VU iraani. 33 Na roaaloa ma na thepa keda salupu
na; keana na hagore

LVK 21.

9

34 Koti reiregigainu, miyoe bobetia na kutumiu ta-
gna na vana oluolu ma na kou moemeo, ma na nia tha-
regna na havi iaani ma na magavu ianeni keda goi jufu
mai na talaponogamu, 35 Na vunegna keda garani
mai ke vagagna na pitidia na komi tinoni kena mono
nagogna na maramagna c/ou^ovu. 36 AIo koti kavena,
mo koti tarai hahali, g\ koti nia nanaba c/i koti haliu
tagna na komi fata iraani keda mai i vugoi valiba, gi
koti sokara punusia na matagna na Datbei tinoni.

37 Mi kori dani ke velepuhira tagna na Vunuha ke
Tabu ; me boni ke rugu au gi e vano mono tagna na
suasupa kena kiloagna Olivet. 38 Ma na mavitu tgovu kena taveti soyalai aho gi kena vano varonoa tagna
na Vunuha ke Tabu.

22 NA THEVUGNA.

1 Ma na tooto^ogna na bread aha ke garani, kena
kiloagna na Thovoliuni. 2 Mi marea havugagi ke tha-
ba, mara na velepuhi kena hiroa ivei kedana nia vathe-
hea ; na vunegna kena matagunira na mavitu.

3 Ma a Satana ke bagevia a Judas na varuai ahagna
Iskariot, imanea itadia marae salage rua. 4 6ri e' atu,
me majora itadia mara na havugagi ke thaba mara na
vunagi, ivei keda nia na peroagna vanira. 5 Mi ma-
raira kena nia tor/o, mena taiuhagore vania kedana hea
na rono. 6 Mi manea ke hii vanira, mi manea ke hi-
roa na vido keda peroa vanira itagna, ke haunira na
māvitu.

7 Gi ena magavugna na bread aha ke garani hi, ima-
raira kedana thahuhia na tbovoliuni ikorāgna. 8 Me
veitulara a Peter ma John, me gagua, Koro taveti mo
koro kaekalitia na thovoluni, gi kati vana. 9 Moro
gagua romaraira, Ko magnahaginia kuruda kaekalitia
ivei ? 10 Me anira. Regia, irogamu koro vano hago


80

ruK 22.

kori ruru, ma na tinoni ke sutua na popo i bea koda
padagamu, oro legua imanea kori vatbe keda hage i
koragna. 11 Moro bagore vania na tono i vathe, Na
velepuhi ke hagore vanigo, Mai ivei na voki binaboli
igami na komi niyua na vaovarono kitida gania na thovo-
liuni itagna ? 12 Me keda tuturia vanigamu na voki

ke hutu i popo, kena kidi tbara tokea goīri : koro kae-
kalilia neneni. 13 Mi romaraira koro taveti, moro
regipada vagagna ke velea vanira gohi: mi romaraira
koro kaekalitia na thovoliuni.

14 Me jufu na vido i magavu, gi ena koli, mi mara
na vaovarono e salage rua itagna. 15 Me hagore va-
nira me gagua, Nau ku magnahaginia puala katida kidi
vana haidu na Thovoliuni iaani ke boi parau: 16 mi-

nau ku hagore vanigamu, Inau kuda boi goi gania gua
me ke giagilai jufunia kori hugutagna God. 17 Gi e
tonolia na hinao, me hagoretokea, me gagua, Kotia hatia
nimiu iaani, mo koti kouvi soasopa nimiu : 18 minau

ku hagore vanigamu, Inau kuda boi kouvia gua na
kotho i sagaro i vine me ke giagilai jufu mai na hugu-
tagna God. 19 Gi e tanolia na bread me hagoretokea,
me vido thevua, gi e hera maraira, me gagua, Iaani na
tono^u ke hea eimiu igamu: koti eia ke vagagna iaani
na gagana tabiruugna inau. 20 Me na hinao gua, me gagua, Na hinao iaani na veitula ma-
thanani eigna na’ gaugabua^u ke tavea eimiu igamu
21 Me regia, na limagna .na mane keda perou kori popo
i sape i vana itat/ua. 22 E tutnni, na Datbei tinoni ke
taveti atu ke vagagna ke fatea gohi; me rarovia na ti-
noni ianeni keda peroa ! 23 Mi marea kena veihirohi-

rogi ahai itadia keda eia na hanu iaani.

24 Mi maraira kena huhuhugu ahai itadia keda vu-
nagi haluhadi. 25 (7i e gagua imanea, Na koi vunagi-
dia na komi mavitu kena thaba punusira ; ma na komi
tinoni (/ouc/ovu kenā kilo tokera arahai kena thaba ita-


lub: 22.

81

dia. 26 Mo koti sagoi vagagna ianoni; keana aliai
keda vunagi haluhadi itamiu keda vagagna ke havi legu;
mahai ke tdiaba keda vagagna na mane taeyo. 27 Ma
ahai ke thaba na ? ahai ke koli eigna na vana, ba ahai
ke taeyo. E boi imanea ke koli eigna na vana na ? Mi
nau i hotagimiu me vagagna imanca ke taer/o. 28 Mi
gamu imaria kcna mono hahali itar/ua tagna na auauar/u
inau. 29 Mi nau ku talua vanigamu n-a huguta ke
vagagna Tama^u ke talua vaniu mai ; 30 yi kotida

vana moti kou tagna na nū/ua sape i va?ia tagna ni-
<7ua na huguta, moti sopou kori bali sopou i vunagi
kotida vabira e salage rua na vinahuhu lsrael.

31 Ma a Lord ke gagua, Simon, Simon, regia, a Sa-
tana ke hirogamu na kavuhigamuagna vagagna na korn.
32 Minau ku tarai eimu gua na nimiu na vaututuni
keda boi salupu : mi vugoi valiha igoe ko piliu gobi, ko
vatha<7ara ara tahimu. 33 Me gagua imanea, Inau ku
vauvar/u gohi irogita koroda vano kori vathei tatari, mo
koroda thehe haidu. 34 Me gagua imanea, Inau ku
hagore vanigo, Peter, e boi tolu mna na tanigna na
kokorako mo koda niu hugu ko adougna inau.

35 6ri e huatira, me gagua, Inau ku veitulagamu
atu e teo na supu i rono, ba na noi, ba na suu, sikei
mua ke teo itamiu na ? Mi maraira kena gagua, Teo.
36 Mi manea ke anira, Keana ikear/aieni ahai ke tonog-
na na supu i rono, keda hatia, ma na noi gua ; ma ahai
ke teo na isi itagma, keda voli sonia na oopogna me keda
voliagna. 37 Na vunegna inau ku anigamu, ke risoa gohi keda jufunia ei^u inau, Me kena ijumi hai-
dua tadia mara na koakoa: ma na komi fata eiyu inau
kikimua kedana ko regia, e rua na isi iaani. Me gagua imanea, Tokehi,

39 Me eia hahali kori suasupa Olivet; mara na vaovaro??o
kona lcgua. 40 Mcna jufu kori vido, me anira, Koti


82

LUK 22.

tarai goe g\ oti hage vano kori bali auaugaraugna.
41 (7ovu g\ e taveti haunira ke jufu vagagna katida piri
na gahira ma toronagi tuturu, me tarai, 42 me gagua,
Mama, koda magnahaginia ko hati tavoga na hinao eni
ta^ua: keana sagoi legua na hehe^u inau, me ke vaga-
gna ko magnahaginia igoe. 43 Ma na angel ke tate
vania mai i popo, na vatliaj/agna. 44 Ma na ganagna
ke puinia, me tarai kakai vano : ma na susm/ulagna na
puipuki gaugabua ke turube horu kori thepa. 45 Me
sokara hadi tagna ua tarai, me vano regira mara na
vaovarono, me regipadara kena nere na vunegna na koo-
kono, 46 me anira, Eigna na hava $i oti nere ? Koti
sokara moti tarai, r/oe augamugna. 47 Me haohagore nigna mua, regia, na
mavitu mi manea kena kiloagna a Judas, sikei tadia
marae salage rua, ke nagovira, me jufu garania Josus
me hihiginia. 48 Me gagua a Jesus, Judas, ko hat/a
peroa na Dathei tinoni na hihiginiagna ? 49 Mi ma-

raira kena sokara itagna kena regia na hava keda legua,
mena huatia, Lord, katida nia thabu na isi na? 50 Ma
ahai itadia ke thabuhia na mane i tano nigna na mane
na nago i havugagi, me kapia na kuli madothogna.
51 Me gagua Jesus, Koti talua. na eiagna iaani, Me
tanolia na kuligna me mavoa. 52 Ma a Jesuske anira
mara na komi liavugagi ke tbaba, mi mara kena reiregia
na Vunuha ke Tabu, mi mara na komi pauni mane
kena mai regia, Igamu koti nia mai na isi ma na tila ke
vagagna koti punusia na tinoni tbabu polo na ? 53 Inau
ku mono legumagavu itamiu tagna na Vunuha keTabu,
niigamu koti boi ha//a taboa na limamiu i popo keatjaieni na nimiu na vido i magavu ma na thaba i
puni.

54 Mo <7ovu hatia hagea kori vatbegna na mane na nago i bavugagi.
Ma a Peter ke legu baunia. 55 Cri ena tafunia na joto


T/CK 22.

83
kori hotagi lalaba, mena sopou haida, ma a Pet-er ke
sopou i vari hotagidia. 56 Sina vaivine tae^o ke regia
ko sopou gagirei joto, mo siosigoa, gi ea, Na mane iaani
gua itagna. 57 Mi manea ke hugu, me gagua, Vaivine,
inau ku boi adoa irnanea. 58 Me boi hau vano, sikei
na ma-ne ke regia gua, me ania, Igoe liiri sikei tadia.
Ma a Peter ke ania, Nige, teo inau. 59 Me hau vano
sina gathi vido i boni, me sina mane tavoga ke mai me
vele kathea, E tutuni, mugua na mane iaani gua ita-
gna; na vunegna imanea gna Galilea. 60 Gi a Peter
ke gagua, Nige, u boi adoa na hava ko hagorea. Me
boi hauhaugna na kokorako ke tani. 61 Ma a Lord ke
piliu me dorovia Peter. Ma Peter ke gagana tabirua na
hagore ke hagore vaniagna a Lord, ke ania, Na kokorako
keda boi tani mua me tolu nimua na niu hugugna inau.
62 Ma a Peter ke ruguau ikosi, gi e tani kokono puala.

63 Mi maraira kena tanolia Jesus mena veletootona,
mena pusia. 64 Mi marea kena pisiagna na pohc na
matagna, gi ena tapoa na matagna, mena huatia, mena
gagua nia, Ko tuturia tagna na hehei prophet, ahai ke
tapogo ? 65 Mena hagore sausapu tagna na komi ha-

gore ke sethe.

66 Me dani gohi, imarea na komi pauni mane tadia
na mavitu, mi mara na havugagi ke thaba mi mara na
velepuhi ^ou^ovu kedana baidura gi ena nia vauo kori
vathe fate, 67 mena gagua, Igoe a Clirist koa na ? ko
tuturia vanigami. Mi manea ke anira, Ba inau ku tu-
turia vanigamu kotida boi vaututuni: 68 ma da inau

huatigamu, kotida boi hagore tugu vaniu, mo kotida
boi lubatiu. 69 Mi vugoi valiba na Datbei tinoni keda
sopou kori madotho i thahagna God. 70 Mi marea
^rou^ovu kena gagua, Igoe a Dathegna God ? Mi manea
ke gagua, Igamu koti hagorea, gi inau. 71 Mena ga-
gua imaria, Eigna na hava katida hiroa gua na hagoro
totoola na ? Igita kati ronOvia gohi kori livogna.


84

ruK 23.

23 NA THEVUGNA.

1 Ma na booi maraira ^ouj/ovu kona sokara mcna
talania vano tagna Pilat. 2 Mi mare.i kena turugu i
vuba hagorea, mena gagua, Igami kiti regi pada na
mano eni ke vajefirara na mavitu, me anira, sagoi hai-
dua na ro?zo vania Kaisar, me ea gua imanea Cbrist na
vunagi. 3 Ma Pilat ke buatia me gagua, Igoe na, na
vunagidia marai Judea ? Mi manea ke hagore tugu, me
gagua, Ko hagorea. 4 (?i a Pilat ke anira na mane
havugagi ke thaba mara na mavitu, ke gagua, Inau ku
boi regi pada na paluha itagna na tinoni iaani. 5 Mi
marea kena buruagna, mena gagua, ke vatuua na hehe-
dia na mavitu me velepuhira mara Judea taligu, ke tu-
rugu i Galijea, me jufu eeni. 6 A Pilat ke ronovia
eigna Galilea, £/i e huatira yi na tinoni iaani na Galilea.
7 Me ke adoa imanea kori nigna mono a līerod, mo
veitulaa atu tagna Uerod ke mono i Jerusalem tagna
na komi magavu ianeni.

8 A Herod ke regia Jesus mo nia lealeaa: na vune-
gna ke hau hi ke magnahaginia na rcgiagna, eigna ke
ronovia na komi fata ke setbe puala ; me ke magnaha-
ginia keda eia na regithohe me keda regia nigna. 9 Me
huati jonia imanea ; me boi hagore tugu. 10 Mi mara
na mane havugagi ke thaba mi mara na vclcpuhi kena
sokara mena toni vuha joijokiagna puala. 11 Ma līerod
ma na komi nigna mathagai kena siriubaginia, mena
vcletona, mena pokoagna na oopo ke mela, gi ena veitu-
Iaa tabiru atu vania Pilat. 12 Ma Pilat ma Herod koro
vcitokegi kori rnagavu ianeni: eigna koro kidi veidika-
hehegi.

13 Ma Pilat ke kilo haidura mai mara na bavugagi
kc thaba, ma na koi vunagi ma na mavitu, 14 me
anira, Igamu koti talania m;ii na mane iaani, ko vajefi-
rara na mavitu : rae regia, inau ku huatia kori mata-


WK 23.

85

miu, mu boi rcgia tagna na tinoni iaani sikei fata clika;
cigna na bava koti huruagna ; 15 ma a Herod gua ke

boi rcgipada: cigna ku veitulagamu atu vania; moti
regia, imanca ke boi eia sikei fata kenaba vatheheagna.
16 Mu kuda pusia c/ovu g\ kuda lubati tabirua. 17 (Na
vunegna ke bosi baliu keda lubatia vanira sikei tagna
tooto//o.) 18 Mi marea kena veavela butu mena ga-
gua, Hati tavoga na mane iaani, mo ko lubatia Barab-
bas vanigami: 19 (kena hujua hage kori vathei tatari

na vunegna imanea ke vabugaera na rnavitu kori ruru,
me hai thahuhira vamua.) 20 Ma Pilat ke goi hagore
tate vanira gua, eigna imanea ke magnabaginia na lu-
batiagna Jesus. 21 Mi maroa kena goi veavela gua,
inena gagua, Tupipubia! Tupipubia ! 22 G4 e tolu na

horu i hagore vaniragna, Na hava na koakoa imanea ke
eia na ? Inau ku boi regipada na vunegna itagna c/i
kuda vatheheagna : kuda pusia me t/ovu <7'1 ku goi lubati
tabirua. 23 Mi marea kena velehuhuru mena kckea
puala, kena kaea g\ ke tupipuhia imanea. Ma na hehc-
dia imarea ma na hehedia mara na mane havugagi ke
thaba kena hetagadia. 24 Ma a Pilat ke hii legua na
hehedia; 25 Me lubatia vanira a hanu ianeni ke liujua
hage kori vathei tatari eigna na vabugaeragna ma na
thabu pologna, kena magnahaginia imanea : g\ e tama-
thaginia a Jcsus kori nidia magnaliagi.

26 Mi marea kcna tanolia Simon gna i Kurene ke
kalasu mai kori taliao, g\ ena talua na gai babala i po-
pogna, c/i kcda galalua i logugna Jcsus.

27 Ma na mavitu ke sethe kena legua, ma na koi
vaivine kcna tani kuakuala eignai manea. 28 A Jesus
ke tabiru vanira, me gagua, Koi vaivine, dathei Jerusa-
lem sagoi tani ei^u inau, kcana koti tanibi tabirugamu
mi eidia ara dathcmiu. 29 Eigna na komi magavu
kcna garani mai, ahai keda hagore ikoragna, E toke, na
komi kara, ma na komi kutu kcna boi vauvahuhu, ma


na susuu ke boi susuu mua. 30 Mi marea kedana tu-
rugu i hagoro vanira na komi suasupa, Kuvurigami ;
mara na bobo, Pologami. 31 Na vuncgna gi kedana
eia na komi fata iraani tagna na haihavi, na hava da
eiagna gai thethehe ?

32 Mena talani duagna hathatanora e rua na tavoga,
na tinoni koakoa, gi kedana vathehe haidura i tolu ma-
raira.

33 Mena jufu kori vido, na ahagna Kranioni, marea
kena tupipuhia neneni, me rua na mano koakoa. sikei
kori lima madotho, me sikei kori toi. 34 A Jesus ke
gagua, Mama, ko talusonira; eigna kena boi githatha
na hava kena eia. Mi marea kena kemulia na nigna
na pohe mena talua na nidia na vaugithatha itagna.
35 Ma na mavitu kena sokara mena dodoro. Mi mara
na thaba itadia kena veletonaa mena gagua, Imanea ke
vahavira kekeha tavoga; keda vahavi tabirua, gi da a
Christ, a God ke vahia. 36 Mi mara na soldier kena
leuleua mena vano regia mena tuhu hadi vania na
vinegar, 37 mena ania, Da igoe na vunagidia na Ju-
dea, ko vabavi tabirugo koana. 38 Ma na rioriso vau-
githatha i popogna, na letas Grik, mi Rom, mi Israel
gua, Ä«aani na vunagidia na Judca.

39 Mi sikei na mane koakoa kena savera duagna, ke
hauhalu tavoga, me gagua, Da igoe a Clirist, ko vahavi-
gita i tolugita. 40 Keana na varuagna ke hagore tugu,
me huaria, me gagua, 0 boi nia maimanihihi a God na
vunegna igoe gua kori fate thehe duagna ? 41 Me ke

nabada irogita, na vunegna rogita koro sopa hatia eigna
na roda na tano, mi manea eni ke boi hai eia sikei fata.
42 Me hagore vania Jesus, Lord, ko gagunau inau, koda
vano kori nimua na hugutamu i vugoi valiha. 43 Ma
a Jesus ke ania, Inau ku hagore vanigo, kenugua igoe
koda haidu ita/jua i Paradis.

41 Ke vagagna na onogna na vido i magavu ianeni,


LŪK 23.

87

na puni ke tokuvia na meleha udolu me jnfu tagna na
hiagna na vido i magavu. 45 Me ke vapunia na aho,
me ke resu i hotagigna na pohei babara kori vathe ko
tabu. 46 Ma a Jesus ke kuakuala hutu me gagua,
Mama, inau ku tamathaginia na taruna^u kori limamu ;
me goi liagore ke vagagna gi e tautu na hehegna.
47 Ma na vunagigna na hathanatu ke regia na komi
fata eni, gi e kilotbaba God me gagua, E tutuni imanea
eni ke jino. 48 Ma na mavitu kena mai baiduvia, ke-
na ha^/a regia na hava kena eia, mena tapoa na ra mena tabiru. 49 Mi mara ara kulagna r/ouyovu mi ira
na koi vaivine kena legua mai i Galiloa, kena sokara hau,
kcna regia nidia na komi fata iraani.

50 Me regia, sina inane na ahagna Joseph imanea
sikei tagna na bosi tinoni fate; imanea na tinoni ko
kakai, me ke jino: 51 (ke boi hiia nidia na hagore ma
na nidia na tano,) imanea gna i Arimathea na ruru i
Judea; mi raanea gua ke pitua nigna na hugutagna
God. 52 Ke vano regia Pilat, me kaea na tonogna
Jesus. 53 Me huia horu, me kiriagna na pohe, mo ta-
lua kori luma ke joujou, kena boi talua mua abai i ko-
ragna. 54 Ma na magavu ia?ioni na “ Kaekalitiagna,”
ma na magavu i mamatho ke garani. 55 Ma na koi
vaivine kena mai duagna itagna Galilea, kena legua,
men'a rogia na lumai giugilu me na hava nia na talua-
gna na tonogna. 56 Mi marea kena tabiru mena kali-
titokoa na komi fata gubaga ma na raur; ma na magavu
inamatho kena mamatho legua na roorono i veitula.

24 NA TKEVUGNA.

1 Mi sikor na magavugna na wik, ke tkabota puni
mua, kena vano kori lumai giugilu, kena hatia vano na
komi fata gubnga imarea kena kidi kaliti tokea gohi,
me kekeha vaivine kcna nduhaidu. 2 Mi marea kena


88

LUK 24.

regia na gabira ke bokelii tavoga kori matai lumai giu-
gilu. 3 Mi marea kena Vano hage ikoragna, mena boi
regi ada na tonogna Lord Jesus. 4 Me ke eia, imarea
kena jalakulu na bebedia eigna, regia, e rua na tinoni
koro sokara liiligadia na oopodia ke siasiladi : 4 mi

marea kena matagu, mena nia uiuhoru na matadia ko-
ri thepa, mi romaraira koro hagore vanira, Eigna na
hava igamu koti liiroa imanea ke bavi tadia kena
thehe na ? 6 Imanea e teo eeni sokara tabiru gohi:

koti gagana tabiruake vagagna ivei keanigamu na mo*
noagna mua i Galilea, 7 mo gagua, Keda boi haliu na
peroagna na dathei tinoni tagna na limadia mara na
koakoa, me keda tupipuliia imanea, me tolugna na ma-
gavu keda sokara tabiru. 8 6ri ena gagana tabirua na
komi hagoregna. 9 Mena tabiru tagna na lumai giu-
gilu, mena tuturia variira marae salage sikei, mi mara-
hai tavoga gua. 10 Ma Mary Magdalen, ma Joanna,
mi Mary a idogna James, marahai gua tadia kena ha-
gorea na komi fata iraani vanira marae veitula. 11 Ma
na nidia na hagore ke vagagna na hagore theuthehu,
mena boi vaututunira. 12 Ma Peter ke bugae me rage
jufu/ria na lumai giugilu; me pogohoru, me regia na
komi pohe kona kiriagna ke sopa koli, me tabiru me
nia vere na liava ke eia.

13 Me regia, e rua itadia tagna na magavu ianeni
koro vano tagna na vido i meieha na ahagna Emmaus,
ko hau nia ke vagagna e tolututugu na vido tagna i
Jerusalem. 14 Mi romaraira koro veihaohagoregi na
komi fata iraani ke eia gohi. 15 Moro veihaohagoregi
moro veibiobirogi, ma a Jesus ke garanira, me taveti
haidu tadia i romarea. 16 Ke punusia na oromatadia
moro boi adoa imanea. 17 Me gaguaimanea, Na hava
na komi hagore iraani koro nia veihuahuatigi, moro tai-
taveti, ma na romatamiu ke nia puku? 18 Ma sina
mano na abagna Klcopas kc hagore tugu me gagua,


LUK 2-1.

89

Igoe hegemu ko mono fapiapilau i Jerusalem mo ko boi
adoa na komi fata ke eia tagna na komi magavu Ä«raani
na? 19 6ri ea imanea, Na fata hava na ? oroa boru
iromarea, Na komi fata na eigna Jesus gna i Nasaret,
imanea na prophet, ke mana nigna na hagore ma na
tano tagna na matagna God mi tagna na mavitu «you-
(/ovu : 20 Mi mara na bavugagi ke thaba mi mara na

koi vunagimami kcna tamatbaginia r/i kedana fate va-
thehea, me kena tupipuhia gohi. 21 Mi gami kiti ga-
gana pitua imanea keda hui tabirua na Israel : mi kca-
t/aieni e tolugna na magavu gohi gua ke cia gohi na
komi fata iraani. 22 Mi kekeba vaivine itamami kena
vapeperikigami, iira kena vavugoa na lumai giugilu;
23 menaboi regipada na tonogna, mena tabiru mai mena
tuturia kena regia na salinauna na angcl kena tuturia
na haviagna. 24 Mi kekeha itamami kena vano kori
lumai giugilu, mena rogipada ke vagagna na koi vaivine
kena velea gohi: keana kcna boi regia imanea. 25 Mi
manea ke hagore vanira, Na meo! na hehemiu ke poru
eigna na vaututuniagna na komi fata mara na propbct
kena risoa i janigna : 26 E boi toke a Christ keda

para na thehe, (/ovu gna na ? 27 Gi e turugu tagna Moses ni mara na pro-

phet (7ou(/ovu me tuturi tatea na komi fata kerisoagobi
tagna na komi rioriso ke tabu eigna imanea. 28 Mi
tolumaraira kotolu garania na vido i meleba romaraira
koro vano itagna: ma a Jesus ke ha
29 Moro baroa i hagore vania, moro ania, Ko mono
vano gua irotamami: eigna ke tororoi laema gohi, me
boni hi. Mi manea ke rugu hage me mono irotadia.

30 Me ke eia, mo tolu koli i vana, me tanolia bread, me
hagore tokea, me vidoa, me kemulia vanira. 31 Ma na
romatadia ke tapurese, moro regi vaugithatha imanea :
me saisami me haludotha vamua rotadia. 32 Mi roma-
raira koro gagua, Na orokutuda koro boi nia hehogu-


90

LUK 24.

guvu tagna na haohagore vanigita tagna na hanana, me
ke unuhia vanigita na rioriso ke tabu na ? 33 Mi ro-

marea koro bugae moro tabiru kori vido i magavu
ia??eni, moro tabiru i Jerusalem, moro regipadara e sa-
lage 8ikei marahai gua kena haidu itadia, 34 mena
gagua, E tutuni, a Lord ke sokara tabiru ke tate vania
Simon. 35 Mi romaraira koro tuturia na komi fata
kori hanana, moro regivaugithatha hava nia tagna na
vidoagna na bread.

36 Mi marea kena haohagore mua ke vagagna iaani,
ma Jesus ke sokara i hotagidia, me hagore vanira, Na
soleana itamiu. 37 Mena nia peperiki mena matagu
puala, imarea kena gagana kena regia na taruna. 38 Mi
imanea ke anira, Eigna na hava na gagana ke hai vuha
hadi kori kutumiu ? Eigna na hava ke nia nionigno na
hehemiu na ? 39 Koti regia nimiu na lima^u ma na

naeyu, puku ni inau hiri: koti pepetiu, mo koti regiu :
eigna ke teo na vinahi ma na huli itagna na taruna, ke
vagagna koti regia ita^ua inau. 40 Me povu na hagore
vaniragna, gi e tatelia vanira na limagnama na naegna.
41 Mi marea kena nia gagana ruarua na nia lealeaagna,
mena nia vere, me hagore vanira me gagua, Sa vana
eeni itamiu na ? 42 Mi marea kena hea na vido i iga

ke siria ma na mijua. 43 Mi manea ke tanolia me
vana kori matadia.

44 Me anira imanea, Iraani na komi hagore inau ku
velea vanigamu, ku mono mua itamiu, na komi fata ke
risoa gohi tagua na roorono nigna Moses mara na komi
prophet, mi tagna na komi sale ei^u inau kedana jufu-
nia. 45 (rovu g\ e vatavaba na hehedia, gi ena regi-
vaugithatha na komi rioriso ke tabu, 46 me anira,
Ke risoa gohi ke vagagna iaani me boi haliu gi keda
para na thehe ke vagagna iaani, me keda sokara tabiru
tagna na thehe e tolugna na magavu: 47 Me keda

tuturia na tuguhehe ma na talutavoga paluha vanira ara


LUK 24.

91

na binaboli keda turugu horu i Jerusalem. 48 Migamu
mara na regi tuotolagna na komi fata iraani.

49 Koti regia. Inau ku veitula i popomiu na nigna
na taiuhagore a tama^ru: mo koti mono tagna na ruru
i Jerusalem me keda tovonoi huhagamugna na mana
mai i popo.

50 Me nagovira imarea me jufu i Betbania, me tuhu

hadi na limagna me hagore tokera imarea. 51 Me ke
eia, tagna na hagoretokeradiagna gi e kalasu sanira
itadia gi e hatia hadia imanea i popo. 52 Mi marea
kena toronagi tuturu vania, mena tabiru Jerusalem,
mena lealeaa puala ; 53 Mi marea kena mono hahali

tagna na Vunuha ke Tabu, kena kilotokeagna, mena
kilo thaba God. Amen.